2046/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2046 / 2014 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2046/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού και Αθανάσιο Καγκάνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 22 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Δ. συζύγου Π. Κ., το γένος Λ. Σ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Γεωργία Σταυροπούλου-Ραυτογιάννη και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Π. Κ. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Ιωάννου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12/7/2010 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Μεσολογγίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 10/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 46/2013 του Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 18/7/2013 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Λέκκας ανέγνωσε την από 6/2/2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 46/2013 απόφασης του Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, η οποία εκδόθηκε επί της από 19-11-2012 έφεσης της αναιρεσείουσας κατά της υπ' αριθμ. 10/2012 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Μεσολογγίου, με την οποία έγινε δεκτή η από 12-7-2010 περί διαζυγίου αγωγή του αναιρεσιβλήτου.

Κατά το άρθρο 281 ΑΚ, η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 1439§3 ΑΚ, εφόσον οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς από δύο τουλάχιστον χρόνια, ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα και το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί, έστω και αν ο λόγος του κλονισμού αφορά στο πρόσωπο του ενάγοντος.

Η συμπλήρωση του χρόνου διάστασης υπολογίζεται κατά το χρόνο συζήτησης της αγωγής και δεν εμποδίζεται από μικρές διακοπές που έγιναν ως προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων μεταξύ των συζύγων. Για τη θεμελίωσή της από το άρθρο 281 ΑΚ ένστασης καταχρηστικής άσκησης του παρεχομένου από το άρθρο 1439 § 3 ιδίου Κώδικα δικαιώματος προς διάζευξη, δεν αρκούν οποιεσδήποτε δυσμενείς επιπτώσεις του διαζυγίου σε βάρος του εναγομένου συζύγου ή των τέκνων τους, αλλά απαιτείται οι επιπτώσεις να εκφεύγουν εκείνων που είναι συνήθεις και αυτονόητες και να οδηγούν λόγω του εξαιρετικού τους χαρακτήρα και της σοβαρότητάς τους, στη δημιουργία κατάστασης υπέρμετρα σκληρής για τον εναγόμενο ή τα τέκνα των συζύγων, ώστε εξαιτίας τούτου να επιβάλλεται η διατήρηση του γάμου για την αποτροπή αυτών των συνεπειών (ΑΠ 1243/2011).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις, εφαρμογής του, ή αν εφαρμόστηκε ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται εν όψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Τούτο συμβαίνει, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται. Με την προσβαλλόμενη απόφαση, έγιναν δεκτά τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, κατά την ανέλεγκτη από το Εφετείο εκτίμηση των αποδείξεων: "Οι διάδικοι τέλεσαν νόμιμο κατά τους Κανόνες της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας γάμο, στις 21 Ιανουαρίου 1968, στο Πετροχώρι Θέρμου και από το γάμο τους αυτό απέκτησαν τρία, ενήλικα ήδη, τέκνα Αρχικά η συμβίωση τους ήταν αρμονική, αργότερα όμως άρχισαν να δημιουργούνται προβλήματα τα οποία έκαμαν τη συμβίωσή τους αδύνατη.

Συγκεκριμένα από το έτος 2000 οι σχέσεις των διαδίκων είχαν κλονιστεί σε τέτοιο σημείο που είχε διακοπεί πλέον κάθε ψυχικός και σωματικός δεσμός μεταξύ τους, αφού διέμεναν μεν κάτω από την ίδια στέγη, πλην όμως σε ξεχωριστούς χώρους και με τη θέληση να μην έχουν στο εξής κοινωνία βίου. Από το έτος 2007, όταν και εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 682/2007 απόφαση του ΜΠρΜεσολογγίου κατόπιν αιτήσεως της εναγόμενης περί μετοικήσεως του ενάγοντος από την συζυγική οικία, ο ενάγων αποχώρησε από αυτήν την 10.1.2007 και εγκαταστάθηκε αρχικά στην οικία της αδελφής του για ένα έτος και στη συνέχεια σε μισθωμένη, κατοικία στη Γραμματικού, όπου διαμένει μέχρι και σήμερα Η διάσταση των διαδίκων δηλαδή η ψυχική απομάκρυνσή τους και η θέληση τους να μην έχουν πλέον κοινωνία βίου, ανεξάρτητα αν μέχρι το έτος 2006 διέμεναν μαζί στη συζυγική κατοικία συνεχίστηκε και μέχρι τη συζήτηση της αγωγής (2.2.2012) διήρκεσε δε συναπτώς για περισσότερο από δύο (2) χρόνια και επομένως τεκμαίρεται αμάχητα ότι οι σχέσεις των διαδίκων έχουν κλονιστεί τόσο ισχυρά, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης συμβίωσης τους είναι αφόρητη, για τον εφεσίβλητο.

Η εκκαλούσα δεν αμφισβητεί την συμπλήρωση του απαιτουμένου χρονικού διαστήματος, με βάση το οποίο τεκμαίρεται αμαχήτως ο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης συμβίωσης, πλην όμως επαναφέρει με τον μοναδικό λόγο της έφεσής της τον προταθέντα παραδεκτώς και απορριφθέντα στην πρωτόδικη δίκη, περί καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος του εφεσίβλητου προς άσκηση της αγωγής διαζυγίου, με βάση τα περιστατικά ότι:

α) η διάζευξη της με τον εφεσίβλητο μετά από 40 και πλέον έτη έγγαμης συμβίωσης, θα επιτείνει την ήδη εξαιρετικά βεβαρημένη υγεία της με καρδιολογικής φύσεως προβλήματα β) θα της στερήσει τη δυνατότητα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, καθόσον επί σειρά ετών ή ίδια διέθετε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ως προστατευόμενο μέλος του εφεσίβλητου, γ) θα της στερήσει το δικαίωμα συνταξιοδότησής της, καθόσον ο εφεσίβλητος δεν συνήνεσε στην καταβολή ασφαλιστικών εισφορών στον ΟΓΑ για λογαριασμό της προ 25ετίας ώστε να δικαιούται η ίδια σύνταξη, δ) σε κάθε περίπτωση, η διωκόμενη από τον εφεσίβλητο λύση, του γάμου τους, δεν θα προσδώσει οιοδήποτε όφελος σε αυτόν, αντίθετα θα στερήσει την ίδια από το δικαίωμα απόληψης της συντάξεως του συζύγου της σε περίπτωση, προαποβιώσεώς του".

Την άνω ένσταση το Εφετείο απέρριψε ως μη νόμιμη. Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε με εσφαλμένη μη εφαρμογή την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 281 του Α.Κ., καθόσον τα περιστατικά που επικαλέστηκε η αναιρεσείουσα για τη θεμελίωση του από την άνω διάταξη ισχυρισμού της και αληθή υποτιθέμενα, δεν καθιστούν την άσκηση της ένδικης αγωγής καταχρηστική, αλλά ανάγονται στις συνήθεις δυσμενείς επιπτώσεις του διαζυγίου σε βάρος του εναγομένου συζύγου.

Κατά συνέπεια, ο περί του αντιθέτου μοναδικός από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ λόγος του αναιρετηρίου είναι αβάσιμος και ως εκ τούτου απορριπτέος. Κατόπιν τούτων, πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί, να διαταχθεί η εισαγωγής του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (ΚΠολΔ 495§4) και να καταδικαστεί η τελευταία λόγω της ήττας της στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό (ΚΠολΔ 176 και 183).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων.

Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου που κατέθεσε η αναιρεσείουσα στο δημόσιο ταμείο. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτου, που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Νοεμβρίου 2014 .

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Νοεμβρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ