Supreme Court dismisses appeal for procedural non-attendance and vague legal error allegations.

Απόφαση 2041 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2041/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη και Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Μαϊου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ... η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Κουρτίδη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, και 2. ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Χατζόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-2-2007 αγωγή της πρώτης αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 223/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 2/2008 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 11-3-2008 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης ανέγνωσε την από 11-5-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι). Κατά την έννοια του άρθρου 576 Κ.Πολ.Δ, εάν κατά την συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπόμενου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την ... έκθεση επιδόσεως του δικ. επιμελητού του Πρωτοδικείου Ξάνθης ..., ακριβές αντίγραφο της από 11.3.2008 αιτήσεως, μετά της πράξεως ορισμού δικασίμου για την εκδίκαση της αναιρέσεως και κλήσεως προς παράσταση στη σημερινή δικάσιμο της 20.5.2009, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, στην πρώτη των αναιρεσιβλήτων προς παράσταση στην ως άνω δικάσιμο, πλην όμως η τελευταία, δεν εμφανίσθηκε κατά τη συζήτηση της κρινόμενης αίτησης. Επομένως, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της πρώτης των αναιρεσιβλήτων.

ΙΙ). Κατά το άρθρο 560 Κ.Πολ.Δ. κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων ως και των αποφάσεων των Πρωτοδικείων, εκδιδομένων επί Εφέσεων κατ' αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, συγχωρείται αναίρεση μόνον 1) αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, 2) εάν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε Ειρηνοδίκης του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλη αρμοδιότητα και 4) αν παράνομα αποκλείσθηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας. Οι λόγοι αυτοί της αναιρέσεως ορίζονται περιοριστικώς στο ως άνω άρθρο και συνεπώς δεν συγχωρείται αναίρεση κατά των ανωτέρω αποφάσεων, εάν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ή εάν το δικαστήριο κατά παράβαση του νόμου δέχθηκε ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο. (Α.Π. 45/1987 Ολ.).

Συνεπώς ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως κατά το μέρος που με αυτόν πλήττεται η με αριθμό 2/2008 απόφαση του ως Εφετείου Δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, για το λόγο ότι η προσβαλλομένη απόφαση δεν έλαβε υπόψη τους διαλαμβανομένους στο αναιρετήριο λόγους της εφέσεως που είχε ασκήσει η αναιρεσείουσα, καθώς και ο τρίτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, κατά το μέρος που με αυτόν πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση για το λόγο ότι έλαβε υπόψη και "στηρίχθηκε" στην 239/2006 απόφαση του Ειρηνοδικείου Ξάνθης, στην οποία η αναιρεσείουσα δεν ήταν διάδικος, είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι. Περαιτέρω ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως, κατά το μέρος που με αυτόν αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η από τον αριθ. 1 του άρθρου 560 (559) του Κ.Πολ.Δ., για το λόγο ότι από δημόσιο έγγραφο αποδείχθηκε ότι υπάρχει δημόσια οδός που εξυπηρετεί το ακίνητο της πρώτης αναιρεσίβλητης, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού η αναιρεσείουσα, υπό την επίκληση των προαναφερομένων πλημμελειών εκ του άρθρου 560 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δ, πλήττει αποκλειστικά την εκτίμηση από το Δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων, η οποία (εκτίμηση) δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.

III). Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αριθ. 1 εδ. β Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναιρέσεως όταν το δικαστήριο εσφαλμένα χρησιμοποίησε ή παρέλειψε να χρησιμοποιήσει τα διδάγματα της κοινής πείρας, για την ανεύρεση με βάση αυτά της αληθινής εννοίας κανόνα δικαίου ή την υπαγωγή σ' αυτόν των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς και όχι όταν παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας κατά την εκτίμηση των αποδείξεων.

Ως διδάγματα δε της κοινής πείρας θεωρούνται γενικές αρχές που συνάγονται επαγωγικά από την καθημερινή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις, οι οποίες έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την εξειδίκευση των αόριστων νομικών εννοιών και για την έμμεση απόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν.

Για το ορισμένο του ως άνω λόγου πρέπει να εκτίθενται ποια είναι τα διδάγματα της κοινής πείρας τα οποία παραβίασε το Εφετείο. Κατά συνέπεια ο δεύτερος λόγος της αναιρέσεως, από τον αριθ. 1 εδ. β του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ, κατά το μέρος με το οποίο προβάλλεται ότι το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Ξάνθης παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας, και έτσι κατέληξε στην εσφαλμένη αποδοχή της αγωγής, είναι αόριστος και ως εκ τούτου απορριπτέος ως απαράδεκτος, καθ' όσον η αναιρεσείουσα δεν αναφέρει ποια συγκεκριμένα διδάγματα κοινής πείρας παραβιάσθηκαν.

IV). Σύμφωνα με το άρθρο 1015 ΑΚ, αν εξαιτίας της εκποίησης μέρους του ακινήτου αποκόπηκε η συγκοινωνία προς το δρόμο του μέρους που εκποιήθηκε ή του μέρους που απέμεινε, έχει υποχρέωση να παράσχει δίοδο ο κύριος του μέρους από όπου γινόταν έως τώρα η συγκοινωνία. Η διάταξη αυτή του άρθρου 1015 ΑΚ αναφέρεται στην περίπτωση που λόγω εκποίησης μέρους του ακινήτου, το μέρος που εκποιήθηκε ή απέμεινε έχασε την επικοινωνία με το δημόσιο δρόμο.

Εφόσον συντρέχουν οι παραπάνω προϋποθέσεις, αυτός που αποστερήθηκε τη δίοδο λόγω της εκποίησης δεν έχει την κατ' άρθρ. 1012 Α.Κ αξίωση κατ' άλλων γειτόνων, αλλά αξίωση σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1015 Α.Κ κατά του κυρίου του ακινήτου, μέσω του οποίου γινόταν μέχρι τώρα η επικοινωνία με τα δημόσιο δρόμο.

Στη ρύθμιση αυτή υπάγονται μεν οι καθολικοί διάδοχοι των συμβληθέντων, όχι όμως και οι μετά την εκποίηση ειδικοί διάδοχοι των ανωτέρω προσώπων, οι οποίοι ως τρίτοι, μη μετασχόντες στην εκποιητική αυτή δικαιοπραξία, θεωρούνται ξένοι προς το πραγματικό της διατάξεως του άρθρου 1015 του Α.Κ. και επομένως αυτοί δικαιούνται να αξιώσουν την παροχή διόδου μόνο κατά τη γενική διάταξη του άρθρου 1012 του Α.Κ.

Κατά συνέπεια το πρωτοδικείο που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση με το να απορρίψει την εκ του άρθρου 1015 του Α.Κ. υποβληθείσα ένσταση της αναιρεσείουσας, για το λόγο ότι η ενάγουσα-πρώτη των αναιρεσιβλήτων, ως ειδική διάδοχος των συμβληθέντων στην αρχική (εκποιητική) δικαιοπραξία, διά της οποίας αποκόπηκε, κατά τους ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας, η επικοινωνία του επιδίκου ακινήτου προς το δρόμο, είχε δικαίωμα να ζητήσει την παροχή διόδου, κατά το άρθρο 1012, μέσω γειτονικών ακινήτων, κυριότητας της πρώτης και δεύτερης των εναγομένων, δεν παραβίασε τη διάταξη του άρθρ. 1015 του Α.Κ και ως εκ τούτου ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, κατά το μέρος που αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια τέτοιας παραβάσεως, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

V). Από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρ. 4, 566 παρ. 1, 577 παρ. 3 και 578 Κ.Πολ.Δ συνάγεται ότι στον λόγο αναιρέσεως πρέπει να εκτίθεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί αν και σε ποιο από τους περιοριστικώς αναφερομένους στο άρθρο 560 Κ.Πολ.Δ λόγους εμπίπτει η προβαλλόμενη αιτίαση.

Ειδικότερα ως προς τον εκ του άρθρου 560 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ λόγο αναιρέσεως, που συντρέχει όταν το δικαστήριο της ουσίας εφάρμοσε κανόνα ουσιαστικού δικαίου μη εφαρμοστέο ή παρέλειψε την εφαρμογή του εφαρμοστέου, είτε προσέδωσε στον εφαρμοσθέντα κανόνα έννοια διαφορετική από εκείνη την οποία έχει, για να είναι ορισμένος και κατά συνέπεια παραδεκτός ο λόγος αυτός, δεν αρκεί να μνημονεύονται ή και να παρατίθενται οι διατάξεις που φέρονται ότι παραβιάσθηκαν, καθώς και η νομική κρίση του δικαστηρίου για την έννοια αυτών, αλλά απαιτείται επί πλέον να εκτίθενται σαφώς και τα πραγματικά γεγονότα που έγιναν δεκτά από το δικαστήριο της ουσίας και σε τι συνίσταται το σφάλμα της αποφάσεως περί την ερμηνεία ή την εφαρμογή του νόμου. (Α.Π 57/1990, Α.Π 32/1996 Ολ).

Διαφορετικά ο λόγος της αναιρέσεως είναι αόριστος, η αοριστία δε αυτή δεν δύναται να συμπληρωθεί με παραπομπή στο δικόγραφο της αγωγής ή της εφέσεως ή στις προτάσεις του αναιρεσείοντος. Κατά συνέπεια ο τρίτος λόγος της αιτήσεως, κατά το μέρος με το οποίο προσάπτεται στο ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Ξάνθης η από τον αριθ. 1 του άρθρου 560 του Κ.Πολ.Δ.

πλημμέλεια, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, λόγω της αοριστίας του διότι στο αναιρετήριο εκτίθενται μόνο ένα σύντομο ιστορικό της υποθέσεως, το κατά τις απόψεις του αναιρεσείοντος πραγματικό μέρος αυτής και μεμονωμένες νομικές σκέψεις και αποσπασματικές παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως, ενώ δεν παρατίθενται με πληρότητα, αλλά μόνο με επιλεκτικές αναφορές οι ουσιαστικές παραδοχές του Δικαστηρίου, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε τούτο ως αποδειχθέντα, για να στηρίξει τη φερόμενη ως λανθασμένη κρίση του.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11.3.2008 αίτηση της ...κ.λ.π., για αναίρεση της 2/2008 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, που δίκασε ως Εφετείο. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της δεύτερης των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 30 Ιουνίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 30 Σεπτεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ