2035/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2035 / 2018 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 2035/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ'ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αρτεμισία Παναγιώτου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ' αριθμ.231/2018 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Αναστασάκο, Μαρία Γεωργίου, Ευφροσύνη Καλογεράτου - Ευαγγέλου και Κων/να Μαυρικοπούλου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 9 Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ισίδωρου Ντογιάκου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ι. Μ. του Γ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Κοσμάτο, για αναίρεση της υπ'αριθ.1091/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Με πολιτικώς ενάγουσας τις: 1)Θ. Π. του Μ. και 2)Ε. Μ. του Σ., κατοίκων ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χαράλαμπο Χριστέλη. Το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ'αριθ.πρωτ…57/10-7-2-2018 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 957/18.

Αφού άκουσε Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή εν μέρει η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και συγκεκριμένα για τον πρώτο λόγο αυτής και να απορριφθεί κατά τα λοιπά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 7-7-2018 με αριθμό γενικού πρωτ….57/10-7-2018 αίτηση του Ι. Μ. για αναίρεση της υπ' αριθμ.1091/2018 καταδικαστικής αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα. Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω.

Επειδή από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 28 και 302 του ΠΚ, συνάγεται ότι για να στοιχειοθετηθεί το έγκλημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια μη συνειδητή, απαιτείται να διαπιστωθεί α) ότι δεν καταβλήθηκε από τον δράστη η απαιτούμενη προσοχή, την οποία κατ' αντικειμενική κρίση κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος κάτω από τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνθήκες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων κοινή πείρα και λογική οφείλει να καταβάλλει και β) ότι αυτός μπορούσε με τις προσωπικές του ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες να προβλέψει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο πρέπει να τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή την παράλειψη του.

Εξάλλου η δικαστική απόφαση έχει την από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ΚΠΔ λόγο αναίρεσης, όταν περιέχονται σε αυτή με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι σκέψεις με τις οποίες έγινε η υπαγωγή των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό, που αποτελούν ενιαίο σύνολο και σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα πρέπει να προκύπτει από την απόφαση με βεβαιότητα, ότι έχουν ληφθεί υπόψη και εκτιμηθεί όλα στο σύνολό τους και όχι ορισμένα μόνο από αυτά.

Για τη βεβαιότητα δε αυτή αρκεί να μνημονεύονται όλα, έστω κατά το είδος τους (μάρτυρες, έγγραφα κλπ), χωρίς ανάγκη ειδικότερης αναφοράς τους και μνείας του τι προέκυψε χωριστά από καθένα από αυτά, ενώ το γεγονός ότι εξαίρονται ορισμένα από αυτά, δεν υποδηλώνει ότι δε λήφθηκαν υπόψη τα άλλα. Δεν αποτελούν όμως λόγους αναιρέσεως η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα η εσφαλμένη εκτίμηση εγγράφων, η εσφαλμένη αξιολόγηση των καταθέσεων των μαρτύρων, η παράλειψη αναφοράς και αξιολόγησης κάθε αποδεικτικού στοιχείου χωριστά και η παράλειψη της μεταξύ τους αξιολογικής συσχετίσεως, καθόσον στις περιπτώσεις αυτές πλήττεται η αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

Στην προκειμένη υπόθεση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε για ανθρωποκτονία εξ αμελείας του Ι. Π., το Δικαστήριο δέχεται στο σκεπτικό του ότι αποδείχθηκε από τα μνημονευόμενα κατ'είδος αποδεικτικά στοιχεία ότι: "Την 10.04.2011 και περί ώρα 13.30, ο κατηγορούμενος, Ι.

Μ., οδηγούσε το υπ' αριθ. κυκλοφορίας ...21 Ι.Χ.Φ. αυτοκίνητο ιδιοκτησίας του επί της Ν.Ε.Ο. Θεσσαλονίκης - Έδεσσας με κατεύθυνση προς Θεσσαλονίκη. Κατά τον ίδιο τόπο και χρόνο, ο αποβιώσας Ι. Π. εκινείτο με την υπ' αριθ. ...91 δίκυκλη μοτοσυκλέτα ιδιοκτησίας του ομόρροπα με το ανωτέρω όχημα και όπισθεν αυτού. Στο 70° χιλιόμετρο της ως άνω οδού, ο κατηγορούμενος επιχείρησε να στρίψει αριστερά, προκειμένου να εισέλθει σε χωμάτινο αγροτικό δρόμο, που βρισκόταν αριστερά σε σχέση με την πορεία του και παραπλεύρως του αντίθετου ρεύματος κυκλοφορίας, παρότι δεν υπήρχε, στο σημείο εκείνο της οδού, νόμιμη διασταύρωση.

Αυτό υποδηλώνονταν α) απο την ανυπαρξία σχετικής πινακίδας επισήμανσης πρόσβασης σε οδικό κόμβο (άρθρο 4 παρ. 1 περ. α', εδ. ββ' του Ν. 2696/1999) και β) απο τη συνεχόμενη γραμμή στην άκρη του δρόμου, που δεν επιτρέπει, κατα κανόνα, την κυκλοφορία επι του ερείσματος (άρθρ. 2 παρ. 1 και 16 παρ. 1 του Ν. 2696/1999), η οποία θα διακόπτονταν, αν υφίστατο διασταύρωση στο σημείο εκείνο.

Ούτε μπορεί να συναχθεί η ύπαρξη νόμιμης διασταύρωσης απο την διακοπή του μεταλλικού στηθαίου ασφαλείας στο σημείο "εισόδου" στον ανωτέρω χωμάτινο αγροτικό δρόμο, καθόσον, όπως προκύπτει απο το υπ' αριθμ. ..54/10-6-2011 έγγραφο της αρμόδιας Δ/νσης Ελέγχου Συντήρησης Έργων Κεντρικής Μακεδονίας τεχνικής Υπηρεσίας, η τοποθέτηση μεταλλικών στηθαίων ασφαλείας στην ανωτέρω οδό δεν αποτρέπει τη δημιουργία παράνομων προσβάσεων, οι οποίες λαμβάνουν χώρα, διότι αυτά εκ κατασκευής αφαιρούνται εύκολα, η δε ανωτέρω Υπηρεσία, όποτε έχει την οικονομική δυνατότητα, προβαίνει σε αποκλεισμούς των διανοιχθεισών παράνομων προσβάσεων.

Περαιτέρω, αποδείχτηκε, οτι ο κατηγορούμενος, προτιθέμενος να πραγματοποιήσει την ανωτέρω προς τα αριστερά παρέκκλιση, ελάττωσε την ταχύτητά του (που ήταν ούτως ή άλλως κι έως τότε χαμηλή, ανερχόμενη περίπου στα 50 χλμ/ώρα) και κινήθηκε προς το αριστερό άκρο της λωρίδας κυκλοφορίας του, χωρίς, ωστόσο, να λάβει τα κατάλληλα μέτρα, που θα επέτρεπαν την ασφαλή διεκπεραίωση αυτού του εγχειρήματος.

Ειδικότερα, ο δρόμος ήταν ευθεία και η ορατότητα δεν περιορίζονταν, ο δε όπισθεν αυτού κινούμενος θανών βρίσκονταν στο οπτικό του πεδίο, οπότε δεν έπρεπε να επιχειρήσει στροφή προς τα αριστερά. Το έκανε, όμως, είτε επειδή δεν ήλεγξε καθόλου την κίνηση των οχημάτων, που τον ακολουθούσαν, είτε επειδή, απο κακή εκτίμηση, θεώρησε, οτι θα προλάβαινε να ολοκληρώσει τον ελιγμό προς τα αριστερά πριν τη διέλευση του θανόντος.

Έτσι, κατά τη στιγμή, που επιχείρησε την παρέκκλιση προς τα αριστερά, ο οδηγός της μοτοσικλέτας είχε ήδη εκκινήσει τη διαδικασία προσπέρασης του προπορευόμενου οχήματος, που εκινείτο, κατά τα ανωτέρω, με χαμηλή ταχύτητα, έχοντας εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας κι έχοντας αναπτύξει ταχύτητα που υπερέβαινε τα 115 χλμ/ώρα.

Σημειώνεται ότι η προαναφερθείσα εθνική οδός είναι διπλής κατεύθυνσης, με μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, στο δε ανωτέρω σημείο της (70ο χλμ. αυτής) φέρει διαγράμμιση κατά μήκος του άξονά της αποτελούμενη από μία διακεκομμένη διαχωριστική γραμμή. Παρ' όλο, όμως, που ο οδηγός της μοτοσικλέτας είχε ήδη εκκινήσει την ως άνω διαδικασία προσπέρασης (που επιτρεπόταν κατά τα ανωτέρω), ο κατηγορούμενος, εισερχόμενος κι αυτός στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, κινήθηκε διαγωνίως σ' αυτό προς τα αριστερά, ανακόπτοντας την πορεία του δίκυκλου οχήματος, με αποτέλεσμα η μεν μοτοσικλέτα να προσκρούσει στο οπίσθιο δεξιό μέρος του προπορευόμενου αυτοκινήτου (που σχημάτιζε ήδη γωνία κλίσης 18° με τη μοτοσικλέτα) ο δε οδηγός της να εκτιναχθεί στη δεξιά πλευρά του οδοστρώματος και σε απόσταση 54 τ.μ.

από το σημείο σύγκρουσης (το οποίο, σύμφωνα με την έκθεση αυτοψίας εντοπίζεται στο μέσο περίπου του αντίθετου ρεύματος κυκλοφορίας της ανωτέρω οδού) και να τραυματισθεί θανάσιμα. Η κρίση του Δικαστηρίου σχετικά με τις ανωτέρω συνθήκες τέλεσης του ατυχήματος στηρίζεται στη συνεκτίμηση των προαναφερθέντων αποδεικτικών στοιχείων και ιδίως, απο τα έγγραφα της δικογραφίας, ενισχύεται δε κι από τις καταθέσεις των αυτοπτών μαρτύρων Α.

Μ. και Χ. Μ., οι οποίες επιβεβαίωσαν, ενώπιον του Δικαστηρίου, ότι ο κατηγορούμενος κινήθηκε προς τα αριστερά, εισερχόμενος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, προκειμένου να στρίψει σε παρακείμενο αγροτικό δρόμο, οπότε κι άκουσαν δυνατό θόρυβο κι αντιλήφθηκαν το πρώτον τη δίκυκλη μοτοσικλέτα, που οδηγούσε ο Ι.

Π.. Επίσης, ενισχύεται κι από την κατάθεση στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο του αυτόπτη μάρτυρα Α. Ζ., φίλου του θανόντος, που όντας εξ αρχής στον τόπο του ατυχήματος (αφού εκινείτο με τη δική του μοτοσικλέτα όπισθεν και ομόρροπα με τη μοτοσικλέτα του αποβιώσαντος και σε απόσταση 300 περίπου μέτρων από αυτήν) άκουσε τη σύζυγο του κατηγορουμένου να λέει σ' αυτόν: "Πόσες φορές σου έχω πει να μην κλείνεις το δρόμο στα μηχανάκια;".

Ο ίδιος βέβαια μάρτυρας κατέθεσε σε σχέση με τις συνθήκες του ατυχήματος, ότι ο κατηγορούμενος δεν εκινείτο ομόρροπα και έμπροσθεν της δίκυκλης μοτοσικλέτας που οδηγούσε ο Ι. Π., αλλά εισήλθε ξαφνικά στο ρεύμα κυκλοφορίας του τελευταίου από αγροτικό παράδρομο, που βρισκόταν στα δεξιά σε σχέση με την πορεία κίνησής του, επιχείρησε δε να διασχίσει κάθετα το οδόστρωμα, με σκοπό να συνεχίσει την πορεία του στον απέναντι παράδρομο (όπου πράγματι αυτός επιχείρησε να εισέλθει).

Ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός δεν κρίνεται πειστικός, αφού, αφενός μεν διαψεύδεται από τα λοιπά αποδεικτικά στοιχεία που προαναφέρθηκαν, αφετέρου δε, αν πράγματι το ατύχημα είχε συμβεί όπως ο ανωτέρω μάρτυρας περιγράφει, ο μοτοσικλετιστής θα είχε προσκρούσει στην αριστερή πλευρά του οχήματος του κατηγορουμένου και όχι στη δεξιά, όπως συνέβη, αφού το εν λόγω όχημα θα είχε κάθετη θέση στο οδόστρωμα και όχι την κλίση που περιγράφηκε.

Άλλωστε, ο ίδιος μάρτυρας, κατά την αρχική προφορική κατάθεσή του ενώπιον των ανακριτικών οργάνων, που αποτυπώθηκε και στην έκθεση αυτοψία που συντάχθηκε, δήλωσε ότι η δίκυκλη μοτοσικλέτα του αποβιώσαντος φίλου του προσέκρουσε στο προπορευόμενο όχημα του κατηγορουμένου, όταν αυτό επιχείρησε να στρίψει αριστερά, προκειμένου να εισέλθει στην προαναφερθείσα ανώνυμη οδό.

Ενόψει τούτων, κι ανεξαρτήτως της συνυπαιτιότητας του ίδιου του θανόντος στην πρόκληση του ως άνω ατυχήματος (ενόψει κυρίως της υπερβολικής ταχύτητας που είχε αναπτύξει, η οποία υπερέβαινε κατά πολύ το νόμιμο όριο των 90 χλμ/ώρα), το Δικαστήριο καταλήγει στην κρίση ότι ο κατηγορούμενος, με την αμελή οδηγική συμπεριφορά του, προκάλεσε το θάνατο του Ι.

Π. και, συνεπώς, πρέπει να κηρυχθεί ένοχος της πράξης για την οποία κατηγορείται, σύμφωνα με το διατακτικό." Ακολούθως, στο διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως κηρύσσει ένοχο τον αναιρεσείοντα "του ότι στις 10-4-2011 στο 70° χιλιόμετρο της Ν.Ε.Ο. Θεσσαλονίκης-Έδεσσας από αμέλεια, από έλλειψη δηλαδή της προσοχής που όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα της πράξης του και προκάλεσε το θάνατο άλλου ατόμου.

Συγκεκριμένα, οδηγώντας το υπ'αριθμ. ...21 IX φορτηγό αυτοκίνητο στη Ν.Ε.Ο. Θεσσαλονίκης-Έδεσσας, με κατεύθυνση προς Θεσσαλονίκη, δεν οδηγούσε με σύνεση και τεταμένη την προσοχή του και δεν ασκούσε τον επιβαλλόμενο έλεγχο και εποπτεία του οχήματος του, αλλά αντίθετος επιχείρησε απότομα να αλλάξει κατεύθυνση προς αριστερά, διασχίζοντας το αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας για αν εισέλθει σε ανώνυμη αγροτική οδό χωρίς προηγουμένως να βεβαιωθεί ότι μπορεί να πράξει κάτι τέτοιο, χωρίς κίνδυνο των υπόλοιπων οδηγών που χρησιμοποιούν την οδό, χωρίς προηγουμένως να βεβαιωθεί ότι μπορεί να πράξει κάτι τέτοιο, χωρίς κίνδυνο των υπόλοιπων οδηγών που χρησιμοποιούν την οδό, χωρίς να καταστήσει έγκαιρα γνωστή την πρόθεσή του, χρησιμοποιώντας τους δείκτες κατεύθυνσης του οχήματος του (φλας) και χωρίς να πλησιάσει προοδευτικά προς άξονα του οδοστρώματος ελέγχοντας την κυκλοφορία και πραγματοποιώντας την αλλαγή κατεύθυνσης κατά τρόπο που να μη θέτει σε κίνδυνο τους λοιπούς χρήστες της οδού, με αποτέλεσμα να ανακόψει τη πορεία της κινούμενης στην ίδια οδό με κατεύθυνση προς Θεσσαλονίκη , υπ'αριθμ. ...9Ι δίκυκλης μοτοσυκλέτας που οδηγούσε ο Ι.

Π. του Β. και ο οποίος είχε ήδη εκκινήσει τη διαδικασία προσπέρασης του προπορευόμενου οχήματος του κατηγορουμένου, έχοντας εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας κι έχοντας αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα, με αποτέλεσμα να προσκρούσει η ανωτέρω έχοντας αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα, με αποτέλεσμα να προσκρούσει η ανωτέρω μοτοσικλέτα στο οπίσθιο δεξιό μέρος του φορτηγού αυτοκινήτου, από την πρόσκρουση δε αυτή και από την πτώση και εκτροπή του οδηγού της μοτοσικλέτας στο οδόστρωμα να τραυματισθεί ο παθών Ι.

Π. του Β., ο οποίος υπέστη κατάγματα των πλευρών και των άκρων, εκδορές και διασχίσεις του σώματος, θλαστικές κακώσεις και ρήξεις πνευμόνων, τραυματική ρήξη σπληνός, έξαιμο παρέγχυμα του εγκεφάλου, αιμορραγική καταπληξία, τραύματα τα οποία ως μόνη ενεργός αιτία προκάλεσαν το θάνατό του." Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του την από τα άρθρ. 93 του Συντ.

και 139 του ΚΠΔ απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού αναφέρονται στο σκεπτικό σε συνδυασμό με το διατακτικό με πληρότητα και σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από τη διαδικασία στο ακροατήριο και στοιχειοθετούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του παραπάνω εγκλημάτος και τους νομικούς συλλογισμούς με βάση τους οποίους τα υπήγαγε στις εφαρμοσθείσες ποινικές διατάξεις των άρθρ. 28 και 302 του ΠΚ.

Ειδικότερα το Εφετείο εκθέτει ότι η αμέλεια του αναιρεσείοντος συνίσταται στο ότι, όντας υπόχρεος ως οδηγός αυτοκινήτου να επιδείξει ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή κατά την οδήγηση, από έλλειψη της προσοχής την οποία μπορούσε και όφειλε να καταβάλει, επέφερε τον θάνατο άλλου, χωρίς να προβλέψει το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του και συγκεκριμένα παρόλο που ο οδηγός της μοτοσικλέτας είχε ήδη εκκινήσει την ως άνω διαδικασία προσπέρασης (που επιτρεπόταν κατά τα ανωτέρω), έχοντας εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας ο κατηγορούμενος, εισερχόμενος κι αυτός στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, κινήθηκε διαγωνίως σ' αυτό προς τα αριστερά, ανακόπτοντας την πορεία του δίκυκλου οχήματος, με αποτέλεσμα η μεν μοτοσικλέτα να προσκρούσει στο οπίσθιο δεξιό μέρος του προπορευόμενου αυτοκινήτου (που σχημάτιζε ήδη γωνία κλίσης 18° με τη μοτοσικλέτα) ο δε οδηγός της να εκτιναχθεί στη δεξιά πλευρά του οδοστρώματος και σε απόσταση 54 τ.μ.

από το σημείο σύγκρουσης (το οποίο, σύμφωνα με την έκθεση αυτοψίας εντοπίζεται στο μέσο περίπου του αντίθετου ρεύματος κυκλοφορίας της ανωτέρω οδού) και να τραυματισθεί θανάσιμα. Τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχτηκε η κρίση του δικαστηρίου για να καταλήξει στη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια εκτίθενται με επάρκεια, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις και λογικά κενά.

Περαιτέρω, εκ των ανωτέρω εκτεθέντων και ιδίως εκ του περιεχομένου του όλου σκεπτικού της προσβαλλομένης απόφασης, δεν αναφέρεται μεν στο προοίμιο αυτού ότι λήφθηκαν υπόψη και οι καταθέσεις των πολιτικώς εναγουσών Θ. Π. και Ε. Μ. που εξετάστηκαν ανωμοτί, συνάγεται όμως σαφώς και κατά τρόπο αδιαμφισβήτητο ότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε μαζί με τις καταθέσεις των λοιπών ενόρκως εξετασθέντων μαρτύρων και εκείνες των πολιτικώς εναγουσών, αφού έλαβε υπό του τις καταθέσεις και όλων των μαρτύρων κατηγορίας και με αυτή την ιδιότητά τους οι πολιτικώς ενάγουσες μνημονεύονται στα πρακτικά της προσβαλλομένης απόφασης (ΑΠ 520/18, ΑΠ 480/11, ΑΠ 1729/09).

Επομένως, ο δεύτερος, από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ του ΚΠοινΔ, λόγος αναιρέσεως, για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, αναφορικά με την έκθεση των αποδεικτικών μέσων που έλαβε υπόψη του το Δικαστήριο, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Όλες οι λοιπές αιτιάσεις του αναιρεσείοντος συνιστούν αμφισβήτηση της ουσίας των άνω παραδοχών του Εφετείου, ήτοι ανεπίτρεπτη προσβολή της περί τα πράγματα ανέλεγκτης κρίσεως του δικαστηρίου της ουσίας επί των τεθέντων αποδεικτικών μέσων και ως εκ τούτου είναι απορριπτέες ως απαράδεκτες.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 329, 331,333, 358, 364 παρ. 2 και 369 ΚΠΔ, προκύπτει ότι η λήψη υπόψη και η συνεκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας, ως αποδεικτικού στοιχείου, έγγραφου που δεν αναγνώστηκε κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο, συνιστά απόλυτη ακυρότητα και ιδρύει τον από άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ΚΠΔ, σε συνδυασμό με το άρθρο 171 παρ. 1 περίπτωση δ' του ίδιου Κώδικα, λόγο αναίρεσης, διότι έτσι παραβιάζεται η άσκηση του κατά το άρθρο 358 του ίδιου Κώδικα δικαιώματος του κατηγορουμένου να προβαίνει σε δηλώσεις, παρατηρήσεις και εξηγήσεις σχετικά με το αποδεικτικό αυτό μέσο.

Περίπτωση όμως τέτοιας ακυρότητας δεν συντρέχει όταν το έγγραφο που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο της ουσίας δεν ήταν αποδεικτικό μέσο, για το σχηματισμό της κρίσης του ως προς την ενοχή ή την αθωότητα του κατηγορουμένου, αλλά κανονιστική πράξη της Διοίκησης, καθώς και όταν το περιεχόμενο του προκύπτει από άλλα αποδεικτικά μέσα.

Στην προκειμένη περίπτωση, με το πρώτο λόγο αναίρεσης προβάλλεται απόλυτη ακυρότητα, που συνέβη κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο, με την ειδικότερη αιτίαση ότι το Δικαστήριο στήριξε την καταδικαστική για τον αναιρεσείοντα κρίση του, εκτός των άλλων εγγράφων και στο υπ' αριθμ. πρωτοκόλλου …54/10-06-2011 έγγραφο της Διεύθυνσης Ελέγχου Συντήρησης Έργων Κεντρικής Μακεδονίας χωρίς όμως το έγγραφο αυτό να αναγνωστεί κατά τη διάρκεια της αποδεικτικής διαδικασίας και χωρίς το περιεχόμενο του να προκύπτει από άλλα νομίμως ληφθέντα υπόψη και αναφερόμενα στο σκεπτικό αποδεικτικά στοιχεία.

Περαιτέρω, από την επιτρεπτή, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλόμενης απόφασης, τα οποία δεν προσβάλλονται ως πλαστά, ούτε ζητήθηκε η διόρθωσή τους, προκύπτει ότι το ως άνω έγγραφο μνημονεύεται κατά το περιεχόμενό του στις από 21-3-2013 προτάσεις των πολιτικώς εναγουσών ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας, που προσκομίστηκαν από τους συνηγόρους τους πρωτοδίκως και περιλαμβάνονται στα αναγνωσθέντα στην πρωτοβάθμια δίκη έγγραφα, τα οποία και αναγνώσθηκαν ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, διά της αναγνώσεως της πρωτόδικης απόφασης στα πρακτικά της οποίας και αναφέρονται με αύξοντα αριθμό 4.

Συνεπώς, αφού το περιεχόμενο του εγγράφου αυτού προέκυπτε από άλλο έγγραφο που αναγνώσθηκε κατά τα ανωτέρω ορθά λήφθηκε υπόψη από το Δικαστήριο της ουσίας, ο δε ήδη αναιρεσείων είχε, μέσω του συνηγόρου του, τη δυνατότητα να ασκήσει το δικαίωμα, που απορρέει από το άρθρο 358 ΚΠΔ και ως εκ τούτου δεν επήλθε απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας. Επομένως, ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' προβαλλόμενος πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση της απόλυτης ακυρότητας, λόγω λήψεως υπόψη μη αναγνωσθέντος εγγράφου είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Κατόπιν αυτών, εφόσον δεν υπάρχουν άλλοι λόγοι αναίρεσης προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ. 1 του ΚΠΔ) καθώς και στη δικαστική δαπάνη των πολιτικώς εναγουσών (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7-7-2018 και με αριθμό γενικού πρωτοκόλλου …57/10-07-2018 αίτηση του Ι. Μ. του Γ., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ'αριθ.1091/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα εκ διακοσίων πενήντα (250) ευρώ και στη δικαστική δαπάνη των πολιτικώς εναγουσών εκ πεντακοσίων 500 Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Οκτωβρίου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Νοεμβρίου 2018.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ