205/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 205 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 205/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Σεπτεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΥΛΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ-ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΚΗ -ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ - ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ - ΕΚΔΟΤΙΚΗ -ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ - ΑΓΡΟΤΙΚΗ - ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ" και με το διακριτικό τίτλο "ΔΙΑΥΛΟΣ ΑΕ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ" που εδρεύει στο …, και εκπροσωπείται νόμιμα και 2. Ι. Γ. του Β., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Ξηρουχάκη, ο οποίος διόρθωσε με δήλωση του στο ακροατήριο την επωνυμία της πρώτης αναιρεσίβλητης στη νέα "ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΑΕ" .

Των αναιρεσιβλήτων: 1.ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΠΕΙΡΑΙΩΣ LEASING ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΠΕΙΡΑΙΩΣ LEASING ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των τμημάτων "χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων επαγγελματικών οχημάτων, επιβατικών οχημάτων μηχανημάτων, επίπλων και αεροσκαφών" της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" λόγω απόσχισης των τμημάτων αυτών από τη δεύτερη και απορρόφησής τους από την πρώτη. Η πρώτη δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο η δεύτερη εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Ρεκούτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-11-2002 αγωγή τους των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3476/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 5907/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 17-9-2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης, ανέγνωσε την από 30-11-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την 1) την αναίρεση της προσβαλλομένης απόφασης κατά παραδοχή του πρώτου λόγου αναίρεσης και 2) την απόρριψη των λοιπών λόγων της αιτήσεως αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της παραστάσας αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από την υπ αριθ. .../23-7-2013 έκθεση του δικαστικού επιμελητού Αθηνών …, την οποία επικαλούνται και προσκομίζουν οι επισπεύδοντες την συζήτηση αναιρεσείοντες, αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως περιέχον πράξη ορισμού δικασίμου για την 10ην Δεκεμβρίου 2012 και μετ' αναβολήν για την παρούσα δικάσιμο και κλήση για να παραστεί κατά την συζήτηση της υποθέσεως επεδόθη νομίμως και εμπροθέσμως στην πρώτη αναιρεσίβλητη. Αυτή όμως δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από την σειρά του πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε με νόμιμο τρόπο και συνεπώς πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση, παρά την απουσία της, σαν να ήτο παρούσα.

Από τις διατάξεις των άρθρων 918 παρ. 1 και 924 εδ. α', β' ΚΠολΔ προκύπτει, ότι αναγκαστική εκτέλεση μπορεί να γίνει μόνον βάσει αντιγράφου του εκτελεστού τίτλου που έχει τον εκτελεστήριο τύπο (απόγραφο). Ο εκτελεστήριος τύπος συνίσταται στην έκδοση του στο όνομα του ελληνικού λαού και στη διαταγή προς όλα τα αρμόδια όργανα να εκτελέσουν τον τίτλο.

Η διαδικασία της αναγκαστικής εκτελέσεως αρχίζει από την επίδοση στον καθ' ου η εκτέλεση αντιγράφου του απογράφου με επιταγή προς εκτέλεση, η οποία (επιταγή) γράφεται κάτω από το αντίγραφο του απογράφου και πρέπει να ορίζει με ακρίβεια την απαίτηση. Περαιτέρω, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 904, 915, 916, 918 παρ. 2 εδ.

γ' ΚΠολΔ προκύπτει, ότι εκτελεστός τίτλος, πλην άλλων, είναι και το συμβολαιογραφικό έγγραφο, στο οποίο ο εκτελεστήριος τύπος δίνεται από τον συμβολαιογράφο, αρκεί η απαίτηση να είναι "βέβαιη" και "εκκαθαρισμένη". Βέβαιη είναι η απαίτηση, όταν δεν τελεί υπό αναβλητική αίρεση, όρο ή προθεσμία, ενώ εκκαθαρισμένη είναι, όταν από το συμβολαιογραφικό έγγραφο προκύπτουν η ποσότητα και η ποιότητα της παροχής.

Στην αντίθετη περίπτωση, η με συμβολαιογραφικό έγγραφο διαπιστούμενη αξίωση του επισπεύδοντος δεν είναι δεκτική εκτελέσεως. Αναγκαία συνεπώς προϋπόθεση της εγκυρότητος της αναγκαστικής εκτελέσεως είναι ο πλήρης προσδιορισμός στον εκτελεστό τίτλο της εκτάσεως, του είδους και του περιεχομένου της ενσωματουμένης αξιώσεως.

Έτσι, αναγκαστική εκτέλεση με τίτλο από τον οποίο δεν προκύπτει απαίτηση εκκαθαρισμένη είναι άκυρη, χωρίς να χρειάζεται να αποδεικνύεται βλάβη (βλ. Α.Π. 905/2011, Α.Π. 753/1994).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του τα ακόλουθα: "Δυνάμει της .../3.1.2001 σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτου που συνετάγη ενώπιον του Συμβολαιογράφου Αθηνών Ευαγγέλου Παυλίνη η καθής η ανακοπή, ανώνυμη εταιρεία... με τον διακριτικό τίτλο "ΠΕΙΡΑΙΩΣ Leasing" εκμίσθωσε στην πρώτη των ανακοπτόντων ανώνυμη εταιρεία ...με τον διακριτικό τίτλο "ΔΙΑΥΛΟΣ Α,Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ" με την εγγύηση του δεύτερου των ανακοπτόντων Ι.

Γ. ένα ακίνητο που βρίσκεται στην …και επί της οδού … αρ.... Η διάρκεια της σύμβασης ορίστηκε δεκαετής, από 03.01.2001 έως 03.01.2011, ο αριθμός των μισθωμάτων ορίστηκε να είναι 40 και ο χρόνος καταβολής αυτών ανά τρίμηνο, αρχής γενομένης από 03.01.2001, το δε ύψος αυτών ορίστηκε ...σε 165.200 δραχμές ανά εκατομμύριο οριστικής αξίας το πρώτο και σε 32.827 δραχμές ανά εκατομμύριο οριστικής αξίας το καθένα από τα υπόλοιπα 39.

Ακολούθως με την .../2002 σύμβαση που συνετάγη επίσης ενώπιον του ίδιου ως άνω συμβολαιογράφου, οι διάδικοι τροποποίησαν την προαναφερόμενη σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης ως προς το ύψος και τον χρόνο καταβολής των μισθωμάτων και όρισαν ότι τα εναπομείναντα ανεξόφλητα 36 μισθώματα μετατρέπονται από τριμηνιαία σε εξαμηνιαία και από 36 σε 18, ότι το ύψος του καθενός ανέρχεται σε 108.672.50 ευρώ, ότι θα είναι πληρωτέα το πρώτο από αυτά στις 03.04.2002 και καθένα από τα υπόλοιπα στις τρεις (3) κάθε εξαμήνου και, τέλος ότι η διάρκεια της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης παρατείνεται μέχρι τις 03.04.2011.

Στη συνέχεια, η καθ' ης με την από 06.06.2002 καταγγελία της παραπάνω μίσθωσης που επιδόθηκε στους ανακόπτοντες στις 11.06.2002, κατήγγειλε αυτή λόγω καθυστέρησης καταβολής του πέμπτου μισθώματος από 108.672,50 ευρώ που ήταν πληρωτέο στις 03.04.2002 και, περαιτέρω, προέβη στην έκδοση του 1688/2002 πρώτου απογράφου εκτελεστού της αρχικής σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης .../2001 συμβολαίου που συνετάγη ενώπιον του Συμβολαιογράφου Αθηνών Ευαγγέλου Κ.

Παυλίνη και επέδωσε στους ανακόπτοντες στις 26.11.2002 α) αντίγραφο του απογράφου τούτου με την από 22.11.2002 επιταγή προς εκτέλεση στο κάτω μέρος αυτού με την οποία τους επέταξε να της αποδώσουν τη χρήση του ενδίκου ακινήτου και να της καταβάλουν, εις ολόκληρον ο καθένας, το προαναφερόμενο πέμπτο μίσθωμα, καθώς και τα υπόλοιπα δεκαεπτά μισθώματα που κατέστησαν - κατά τους όρους της σύμβασης - ληξιπρόθεσμα και απαιτητά από την επομένη της επίδοσης της καταγγελίας της σύμβασης, συνολικού ποσού 1.818.153,13 ευρώ, με το νόμιμο τόκο για κάθε μίσθωμα από την επομένη της ημέρας που έγινε ληξιπρόθεσμο και απαιτητό και β) αντίγραφο της .../2002 σύμβασης του αυτού συμβολαιογράφου Ευαγγέλου Παυλίνη με την οποία τροποποιήθηκε η αρχική κατά τα προεκτεθέντα, χωρίς να έχει προβεί στην έκδοση απογράφου αυτής.

Κατ' ακολουθίαν των προαναφερθέντων και όσων διαλαμβάνονται στη μείζονα σκέψη της παρούσης όσον μεν αφορά το πρώτο αυτοτελές σκέλος της προσβαλλόμενης επιταγής, κατά τον οποίο η καθής η ανακοπή επέταξε την πρώτη των ανακοπτόντων να της αποδώσει τη χρήση του ένδικου ακινήτου, υφίσταται έγκυρος εκτελεστός τίτλος και εγκύρως επισπεύδεται η αναγκαστική εκτέλεση κατά το σκέλος τούτο κατά το βάσιμο λόγο (πρώτο) της υπό κρίση εφέσεως καθόσον η σχετική αξίωση της καθής η ανακοπή, που πηγάζει από την .../2001 αρχική σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης, έχει περιβληθεί τον εκτελεστήριο τύπο.

Αντιθέτως όσο αφορά το σκέλος της προσβαλλόμενης επιταγής, κατά το οποίο η καθής η ανακοπή επέταξε αμφότερους τους ανακόπτοντες να της καταβάλουν σ' ολόκληρο έκαστος τα πιο πάνω ποσά, που προσδιορίζονται από την .../2002 σύμβαση, υφίσταται ελάττωμα του εκτελεστού τίτλου, που καθιστά απαράδεκτη την εκτέλεση του κατά των ανακοπτόντων, ανεξάρτητα από την ύπαρξη βλάβης αυτών, αφού δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις εκτελεστότητας της απαίτησης αυτής (χρηματική) για το λόγο της μη περιαφής του εκτελεστήριου τύπου της εν λόγω τροποποιητικής .../2002 συμβάσεως...".

Ακολούθως δε το Εφετείο δέχθηκε κατ' ουσίαν την έφεση της καθ' ης η ανακοπή και ήδη αναιρεσίβλητης, εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε γίνει δεκτή εξ' ολοκλήρου η ανακοπή, κράτησε και δίκασε την τελευταία, την δέχθηκε εν μέρει και ακύρωσε κατά ένα μέρος το πρώτο απόγραφο εκτελεστό του υπ αριθ. .../2001 ως άνω συμβολαίου και την κάτω από το απόγραφο επιταγή προς εκτέλεση και ειδικότερα κατά το μέρος μόνον κατά το οποίο επιτάχθηκαν οι ανακόπτοντες να καταβάλουν τα αναφερόμενα σε αυτό χρηματικά ποσά (μισθώματα), ενώ εθεώρησε έγκυρο το απόγραφο και την αναγκαστική εκτέλεση όσον αφορά την απόδοση του μισθίου.

Με αυτά τα οποία δέχθηκε το Εφετείο, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ. Ειδικότερα παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 904 παρ 2δ και 924 ΚΠολΔ, καθόσον εθεώρησε ως εκτελεστόν τίτλο το υπ' αριθ. 1688/2002 Α' απόγραφο εκτελεστό της υπ' αριθ. .../2001 συμβάσεως χρηματοδοτικής μισθώσεως του συμβολαιογράφου Αθηνών Ευαγγέλου Παυλίνη, με αντίγραφο του οποίου και με την κάτω από αυτό συνταγείσα από 22-11-2002 επιταγή επιτάσσεται η αναιρεσείουσα μισθώτρια να αποδώσει στην αναιρεσίβλητη το αναφερόμενο στο απόγραφο μίσθιο ακίνητο, ενώ από το εν λόγω συμβολαιογραφικό έγγραφο δεν προκύπτει ότι η απαίτηση της αναιρεσίβλητης είναι εκκαθαρισμένη, αφού δεν προκύπτει το ποσόν του οφειλομένου μισθώματος και ο χρόνος για τον οποίο οφείλεται, δηλαδή δεν προσδιορίζεται στο ανωτέρω συμβόλαιο η έκταση, το είδος και το περιεχόμενο της αξιώσεως την οποία ενσωματώνει.

Γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε το Εφετείο προσέφυγε στο περιεχόμενο του υπ' αριθ. .../2002 συμβολαίου του ιδίου συμβολαιογράφου με το οποίο τροποποιήθηκε η ανωτέρω σύμβαση του πρώτου συμβολαίου και στο οποίο ορίζεται ότι το ύψος του μισθώματος είναι 108.672,50 ευρώ, το πρώτο μίσθωμα ήτο καταβλητέο την 3-4-2002 και τα υπόλοιπα μισθώματα " στις τρεις (3) κάθε εξαμήνου".

Όμως, το τελευταίο συμβόλαιο δεν είναι τίτλος εκτελεστός, καθ' όσον δεν περιέχει τον εκτελεστήριο τύπο. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος.

Κατά το άρθρο 68 ΚΠολΔ : "Δικαστική προστασία έχει δικαίωμα να ζητήσει, όποιος έχει άμεσο έννομο συμφέρον". Έννομο συμφέρον υπάρχει, όταν η αιτούμενη προστασία είναι κατάλληλο μέσον άρσεως της υφισταμένης αμφισβητήσεως στις σχέσεις των διαδίκων και αποτροπής του προκαλουμένου στο συμφέρον του αιτούντος κινδύνου από αυτήν. Το έννομο συμφέρον είναι άμεσο, όταν αναφέρεται σε υπαρκτές και όχι σε υποθετικές έννομες σχέσεις και επί πλέον η ανάγκη παροχής δικαστικής προστασίας είναι ενεστώσα, αφορά δηλαδή έννομες σχέσεις του παρόντος.

Στην προκειμένη περίπτωση, η παρισταμένη δεύτερη αναιρεσίβλητη προβάλλει τον ισχυρισμό, ότι ήδη την 20-7-2009 επέδωσε στην πρώτη αναιρεσείουσα την από 16-7-2009 νέα επιταγή προς εκτέλεση πρώτου απογράφου εκτελεστού αμφοτέρων των συμβολαιογραφικών πράξεων. Κατ' αυτής η πρώτη αναιρεσείουσα άσκησε ανακοπή, η εκδίκαση της οποίας εκκρεμεί, με βάση δε την ως άνω νέα επιταγή και εντολή προς εκτέλεση η ιδία αναιρεσίβλητη απέβαλε την 12-11-2009 την πρώτη αναιρεσείουσα από το ακίνητο και έκτοτε το κατέχει μέχρι σήμερα. Επομένως, κατά την αναιρεσίβλητη, οι αναιρεσείοντες στερούνται εννόμου συμφέροντος για την εκδίκαση της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως. Ο ισχυρισμός αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, επειδή οι αναιρεσείοντες έχουν άμεσο έννομο συμφέρον υπό την εκτεθείσα έννοια για την εκδίκαση της αιτήσεως των, καθόσον στην περίπτωση κατά τη οποία ήθελε ευδοκιμήσει η ανακοπή των κατά της νεώτερης αναγκαστικής εκτελέσεως, εάν δεν εκδικασθεί η παρούσα αίτηση αναιρέσεως, θα παραμένει νόμιμη και ισχυρή η ήδη κρινομένη πρώτη αναγκαστική εκτέλεση.

Ακολούθως, παρελκούσης της ερεύνης των λοιπών λόγων αναιρέσεως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, στο ίδιο Εφετείο, το οποίο εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι δυνατή και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 5907/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Νοεμβρίου 2013 .

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Ιανουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ