Supreme Court dismisses appeal for failure to specify violated legal rules and evidence in grounds of appeal.

Απόφαση 2044 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2044/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Ελένη Μαραμαθά, Πλαστήρα Αναστασάκη και Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ....., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ηλία Ιωάννου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "HELVETIA ΑΕΓΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Παραστάθηκε η πληρεξούσια δικηγόρο Ελένη Λέκκα, η οποία δήλωσε ότι καθολική διάδοχος της ως άνω αναιρεσίβλητης είναι η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ALLIANZ Α.Ε.Γ.Α.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία και εκπροσωπεί η ίδια δια πληρεξουσίου εγγράφου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10 Απριλίου 1996 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 7403/1997 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6744/2002 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 14 Ιουλίου 2005 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Πλαστήρας Αναστασάκης, ανέγνωσε την από 9 Νοεμβρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Για να είναι ορισμένος ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο με σαφήνεια: α) ο φερόμενος ως παραβιασθείς κανόνας του ουσιαστικού δικαίου και μάλιστα ενάριθμα β) οι πραγματικές διαπιστώσεις (παραδοχές) της ελάσσονος προτάσεως του δικανικού συλλογισμού που θεμελίωσαν την κρίση του δικαστηρίου για το βάσιμο ή μη της αγωγής ή του ισχυρισμού και η έννομη συνέπεια που βάσει αυτών καταγνώσθηκε και γ) το νομικό σφάλμα δηλαδή σε ποιο σημείο βρίσκεται η παραβίαση κατά την ερμηνεία ή την εφαρμογή του κανόνος δικαίου.

Εξάλλου επί αιτιάσεως για παραβίαση διδαγμάτων της κοινής πείρας πρέπει να αναφέρεται ποια συγκεκριμένα διδάγματα παραβιάστηκαν, ο κανόνας δικαίου στην εξειδίκευση του οποίου δεν χρησιμοποιήθηκαν, ενώ έπρεπε, ή χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένα και σε τι συνίσταται παραβίαση Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι παραβίασε κανόνα του ουσιαστικού δικαίου, όπως επίσης και τα διδάγματα της κοινής πείρας "θεωρώντας ότι δεν έχει επέλθει κλοπή του (ασφαλισμένου) στην αναιρεσίβλητη αυτοκινήτου της", την οποία (κλοπή) είχε επικαλεσθεί αυτή ως βάση της προς αποζημίωση (λόγω επελεύσεως της σχετικής ασφαλιστικής περίπτωσης) αγωγής της, χωρίς να αναφέρει στο αναιρετήριο τα ως άνω στοιχεία και συγκεκριμένα ποιός κανόνας του ουσιαστικού δικαίου παραβιάστηκε, ποιές είναι οι παραδοχές της προβαλλόμενης απόφασης και σε τι συνίσταται το νομικό σφάλμα της όπως επίσης ποια διδάγματα της κοινής πείρας παραβιάστηκαν, σε τίνος κανόνα ουσιαστικού δικαίου την εξειδίκευση δεν χρησιμοποιήθηκαν και σε τι συνίσταται η παραβίαση αυτών.

Επομένως ο λόγος αυτός της αιτήσεως είναι αόριστος και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

ΙΙ. Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ.19 του ΚΠολΔ ο λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ως προς τη συνδρομή των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή για τη μη συνδρομή τους που αποκλείει την εφαρμογή της καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του συναγομένου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό καθίσταται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, ύστερα από εκτίμηση των αναφερομένων σ'αυτήν αποδεικτικών μέσων, δέχτηκε ανελέγκτως ότι αποδείχτηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Δυνάμει του υπ'αριθ. .... ασφαλιστηρίου συμβολαίου η αναιρεσείουσα είχε ασφαλίσει στην αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "HELVETIA AEΓΑ" το με αριθμό κυκλοφορίας ...

ΙΧΕ αυτοκίνητο, εργοστασίου κατασκευής HONDA τύπου CIVIC, κατά του κινδύνου κλοπής για ποσό 4.500.000 δρχ. για την ασφαλιστική περίοδο από 9-6-1995 έως 9-6-1996, αντί ασφαλίστρου 13.500 δρχ. ετησίως. Στις 6-9-1995 η αναιρεσείουσα κατάγγειλε στο Αστυνομικό Τμήμα Νέας Φιλαδελφείας Αττικής ότι το πιο πάνω ασφαλισμένο αυτοκίνητο είχε κλαπεί από το χώρο στάθμευσης του στην οδό ....

κατά τις νυκτερινές ώρες της 5ης προς 6η Σεπτεμβρίου 1995 μεταξύ των ωρών 23.30 και 1.30. Αναφορικά δε με την κλοπή του αυτοκινήτου η εκκαλούσα έκανε σχετική δήλωση στην εφεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία την 15-9-1995. 'Οσον αφορά το πιο πάνω αυτοκίνητο από τα ίδια αποδεικτικά στοιχεία αποδεικνύεται ότι τούτο η εκκαλούσα είχε αγοράσει από τον .....

την 9-3-95 σε κακή κατάσταση, λόγω εμπλοκής του σε τροχαίο ατύχημα και ως εκ τούτου έχρηζε επισκευής. Η ίδια η εκκαλούσα με την από 29-2-1996 κατάθεσή της ενώπιον της αρμόδιας αστυνομικής αρχής ανέφερε ότι το αυτοκίνητο, για το οποίο γίνεται λόγος, επισκεύασε ο X, ο οποίος, ωστόσο με την από 3-3-1996 κατάθεση του ενώπιον της αρμόδιας αστυνομικής αρχής, διαψεύδει τον ισχυρισμό της, αφού κατέθεσε ότι ουδέποτε είδε το σήμα και ότι μόνο για την εξυπηρέτηση της εκκαλούσας, με την οποία είχε φιλικές σχέσεις, προς είσπραξη από ασφαλιστική εταιρία χρημάτων λόγω του "τρακαρίσματος" του αυτοκινήτου της έδωσε υπεύθυνη δήλωση επισκευής, χωρίς όμως να δεχθεί θεώρηση του περιεχομένου από Αστυνομική Αρχή.

Μετά την πιο πάνω κατάθεσή του ο X, την 10-3-1996, κατάθεσε, εκ νέου, στην Αστυνομική Αρχή ότι σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Ψ, σύζυγο της εκκαλούσας, ο τελευταίος του ζήτησε να ανασκευάσει την κατάθεσή του με την οποία αρνήθηκε ότι επισκεύασε το πιο πάνω αυτοκίνητο και να καταθέσει ότι η κατάθεση του εκείνη έγινε κατόπιν εκβιασμού από την αστυνομική Αρχή.

Από τα πιο πάνω αποδεικνύεται ότι δεν έγινε επισκευή του ασφαλισμένου αυτοκινήτου και δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ο ισχυρισμός της εκκαλούσας για κλοπή του αυτοκινήτου όταν τούτο δεν είχε επισκευαστεί και δεν ήτο δυνατό να τεθεί σε κίνηση αυτοδυνάμως δεδομένου μάλιστα ότι τούτο μετά την αγορά του από την εκκαλούσα μεταφέρθηκε με γερανό της "EXPRESS SERVICE".

Πέραν των πιο πάνω πρέπει ενδεικτικώς να παρατηρηθεί ότι η εκκαλούσα στο παρελθόν είχε δηλώσει από 1-1-1994, την κλοπή του με αριθμό κυκλοφορίας ... αυτοκινήτου και εισέπραξε από την ασφαλιστική εταιρεία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΕΓΑ" το ποσό των 1.300.000 δραχμών και ακόμη μαζί με τον Ψ, σύζυγό της, δήλωσαν απώλεια των πινακίδων κυκλοφορίας άλλων αυτοκινήτων (..., ...

και ...). Εξάλλου σχετικά με τη κλοπή του με αρ. κυκλοφορίας ... ΙΧ φορτηγού αυτοκινήτου η μητέρα του Ψ εισέπραξε για την αιτία αυτή αποζημίωση από την ασφαλιστική εταιρία "Helvetia A.E." 1.500.000 δραχμές, ενώ στη συνέχεια κατασχέθηκαν στα χέρια του Ψ οι πινακίδες του με αρ. κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Φ. αυτοκινήτου. Με βάση τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, που είχε απορρίψει κατ' ουσία την αγωγή.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο περιέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες, γι' αυτό και οι από το άρθρο 559 αριθ.19 τρίτος και τέταρτος λόγοι της αιτήσεως, με τους οποίους προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, αντίστοιχα, η αιτίαση ότι στερείται νομίμου βάσεως "διότι δεν απεδείχθη ότι επήλθε η ασφαλιστική περίπτωση" και ότι δεν έχει επαρκείς αιτιολογίες ή έχει αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το ότι αποδείχθηκε ότι επήλθε η κλοπή του ασφαλισμένου αυτοκινήτου είναι αβάσιμοι.

Κατά τα λοιπά οι λόγοι αυτοί είναι απαράδεκτοι γιατί υπό την επίκληση του άνω λόγου (άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ) πλήττουν την αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση πραγματικών γεγονότων από το δικαστήριο της ουσίας.

ΙΙΙ. Ο προβλεπόμενος από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.8 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα" που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης κατά την έννοια της διατάξεως αυτής είναι οι πραγματικοί ισχυρισμοί, οι οποίοι παραδεκτώς προτεινόμενοι στηρίζουν κατά νόμο αυτοτελή αίτηση ή ανταίτηση των διαδίκων (αγωγή, ένσταση, ανακοπή, ένδικο μέσο) όχι δε και εκείνοι που συνιστούν αιτιολογημένη άρνηση των ισχυρισμών ή αιτήσεων του αντιδίκου ή επιχειρήματα προς υποστήριξη των απόψεων των διαδίκων.

Επίσης δεν είναι "πράγματα" η επίκληση των αποδεικτικών μέσων. Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα με τους δεύτερο και πέμπτο λόγους της αιτήσεως προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν όπως "ότι δεν βρέθηκε μέχρι σήμερα το κλαπέν αυτοκίνητο, ότι αθωώθηκε ο νυν σύζυγός μου Ψ για κλοπή αυτοκινήτου και απάτη σχετικά με τις ασφάλειες, ότι ο μάρτυρας X ανασκεύασε την αρχική κατάθεσή του και ανακάλεσε τη δήλωσή του περί προηγούμενης επισκευής του κλαπέντος αυτοκινήτου διότι πιέσθηκε από τις διωκτικές αρχές, ότι κατά το χρόνο της ασφαλίσεως το αυτοκίνητο επιθεωρήθηκε από πραμγατογνώμονα της εταιρείας και κοστολογήθηκε στην κατάσταση που ήταν στο ποσό των 4.500.000 δρχ.".

Οι ισχυρισμοί όμως αυτοί, μη στηρίζοντες κατά νόμο αυτοτελή αίτηση ή ανταίτηση της αναιρεσείουσας, αλλά αποτελούντες αιτιολογημένη άρνηση των ισχυρισμών, ή αιτήσεων της αντιδίκου της ή επιχειρήματα των απόψεών της, δεν αποτελούν "πράγματα" κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ.8 ΚΠολΔ και επομένως οι ανωτέρω λόγοι με τους οποίους προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια αυτή, είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι.

ΙV. Κατά το άρθρο 559 αριθ.11 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται (και) αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής για το ορισμένο του λόγου αυτού της αναιρέσεως επί παραπόνου για μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων που προσκομίσθηκαν με επίκληση, πρέπει να εξειδικεύονται στο αναιρετήριο τα αποδεικτικά μέσα, να προσδιορίζεται το περιεχόμενο τους και το παραδεκτό της προσαγωγής τους και να αναφέρεται ότι έγινε επίκληση και προσκομιδή τους.

Πρέπει ακόμη να καθορίζεται ο ισχυρισμός, το βάσιμο ή αβάσιμο του οποίου θα αποδεικνυόταν με το εν λόγω αποδεικτικό μέσο και οι λόγοι για τους οποίους ο ισχυρισμός αυτός ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση με τον έκτο λόγο της αιτήσεως η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση "δεν ελήφθησαν υπόψη έγγραφα που προσκομίσθηκαν, όπως αθωωτική απόφαση του Ψ, και υπεύθυνη δήλωση του ιδίου προς την ασφαλιστική εταιρεία ΕΛΒΕΤΙΑ για άλλο αυτοκίνητο της μητέρας του, με αριθ. ... (για το οποίο επίσης) είχε δηλωθεί ότι είχε κλαπεί, κατά τα άνω), ότι είχαν βρεθεί οι πινακίδες του στην είσοδο του καταστήματός του διότι τις είχε στείλει ως πειστήρια η σπείρα που το είχε κλέψει". 'Ετσι όμως όπως διατυπώνεται ο λόγος αυτός, με ενδεικτική δηλαδή αναγραφή των εγγράφων που είχαν προσκομισθεί και δεν ελήφθησαν υπόψη χωρίς να αναφέρεται ποια ήσαν αυτά συγκεκριμένα και ποιο το περιεχόμενό τους, ότι αυτά είχαν προσκομισθεί παραδεκτώς και ότι είχε γίνει επίκληση τους, ο ισχυρισμός ο οποίος θα αποδεικνυόταν από αυτά και ότι αυτός θα ασκούσε ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, είναι αόριστος και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

V. Σύμφωνα με την παραπάνω διάταξη του άρθρου 559 αριθ.11 ΚΠολΔ επί παραπόνου για λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας αποδεικτικών μέσων που δεν προσκομίσθηκαν, πρέπει να προσδιορίζονται ποια ήσαν αυτά και ποιος ήταν ο ισχυρισμός για την απόδειξη του οποίου λήφθηκαν υπόψη. Πρέπει επίσης να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός περί απαραδέκτου προβλήθηκε το δικαστήριο κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, ο λόγος για τον οποίο δεν έπρεπε να εκτιμηθούν για την απόδειξη του ισχυρισμού αυτού και τέλος η επίδραση του ισχυρισμού αυτού στο διατακτικό της αποφάσεως. Στην προκειμένη περίπτωση με τον έβδομο λόγο της αιτήσεως η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση ότι "έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει και παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν, διότι ούτε καταδικαστική απόφαση υπήρξε και δεν προσκομίσθηκε για τον Ψ και την μητέρα του ούτε η εμπλοκή αυτών με την ίδια ασφαλιστική εταιρεία πριν τελέσω γάμο με αυτόν και η είσπραξη αποζημίωσης σημαίνει αυτόματα ότι δεν εκλάπη το δικό μου αυτοκίνητο.

Συνεπώς η προσβαλλόμενη παρά το νόμο δέχθηκε αποδεικτικά μέσα που αφορούσαν τρίτους και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν επήλθε κλοπή του αυτοκινήτου μου επειδή είχε εισπράξει αποζημίωση για άλλο αυτοκίνητο ο Ψ και η μητέρα του". 'Ετσι όμως όπως διατυπώνεται ο λόγος αυτός, χωρίς δηλαδή να αναφέρονται ποια συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα λήφθηκαν υπόψη χωρίς να προσκομισθούν και ότι είχε γίνει επίκληση της μη νόμιμης προσαγωγής των στο δικαστήριο της ουσίας είναι αόριστος. Ανεξάρτητα από αυτό, ο λόγος αυτός καθ΄όσον αναφέρεται στη λήψη υπόψη καταδικαστικής απόφασης εις βάρος του Ψ είναι και αβάσιμος διότι στην προσβαλλόμενη απόφαση δεν γίνεται αναφορά σε τέτοια καταδικαστική απόφαση.

Κατ' ακολουθίαν των παραπάνω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να επιβληθεί στην αναιρεσείουσα η δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14-7-2005 αίτηση της ..... για αναίρεση της 6744/2002 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 20 Δεκεμβρίου 2006. Και,

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 20 Δεκεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ