205/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 205 / 2016 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 205/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Σακκά, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Ειρήνη Καλού και Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Νοεμβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Β. χας Σ. Π., το γένος Π. Π., 2) Ι. Π. του Σ. και 3) Μ. Π. του Σ., όλων κατοίκων ..., εκ των οποίων οι 1η και 3η εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σπυρίδωνα Λάλα και ο 2ος παραστάθηκε με τον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο του Σπυρίδωνα Λάλα. Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." και το διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεμιστοκλή Αρκουμάνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-5-2007 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 170/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 50/2014 του Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 17-10-2014 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αλεξάνδρα Κακκαβά διάβασε την από 5-11-2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμ. 50/2014 αποφάσεως του Εφετείου Λαμίας. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η νομική αοριστία της αγωγής που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ελέγχεται ως παραβίαση από το άρθρο 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο, για το σχηματισμό της περί νομικής επάρκειας της αγωγής κρίσης του, αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος προς θεμελίωση του αξιούμενου δικαιώματος ή αρκέσθηκε σε λιγότερα (Ολ.ΑΠ 18/1998, ΑΠ 536/2011, ΑΠ 271/ 2007, ΑΠ 438/2002). Η δε ποσοτική αοριστία, δηλαδή η επίκληση των στοιχείων του νόμου, χωρίς αναφορά περιστατικών και η ποσοτική αοριστία, δηλ. η μη αναφορά όλων των στοιχείων που απαιτούνται κατά νόμο για τη θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής, ελέγχονται από τους αριθμούς 8 και 14 αντίστοιχα, του άρθρου 559 ΚΠολΔ (Ολ.ΑΠ 15/2000, ΑΠ 271/2007), αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη την αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη γεγονότα που δεν αναφέρονται σ' αυτή ή αντιθέτως έκρινε αόριστη την αγωγή, μη λαμβάνοντας υπόψη τέτοια γεγονότα. Εξ άλλου με τη διάταξη του άρθρου 601 ΑΚ ορίζεται: "Ο μισθωτής για όσο χρόνο παρακρατεί το μίσθιο μετά τη λήξη της μίσθωσης, οφείλει ως αποζημίωση το συμφωνημένο μίσθωμα, χωρίς αυτό να αποκλείει δικαίωμα του εκμισθωτή να απαιτήσει και άλλη περαιτέρω ζημία". Κατά τη διάταξη αυτή, προϋποθέσεις για την απαίτηση του συμφωνημένου μισθώματος ως αποζημιώσεως χρήσεως, είναι η λήξη της μισθώσεως και η μετά ταύτα παράνομη παρακράτηση του μισθίου από το μισθωτή, χωρίς να ερευνάται αν ο εκμισθωτής υπέστη ζημία από την καθυστέρηση της αποδόσεως. Εκτός όμως από την πιο πάνω αποζημίωση χρήσεως, ο εκμισθωτής δικαιούται να απαιτήσει για την παρακράτηση του μισθίου και την αποκατάσταση κάθε άλλης περαιτέρω ζημίας κατά τις γενικές διατάξεις περί υπερημερίας του οφειλέτη (άρθρο 343 επ. ΚΠολΔ), που έχει ως προϋπόθεση το πταίσμα του οφειλέτη, το οποίο τεκμαίρεται και την ανυπαρξία αυτού οφείλει να επικαλεσθεί κατ' ένσταση και να αποδείξει ο οφειλέτης (άρθρα 336, 342 ΑΚ), για να απαλλαγεί. Τέτοια ζημία είναι συνήθως το μίσθωμα, το οποίο θα ελάμβανε ο εκμισθωτής από άλλο μισθωτή, εάν του παραδιδόταν το μίσθιο κατά τη λήξη της μίσθωσης (ΑΠ 1470/ 2009, 229/2012, 1307/2013).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή (άρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων και δη της από 14.5.2007 αγωγής, προκύπτουν τα ακόλουθα: Οι αναιρεσείοντες, με την από 14-5-2007 αγωγή τους ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, ισχυρίσθηκαν, ότι με τα, από 15-2-1992, πανομοιότυπα ιδιωτικά συμφωνητικά μισθώσεως, έκαστος των εναγόντων εκμίσθωσε στην εναγομένη εταιρεία, για χρονικό διάστημα έξι ετών, τα αναφερόμενα σ' αυτή ακίνητά τους, ισόγεια καταστήματα που βρίσκονται σε πολυόροφη οικοδομή στο κέντρο της πόλης της Λαμίας, για να χρησιμοποιηθούν από αυτή ως ενιαίο πολυκατάστημα (σούπερ-μάρκετ) και ότι συμφωνήθηκε, ότι η παράβαση οποιουδήποτε όρου της συμβάσεως, θα επέφερε αυτοδικαίως τη λύση αυτής. Ότι η εναγομένη παραβίασε ουσιώδεις όρους της συμβάσεως, ότι η χρήση των μίσθιων χώρων γίνεται αντίθετα προς τα συμφωνηθέντα και ότι βάσει σχετικής προβλέψεως και στα τρία ιδιωτικά συμφωνητικά μισθώσεως, σε περίπτωση καταγγελίας της συμβάσεως, λόγω παραβιάσεως ουσιώδους όρου αυτής, η μισθώτρια υποχρεούται να ανορθώσει κάθε θετική και αποθετική ζημία αυτών (εκμισθωτών), η οποία αποθετική ζημία συνίσταται, με δεδομένη τη θέση και την εμπορικότητα των μίσθιων χώρων, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι οι ήδη καταγγελθείσες μισθώσεις έχουν συμπληρώσει δωδεκαετία από τη σύναψή τους, στην τρέχουσα μισθωτική τους αξία, που ανέρχεται: 1) για τις ιδιοκτησίες της πρώτης ενάγουσας σε 35 ευρώ το τ.μ. και για 34,80 τ.μ, στο συνολικό ποσό των 1.218 ευρώ το μήνα, 2) για τις ιδιοκτησίες του δευτέρου σε 50 ευρώ το τ.μ. και για 45,10 τ.μ. στο συνολικό ποσό των 2.255 ευρώ το μήνα και 3) για τις ιδιοκτησίες της τρίτης σε 35 ευρώ το τ.μ. και για 52,20 τ.μ. στο συνολικό ποσό των 1.877 ευρώ το μήνα. Ότι τα ποσά αυτά αποτελούν εφικτά, εύλογα και δίκαια ποσά μηνιαίων μισθωμάτων, ανταποκρινόμενα στη μισθωτική τους αξία και ότι η άρνηση της εναγομένης να τους αποδώσει τους μίσθιους χώρους (λόγω παραβιάσεως των όρων της συμβάσεως), τους αποστερεί τη δυνατότητα να τα εκμισθώσουν σε άλλους με τα παραπάνω μισθώματα. Με το ιστορικό αυτό ζήτησαν να αναγνωρισθεί, ότι λύθηκε η μεταξύ τους σύμβαση, την οποία καταγγέλλουν με την αγωγή τους, να υποχρεωθεί η εναγομένη να τους αποδώσει τη χρήση των μισθίων, να αναγνωρισθεί ότι κατέπεσε σε βάρος της η δοθείσα εγγύηση, να αναγνωρισθεί ότι το ύψος της αποζημιώσεως χρήσεως, για το μετά τη λύση της μισθώσεως, χρονικό διάστημα των 20 μηνών, ανέρχεται, για την πρώτη από τους ενάγοντες, μηνιαίως στο ποσό των 355,55 ευρώ (συμφωνηθέν μίσθωμα) και επιπλέον 862,65 ευρώ μηνιαίως ως αποθετική ζημία, για το δεύτερο των εναγόντων, μηνιαίως στο ποσό των 549,98 ευρώ και επιπλέον 1.750,02 ευρώ ως αποθετική ζημία και για την τρίτη, στο ποσό των 569,15 ευρώ μηνιαίως και επιπλέον 1.257,85 ευρώ ως αποθετική ζημία, ήτοι συνολικά 24.360 ευρώ για την πρώτη, 45.100 ευρώ για το δεύτερο και 36.540 ευρώ για την τρίτη και να υποχρεωθεί η εναγομένη να τους καταβάλει μέρος των ανωτέρω ποσών με το νόμιμο τόκο, λόγω περιορισμού του αιτήματος της αγωγής σε εν μέρει αναγνωριστικό. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την υπ' αριθμ. 170/2008 απόφασή του, απέρριψε το αίτημα της επιδικάσεως αποθετικής ζημίας ως αόριστο, ενώ ως αόριστο απορρίφθηκε και με την προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου Λαμίας (υπ' αριθμ. 50/2014), με την αιτιολογία (επάλληλη), ότι δεν εκτίθενται στο δικόγραφο της αγωγής τα περιστατικά που προσδιορίζουν την προσδοκία του αντίστοιχου κέρδους, αφού για τον προσδιορισμό του διαφυγόντος κέρδους οι ενάγοντες απλώς πολλαπλασιάζουν τα τ.μ. του κάθε επί μέρους μισθίου ακινήτου με την κατ' αυτούς τρέχουσα μισθωτική αξία. Έτσι κρίνοντας το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, καθόσον αναφέρεται στο δικόγραφο της αγωγής κατά τα εκτεθέντα ότι η αποθετική ζημία των εναγόντων συνίσταται στην απόληψη μεγαλυτέρων μισθωμάτων, τα οποία θα εισέπρατταν από την εκμίσθωση του μισθίου σε άλλους μισθωτές, με δεδομένη τη θέση και την εμπορικότητα των μισθίων χώρων, κειμένων στο κέντρο της πόλης της Λαμίας, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι οι εν λόγω μισθώσεως έχουν συμπληρώσει δωδεκαετία από τη σύναψή τους, χωρίς να απαιτούνται για τη θεμελίωσή της και άλλα στοιχεία. Επομένως, οι σχετικοί: πρώτος και δεύτερος λόγοι της αναιρέσεως, είναι βάσιμοι και πρέπει να γίνουν δεκτοί. Περαιτέρω με το δικόγραφο της εφέσεως προσβάλλεται η πρωτόδικη απόφαση κατά το απορριφθέν κεφάλαιο της αποθετικής ζημίας των εναγόντων. Όπως από την παραδεκτή επισκόπησή του προκύπτει, αναφέρονται σαφώς και ορισμένως τα περιστατικά που τη συνιστούν και ζητείται η μεταρρύθμιση της αποφάσεως λόγω απορρίψεώς του. Το Εφετείο που έκρινε, ότι δεν διαλαμβάνεται στο δικόγραφο της εφέσεως ειδικό παράπονο για την απόρριψη του ως άνω αιτήματος ως αορίστου και απέρριψε, με την πρώτη (κύρια) αιτιολογία, το σχετικό λόγο εφέσεως, ως απαράδεκτο, έσφαλε και ο τρίτος λόγος της αναιρέσεως εκ του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το προαναφερόμενο κεφάλαιό της, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση ενώπιον του ίδιου Εφετείου που την εξέδωσε, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, να διαταχθεί η επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος από αυτούς για την άσκηση της αναίρεσης παραβόλου και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων που κατέθεσαν προτάσεις (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 50/2014 απόφαση του Εφετείου Λαμίας, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό της παρούσης κεφάλαιό της.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατά το εν λόγω αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Διατάσσει την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του παραβόλου που κατατέθηκε από αυτούς για την άσκηση της αναίρεσης. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Ιανουαρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαρτίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ