2053/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2053 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2053/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα και Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Οκτωβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ", που τελεί σε ασφαλιστική εκκαθάριση, εδρεύει στην Αθήνα, εκπροσωπείται νόμιμα από τον εκκαθαριστή της και εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Βλαχογιάννη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. χήρας Α. Κ., το γένος Κ. Π., 2) Α. Α. Κ., συζύγου Γ. Π. και 3) Ε. Α. Κ., κατοίκων ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Αθανασίου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-8-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 9/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 103/2014 του Τριμελούς Εφετείου Λαμίας.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 3-11-2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωσήφ Τσαλαγανίδης ανέγνωσε την από 12-10-2017 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία (Ολ. ΑΠ 1/1999). Δεν υπάρχει, όμως, ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες (ΑΠ 2095/2009). Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες. Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (Ολ. ΑΠ 861/1984). Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς, και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και ως εκ τούτου δεν αποτελούν "αιτιολογία" της αποφάσεως, ώστε στο πλαίσιο της ερευνώμενης διατάξεως του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ να επιδέχεται αυτή μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναιρέσεως του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναιρέσεως απορρίπτεται ως απαράδεκτος (ΑΠ 465/1988). Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναιρέσεως από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθ. 19 του άρθρ. 559 του ΚΠολΔ, εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφόσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (ΑΠ 1987/2007).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, κατά το ενδιαφέρον την αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "... Μεταξύ των συνεταίρων και ασφαλισμένων ... ήταν και ο Α. Κ. με ποσό ασφαλιστικής μερίδας 600.000 δρχ., ο οποίος απεβίωσε στις 15-8-1998 και άφησε εξ αδιαθέτου κληρονόμους του τις ενάγουσες (και ήδη αναιρεσίβλητες), οι οποίες καθίστανται δικαιούχοι του ασφαλίσματος, σύμφωνα με το εν λόγω ασφαλιστήριο συμβόλαιο, το οποίο ανέρχεται στο ποσό των 6.000.000 δρχ. ... και ήδη σε 17.608 ευρώ. Η αιτία θανάτου του ως άνω ασφαλισμένου ... ήταν η καρδιακή ανακοπή. Περαιτέρω, από κανένα αποδεικτικό στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι ο πιο πάνω αποβιώσας είχε υποστεί πριν από την ομαδική ασφάλιση έμφραγμα του μυοκαρδίου, αφού η από 6-5-1991 ιατρική βεβαίωση του Διευθυντή της καρδιολογικής κλινικής του 401 Γενικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου Αθηνών, αρχίατρου καρδιολόγου Α. Χ., και το από 7-5-1991 φύλλο νοσηλείας στο ίδιο ως άνω νοσοκομείο, τα οποία επικαλέσθηκε ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου η εφεσίβλητη (και ήδη αναιρεσείουσα), και τα οποία σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, αποδείκνυαν ότι ο αποβιώσας νοσηλεύτηκε στη μονάδα εντατικής θεραπείας (Μ.Ε.Θ.) του εν λόγω νοσοκομείου, έχοντας υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου, ουδόλως προσκομίζονται ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου ...". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχθηκε το σχετικό λόγο εφέσεως των αναιρεσίβλητων και, αφού εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου που είχε αποφανθεί αντιθέτως, δέχθηκε την αγωγή και υποχρέωσε την εναγομένη - αναιρεσείουσα να καταβάλει στις ενάγουσες - αναιρεσίβλητες, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμους του ως άνω ασφαλισμένου, το ποσό των 17.608 ευρώ, κατά το μέτρο της κληρονομικής τους μερίδας, και ειδικότερα στην πρώτη τούτων 4.402 ευρώ, σε καθεμία δε των λοιπών 6.603 ευρώ, νομιμοτόκως από 28-9-1998.

Η αναιρεσείουσα με το μοναδικό από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως μέμφεται το Εφετείο ότι στερείται εξ ολοκλήρου αιτιολογιών αναφορικά με τη μη λήψη υπόψη των λοιπών αποδεικτικών μέσων, και ειδικότερα α) του βιβλιαρίου υγείας του θανόντος, από το οποίο προέκυπτε η τακτική και με συνεχή ρυθμό συνταγογράφηση σχετικής φαρμακευτικής αγωγής κατάλληλης προς αντιμετώπιση της προϋπάρχουσας χρόνιας καρδιοπάθειας τούτου, και β) της ένορκης καταθέσεως της μάρτυρά της Σ. Μ. στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, από την οποία προέκυπτε ότι ο θάνατος του ασφαλισμένου είχε ως άμεση ή έμμεση αιτία πάθηση προϋπάρχουσα της ένδικης ασφαλίσεώς του, και συνεπώς με βάση σχετικό όρο του ασφαλιστηρίου συμβολαίου εξαιρείτο αυτός της ασφαλίσεως. Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, διότι οι ως άνω αιτιάσεις ανάγονται αποκλειστικά στην εκτίμηση, στάθμιση και αξιολόγηση των αποδείξεων από το δικαστήριο της ουσίας και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού του πορίσματος, η οποία δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, εφόσον το πόρισμα που έχει εξαχθεί από τις αποδείξεις, ότι, δηλαδή, δεν προκύπτει ότι ο αποβιώσας Α. Κ. είχε υποστεί πριν από την ομαδική ασφάλιση έμφραγμα του μυοκαρδίου, διατυπώνεται με πληρότητα και σαφήνεια στην προσβαλλόμενη απόφαση.

Κατ’ ακολουθίαν τούτων πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα ως ηττώμενη διάδικος στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων (άρθρο 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ) και να διαταχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ, η εισαγωγή του οικείου παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 3 Νοεμβρίου 2014 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε.Γ.Α." για αναίρεση της 103/2014 αποφάσεως του Εφετείου Λαμίας.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, που τα ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο οικείο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Δεκεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Δεκεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ