2026/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2026 / 2017 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2026/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πηνελόπη Ζωντανού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Απόστολο Παπαγεωργίου, Γεώργιο Μιχολιά, Θεόδωρο Τζανάκη και Νικόλαο Πιπιλίγκα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 26 Σεπτεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ), που εκπροσωπείται νόμιμα από το διάδοχό του Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "1η Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής" (1η Δ.Υ.Π.Ε.), το οποίο εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα.

Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στέφανο Μουζουράκη, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Π. - Ά. Κ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νεοκλή Γαλανόπουλο, που κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31/12/2001 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης και λοιπών προσώπων που δεν είναι διάδικοι στη δίκη αυτή, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1754/2003 μη οριστική, 431/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 8785/2006 οριστική του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε το αναιρεσείον ΙΚΑ - ΕΤΑΜ με την από 29/5/2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Θεόδωρος Τζανάκης ανέγνωσε την από 6/2/2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης υπέβαλε ένσταση παθητικής νομιμοποίησης και ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 29.05.2007 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 8785/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών (4ου Τμήματος), που εκδόθηκε κατόπιν έφεσης κατά της 431/2005 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Με την προσβαλλομένη απόφαση, αφού έγινε δεκτή η έφεση και εξαφανίστηκε η εκδοθείσα, κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, αντιμωλία των διαδίκων, ως άνω απόφαση του Πρωτοδικείου , έγινε στη συνέχεια δεκτή κατ’ ουσίαν η αγωγή κατά ένα μέρος και αναγνωρίσθηκε ότι το αναιρεσείον υποχρεούται να καταβάλει στην ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη εντόκως το ποσό των δύο χιλιάδων επτά ευρώ και τριών λεπτών (2.007,33) Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1, 147 παρ. 7 και 144 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577 §1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577§3 Κ.Πολ.Δ).

Ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 εδ. α` ΚΠολΔ προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 4/2005, 7/2006, 2/2013).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 7 παρ. 2 ν.δ. 496/1974 "Περί Λογιστικού των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου": "Ο νόμιμος και ο της υπερημερίας τόκος πάσης του νομικού προσώπου οφειλής, ορίζεται εις 6% ετησίως, πλην εάν άλλως ορίζεται δια συμβάσεως ή ειδικού νόμου, άρχεται δε από της επιδόσεως της αγωγής". Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 340, 341, 345, 346 Α.Κ., 221 παρ. 1 περ.

γ Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι η υποχρέωση των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, προς καταβολή τόκων επί των χρηματικών οφειλών τους αρχίζει από την επίδοση της σχετικής, ακόμη και αναγνωριστικής, αγωγής (ΑΠ 681/2017, ΑΠ. 575/2016). Στη προκειμένη υπόθεση, όπως προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης τα οποία παραδεκτώς επισκοπεί ο Άρειος Πάγος (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), η αναιρεσίβλητη με την από 31.12.2001 αγωγή της (την οποία άσκησε μαζί με άλλους 23 συναδέλφους της, ιατρούς συνδεομένους με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, ιδιωτικού δικαίου) ισχυρίσθηκε ότι κατά παράβαση της συνταγματικής αρχής της ισότητας το εναγόμενο και ήδη αναιρεσείον ΝΠΔΔ δεν κατέβαλε σ’ αυτήν τα οικογενειακά επιδόματα (γάμου και τέκνων) κατά το από 1.1.1998 μέχρι 31.12.2001 χρονικό διάστημα.

Ενόψει αυτού, ζήτησε να αναγνωρισθεί ότι αυτό οφείλει να της καταβάλει για την ανωτέρω αιτία τα αναφερόμενα στην αγωγή ποσά, με το νόμιμο τόκο από τότε που αυτά έχουν καταστεί απαιτητά, άλλως από την επίδοση της αγωγής. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η 431/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή ως προς αυτήν.

Κατόπιν ασκήσεως εφέσεως εκ μέρους της αναιρεσίβλητης, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ’ αριθμ. 8785/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών (4ο Τμήμα) με την οποία, αφού έγινε δεκτή η έφεση και εξαφανίστηκε η πρωτοβάθμια απόφαση ως προς την ως άνω ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη, έγινε δεκτή η αγωγή της και αναγνωρίσθηκε ότι το εναγόμενο υποχρεούται να καταβάλει σ’ αυτήν ( ενάγουσα) το ποσό των 2.007,33 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επομένη του τέλους κάθε μήνα του αναφερομένου στο σκεπτικό χρονικού διαστήματος, που ήταν καταβλητέα κάθε επί μέρους παροχή.

Κατά τα εκτεθέντα παραπάνω, εφόσον και επί αναγνωριστικής αγωγής οφείλονται τόκοι υπερημερίας, το Εφετείο Αθηνών, κατ’ ορθή εφαρμογή του νόμου, επιδίκασε τόκους επί του παραπάνω αναφερομένου ποσού, το οποίο αναγνώρισε ότι οφείλεται στην αναιρεσίβλητη και συνεπώς ο πρώτος λόγος της ένδικης αναιρέσεως εκ του άρθρου 559 αρ.1α ΚΠολΔ, με τον οποίο το αναιρεσείον παραπονείται για την αναγνώριση σε βάρος του τόκων υπερημερίας, είναι αβάσιμος.

Με το άρθρ. 571 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρ. 46§1 του ν. 3944/2011, ορίζεται ότι ο εισηγητής της υπόθεσης, που αφορά η αίτηση αναίρεσης, οφείλει να συντάξει συνοπτική έκθεση για το παραδεκτό της αίτησης, καθώς και για το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της, και να την καταθέσει στη γραμματεία του Αρείου Πάγου οκτώ τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο, έχουν δε οι διάδικοι το δικαίωμα να πληροφορηθούν το περιεχόμενό της.

Από το άρθρο αυτό, σε συνδυασμό και με τις διατάξεις των άρθρ. 562§4, 569§2εδ.δ και 574 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι η έγγραφη έκθεση του εισηγητή αρεοπαγίτη αναφορικά με το παραδεκτό της αίτησης αναίρεσης, καθώς και για το παραδεκτό και τη βασιμότητα των λόγων της, αποτελεί αναγκαία διαδικαστική προϋπόθεση για την πρόοδο της αναιρετικής δίκης (ΑΠ 32/2011, 188/2011).

Συνεπώς αν δεν έχει συνταχθεί η έκθεση αυτή ή δεν καλύπτει όλους ανεξαιρέτως τους λόγους της αίτησης αναίρεσης, επιβάλλεται, ακόμη και αν η παράλειψη αφορά έναν μόνον από τους λόγους της αίτησης, η επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης στο ακροατήριο του Αρείου Πάγου, κατά τις αναλογικά εφαρμοζόμενες διατάξεις του άρθρ. 254 ΚΠολΔ, στις οποίες παραπέμπει το άρθρο 573 §1 του ίδιου Κώδικα, προκειμένου κατά την επαναληπτική συζήτηση να έχει συνταχθεί ή να έχει συμπληρωθεί από τον εισηγητή αρεοπαγίτη η αναγκαία έκθεση (ΑΠ 264/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, μετά την συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο κατά τη δικάσιμο της 26ης Νοεμβρίου 2017 και κατά τη διάσκεψη αυτής, από την επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας προέκυψαν τα ακόλουθα: Κατά της υπ’ αριθμ. 8785/2006 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών ασκήθηκε ενώπιον του Αρείου Πάγου, αρμοδίως, από το εναγόμενο -εφεσίβλητο και ήδη αναιρεσείον Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου.

η από 29 Μαΐου 2007 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως ...,06.2007 αίτηση αναιρέσεως. Για την εκδίκαση της εν λόγω αιτήσεως αναιρέσεως ορίσθηκε με την από 18.10.2016 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου το Β2 Πολιτικό Τμήμα αυτού και με την από 18.10.2016 πράξη της Προέδρου του εν λόγω Τμήματος ορίσθηκε Εισηγητής ο αναφερόμενος, στην ως άνω Πράξη Αρεοπαγίτης και δικάσιμος, για την συζήτησή της, η 28.02.2017, κατά την οποία η υπόθεση αναβλήθηκε από το πινάκιο για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης (26.09.2017).

Με την κρινομένη αίτηση αναιρέσεως το αναιρεσείον Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου ζήτησε την αναίρεση της ως άνω προσβαλλομένης αποφάσεως επικαλούμενος τις αναιρετικές πλημμέλειες από το άρθρο 559 αριθμ. 1 του ΚΠολΔ (πρώτος και δεύτερος λόγοι) Στη συνέχεια και πριν από την συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης συνέταξε την από 06 Φεβρουαρίου 2017 έγγραφη εισήγησή του την οποία και κατέθεσε στην γραμματεία του Αρείου Πάγου κατά την ίδια ως άνω ημερομηνία.

Στην έγγραφη έκθεση αυτή ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης εισηγήθηκε περί του παραδεκτού της αιτήσεως αναιρέσεως, καθώς επίσης και περί του παραδεκτού και της βασιμότητας μόνο του πρώτου λόγου αυτής, ενώ, από παραδρομή, παρέλειψε να εισηγηθεί και περί του παραδεκτού και της βασιμότητας του αναφερομένου, στο αναιρετήριο δικόγραφο, δευτέρου από το άρθρο 559 αριθμ. 1α ΚΠολΔ λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ανακύπτει έτσι ανάγκη να συμπληρωθεί από τον Εισηγητή Αρεοπαγίτη η έκθεσή του ως προς το παραδεκτό και την βασιμότητα του ανωτέρω δευτέρου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως, που, όπως προαναφέρθηκε στη μείζονα σκέψη, η αναφορά του στην έγγραφη έκθεση εισηγήσεως αποτελεί αναγκαία διαδικαστική προϋπόθεση για την πρόοδο της αναιρετικής δίκης.

Συνεπώς, προς τον σκοπό αυτόν, πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη αυτής κατά τα ειδικότερα, στο διατακτικό, οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ τον πρώτο λόγο αναίρεσης

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επανάληψη της συζητήσεως αυτής, προκειμένου, κατά την επαναληπτική συζήτηση αυτής, που θα ορισθεί με επιμέλεια των διαδίκων, να έχει συμπληρωθεί από τον Εισηγητή Αρεοπαγίτη η έκθεσή του αναφορικά με το παραδεκτό και την βασιμότητα του δευτέρου λόγου της από 29 Μαίου 2017 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως ... Ιουνίου 2007 αιτήσεως περί αναιρέσεως της υπ’ αριθμ. 8785/2006 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών (4ου Τμήματος) ΚΡΙΘΗΚΕ και ΑΠΟΦΑΣΙΣΘΗΚΕ στην Αθήνα, στις 17 Οκτωβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 12 Δεκεμβρίου 2017.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ