2060/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2060 / 2014 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Θέμα

Σύμβαση εξαρτημένης εργασίας.

Περίληψη:

Το Εφετείο δεχόμενο ότι οφείλονται αμοιβές, για την εργασία κατά τις Κυριακές, τις οποίες και επιδίκασε, δίχως να υποβληθεί με την αγωγή αντίστοιχο αίτημα και είναι βάσιμος ο, από τον αρ. 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγος της αναίρεσης.

Αριθμός 2060/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο, Μιχαήλ Αυγουλέα και Χρήστο Βρυνιώτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Οκτωβρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Της ανωνύμου εταιρείας με την επωνυμία ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΗ Α.Ε. που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σπυρίδωνα Ροΐδη και κατέθεσε προτάσεις με τις οποίες υπέβαλε το αίτημα της επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση.

Του αναιρεσιβλήτου: Σ. Κ. του Β., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαρίδημο Βεργούλη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την με αρ.κατάθ. 35128/2006 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 22985/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2195/2010 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 1-8-2011 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Ανδρέας Δουλγεράκης ανέγνωσε την από 25-9-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως του καθώς και του αιτήματος επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του αρθρ. 559 αριθ. 9 του KΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από αυτά που ζητήθηκαν. Ο λόγος αυτός αναίρεσης αποτελεί κύρωση της διαθετικής αρχής (KΠολΔ 106), σύµφωνα µε την οποία το δικαστήριο ενεργεί ύστερα από αίτηση διαδίκου και αποφασίζει µε βάση τους πραγματικούς ισχυρισµούς, που προτείνουν και αποδεικνύουν οι διάδικοι.

Ως αίτηση, κατά την έννοια του αριθµού 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, θεωρείται η αίτηση που αποτελεί ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης και προκαλεί εκκρεμοδικία. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση του, δέχθηκε, μεταξύ των άλλων και τα ακόλουθα: " Ο ενάγων (ήδη εκκαλών) στην από 27.7.2006 αγωγή του ενώπιον του Μονοµελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης εξέθετε ότι την 1.7.1999 προσλήφθηκε από την εναγόµενη εταιρία, που εκδίδει στη Θεσσαλονίκη την ηµερήσια εφημερίδα "ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ", µε σύµβαση εξαρτηµένης εργασίας αορίστου χρόνου, προκειµένου να εργαστεί ως εσωτερικός συντάκτης στο τµήµα των αθλητικών ειδήσεων της εφημερίδας της, ότι µε την ειδικότητα αυτή παρέσχε τις υπηρεσίες του στην εναγοµένη κατά τις αναφερόµενες σ' αυτήν (αγωγή) ηµέρες και ώρες, αµειβόµενος µε αποδοχές κατώτερες των προβλεπόµενων από τις οικείες ΣΣΕ, ενώ δεν του καταβάλλονταν ούτε αµοιβές για την πέραν του νόµιµου ωραρίου εργασία του και για την εργασία του κατά τις Κυριακές και τις νύχτες ούτε άδεια και επιδόµατα άδειας και εορτών.

Βάσει αυτών, και επικαλούμενος, περαιτέρω, ότι για το χρονικό διάστηµα από 1.7.1999 έως 15.7.2002 η εναγοµένη αµφισβητεί τη σχέση τους ως απορρέουσα από σύµβαση εξαρτηµένης εργασίας αόριστου χρόνου, ζήτησε, αφενός να αναγνωριστεί ότι κατά το χρονικό αυτό διάστηµα (1.7.1999 έως 15.7.2002) εργαζόταν µε σύµβαση εξαρτηµένης εργασίας και αφετέρου να υποχρεωθεί η εναγοµένη, κυρίως µε βάση τη σύµβαση και επικουρικά κατά τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισµού, να του καταβάλει για την εργασία του από 1.1.2011- 20.7.2006 το ποσό των 58.334,49 ευρώ για τις παραπάνω αιτίες και αναλυτικά: 1) 24.857,66 Ευρώ για διαφορές νόµιµων και καταβληθεισών αποδοχών, 2) 3.886,68 Ευρώ για επιδόµατα εορτών, 3) 2.258,10 Ευρώ για επιδόµατα άδειας, 4) 7.820,29 Ευρώ για την εργασία πέραν του νόµιµου ωραρίου (υπερεργασία κλπ) 5) 6.037,21 Ευρώ για εργασία τις Κυριακές, 6) 852,88 Ευρώ για νυχτερινή εργασία και 7) 12.621,67 Ευρώ για πρόσθετη εργασία.

Το πρωτοβάθµιο Δικαστήριο, µε την εκκαλούµενη απόφασή του, απέρριψε την αγωγή ως αβάσιµη, κατ' ουσίαν, κρίνοντας ότι για µεν το χρονικό διάστηµα 1.7.1999 έως 15.7.2002 οι διάδικοι δε συνδέονταν µεταξύ τους µε σύµβαση εξαρτηµένης εργασίας αλλά µε σύµβαση παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών, για δε το χρονικό διάστηµα 16.7.2002 έως 20.7.2006 ο ενάγων, εργαζόµενος ως εξωτερικός συντάκτης και βάσει του χρόνου της παρεχόμενης εργασίας του, ελάµβανε κανονικά τις αποδοχές του.

Στην συνέχεια, (το Εφετείο) δέχθηκε και ότι "ο ενάγων απασχολείτο στην εφημερίδα της εναγοµένης από ώρα 14.30' έως 21.30' τις ηµέρες Δευτέρα έως Παρασκευή και από ώρα 15.00' έως 22.00' τις Κυριακές, ώστε δε δικαιούται αµοιβή για εργασία πέραν του νόµιµου ωραρίου των 40 ωρών ανά εβδοµάδα και για εργασία κατά τη νύχτα και πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιµη η αγωγή κατά σχετικά τα αιτήµατά της (αµοιβή για υπερεργασία, υπερωριακή εργασία και απασχόληση κατά τη νύχτα).

Όµως, υπό το καθεστώς της πενθήµερης εργασίας, που καθιερώθηκε µε την από 10.4.2002 συµφωνία µεταξύ της 'Ενωσης Ιδιοκτητών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών και της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών, η οποία, κατ' άρθρο 3 παρ. 5 εδ. Β' του ΝΔ 1346/1973, εφαρµόζεται και για τους συντάκτες των ημερήσιων εφημερίδων Θεσσαλονίκης από 1.1.2002, ο ενάγων για την επτάωρη εργασία του κατά την Κυριακή, ως έκτη ημέρα, δικαιούται εκτός από την προσαύξηση του 75% επί του νόμιμου μισθού του και το 1/25 του μισθού αυτού, καθόσον δεν ελάμβανε αναπληρωματική ημέρα ανάπαυσης κατά τις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας.

Συνεπώς, για την εργασία του αυτή (Κυριακών), με βάση τις αποδοχές του εσωτερικού συντάκτη εφημερίδας, ο ενάγων δικαιούται να λάβει το ποσό των 11.654,37 Ευρώ. Το ποσό αυτό το Εφετείο επιδίκασε στον ενάγοντα. Έτσι, όμως, που έκρινε επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε. Ειδικότερα, το Εφετείο δέχθηκε ότι ο αναιρεσίβλητος εργαζόταν κατά τις Κυριακές και συνεπώς, υπό το καθεστώς της πενθήμερης εργασίας, ο αναιρεσίβλητος για την επτάωρη εργασία του κατά την Κυριακή δικαιούται εκτός από την προσαύξηση 75% επί του νόμιμου μισθού του και το 1/25 του μισθού αυτού, καθόσον δεν ελάμβανε αναπληρωματική ημέρα ανάπαυσης κατά τις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας. Ωστόσο, από την επισκόπηση της αγωγής του αναιρεσίβλητου, δεν προκύπτει ότι αυτός ζήτησε την επιδίκαση της προσαύξησης 75% επί του νόμιμου μισθού του, καθώς και το 1/25 του ημερομίσθιου του για την εργασία του κατά τις Κυριακές και ακόμη ότι επικαλείται, ότι δεν ελάμβανε αναπληρωματική ημέρα ανάπαυσης. Πρέπει να σημειωθεί, ότι το αίτημα της αγωγής, με αρίθμηση (VII) και τίτλο " ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΙΣ ΚΥΡΙΑΚΕΣ", αφορά μόνο τις αξιώσεις του ενάγοντος- αναιρεσίβλητου, για την αμοιβή της εργασίας που παρείχε επί 1,33 ώρες υπερεργασιακά και 1 ώρα κατά τη νύχτα, κατά τις Κυριακές, οι οποίες μάλιστα απορρίφθηκαν στην ουσία διότι κρίθηκε ότι ο αναιρεσίβλητος δεν εργάσθηκε πέραν του νομίμου ωραρίου, ούτε κατά τη νύχτα.

Συνεπώς, το Εφετείο, δεχόμενο ότι οφείλονται οι παραπάνω αμοιβές, για την εργασία κατά τις Κυριακές, τις οποίες και επιδίκασε, υπέπεσε στην πλημμέλεια που επικαλείται η αναιρεσείουσα και είναι βάσιμος ο μοναδικός, από τον αρ. 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγος της αναίρεσης. Μετά από αυτά, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το παραπάνω μέρος της και εκείνο που αναφέρεται στην επιδίκαση δικαστικών εξόδων.

Σύµφωνα µε το άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάσταση του με το άρθρο 65 παρ. 1 του Ν.4139/2013 "Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, µπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να ασχοληθεί µε την εκδίκασή της, ιδίως αν, κατά την κρίση του, δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση.

Σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, με την αγωγή δεν υποβλήθηκε το παραπάνω αίτημα και γιαυτό η υπόθεση δεν απαιτεί περαιτέρω έρευνα. Επομένως, µετά την αναίρεση της προσβαλλομένης απόφασης, πρέπει ο Άρειος Πάγος να κρατήσει την υπόθεση, να μην ασχοληθεί όμως με την εκδίκαση της αγωγής, ενόψει και του ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε απορρίψει αυτήν.

Ο αναιρεσίβλητος- ενάγων πρέπει να καταδικαστεί, ως ηττώμενος, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας-εναγομένης, σύμφωνα με τα άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ. Κατά τη διάταξη του άρθ. 579 § 2 ΚΠολΔ, εάν αποδεικνύεται προαποδεικτικά εκούσια ή αναγκαστική εκτέλεση της απόφασης που αναιρέθηκε, ο Άρειος Πάγος, αν υποβληθεί αίτηση µε το αναιρετήριο ή µε τις προτάσεις ή µε αυτοτελές δικόγραφο, που κατατίθεται στην γραµµατεία του Αρείου Πάγου ως την παραµονή της συζήτησης, διατάσσει µε την αναιρετική απόφαση την επαναφορά των πραγµάτων στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την εκτέλεση.

Στην προκειµένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα µε τις ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου προτάσεις της, που κατέθεσε, κατά την επ' αυτών σηµείωση του αρµόδιου γραµµατέα, την 7-10-2014, δηλ. κατά την ημέρα συζήτησης της υπόθεσης, υπέβαλε αίτηση επαναφοράς των πραγµάτων στην προτέρα κατάσταση, ζητώντας να υποχρεωθεί ο αναιρεσίβλητος σε επιστροφή των ποσών που κατέβαλε σ' αυτόν σε εκτέλεση της προσβαλλόμενης απόφασης.

Εφόσον όμως οι προτάσεις δεν κατατέθηκαν ως την παραμονή της συζήτησης, η υποβληθείσα με αυτές αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων είναι απαράδεκτη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί, την 2195/2010 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, κατά το μέρος της, που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Απορρίπτει την αίτηση της αναιρεσείουσας, περί επαναφοράς των πραγµάτων στην προτέρα κατάσταση.

Καταδικάζει τον ενάγοντα-αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας-εναγομένης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε, στην Αθήνα, στις 4 Νοεμβρίου 2014

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 18 Νοεμβρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ