2055/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2055 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2055/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Aντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου και Γεώργιο Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Νοεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας - καλούσας: Δημόσιας Κοινωνικοποιημένης Επιχείρησης με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", η οποία εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελένη Βούλγαρη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου - καθού η κλήση: Κ. Σ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-9-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βόλου.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 29/2012 του ίδιου Δικαστηρίου και 235/2014 του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 18-10-2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωσήφ Τσαλαγανίδης ανέγνωσε την από 20-10-2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις ...18-4-2016 και .../27-3-2017 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Βόλου Ν. Μ. Σ., τις οποίες προσκομίζει και επικαλείται η αναιρεσείουσα, προκύπτει ότι νομότυπα και εμπρόθεσμα επιδόθηκε στον αναιρεσίβλητο ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με κλήση για συζήτηση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, οπότε και δεν εμφανίσθηκε αυτός κατά την εκφώνηση της υποθέσεως στη σειρά της από το πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο. Επομένως, πρέπει να δικασθεί ερήμην, η συζήτηση όμως θα προχωρήσει παρά την απουσία του, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 εδ. γ' ΚΠολΔ.

Κατά το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ ΑΠ 7/2006, 4/2005).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 694 παρ.1 ΑΚ "Η αμοιβή του εργολάβου καταβάλλεται κατά την παράδοση του έργου. Αν η αμοιβή συνίσταται σε χρήματα και δεν πιστώθηκε, είναι τοκοφόρος από την παράδοση του έργου". Πρόκειται για νόμιμους υπό στενή έννοια τόκους, οι οποίοι γεννώνται και χωρίς όχληση του εργολάβου και ανεξάρτητα από τυχόν υπερημερία του (ΑΠ 940/2002).

Περαιτέρω, από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 847, 849 και 851 ΑΚ προκύπτει ότι με τη σύμβαση εγγυήσεως ο εγγυητής αναλαμβάνει την ευθύνη έναντι του δανειστή ότι θέλει καταβληθεί η οφειλή σε όποια έκταση βρίσκεται κάθε φορά. Ειδικότερα, κατά το άρθρο 851 ΑΚ, ο εγγυητής ευθύνεται για την έκταση που έχει κάθε φορά η κύρια οφειλή, και ιδίως για τις συνέπειες του πταίσματος ή της υπερημερίας του πρωτοφειλέτη.

Από τη διάταξη αυτή, η οποία ρυθμίζει την ευθύνη του εγγυητή από τις μη συμβατικές μεταβολές, -σε αντίθεση με τη διάταξη του επομένου άρθρου 852 ΑΚ, το οποίο αναφέρεται στην ευθύνη του εγγυητή για τις συμφωνημένες παρεπόμενες παροχές-, προκύπτει ότι ο εγγυητής ευθύνεται για τις συνέπειες που προκαλούνται στην κύρια οφειλή από πταίσμα ή υπερημερία του οφειλέτη (π.χ.

για την πληρωμή τόκων υπερημερίας).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, κατά το ενδιαφέρον την προκειμένη αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Δυνάμει συμβάσεως, που συνήφθη στο Βόλο, κατόπιν μειοδοτικού διαγωνισμού και συντάχθηκε το από 14-4-1997 ιδιωτικό συμφωνητικό, ο ενάγων (και ήδη αναιρεσίβλητος), πολιτικός μηχανικός, ανέλαβε την κατασκευή γηπέδου ποδοσφαίρου σε χώρο ιδιοκτησίας της εναγομένης (και ήδη αναιρεσείουσας), που βρίσκεται στο "..." (...) του ...

του Νομού Μαγνησίας, αντί της συμφωνηθείσης αμοιβής των 18.711.180 δραχμών και ήδη 54.911,75 ευρώ. Η εν λόγω σύμβαση έργου συνήφθη μεταξύ του ενάγοντος, ως εργολάβου, και του "Συνδέσμου ...", συμβληθέντος διά του προέδρου του Χ. Ψ., ως εργοδότη, ενώ η εναγομένη διά του νομίμου εκπροσώπου της Κ. Κ. (Διευθυντή Περιφέρειας), εγγυήθηκε υπέρ του άνω εργοδότη (Συνδέσμου ...) την καταβολή στον ενάγοντα της ως άνω αμοιβής, διά της υπογραφής της, ως εγγυήτριας, του αυτού ως άνω ιδιωτικού συμφωνητικού. ...

Την 22-5-1997 έγινε επιμέτρηση του έργου και της αξίας των επιμέρους εργασιών και συντάχθηκε η πιστοποίηση πληρωμής του ανάλογου με την μέχρι τότε πρόοδο εργασιών ... μέρους της αμοιβής του ενάγοντος, ποσού 9.725.302 δρχ. και ήδη 28.540,87 ευρώ, το οποίο ... καταβλήθηκε από την εναγομένη στον ενάγοντα. Εξάλλου, την 3-10-1997 έγινε εκ νέου επιμέτρηση του έργου και της αξίας των επιμέρους εργασιών και συντάχθηκε η πιστοποίηση πληρωμής του υπολοίπου μέρους της αμοιβής των απομενουσών εργασιών ...

ποσού 5.274.698 δρχ. και ήδη 15.479,67 ευρώ. Ωστόσο, ο άνω πρωτοφειλέτης (Σύνδεσμος ...) αρνείται να καταβάλει στον ενάγοντα το ως άνω οφειλόμενο υπόλοιπο της αμοιβής του, καίτοι, ... ο τελευταίος αποπεράτωσε πλήρως το έργο και το παρέδωσε στις 3-10-1997. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω και δεδομένου ότι ... ο άνω πρωτοφειλέτης στερείται παντελώς περιουσιακών στοιχείων (κινητών και ακινήτων), με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη και ως εκ τούτου άκαρπη η επιχείρηση σε βάρος του οποιασδήποτε πράξης αναγκαστικής εκτέλεσης, ...

πρέπει ... να υποχρεωθεί η εναγομένη, ως εγγυηθείσα, διά της υπογραφής της ως άνω έγγραφης σύμβασης έργου, την εξόφληση του χρέους του πρωτοφειλέτη, να καταβάλει στον ενάγοντα το προαναφερόμενο ποσό (15.479,67 ευρώ) ως υπόλοιπο της εργολαβικής του αμοιβής, με το νόμιμο τόκο ... από την παράδοση του έργου, ... αφού ...

ο εγγυητής ευθύνεται για τις συνέπειες που προκαλούνται στην κύρια οφειλή από πταίσμα ή υπερημερία του πρωτοφειλέτη". Με τις σκέψεις αυτές το Εφετείο εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, που είχε δεχθεί την αγωγή του αναιρεσίβλητου για το πιο πάνω ποσό με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και όχι από την παράδοση του έργου, με το αιτιολογικό ότι δεν αποδείχθηκε προγενέστερη όχληση της εγγυήτριας, και όρισε ως αφετήριο σημείο για την έναρξη της τοκοδοσίας την παράδοση του έργου.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο ορθά το νόμο ερμήνευσε και εφάρμοσε, και ειδικότερα, τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 694 παρ. 1 και 851 ΑΚ, και επομένως, εφόσον το Εφετείο δέχτηκε ανελέγκτως ότι ο αναιρεσίβλητος περάτωσε και παρέδωσε το αναφερόμενο έργο στις 3-10-1997 και ο πρωτοφειλέτης το παρέλαβε κατά την παράδοσή του και το ενέκρινε, ορθώς επιδίκασε νόμιμους κατά το πιο πάνω άρθρο τόκους από τις 4-10-1997 και για την αναιρεσείουσα, ως εγγυηθείσα την καταβολή της κύριας οφειλής, στην οποία περιλαμβάνονται και οι συνέπειες από την υπερημερία του πρωτοφειλέτη, χωρίς να απαιτείται ιδιαίτερη όχλησή της.

Συνεπώς ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, με τον οποίον προβάλλεται παραβίαση των διατάξεων του άρθρου 486 ΑΚ, είναι αβάσιμος, εφόσον δεν ήσαν αυτές εφαρμοστέες στην προκειμένη περίπτωση.

Κατ' ακολουθίαν τούτων πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να διαταχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ, η εισαγωγή του οικείου παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, όπως ορίζεται στο διατακτικό. Θέμα δικαστικής δαπάνης δεν τίθεται, εφόσον ο αναιρεσίβλητος λόγω της ερημοδικίας του δεν υποβλήθηκε σε έξοδα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18 Οκτωβρίου 2015 αίτηση του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος Α.Ε. για αναίρεση της 235/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο οικείο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Δεκεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Δεκεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ