2034/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2034 / 2017 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2034/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη-εισηγήτρια, Ασπασία Μαγιάκου, και Πέτρο Σαλίχο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 20 Σεπτεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1. νπδδ που εδρεύει στο ... με την επωνυμία "..." και αποτελείται από την αποκεντρωμένη υπηρεσία με την ονομασία "..." με το οποίο συγχωνεύθηκε και συνιστά νέο νπδδ δυνάμει του άρθρου 9 παρ 3 εδαφ ιβ του ν4109/2013 (ΦΕΚ 16 Α’ /23-1-2013), νπδδ με την επωνυμία "..." όπως μετονομάστηκε από "..." δυνάμει του αρθ 1 του ν4025/2011(ΦΕΚ228/2-11-2011)και εκπροσωπείται νόμιμα 2. Μ. χας Γ. Γ. το γένος Α. Γ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους Γεώργιο Θεοδωρόπουλο και Στυλιανό Τζανουδάκη.

Των αναιρεσίβλητων: 1.Γ. Γ. του Α., κατοίκου ..., 2.Κ. Γ. του Α., δικηγόρου κατοίκου ..., 3.Μ. Γ. του Α., δικηγόρου κατοίκου ..., 4.Ε. Γ. του Α., δικηγόρου κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Αλέξανδρο Δάσκα.

Στο σημείο αυτό εμφανίσθηκε ο ... Α. Ρ. και άσκησε πρόσθετη παρέμβαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Περιφέρειας Κρήτης, ως ασκούντος την εποπτεία επί των υπέρ του Κράτους και κοινωφελών σκοπών ή ιδρυμάτων καταλειπομένων περιουσιών και δωρεών υπέρ των αναιρεσειόντων.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-3-2012 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρεθύμνου.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 130/2013 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 24/2016 του Εφετείου Δυτικής Κρήτης.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι αναιρεσείοντες με την από 9-6-2016 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Οι πληρεξούσιοι των διαδίκων που παραστάθηκαν ζήτησαν αν γίνουν δεκτά τα αιτήματά τους καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ’ αριθμ. 24/2016 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Κρήτης, έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 495 παρ. 1 και 3 και 552 επ ΚΠολΔικ, καθόσον η επίδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, έλαβε χώρα στις 16.5.2016 στον κατά το άρθρο 143 ΚΠολΔικ αντίκλητο πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσειόντων Στυλιανό Τζανουδάκη, η δε κατ’ αυτής αναίρεσης ασκήθηκε (κατατέθηκε) στις 10.6.2016. Επομένως αυτή (αίτηση) είναι παραδεκτή και πρέπει να εξετασθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 571 και 577 ΚΠολΔικ).

Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσίβλητοι, που είναι αδέλφια, με την από 19.3.2012 αγωγή τους στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρεθύμνου ζήτησαν την αναγνώριση της συγκυριότητας τους, κατά ποσοστό 25% εξ αδιαιρέτου ο καθένας, επί εδαφικής λωρίδας 88, 47 τ.μ., που αποτελεί τμήμα μεγαλυτέρου ακινήτου τους, που έχει περιέλθει σ’ αυτούς, με αδιάλειπτη σειρά νομίμως μεταγεγραμμένων κληρονομικών τίτλων και να διαταχθεί η διόρθωση της ανακριβούς πρώτης εγγραφής στα κτηματολογικά βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου Ρεθύμνου, καθόσον το επίδικο τούτο με ΚΑΕΚ ...

αποδόθηκε στο προς βορράν ακίνητο, που έχουν αποκτήσει οι εναγόμενοι κατά ψιλή κυριότητα και επικαρπία αντίστοιχα από εξ ιδιογράφου της 31.1.1976 διαθήκης κληρονομιά, που έχουν αποδεχθεί, του Γ. Γ. του Ι., που πέθανε το 1981 και ήταν γιός του απώτερου δικαιοπαρόχου των εναγόντων Ι. Γ. του Γ., από τον οποίο το 1951 είχε αγοράσει το μεγαλύτερο ακίνητο ο παππούς των εναγόντων Γ.

Γ. του Α.. Επί της αγωγής αυτής, εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 130/2013 απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, που δέχθηκε την αγωγή ως νομικά και ουσιαστικά βάσιμη, στηριζόμενη στον περί παραγώγου, από κληρονομική διαδοχή, τρόπο αποκτήσεως κυριότητας και μετά από άσκηση εφέσεως από τους ηττηθέντες εναγομένους εκδόθηκε η προσβαλλομένη υπ’ αριθμ. 24/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση και κινηθείσα πέραν του αντικειμένου της αγωγής και της αρχής tantum revolutum quantum appelatum δέχθηκε ότι οι δικαιοπάροχοι των εναγόντων παππούς και πατέρας τους, είχαν γίνει κύριοι της επίδικης εδαφικής λωρίδας και με έκτακτη χρησικτησία.

Ειδικότερα, με την προσβαλλόμενη απόφαση και ως προς την αποτελούσα αντικείμενο της αναιρέσεως συγκυριότητα επί του επιδίκου των εναγόντων έγιναν δεκτά τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Οι ενάγοντες είναι αποκλειστικοί συγκύριοι, συννομείς και συγκάτοχοι, κατά ποσοστό 25 % εξ αδιαιρέτου έκαστος, ενός ακινήτου-οικοπέδου μετά των επ’ αυτού υφισταμένων οριζοντίων ιδιοκτησιών, κείμενου στο εγκεκριμένο πολεοδομικό σχέδιο της πόλης Ρεθύμνου και επί της συμβολής των οδών ...

και ανώνυμης δημοτικής οδού, εκτάσεως 895,25 τ.μ., όπως αποτυπώνεται στο από Ιανουάριος 2012 τοπογραφικό διάγραμμα του μηχανικού Σ. Ξ., υπό στοιχεία 1-2-3... 17-18-1, συνορεύον βόρεια εν μέρει με ιδιοκτησία εναγομένων και εν μέρει με ιδιοκτησία Δ. και Κ. Μ., νότια με ανώνυμη δημοτική οδό, ανατολικά με συνιδιοκτησία Δ.

και Κ. Μ. και δυτικά με οδό .... Το άνω ακίνητο απέκτησε ο παππούς των εναγόντων-εφεσιβλήτων, Γ. Γ. του Α., δυνάμει του υπ’ αριθμ. .../1951 συμβολαίου αγοράς του τότε συμβολαιογράφου Ρεθύμνου, Σ. Α., νομίμως μεταγραφέντος, από τον απώτερο δικαιοπάροχο των εναγομένων, Ι. Γ., αναφερόμενης ως έκτασής του εμβ. 400 τ.μ. Στη συνέχεια, δυνάμει της με αριθμό .../23-7-1976 πράξης σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας της τέως συμβολαιογράφου Ρεθύμνου, Ι.

Σ., ο ως άνω συνέστησε επί του οικοπέδου αυτού οριζόντιες ιδιοκτησίες. Στην συμβολαιογραφική αυτή πράξη το ακίνητο αναφέρεται ως έκτασης 895,25 τ.μ., εικονίζεται δε και περιγράφεται στα από Ιούλιος 1976 τοπογραφικά διαγράμματα των μηχανικών Ε. Σ. και Ν. Π., εκ των οποίων ένα έχει προσαρτηθεί στην ως άνω πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και συνοδεύει την άδεια οικοδομής των παραπάνω αναφερόμενων κτισμάτων.

Περαιτέρω, δυνάμει της ίδιας ως άνω πράξης ο Γ. Γ. του Α. και της Μ. δώρισε στο γιό του, πατέρα και δικαιοπάροχο των εναγόντων, Α. Γ. του Γ. και Ε. συγκεκριμένες οριζόντιες ιδιοκτησίες του οικοπέδου αυτού που σήμερα έχουν λάβει ΚΑΕΚ ..., ... Το έτος 1987 ο Γ. Γ. του Α. και της Μ. απεβίωσε, καταλείποντας μοναδικούς εξ αδιαθέτου κληρονόμους του κατά ποσοστό 75 % τον ως άνω Α.

Γ. του Γ. και Ε. και κατά ποσοστό 25% τη σύζυγο του Ε. χήρα Γ. Γ., το γένος Β. και Ε. Μ. και στις υπόλοιπες οριζόντιες ιδιοκτησίες, που σήμερα έχουν λάβει ΚΑΕΚ ... Ακολούθως δε στις 31.7.2009 απεβίωσε ο Α. Γ. Γ. καταλείποντας την από 10-6-2009 ιδιόγραφη διαθήκη του, η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα από το Μονομελές Πρωτοδικείο Ρεθύμνης, δυνάμει του με αριθμό 180/2009 πρακτικού δημοσίευσης, με την οποία εγκατέστησε κληρονόμους του τους ενάγοντες, τέκνα του, στις παραπάνω οριζόντιες ιδιοκτησίες, κατά το ποσοστό που του ανήκαν, σε ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου τον καθένα.

Μετά δε το θάνατο του οι ενάγοντες και η Ε. χήρα Γ. Γ., το γένος Β. και Ε. Μ., προχώρησαν στη σύνταξη της με αριθμό ...16-6-2010 πράξης δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς της τέως συμβολαιογράφου Ρεθύμνου Ι. Σ., η οποία επαναλήφθηκε με την με αριθμό ...-1-2011 πράξη της συμβολαιογράφου Ρεθύμνου Μ. Α., η οποία καταχωρήθηκε νόμιμα στα βιβλία του κτηματολογικού γραφείου Ρεθύμνης στις 5-1-2011 με αριθμό καταχώρησης …, αποδεχόμενοι τις ως άνω κληρονομιές του Γ.

Γ. του Α. και του Α. Γ. του Γ.. Εξάλλου, στις 21- 3-2011 απεβίωσε και η Ε. χήρα Γ. Γ. το γένος Β. και Ε. Μ., καταλείποντας μόνους εξ αδιαθέτου κληρονόμους της τους ενάγοντες, οι οποίοι αποδέχθηκαν την κληρονομιά, μεταξύ άλλων, και του ποσοστού της των 25/100 εξ αδιαιρέτου της, επί των ευρισκόμενων στο ως άνω ακίνητο οριζοντίων ιδιοκτησιών με ΚΑΕΚ ...

και ..., δυνάμει της με αριθμό ...-7-2011 δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Ρεθύμνου Μ. Α., η οποία καταχωρήθηκε στα βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου Ρεθύμνης με αριθμό ...2-8-2011. Το άνω ακίνητο, κατόπιν περαίωσης της διαδικασίας κτηματογράφησης, καταχωρήθηκε στα βιβλία του Κτηματολογικού γραφείου Ρεθύμνης με ΚΑΕΚ ...

εσφαλμένως, ως εμβαδού 814 τ.μ., ενώ, τμήμα του, εμβ. 88,47 τ.μ. (όπως αποτυπώνεται στο τοπογραφικό διάγραμμα Ιανουάριος 2012 του τοπογράφου-μηχανικού Σ. Ξ., με στοιχεία ... αποδίδεται στο ακίνητο με ΚΑΕΚ ... ψιλής κυριότητας του α’ εναγομένου και επικαρπίας της β εναγομένης.

Εξάλλου, με την από 31-1-1976 ιδιόγραφη διαθήκη του αποβιώσαντος την 4-5-1981, Γ. Γ., η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα την 21-5- 1981 με το με αρ. 1427/1981 πρακτικό του Πρωτοδικείου Αθηνών και κηρύχθηκε κυρία με τη με αριθμό 487/1981 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου, ο ως άνω διαθέτης εγκατέστησε κληρονόμο του το ..., τη δράση του οποίου καλύπτει σήμερα το εκκαλούν, στην ψιλή κυριότητα όλων των στην περιφέρεια του Νομού Ρεθύμνου ακινήτων κτημάτων του, με την επιθυμία να ανεγερθεί από το προϊόν της εκποίησής τους.

όταν θα περιέλθουν στην πλήρη κυριότητα του Ιδρύματος, κατά τους όρους της ως άνω διαθήκης, νέα πτέρυγα ή ορισμένα δωμάτια για τους τροφίμους του Ιδρύματος, με την ονομασία "..." ενώ την επικαρπία των ανωτέρω ακινήτων κατέλιπε στη σύζυγο του, δεύτερη εκκαλούσα, εφ’ όρου ζωής αυτής. Την κληρονομιά αυτή αποδέχθηκε το εκκαλούν με τη με αρ. .../19.5.1986 πράξη αποδοχής κληρονομιάς του τ.

συμβολαιογράφου Ρεθύμνου Ι. Σ., που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ρεθύμνης στον τόμο ..., όπως αυτή διορθώθηκε και συμπληρώθηκε με τη μεταγενέστερη με αρ. .../17-10-1989 συμπληρωματική δήλωση αποδοχής κληρονομιάς του ίδιου συμβολαιογράφου, όσον αφορά στην έκταση του καταλειπόμενου ακινήτου σε 385 τ.μ., η οποία μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ρεθύμνης στον τόμο … με αριθμό ..., η δε εκκαλούσα με τη με αρ. .../18-11-1982 δήλωση αποδοχής κληρονομιάς του συμβολαιογράφου Aθηvών Ι.

Μ., που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ρεθύμνης στον τόμο … με αριθμό ..., όπως αυτή διορθώθηκε και συμπληρώθηκε με τη μεταγενέστερη με αριθμ. .../20.7.1993 πράξη διόρθωσης αποδοχής κληρονομιών της συμβολαιογράφου Αθηνών Μ. Η., όσον αφορά στην έκταση του καταλειπόμενου ακινήτου σε 385 τ.μ., που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Ρεθύμνης στον τόμο… με αριθμό ...

Μεταξύ των κληρονομιαίων, "ακινήτων ήταν και ένα αγροτεμάχιο εντός της πόλεως του Ρεθύμνου και του εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως, στη θέση "...", εκτάσεως, κατά τον τίτλο κτήσης τους, διακοσίων (200) περίπου τετραγωνικών μέτρων, και κατόπιν νεώτερης καταμέτρησης, σύμφωνα με τις υποδείξεις βέβαια των εκκαλούντων, εκτάσεως 385,56 τ.μ., (επακολουθησασών των ως άνω διορθώσεων), όπως αποτυπώνεται στο από 28-11-1988 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Δ.

Φ., και 385,00 τ.μ. σύμφωνα με το Εθνικό Κτηματολόγιο, όπου έχει καταχωρηθεί με ΚΑΕΚ .../0/0, το οποίο ευρίσκεται στο υπ’ ... Ο.Τ., επί της οδού ... και συνορεύει βόρεια με ιδιοκτησία με ΚΑΕΚ ... του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Δημόσια Κεντρική ..." (πρώην Ένωση ...), νότια με συνιδιοκτησία των εναγομένων με ΚΑΕΚ ... ανατολικά με ιδιοκτησία Ι.

Γ. και Γ. με ΚΑΕΚ ... και δυτικά με την οδό ... με ΚΑΕΚ..., όπως το ακίνητο των εναγομένων περιγράφεται και αποτυπώνεται με τα στοιχεία ... στο με χρονολογία Οκτώβριος 2012 τοπογραφικό διάγραμμα του αγρονόμου τοπογράφου μηχανικού Ι. Μ..

Την επίδικη εδαφική λωρίδα, εμβ. 88,47 τ.μ., όπως αποτυπώνεται στο τοπογραφικό διάγραμμα Ιανουαρίου 2012 του τοπογράφου μηχανικού Σ. Ξ., υπό στοιχεία ..., αποδιδόμενη στο ακίνητο με ΚΑΕΚ ... ψιλής κυριότητας του εκκαλούντος και επικαρπίας της εκκαλούσας, νεμόταν από το έτος 1951 ο απώτερος δικαιοπάροχος των εφεσιβλήτων, με συνεχείς και αδιάλειπτες πράξεις νομής, και δη, κατασκεύασε παράπηγμα με τσίγκους όπου έβαζε τις κότες του, καθάριζε την άνω εδαφική λωρίδα από χόρτα, όπως και στην συνέχεια έπραττε ο υιός του και δικαιοπάροχος των εφεσιβλήτων, Α. Γ. και από τα έτη 1969-1970 ο τελευταίος άρχισε να την χρησιμοποιεί ως χώρο στάθμευσης του οχήματος του, ενώ, ο αρχικός πωλητής Γ. Γ. αν και έβλεπε τις άνω πράξεις, ουδέποτε προέβη σε οποιαδήποτε αντίδραση, καταστάντος, συνεπώς, κυρίου αυτής, του δικαιοπαρόχου των εφεσιβλήτων με έκτακτη χρησικτησία. Δεν αποδείχθηκε οποιαδήποτε πράξη νομής του εκκαλούντος στο άνω επίδικο τμήμα (ή των δικαιοπαρόχων του), ούτε ειδικότερα ότι περιέφραξε αυτό (βλ. πρακτικά 505/2012 Ειρηνοδικείου Ρεθύμνης), πλην της σύνταξης κάποιων τοπογραφικών και σποραδικών διαμαρτυριών του με εξώδικες δηλώσεις (από 15-2-88, 12-12-2002, 26-10-2011), συνεχίζοντας, ωστόσο, παρά ταύτα ο δικαιοπάροχος των εφεσιβλήτων να νέμεται το επίδικο.

Εξάλλου, αν και σε συμμόρφωση της υπ’ αρ. 505/2012 απόφασης του Ειρηνοδικείου Ρεθύμνης (διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων) οι εφεσίβλητοι απομάκρυναν την κατασκευή στάθμευσης στην επίδικη λωρίδα, ωστόσο, κατόπιν εξαφάνισης αυτής με την υπ’ αριθμ. 74/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρεθύμνης, επανήλθαν στη νομή αυτής, πιθανολογηθέντος με την τελευταία αυτή απόφαση ότι η διαμορφωθείσα κατάσταση - κατασκευή και χρήση χώρου παρκινγκ- είχε παγιωθεί τουλάχιστον από το έτος 1988.

Όσον αφορά σε υφιστάμενο μαντρότοιχο, που αποτελεί, ως ισχυρίζονται οι εκκαλούντες, όριο μεταξύ των ακινήτων των διαδίκων, και ο οποίος διαχωρίζει την επίδικη εδαφική λωρίδα από την υπόλοιπη ιδιοκτησία των εφεσιβλήτων, αποδείχθηκε ότι στο σημείο όπου βρίσκεται ο άνω μαντρότοιχος υπήρχε τοιχίο στήριξης που συγκρατούσε το έδαφος του υπερκείμενου ακινήτου των εφεσιβλήτων, ουσιαστικά δηλ.

επρόκειτο για τοιχίο αντιστήριξης λόγω της υφιστάμενης στο ακίνητο υψομετρικής διαφοράς. Σχετικώς, ομοίως έκρινε και η υπ’ αρ. 33/2015 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρεθύμνης, εκδοθείσα επί έφεσης κατά της υπ’ αρ. 269/2013 απόφασης του Ειρηνοδικείου Ρεθύμνης, η οποία απέρριψε την ασκηθείσα από τους - νυν - εκκαλούντες αγωγή.

Τέλος, σχετικώς με την υπ’ αρ. 219/97 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρεθύμνης, που επικαλούνται οι εκκαλούντες, αφορά σε δίκη διεξαχθείσα μεταξύ του εκκαλούντος και της Ένωσης Γεωργικών Συνεταιρισμών Ρεθύμνης και ουδεμία σχέση έχει με το επίδικο, αναφερόμενης απλώς, της ιδιοκτησίας των εφεσιβλήτων ως νότιο όριο του εκεί επιδίκου ακινήτου, σύμφωνα με το ληφθέν υπόψη από 28.11.88 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Δ.

Φ., απορριπτομένων ως αβασίμων των αντίθετων σχετικώς, υποστηριζομένων από τους εκκαλούντες.....

Τέλος, πρέπει να απορριφθούν οι πρόσθετοι λόγοι έφεσης, καθόσον στην υπό κρίση περίπτωση, πρόκειται για αγωγή του άρθρου 6 § 2 ν. 2664/1998, αφορώσα κατά την βάση αυτής - αλλά και όπως αποδείχθηκε - σε ακίνητο κυριότητας των εφεσιβλήτων, μη ισχύουσας της επικαλούμενης από τους εκκαλούντες παραγραφής, κατ’ άρθρο 24 αν 2039/1939 (ισχύουσης επί αγωγών κατά της κληρονομίας υπέρ κοινωφελών σκοπών), επί πλέον δε, μη απαιτούμενης κοινοποίησης του δικογράφου της αγωγής στον Υπουργό Οικονομικών, μη προκείμενης δίκης αφορώσης σε καταλειπόμενη περιουσία υπέρ κοινωφελούς σκοπού (ΑΠ 23/2055, ΑΠ 579/1996, ΑΠ 1117/1991, Εφ. Αθ. 4376/1993 ΝΟΜΟΣ).

Ακόμη η προσβαλλομένη απέρριψε ως απαράδεκτο τον επικληθέντα με τον δεύτερο λόγο της εφέσεως, ισχυρισμό κατά τον οποίο το επίδικο ακίνητο ήταν ανεπίδεκτο χρησικτησίας, ως εκτός συναλλαγής, καθόσον τούτο είχε τεθεί προς εξυπηρέτηση δημοσίου σκοπού, ως προταθέντα για πρώτη φορά στο Εφετείο, χωρίς την επίκληση κάποιου λόγου που, κατά το άρθρο 527 ΚΠολΔικ, να δικαιολογεί την βραδεία υποβολή του.

Με τον πρώτο λόγο της αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του αριθμού 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ κατά την οποία το Εφετείο, παρά το νόμο, δεν απέρριψε ως απαράδεκτη την ένδικη από 19.3.2012 αγωγή των αναιρεσιβλήτων, αφού δεν είχε τηρηθεί η οριζόμενη στο ισχύον κατά το χρόνο ασκήσεως της αγωγής, άρθρο 126 παρ. 3 του ΑΝ 2039/1939 προδικασία της κοινοποιήσεως της προς τον Υπουργό Οικονομικών.

Ως προς τον λόγο αυτό και την ασκηθείσα με τις ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου, από 19.9.2017 προτάσεις Πρόσθετη Παρέμβαση, υπέρ των αναιρεσειόντων, του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Περιφέρειας Κρήτης πρέπει να ληφθούν τα ακόλουθα: Κατά τις διατάξεις του άρθρου 126 παρ. 1 και 3 του ΑΝ 2039/1939 "1.

Ο Υπουργός Οικονομικών δύναται να παρεμβαίνει κατά πάσαν στάσιν της δίκης και άνευ της κοινοποιήσεως δικογράφου παρεμβάσεως, αλλά δια των προτάσεων, εις δίκας αφορώσας διεκδίκησιν εν όλω ή εν μέρει της υπέρ του σκοπού ταχθείσης περιουσίας ή την ακύρωσιν των ουσιαστικών πράξεων, ως και της εν γένει εις πάσας τας δίκας αίτινες ενδιαφέρουσιν οπωσδήποτε την υπέρ του σκοπού ή υπέρ κοινωφελούς ιδρύματος, άνευ ειδικού σκοπού καταλειπομένην περιουσίαν. 2......3.

Τα εισαγωγικά τοιούτων δικών δικόγραφα, επί ποινή απαραδέκτου αυτών εξεταζομένου και αυτεπαγγέλτως, κοινοποιούνται και εις τον Υπουργόν Οικονομικών". Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, οι δίκες που προβλέπονται από αυτήν είναι εκείνες μόνον που ενδιαφέρουν ευθέως και αμέσως αυτήν την υπέρ κοινωφελούς σκοπού ταχθείσα περιουσία και οι οποίες συνεπώς, μπορούν, ως εκ του αποτελέσματος τους, να ματαιώσουν ή παρεμβάλλουν εμπόδια στην εκπλήρωση του σκοπού, για τον οποίο τάχθηκε η περιουσία.

Ο Ν. 2039/1939 καταργήθηκε με την παρ. 8α του Ν. 4182/2013 περί "Κώδικα κοινωφελών περιουσιών, σχολαζουσών κληρονομιών και λοιπές διατάξεις". Σύμφωνα με την παρ. 9 του ίδιου άρθρου "9. με την επιφύλαξη την παρ. 3 και 4 του παρόντος άρθρου, κάθε παραπομπή στον α.ν. 2039/1939 ή γενικά στη νομοθεσία περί Εθνικών Κληροδοτημάτων, νοείται από την έναρξη ισχύος του παρόντος, Κώδικα, (11.11.2013), ότι γίνεται στις αντίστοιχες διατάξεις του". 2.

Κατά τις διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 1, 3 του Ν. 4182/2013: Υποχρεώσεις Δημοσίου - Αρμοδιότητες: 1. Το Δημόσιο έχει την υποχρέωση να διασφαλίζει την πιστή και επακριβή εκτέλεση της βούλησης των διαθετών και δωρητών. 3. Αρμοδιότητα του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης υφίσταται, με την επιφύλαξη της παρ. 4 και τυχόν ειδικών διατάξεων, στις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) Όταν ο σκοπός της περιουσίας εκπληρώνεται κατά κύριο λόγο μέσα στα όρια μιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ανεξαρτήτως του τόπου όπου βρίσκεται η περιουσία.....β)........γ).......Κατά την παρ. 4 του ίδιου άρθρου "Στις υπόλοιπες περιπτώσεις αρμόδιος είναι ο Υπουργός Οικονομικών". Περαιτέρω με τις διατάξεις του άρθρου 69 του ίδιου νόμου που περιέχει δικονομικές διατάξεις ως προς της δίκες κοινωφελών περιουσιών: "1.

Η αρμόδια αρχή νομιμοποιείται.....α) να ασκεί αιτήσεις και αγωγές σε δικαστήρια για την αναγνώριση ή τη διεκδίκηση δικαιώματος σε κάθε περιουσία, που έχει διατεθεί για κοινωφελή σκοπό ή σε κοινωφελές ίδρυμα, β) να επισπεύδει αναγκαστική εκτέλεση για την ικανοποίηση των δικαιωμάτων αυτών, γ) να ζητεί την λήψη ασφαλιστικών μέτρων, για την εξασφάλιση κάθε περιουσίας, κατά τα άρθρα 682 επ ΚΠολΔικ., δ) να ασκεί παρέμβαση σε κάθε στάση δίκης η οποία αφορά περιουσία υπέρ κοινωφελούς σκοπού ή κοινωφελών ιδρυμάτων, ή αφορά το κύρος των πράξεών τους, με την υποβολή προτάσεων και χωρίς την κοινοποίηση δικογράφου παρέμβασης, ε).....2.

Τα εισαγωγικά δικόγραφα των δικών που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο, κοινοποιούνται στην αρμόδια αρχή από οποιονδήποτε και αν ασκούνται, εκτός αν ορίζεται, ειδικά διαφορετικά στον παρόντα Κώδικα, επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης, που εξετάζεται και αυτεπαγγέλτως. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι διατάξεις περί δικών και προθεσμιών του Δημοσίου (ΑΠ 361/2017, ΑΠ 23/2005, ΑΠ 579/1996, ΑΣΠ 1117/1991).

Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτει ότι η οριζόμενη στα άρθρα 126 παρ. 3 του α.ν. 2039/1939 και 69 παρ. 2 του Ν. 4182/2013 κοινοποίηση εισαγωγικών δικογράφων δικών δεν τυγχάνει εφαρμογής, επί αγωγών διόρθωσης κτηματολογικών εγγραφών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 παρ. 2 του Ν. 2664/1998, καθόσον το άρθρο 69 του Ν. 4182/2013 εξειδικεύει ότι οι αγωγές αυτές πρέπει να αφορούν στη διεκδίκηση ή αναγνώριση δικαιώματος στην περιουσία που έχει διατεθεί για κοινωφελή σκοπό ή σε κοινωφελές ίδρυμα, ή επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης για την ικανοποίηση των δικαιωμάτων αυτών ή σε λήψη ασφαλιστικών μέτρων για την εξασφάλιση της περιουσίας αυτής.

Εξάλλου οι ειδικές διατάξεις του άρθρου 6 του Ν. 2664/1998 ορίζουν συγκεκριμένα και ρητά τα πρόσωπα στα οποία επιδίδεται ή κοινοποιείται κάθε αγωγή, που αφορά τη διόρθωση κτηματολογικών εγγραφών. Σύμφωνα με την ως άνω διάταξη αντικείμενο της οικείας αγωγής, είναι η αναγνώριση του δικαιώματος που προσβάλλεται με την ανακριβή πρώτη εγγραφή και η διόρθωση της εγγραφής αυτής.

Η αγωγή απευθύνεται κατά του αναγραφόμενου ως δικαιούχου του δικαιώματος ή κατά των καθολικών ή ειδικών διαδόχων του και κοινοποιείται στους ενυπόθηκους και εμπράγματους δανειστές. Από καμία διάταξη του Ν. 2664/1998 δεν προκύπτει ότι η αγωγή θα πρέπει να επιδίδεται σε άλλα πρόσωπα, πέραν των αναγραφομένων στα κτηματολογικά φύλλα.

Ενόψει τούτων εφόσον η ένδικη αγωγή αφορούσε σε ανακριβή πρώτη εγγραφή στα Κτηματολογικά Βιβλία και την αναγνώριση του δικαιώματος συγκυριότητας των εναγόντων - αναιρεσιβλήτων που προβαλλόταν με την εν λόγω ανακριβή και ως εκ τούτου διορθωτέα πρώτη εγγραφή και αυτή, (ένδικη αγωγή), δεν αφορούσε αμέσως και ευθέως ενόλω ή εν μέρει σε διεκδίκηση ή αναγνώριση δικαιώματος, επί της ταχθείσας υπέρ του πρώτου και υπέρ κοινωφελούς σκοπού περιουσία, δεν είχε εφαρμογή η ισχύουσα κατά το χρόνο ασκήσεως της αγωγής (2012) διάταξη του άρθρου 126 παρ. 3 του ΑΝ 2039/1939, περί κοινοποιήσεως του εισαγωγικού της ένδικης υποθέσεως δικογράφου προς τον Υπουργό Οικονομικών, που κατά τη νομολογία είχε κριθεί ότι αφορά στη συζήτηση και όχι στο δικόγραφο, όπως η γραμματική διατύπωση του νόμου αναφέρει (ΑΠ 1588/2011, ΑΠ 23/2005, ΑΠ 1593/1991), ενώ το από 11.11.2013 ισχύον άρθρο 69 παρ. 4 του Ν. 4182/2013 αναφέρεται ρητά σε απαράδεκτο της συζήτησης.

Σύστοιχα προς τα παραπάνω δεν έχει εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση η ισχύουσα κατά το χρόνο ασκήσεως της αναιρέσεως (10.6.2016) διάταξη του άρθρου 69 παρ. 1δ του Ν. 4182/1983 και συνακόλουθα ο Γενικός Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης της Περιφέρειας Κρήτης δεν νομιμοποιείται για την άσκηση πρόσθετης παρέμβασης με τις προτάσεις ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου (Αρείου Πάγου).

Ενόψει, τούτων ο ερευνώμενος πρώτος λόγος της αναίρεσης περί μη κηρύξεως παρά το νόμο απαραδέκτου, που σημειωτέον παραδεκτά υποβλήθηκε για πρώτη φορά στο Εφετείο, αφού λαμβάνεται υπόψη, και αυτεπάγγελτα (άρθρ. 126 παρ. 3 Α.Ν. 2039/1939), καθώς και η επίμαχη Πρόσθετη Παρέμβαση πρέπει να απορριφθούν. Εξ ετέρου, για τους ίδιους λόγους είναι απορριπτέος και ο δεύτερος και από τη διάταξη του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ.

λόγος της αναιρέσεως, αφού, όπως προαναφέρθηκε η ένδικη αγωγή του άρθρου 6 παρ. 2 του Ν. 2664/1998 δεν αφορά σε διεκδίκηση ή αναγνώριση δικαιώματος κατά ταχθείσας υπέρ κοινωφελούς σκοπού περιουσίας και συνακόλουθα δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 24 του ΑΝ 2039/1939, κατά το οποίο "πάσα κατά της κληρονομίας κοινωφελούς σκοπού αγωγή, εμπράγματη ή ενοχική παραγράφεται μετά δεκαετία από τις αποδοχής της κληρονομίας υπό του Δημοσίου", ενώ για την περίπτωση που η διάταξη αυτή ήταν εφαρμοστέα, η υποβολή της το πρώτον ενώπιον του Εφετείου θα ήταν παραδεκτή, αφού αφορά σε ισχυρισμό αυτοτελή που λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως και δεν ισχύει για αυτόν το αξίωμα του "άνευ επικουρίας δικάζεσθαι".

Με τον τρίτο λόγο της αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η ίδια αναιρετική πλημμέλεια του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ, κατά την οποία το επίδικο ως ταγμένο για την εξυπηρέτηση δημοσίου σκοπού, ήταν κατά τα άρθρα 966 και 1054 του ΑΚ εκτός συναλλαγής και ως εκ τούτου ανεπίδεκτο χρησικτησίας και ότι συνακόλουθα κατά παραβίαση των διατάξεων αυτών απορρίφθηκε, με την προσβαλλομένη απόφαση, ο οικείος δεύτερος λόγος της εφέσεως.

Από το προεκτεθέν περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι ο εισαχθείς στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο με τον προαναφερθέντα λόγο εφέσεως ισχυρισμός απορρίφθηκε ως απαράδεκτος γιατί υποβλήθηκε για πρώτη φορά στο Εφετείο, χωρίς τη συνδρομή των προϋποθέσεων των άρθρων 527 και 269 ΚΠολΔικ. Από την επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας προκύπτει ότι ο ισχυρισμός αυτός προτάθηκε στην πρωτοβάθμια δίκη για πρώτη φορά με την από 13.3.2013 προσθήκη των προτάσεων των εναγομένων αναιρεσειόντων, ήτοι δεν προτάθηκε παραδεκτά σε εκείνο το στάδιο της δίκης, οπότε εισαγόμενος με λόγο εφέσεως ορθά θεωρήθηκε ως για πρώτη φορά υποβαλλόμενος και απορρίφθηκε, ενώ δεν έγινε επίκληση των προϋποθέσεων των προαναφερθεισών διατάξεων, ώστε να εκφέρει το δικαστήριο κρίση περί του δικαιολογημένου ή μη της βραδείας προβολής του, η οποία κρίση σημειωτέον θα ήταν αναιρετικά ανέλεγκτη (ΟλΑΠ 12/1991).

Ενόψει τούτων ο ερευνώμενος λόγος πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, γιατί στηρίζεται στην εσφαλμένη προϋπόθεση ότι συνέτρεξε περίπτωση ουσιαστικής εφαρμογής των επικαλουμένων ουσιαστικού δικαίου, διατάξεων των άρθρων 966 και 1054 ΑΚ. Τούτο ανεξάρτητα από το ότι η αναφερόμενη στην προσβαλλομένη (και πέραν του αντικειμένου της αγωγής) χρησιδεσποτεία επί του επιδίκου των δικαιοπαρόχων των εναγόντων έγινε εις βάρος ακινήτου του κοινού δικαιοπαρόχου των διαδίκων Ι.

Γ. του Γ. και ενόψει τούτου δεν περιλαμβανόταν στην καταληφθείσα στον πρώτον αναιρεσείον περιουσία, ώστε να μπορεί να γίνει λόγος για κληρονομηθέν ακίνητο, που κατέστη εκτός συναλλαγής και εξαιρέθηκε της χρησικτησίας. Ειδικότερα, κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης η χρησιδεσποτεία του επιδίκου είχε συμπληρωθεί στο πρόσωπο του απώτερου δικαιοπαρόχου των εναγόντων και παππού τους Γ.

Γ. του Α. το 1971, ήτοι είκοσι χρόνια μετά την κατά το 1951 αγορά του και συνακόλουθα τούτο, που ουδέποτε διέφυγε της νομής του απώτερου και άμεσου (Α. Γ. - πατέρα τους), δικαιοπαρόχου των εναγόντων, δεν περιλαμβανόταν στην περιουσία που ο Γ. Γ. κληρονόμησε από τον πατέρα του Ι. και συνακόλουθα ούτε στην περιουσία που ο πρώτος, ο οποίος αποβίωσε, στις 4.5.1981 κατέλιπε στους αναιρεσείοντες.

Μετά από αυτά και εφόσον δεν υφίσταται προς έρευνα άλλος λόγος, η κρινόμενη αναίρεση πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος παραβόλου, με το οποίο σημειωτέον βαρυνόταν μόνο η δεύτερη αναιρεσείουσα, αφού για το πρώτο εφαρμόζονται οι ισχύουσες περί δικών του Δημοσίου διατάξεις (άρθρ. 69 παρ. 2 εδ. 2 Ν. 4182/2013), που προβλέπουν απαλλαγή από την υποχρέωση αυτή.

Εξ ετέρου, οι αναιρεσείοντες, λόγω της ήττας τους, πρέπει να καταδικασθούν στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων (άρθρ. 183, 176 και 180 παρ. 1 ΚΠολΔικ), η οποία για το πρώτο δεν ορίζεται μειωμένη, αφού η νομική του υπηρεσία δεν διεξάγεται από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 9.6.2016 αίτηση του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "..." και της Μ. χας Γ. Γ., το γένος Α. Γ. κατά των Γ. Γ. του Α., Κ. Γ. του Α. κ.λ.π. για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 24/2016 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Κρήτης και την πρόσθετη υπέρ των αναιρεσειόντων παρέμβαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Περιφέρειας Κρήτης, που ασκήθηκε με τις από 19.9.2017 προτάσεις του.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος από τους αναιρεσείοντος παραβόλου.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Νοεμβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Δεκεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ