Supreme Court suspends appeal hearing pending Full Plenary Court decision on renewable energy payment delays.

Απόφαση 2040 / 2025 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2040/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αικατερίνη Χονδρορίζου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευτύχιο Νικόπουλο, Στυλιανή Μπλέτα, Δέσποινα Βασιλοδημητράκη και Άλκηστη Σιάννου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 22 Σεπτεμβρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ. Φ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΑΠΕ & ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ"", που εδρεύει στον Πειραιά και εκπροσωπείται νόμιμα, όπως μετονομάστηκε η Ανώνυμη Εταιρεία με την επωνυμία "ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΛΑΓΗΕ Α.Ε.", η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Φωτεινή Κεφαλίδου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας με την επωνυμία "... ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "GROUPPO COOLIO I.K.E.", που εδρεύει στην Νεάπολη Θεσσαλονίκης και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία προέκυψε από μετατροπή της Ομόρρυθμης Εταιρείας με την επωνυμία "... ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.", όπως μετονομάστηκε η Εταιρεία με την επωνυμία "... ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Μεταξά με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28/12/2018 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 162/2021 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 8706/2023 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 11/12/2023 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθμό 8706/2023 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (που δίκασε ως δευτεροβάθμιο), η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία, δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση της εναγομένης - αναιρεσείουσας, κατά της υπ' αριθ. 162/2021 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε γίνει δεκτή η από 28-12-2018 αγωγή της ενάγουσας και νυν αναιρεσίβλητης, που αφορούσε την καταβολή τόκων υπερημερίας, λόγω της μη εμπρόθεσμης εκπλήρωσης της ενοχής που απέρρεε από σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας, παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές ενέργειες, και αναγνώρισε την υποχρέωση της εναγομένης και νυν αναιρεσείουσας να της καταβάλει το ποσόν των 10.982,73 ευρώ. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 § 1, 566 § 1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 § 3 ΚΠολΔ).

Σύμφωνα με το άρθρο 249 εδ. α' ΚΠολΔ, αν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται ολικά ή εν μέρει από την ύπαρξη ή ανυπαρξία μιας έννομης σχέσης ή την ακυρότητα ή τη διάρρηξη μιας δικαιοπραξίας που συνιστά αντικείμενο άλλης δίκης εκκρεμούς σε πολιτικό ή διοικητικό δικαστήριο ή από ζήτημα που πρόκειται να κριθεί ή κρίνεται από διοικητική αρχή, το δικαστήριο μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου να διατάξει την αναβολή της συζήτησης εωσότου περατωθεί τελεσίδικα ή αμετάκλητα η άλλη δίκη ή εωσότου εκδοθεί από τη διοικητική αρχή απόφαση που δεν θα μπορεί να προσβληθεί.

Από τη διατύπωση και τον σκοπό της διάταξης αυτής, η οποία έχει θεσπιστεί προς εξοικονόμηση χρόνου και δαπάνης και προς αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, συνάγεται ότι η εφαρμογή της δεν είναι εκ προοιμίου ασυμβίβαστη με την αναιρετική δίκη (πρβλ. άρθρο 575 ΚΠολΔ). Διότι, παρά την μη ειδική αναφορά της διάταξης αυτής στο άρθρο 573 § 1 ΚΠολΔ, όπου γίνεται ενδεικτική μνεία μιας σειράς από διατάξεις του γενικού μέρους του ΚΠολΔ που μπορούν να έχουν εφαρμογή και στην αναιρετική διαδικασία, δεν αποκλείεται, σε συγκεκριμένη περίπτωση, η διακριτική ευχέρεια που παρέχεται από το άρθρο 249 ΚΠολΔ να εξασφαλίζει την προσφορότερη λύση για την εξυπηρέτηση του προαναφερόμενου σκοπού.

Αυτό συμβαίνει, προεχόντως, όταν κάποιο σοβαρό νομικό ζήτημα, το οποίο πρέπει να επιλυθεί από το οικείο αναιρετικό Τμήμα, έχει παραπεμφθεί ήδη στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, κατά το άρθρο 563 § 2 εδ. α' στοιχ. β' και εδ. β' ΚΠολΔ και το άρθρο 27 § 2 εδ. γ' στοιχ. β' και εδ. δ' του Ν. 4938/2022 "Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών και λοιπές διατάξεις", ως ζήτημα εξαιρετικής σημασίας, όπου και εκκρεμεί (ΑΠ 1510/2025, ΑΠ 947/2024, ΑΠ 1203/2023, ΑΠ 1085/2021, ΑΠ 391/2021, ΑΠ 347/2021, ΑΠ 1125/2019, ΑΠ 1487/2019), όπως επίσης και στις περιπτώσεις που το Τμήμα έλαβε απόφαση για την αίτηση αναίρεσης με πλειοψηφία μιας ψήφου και επιπρόσθετα πρόκειται να εκδώσει απόφαση αντίθετη με προηγούμενη θέση της Ολομέλειας ή Τμήματος του Αρείου Πάγου, για το ίδιο θέμα, κατά το άρθρο 563 § 2 εδ.

γ' ΚΠολΔ και το άρθρο 27 § 2 εδ. γ' στοιχ. δ' του νόμου 4938/2022 "Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών και λοιπές διατάξεις" (ΑΠ 1510/2025, ΑΠ 1267/2025).

Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 § 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτουν τα ακόλουθα: Η ενάγουσα - αναιρεσίβλητη, με την από 28-12-2018 (με αριθμό κατάθεσης 114983/3827/28-12-2018) αγωγή που άσκησε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών, εναντίον της εναγομένης - αναιρεσείουσας, ιστορούσε ότι μεταξύ αυτής και της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε." ("ΔΕΣΜΗΕ Α.Ε."), διάδοχος της οποίας είναι η εναγομένη, καταρτίστηκε η υπ' αριθ. ...-2010 σύμβαση πώλησης και αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, σε εκτέλεση της οποίας η ενάγουσα, ως παραγωγός ενέργειας, συμφωνήθηκε να πωλεί στην αντισυμβαλλόμενή της, την ηλεκτρική ενέργεια που παραγόταν από τον φωτοβολταϊκό σταθμό που βρίσκεται στον Δήμο Αξιούπολης του Νομού Κιλκίς, ιδιοκτησίας της, με τους όρους που προβλέπονταν στην ως άνω σύμβαση.

Ότι, σύμφωνα με τον όρο 12 της επίδικης σύμβασης, η παρέλευση είκοσι ημερών από την παράδοση εκάστου τιμολογίου στην εναγομένη, συνεπάγεται την αυτοδίκαιη υπερημερία της ως προς την εκπλήρωση των συμβατικών της υποχρεώσεων. Ότι η εναγομένη καθυστερούσε συστηματικά την εξόφληση των τιμολογίων που εξέδιδε η ενάγουσα και για τον λόγο αυτό της οφείλει για τόκους υπερημερίας, για το χρονικό διάστημα από τον Ιανουάριο 2013 έως και τον Αύγουστο του έτους 2018, το συνολικό ποσό των 10.982,73 ευρώ, όπως αναλυτικά αναφέρονται στην αγωγή τα επιμέρους ποσά που αντιστοιχούν σε έκαστο τιμολόγιο πώλησης.

Με βάση το ιστορικό αυτό, η ενάγουσα - αναιρεσίβλητη ζήτησε, κατόπιν νόμιμου περιορισμού του αιτήματός της, να αναγνωρισθεί η υποχρέωση της εναγομένης - αναιρεσείουσας να της καταβάλει το οφειλόμενο, για την προαναφερόμενη αιτία (ήτοι, τόκους υπερημερίας οφειλόμενου τιμήματος από την πώληση ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας που είχε παραχθεί από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας - ΑΠΕ), συνολικό ποσό των 10.982,73 ευρώ, με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Για την αγωγή αυτή, η οποία συζητήθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία, εκδόθηκε η οριστική απόφαση με αριθμό 162/2021 του Ειρηνοδικείου Αθηνών, με την οποία έγινε αυτή δεκτή ως και κατ' ουσία βάσιμη και αναγνωρίσθηκε η υποχρέωση της εναγομένης να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσόν των 10.982,73 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Μετά την άσκηση έφεσης εναντίον της απόφασης αυτής από την εναγομένη και νυν αναιρεσείουσα, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του (8706/2023), δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση. Ακολούθως, η εναγομένη άσκησε την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης και με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο παραβίασε ευθέως, με εσφαλμένη ερμηνεία και μη εφαρμογή, την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 342 ΑΚ, απορρίπτοντας ως μη νόμιμη την στηριζόμενη στο ανωτέρω άρθρο ένστασή της περί μη ευθύνης της για την καθυστέρηση πληρωμής των ένδικων τιμολογίων που αφορούσαν το χρονικό διάστημα από τον Ιανουάριο 2013 έως και τον Αύγουστο του έτους 2018, η οποία (καθυστέρηση), κατά τους ισχυρισμούς της, οφείλεται στην ελλειμματικότητα του Ειδικού Λογαριασμού του Ν. 2773/1999 (ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ), από τα έσοδα του οποίου διενεργούνται αποκλειστικά και μόνο οι πληρωμές προς τους παραγωγούς ΑΠΕ και τα οποία έσοδα καθορίζονται από τη σχετική νομοθεσία, χωρίς να έχει σχετική αρμοδιότητα η ίδια.

Από την επισκόπηση της έφεσης της αναιρεσείουσας στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο προκύπτει ότι η τελευταία, ως εκκαλούσα, επανέφερε σε αυτό, με τον έβδομο λόγο της έφεσής της (σελ. 83-85) την προβληθείσα και πρωτοδίκως με τις προτάσεις της ενώπιον του Ειρηνοδικείου Αθηνών (σελ. 94επ), προς απόκρουση της εναντίον της αγωγής, ένσταση από το άρθρο 342 ΑΚ, περί απαλλαγής της από την ένδικη οφειλή της για τόκους υπερημερίας, οι οποίοι είχαν προβλεφθεί με την καταρτισθείσα σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας για την περίπτωση μη πληρωμής του τιμήματος εντός 20 ημερών από την κατάθεση των σχετικών τιμολογίων, με την επίκληση ότι η καθυστέρηση στην εξόφληση των αναφερόμενων στην αγωγή εκδοθέντων τιμολογίων της ενάγουσας - παραγωγού οφείλεται σε γεγονός που βρίσκεται εκτός της σφαίρας επιρροής της, για το οποίο δεν έχει ευθύνη και συγκεκριμένα ότι οφείλεται στην ελλειμματικότητα του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, από τα έσοδα του οποίου και μόνο εκτελούνται οι πληρωμές προς τους παραγωγούς ΑΠΕ, τον οποίο απλώς διαχειρίζεται η ίδια.

Το ως Εφετείο δικάζον Δικαστήριο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε την ένσταση αυτή της αναιρεσείουσας ως μη νόμιμη. Το προαναφερόμενο νομικό ζήτημα, δηλαδή εάν το γεγονός της ανεπάρκειας ή ελλειμματικότητας διαθέσιμων κεφαλαίων στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ (του άρθρου 40 του νόμου 2773/1999) συνιστά, ή όχι, εύλογη αιτία καθυστέρησης της πληρωμής του τιμήματος της πωλούμενης ηλεκτρικής ενέργειας και εάν απαλλάσσει, ή όχι, την αναιρεσείουσα από τις συνέπειες της υπερημερίας και συνακόλουθα από την υποχρέωσή της για την καταβολή τόκων υπερημερίας, σε περίπτωση παρέλευσης της συμφωνημένης με τη σύμβαση προθεσμίας για την πληρωμή του τιμήματος, έχει ήδη παραπεμφθεί στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την απόφαση του Α3 Τμήματος, με τον αριθμό 378/2025, που ήταν γνωστή στο παρόν Α1 Τμήμα όταν έγινε η διάσκεψη για την παρούσα υπόθεση.

Επομένως, για την ενότητα της νομολογίας και προς αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, συντρέχει περίπτωση εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 249 ΚΠολΔ. Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει να αναβληθεί η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, μέχρι να εκδοθεί απόφαση για το προαναφερόμενο ζήτημα από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, προς την οποία η ενδεχόμενη παραπομπή και της κρινόμενης υπόθεσης θα επιβράδυνε ακόμη περισσότερο την εκδίκασή της.

Τέλος, ως προς τους υπόλοιπους λόγους αναίρεσης, το παρόν Τμήμα επιφυλάσσεται να αποφανθεί, μετά την έκδοση της απόφασης από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για το προαναφερόμενο ζήτημα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναβάλλει τη συζήτηση της από 11-12-2023 αίτησης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΑΠΕ & ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Α.Ε." για την αναίρεση της απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο, με τον αριθμό 8706/2023, μέχρι την έκδοση απόφασης από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για την υπόθεση που έχει παραπεμφθεί σ' αυτή με την απόφαση του Α3 Τμήματος με τον αριθμό 378/2025.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Νοεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 4 Δεκεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ