Supreme Court partially allowed appeal against insurance company, remanding case due to procedural error regarding subsidiary claim.

Απόφαση 2031 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2031/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου, Γεώργιο Σακκά και Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Οκτωβρίου 2013 με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Του Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού διαδόχου της Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "ASTRA ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α." της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε, και εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Δημήτριο Προδρομίτη βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων:1.Μ. χήρας Γ. Γ., το γένος Χ. Ζ., για τον εαυτό της ατομικά και ως δικαστικής συμπαραστάτιδος δυνάμει της από 25-2-2013 προσωρινής διαταγής δικαστού του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, της δεύτερης αναιρεσίβλητης κόρης της Ά. Γ. Γ., που γεννήθηκε 2-7-1993,2. Ά. Γ. Γ., αμφότερες ... οι οποίες εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Θεμιστοκλή Παπασπυρόπουλου και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-7-2009 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 26-5-2009 αγωγή προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Αφού συνεκδικάσθηκαν οι αγωγές, εκδόθηκαν οι αποφάσεις:2635/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4289/2012 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 30-12-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σακκάς, ανέγνωσε την από 20-9-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της από 30-12-2012 αιτήσεως για αναίρεση της 4289/2012 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών και την απόρριψη των λοιπών.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 25 παρ 4 του ν. 489/1976 που προστέθηκε με το άρθρο 50 παρ. 13 του ν. 1569/1985 και ορίσει ότι "από την ημερομηνία, που ασφαλιστική επιχείρηση κηρύσσεται σε κατάσταση πτώχευσης ή ανακαλείται η άδεια λειτουργίας της για παράβαση νόμου το Επικουρικό Κεφάλαιο (Ε.Κ.) υπεισέρχεται αυτοδίκαια στο σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της ασφαλιστικής επιχείρησης, που πηγάζουν από ασφαλιστικές συμβάσεις του κλάδου αστικής ευθύνης από χερσαία αυτοκινητικά οχήματα" σαφώς προκύπτει ότι το Ε.Κ.

σε περίπτωση πτώχευσης κλπ της ασφαλιστικής επιχείρησης, οφείλει να καταβάλει στο ζημιωθέν πρόσωπο ό,τι όφειλε να καταβάλει σ' αυτό η πτωχεύσασα κλπ ασφαλιστική επιχείρηση, μόνο από τη σύμβαση ασφάλισης και όχι από άλλο νόμιμο λόγο. Ειδικότερα αν η ασφαλιστική εταιρία αναδέχθηκε σωρευτικά με τον ασφαλισμένο κατά την έννοια του άρθρου 477 ΑΚ να καταβάλει αποζημίωση, το Ε.Κ., από τη σωρευτική αυτή αναδοχή από την οποία παράγεται πρόσθετη και αυτοτελής ενοχή, δεν ευθύνεται.

Τούτο ευθύνεται μόνο για την, από το άρθρο 10 παρ.1 του ν.489/1976 έναντι του ζημιωθέντος προσώπου, ευθύνη της ασφαλιστικής εταιρίας η οποία πηγάζει από την ασφαλιστική σύμβαση, η δε αξίωση αυτή του ζημιωθέντος προσώπου κατά της ασφαλιστικής εταιρίας "παραγράφεται μετά πάροδο δύο ετών από την ημέρα του ατυχήματος επιφυλασσομένων των κειμένων διατάξεων για την αναστολή και διακοπή της παραγραφής" (άρθρο 10 παρ.2 ν.489/1976).(ΑΠ 319/2005).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχτηκε, ως αποδεικτικό πόρισμα κατά το ενδιαφέρον ενταύθα μέρος του, τα ακόλουθα :Ότι στις 3.9.2004 ο Ι. Β. επί της ΝΕΟ Αθηνών - Κορίνθου επέπεσε με το εμπρόσθιο τμήμα του οχήματός του επί του δεξιού τμήματος του ακινητοποιημένου εντός της οδού αυτής σχήματος του Γ.

Γ., το οποίο, από αποκλειστική του υπαιτιότητα, υπό τα περιστατικά που εκτίθενται σ' αυτήν, παρέσυρε στη συνέχεια και τον τραυμάτισε θανάσιμα. Ότι η από 2.7.2009 επίδικη αγωγή της συζύγου του Μ. Γ. και της κόρης του Ά. Γ. για επιδίκαση διατροφής τους ως αποζημίωση, έχει ως νομική βάση τη σωρευτική αναδοχή χρέους ( άρθρ. 477 ΑΚ) και επιδίκασε για το από 1.10.2007 έως 31.10.2012 χρονικό διάστημα για διατροφή στην πρώτη 550 ευρώ και στη δεύτερη 700 ευρώ μηνιαίως.

Απέρριψε δε την ένταση παραγραφής του αναιρεσείοντος, που είχε προτείνει παραδεκτά στον πρώτο βαθμό και επανέφερε με τον πρώτο λόγο εφέσεώς ου στο Εφετείο, με την αιτιολογία ότι παραγραφή των ανωτέρω αξιώσεων αυτών δεν είναι διετής κατ' άρθρο 10 παρ.2 ν. 489/1976, αλλά 5ετής, διότι η αγωγή έχει ως βάση τη στερητική αναδοχή χρέους και ότι η παραγραφή δεν είχε συμπληρωθεί μέχρι 10.3.2009, που δημοσιεύθηκε η 1260/2009 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Αθηνών για αξιώσεις προγενέστερου χρονικού διαστήματος και έτσι πλέον αυτές υπόκεινται στην 20ετή παραγραφή του άρθρου 268 εδ.

Α' ΑΚ. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, κατ' επικύρωση της πρωτόδικης απόφασης με το να δεχθεί ως νόμω βάσιμη την αγωγή για το λόγο ότι το αναιρεσείον Επικουρικό Κεφάλαιο υποκαταστάθηκε σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ASTRA AΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΕ.ΓΑ", της οποίας ανεκλήθη η άδεια σύστασης και λειτουργίας με την 101/4.1.2006 απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, αντίθ να δεχθεί, εξετάζοντας αυτεπαγγέλτως το νόμω βάσιμο της αγωγής, λόγω του κατ' άρθρο 522 ΚΠολΔ μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης, ότι το αναιρεσείον Ε.Κ υποκαταστάθηκε στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της εν λόγω ασφαλιστικής εταιρείας μόνο αυτών που απορρέουν από την ασφαλιστική σύμβαση μεταξύ αυτής και του ασφαλισμένου της και όχι αυτών που απορρέουν, ως εν προκειμένω, από τη μεταξύ της ασφαλιστικής εταιρείας και των αναιρεσιβλήτων σύμβαση σωρευτικής αναδοχής χρέους και να απορρίψει έτσι την αγωγή ως νόμω αβάσιμη, στηριζόμενη σ' αυτή τη σωρευτική αναδοχή χρέους, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ1 ΚΠολΔ, εσφαλμένα εφαρμόζοντας την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 25 παρ.4 του ν. 489/786 και είναι βάσιμος ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, όπως αυτός παραδεκτά, σύμφωνα με το άρθρο 562 παρ. 4 ΚΠολΔ συμπληρώνεται με την εισήγηση.

2. Με το δεύτερο λόγο αναιρέσεως προσάπτεται η αιτίαση στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, ότι κατά παράβαση του νόμου δέχτηκε την σωρευόμενη στο ίδιο από 2.7'.2009 ( αρ. κατ. 5901/2009) δικόγραφο της κρινόμενης αγωγής, πλαγιαστική αγωγή των αναιρεσιβλήτων ( άρθρ 72 ΚΠολΔ) κατά του αναιρεσείοντος, διότι οι συνεναγόμενοί του ( οδηγός και κυρία ) του ζημιογόνου αυτοκινήτου δεν έχουν καμία αξίωση εναντίον του και άρα αυτή είναι νόμω αβάσιμη. Ο λόγος αυτός, που εκτιμάται ως αιτίαση από το άρθρο 559 αριθμ1 ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι στηρίζεται σε ανακριβή προϋπόθεση , αφού, όπως προκύπτει από την επισκόπηση ης εφετειακής και πρωτόδικης απόφασης, το Εφετείο δεν ασχολήθηκε με την ανωτέρω σωρευόμενη πλαγιαστική αγωγή, αλλ' ούτε το Πρωτοδικείο ερεύνησε αυτήν κατ' ουσία, διότι ασκήθηκε επικουρικά για την περίπτωση απόρριψης της ευθείας αγωγής κατά του αναιρεσείοντος ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΎ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ". Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναιρέσεως πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη, να παραπεμφθεί η υπόθεση, που χρειάζεται διευκρίνιση στο ίδιο Εφετείο για την εκδίκαση κατ' ουσίαν της ανωτέρω πλαγιαστικής αγωγής ( άρθρ. 535 παρ. 1ΚΠολΔ), αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές ( άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος ( άρθρο 176 και 183 ΚΠολΔ), που κατέθεσε και προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 4289/2012 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το κεφάλαιο που αφορά την από 2-7-2009 ( αρ. κατ. 5901/2009) αγωγή.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Νοεμβρίου 2013

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 15 Νοεμβρίου 2013

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ