2053/2019 · 2053/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2053 / 2019 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 2053/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Z' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αγγελική Αλειφεροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημήτριο Γεώργα, Διονυσία Μπιτζούνη, Ερωτόκριτο Ερωτοκρίτου και Μαρία Κουβίδου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Ασπρογέρακα (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Γ. Π. του Π., κατοίκου ..., που δεν παρέστη στο ακροατήριο, για αναίρεση της 148/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Άμφισσας. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Σ. Σ. του Η., κάτοικο ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Άμφισσας, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητάει την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην από 27 Ιουνίου 2019 κρινόμενη αίτηση, που ασκήθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Πρωτοδικείου Άμφισσας, Αθηνάς Καλεντέρη, και έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου 19/2019, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 1012/19.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα που πρότεινε να απορριφθεί ως ανυποστήρικτη η προκείμενη αίτηση.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με το άρθρο πρώτο του ν.4619/2019 (ΦΕΚ Α'95/11-6-2019) κυρώθηκε ο νέος Ποινικός Κώδικας, ο οποίος άρχισε να ισχύει από 1η Ιουλίου 2019 (άρθρο δεύτερο του ανωτέρω νόμου και άρθρο 460 του νέου Π Κ). Στο άρθρο 2 παρ. 1 του νέου Π Κ ορίζεται ότι, "Αν από την τέλεση της πράξης ως την αμετάκλητη εκδίκαση της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου". Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, με την οποία καθιερώνεται η αρχή της αναδρομικότητας του επιεικέστερου ποινικού νόμου, που ίσχυσε από την τέλεση της πράξης μέχρι το χρόνο της αμετάκλητης εκδίκασης της υπόθεσης ,ως επιεικέστερος νόμος θεωρείται εκείνος που περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, δηλαδή εκείνος, ο οποίος με την εφαρμογή του, με βάση τις προβλεπόμενες στη συγκεκριμένη περίπτωση προϋποθέσεις, επιφέρει ευνοϊκότερη για τον κατηγορούμενο ποινική μεταχείριση. Προς τούτο γίνεται σύγκριση των περισσοτέρων αυτών διατάξεων στο σύνολο των προϋποθέσεων που προβλέπονται από καθεμιά απ' αυτές, έτσι ώστε να είναι πλέον σαφές, βάσει του νέου Π.Κ., ότι εφαρμόζεται πάντα η επιεικέστερη διάταξη και όχι ο νόμος ως ενιαίο "όλον". Εάν από τη σύγκριση αυτή προκύψει ότι ο κατηγορούμενος, όπως κατηγορείται, επιβαρύνεται το ίδιο από όλους τους νόμους, τότε εφαρμοστέος είναι ο νόμος που ίσχυσε κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης, διαφορετικά εφαρμόζεται ο νεότερος επιεικέστερος. Ειδικότερα, επιεικέστερος είναι ο νόμος, που προβλέπει το χαμηλότερο ανώτατο όριο του είδους της ποινής, αν δε το ανώτατο όριο είναι το ίδιο, επιεικέστερος είναι αυτός που προβλέπει το μικρότερο κατώτατο όριο.

Για το χαρακτηρισμό ενός νόμου ως επιεικέστερου ή μη, επί πλημμελημάτων, λαμβάνεται κατ' αρχήν υπόψη το ύφος της απειλούμενης στερητικής της ελευθερίας ποινής που θεωρείται βαρύτερη της χρηματικής, επί ίσων δε στερητικών της ελευθερίας ποινών, λαμβάνεται υπόψη και η χρηματική ποινή. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 308 παρ.1 εδ.α' του Π.Κ., όπως ίσχυε μέχρι την 30η-6-2019, με βάση την οποία διώχθηκε και καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, "όποιος με πρόθεση προξενεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται μιε φυλάκιση μέχρι τριών ετών". Με τη διάταξη του άρθρου 308 παρ.1 εδ.α' του νέου Ποινικού Κώδικα, ορίζεται ότι "όποιος προξενεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή". Από τη σύγκριση των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει, ότι η νέα διάταξη είναι επιεικέστερη έναντι της αντίστοιχης του άρθρου 308 παρ. 1 του παλαιού Ποινικού Κώδικα, αφού με αυτήν για την πράξη της απλής σωματικής βλάβης απειλείται ποινή φυλάκισης μέχρι δύο έτη έναντι των τριών της προηγούμενης, διαζευκτικά δε χρηματική ποινή.

Περαιτέρω, με το άρθρο πρώτο του ν.4620/2019 (ΦΕΚ Α'96/11-6-2019) κυρώθηκε ο νέος Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, ο οποίος άρχισε να ισχύει από 1η Ιουλίου 2019 (άρθρο δεύτερο του ανωτέρω νόμου και άρθρο 585 του νέου Κ.Ποιν.Δ.). Κατά το άρθρο 589 παρ. 3 του νέου Κ.Ποιν. Δ. "Αποφάσεις και βουλεύματα που εκδόθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος κώδικα υπόκεινται στα ένδικα μέσα και τις διατυπώσεις άσκησής τους που προέβλεπε ο καταργούμενος κώδικας ποινικής δικονομίας και εκδικάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κώδικα", κατά δε το άρθρο 590 παρ. 1 του ίδιου κώδικα, "Υποθέσεις που εκκρεμούν σε οποιοδήποτε στάδιο της ποινικής διαδικασίας και σε οποιονδήποτε βαθμό συνεχίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κώδικα. Οι πράξεις της ποινικής διαδικασίας που τελέστηκαν όταν ίσχυαν οι διατάξεις που καταργούνται διατηρούν το κύρος τους". Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 511 εδ. δ του νέου Κ.Ποιν.Δ, αν εμφανιστεί ο αναιρεσείων και κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης ο Άρειος Πάγος εφαρμόζει αυτεπαγγέλτως τον επιεικέστερο νόμο που ισχύει μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά δε τη διάταξη του άρθρου 514 του ίδιου Κώδικα, αν δεν εμφανιστεί ο αναιρεσείων η αίτησή του απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη, όμως, κατ' εξαίρεση, ακόμα και αν δεν εμφανιστεί ο αναιρεσείων, ο Άρειος Πάγος αυτεπαγγέλτως εφαρμόζει τον επιεικέστερο νόμο που ισχύει μετά τη δημοσίευση της απόφασης (άρθρο 511). Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων, συνάγεται ότι ο Άρειος Πάγος για την εκδίκαση αίτησης αναίρεσης απόφασης, που εκδόθηκε πριν την 1-7-2019, συζητήθηκε όμως μετά την 1-7-2019, εφαρμόζει τις διατάξεις του νέου Κ.Ποιν. Δ και συνεπώς στην περίπτωση που μετά την δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης μεταβλήθηκε το νομοθετικό καθεστώς, όσον αφορά τα στοιχεία της αξιόποινης πράξης ή και την προβλεπόμενη ποινή, κύρια ή παρεπόμενη, εφαρμόζει αυτεπαγγέλτως το νόμο που ίσχυε από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της και περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, εφόσον η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή, ανεξάρτητα από την εμφάνιση ή μη του αναιρεσείοντος κατά τη συζήτηση της τελευταίας . Τέλος, κατά το άρθρο 8 του Ν. 4411/2016, "1. Εξαλείφεται το αξιόποινο και παύει η δίωξη των ακόλουθων αξιόποινων πράξεων, που έχουν τελεσθεί μέχρι και τις 31-3-2016: α) των πταισμάτων και β) των πλημμελημάτων, κατά των οποίων ο νόμος απειλεί ποινή φυλάκισης μέχρι δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή ή και τις δύο ποινές. 2. Εάν, στην περίπτωση των πλημμελημάτων της παραγράφου 1, ο υπαίτιος υποπέσει μέσα σε δύο (2) έτη από τη δημοσίευση του νόμου σε νέα από δόλο αξιόποινη πράξη κακουργήματος ή πλημμελήματος και καταδικαστεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι (6) μηνών, συνεχίζεται η κατ' αυτού παυθείσα ποινική δίωξη και δεν υπολογίζεται στο χρόνο παραγραφής του αξιόποινου της πρώτης πράξης ο διανυθείς χρόνος από την παύση της δίωξης μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη για τη νέα πράξη. 3. Οι δικογραφίες που αφορούν τις παραπάνω αξιόποινες πράξεις, τίθενται στο αρχείο με πράξη του αρμόδιου εισαγγελέα η δημόσιου κατηγόρου. Για την τύχη των πειστηρίων αποφαίνονται με αιτιολογημένη διάταξη, επί πλημμελημάτων ο αρμόδιος εισαγγελέας και επί πταισμάτων ο αρμόδιος πταισματοδίκης.... 5. Η κατά τα ανωτέρω παραγραφή του αξιόποινου και η παύση της ποινικής δίωξης, δεν ισχύει για τα εγκλήματα: α) ως προς τον ποινικό κώδικα, των άρθρων 81Α, 142, 149, 154, 155, 157 παρ. 3 εδάφιο β', 158 παράγραφοι 1 και 2, 162, 163, 164 παρ. 1, 165 παράγραφοι 1 και 2, 166, 173 παρ. 1, 175, 177 , 178, 181, 182, 192, 193 παρ. 1, 200, 201, 215, 218 παρ. 3, 220, 221 παράγραφοι 1 και 2, 222, 228 παρ.1, 230, 234, 241, 251 παράγραφοι 1 και 2, 255, 259, 261, 286 παρ. 2, 334 παρ. 1, 337, 345 παρ. 1 περιπτώσεις β' και γ, 346 παρ. 1, 352Β, 358, 359, 360 παρ. 3, 362 για τις περιπτώσεις που τελείται δια του τύπου, 375 παρ. 1 εδάφιο α', 377 για τις περιπτώσεις αγοράς εμπορευμάτων με πίστωση, 389 παρ. 1, 397 παράγραφοι 1 και 2, 398 (απλή χρεοκοπία), 399 παράγραφοι 1 και 2, 403 παράγραφοι 1 και 2, 406...".

Στην προκείμενη περίπτωση, η υπό κρίση από 27-6-2019 αίτηση του Γ. Π. του Π., ασκηθείσα, με δήλωση στο γραμματέα του Δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση, για αναίρεση της 148/26-2-2019 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Άμφισσας, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάστηκε για την αξιόποινη πράξη της απλής σωματικής βλάβης από κοινού (άρθρο 308 παρ.1 εδαφ.α'ΠΚ), σε ποινή φυλάκισης δώδεκα (12) μηνών, που ανεστάλη επί μία τριετία, είναι παραδεκτή, ως νομοτύπως και εμπροθέσμως ασκηθείσα, περιέχουσα ως λόγους αναίρεσης την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και την απόλυτη ακυρότητα (άρθρο 510 παρ 1. στοιχεία Δ' και Α' του Κ.Ποιν.Δ). Κατά τη συζήτηση αυτής στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας απόφασης (20-11-2019), ο αναιρεσείων και ο πολιτικώς ενάγων δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το οικείο έκθεμα, αν και κλητεύθηκαν από την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, κατά το άρθρο 512 παρ. 1 εδ. γ Κ.ΠοινΔ, νόμιμα και εμπρόθεσμα, σύμφωνα με τα άρθρα 155-162 ΚΠοινΔ και μέσα στην προθεσμία που ορίζει το άρθρο 166 του ίδιου Κώδικα, για να παραστούν στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου. Ειδικότερα, ο απολειπόμενος αναιρεσείων κλητεύθηκε με επίδοση στον ίδιο προσωπικά της με αριθμό 1012/2019 κλήσης του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου προς εμφάνισή του στο ακροατήριο του Αρείου Πάγου στη σημερινή δικάσιμο, όπως τούτο προκύπτει από το από 14-10-2019 αποδεικτικό επίδοσης του αρχιφύλακα του Α.Τ. ... Α. Π., που υπάρχει στη δικογραφία, ο δε πολιτικώς ενάγων με επίδοση της ανωτέρω κλήσης (με θυροκόλληση στην οικία του), όπως τούτο προκύπτει από το από 15-10-2019 αποδεικτικό του ανωτέρω αρχιφύλακα, που επίσης υπάρχει στη δικογραφία. Όμως, παρά τη μη εμφάνιση των αναίρεσείοντος, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην προηγηθείσα νομική σκέψη, συντρέχει νόμιμη περίπτωση το παρόν Δικαστήριο του Αρείου Πάγου να εφαρμόσει αυτεπαγγέλτως τη διάταξη του άρθρου 308 παρ. 1 εδ. α' του νέου ΠΚ, η οποία, κατά τα προεκτεθέντα, είναι επιεικέστερη ως προς την ποινή έναντι της αντίστοιχης του άρθρου 308 παρ. 1 εδ. α' του παλαιού Ποινικού Κώδικα, που ίσχυσε μέχρι 30-6-2019. Ενόψει δε του ότι πρόκειται για αξιόποινη πράξη που φέρεται ότι έχει τελεσθεί στις 14-5-2012 , ήτοι πριν από τις 31-3-2016, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης καταδικαστικής απόφασης, η δε παραβίαση του άρθρου 308 παρ.1α Π Κ δεν υπάγεται στις ανωτέρω αναφερόμενες εξαιρέσεις, η υπόθεση εμπίπτει πλέον στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8 του Ν.4411/2016 και, συνεπώς, με βάση τα σημερινά δεδομένα, της πρόβλεψης δηλαδή γι'αυτήν ποινής φυλάκισης μέχρι δύο ετών ή χρηματικής ποινής, δεν έπρεπε να εισαχθεί προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, αλλά να τεθεί στο αρχείο με πράξη του αρμόδιου Εισαγγελέα. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, προκειμένου η υπόθεση να τεθεί στο αρχείο από τον αρμόδιο Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 27-6-2019 αίτησης του Γ. Π. του Π., κατοίκου ..., για αναίρεση της 148/2019 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Άμφισσας.

Παραπέμπει την υπόθεση στον αρμόδιο Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για τις δικές του κατά νόμο ενέργειες.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Δεκεμβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Δεκεμβρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ