Supreme Court dismisses appeal on contract dispute, upholding lower court's free evaluation of evidence.

Απόφαση 2026 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2026/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ανδρέα Μαρκάκη, Ηλία Γιαννακάκη, Αθανάσιο Θεμέλη, Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Οκτωβρίου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος:..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Μόκκα, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ. Του αναιρεσίβλητου: Αθλητικού Σωματείου, με την επωνυμία "Α.Σ.ΑΡΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Γρόλλιο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/1/2003 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2147/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3129/2004 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 19/9/2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Θεμέλης, ανέγνωσε την από 17/10/2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 19/9/2005 αίτησης του ... για αναίρεση της 3129/2004 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, ως πράγματα των οποίων η λήψη ή μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας ιδρύει τον από τη διάταξη αυτή λόγο αναίρεσης, νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης προτάσεώς τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως, αντενστάσεως ή ενδίκου μέσου.

Δεν συνιστούν πράγματα η αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως. Στην έννοια των "πραγμάτων" περιλαμβάνονται και οι λόγοι της εφέσεως. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφαση, εκτιμώντας τις αποδείξεις, δέχθηκε μεταξύ άλλων και τα εξής: Ο αναιρεσείων είναι αθλητής υδατοσφαίρισης.

Με το από 20-9-1998 έγγραφο ιδιωτικό συμφωνητικό συμφώνησε με το αναιρεσίβλητο αθλητικό σωματείο να προσφέρει τις αθλητικές του υπηρεσίες, στην υδατοσφαίριση, στο οικείο τμήμα του τελευταίου, επί τρεις αγωνιστικές περιόδους, αρχής γενομένης από της αγωνιστικής περιόδου 1998 - 1999. Για την προσφορά του κατά το διάστημα αυτό στο τμήμα υδατοσφαίρισης συμφωνήθηκε να λάβει ο αναιρεσείων:

α) 5.000.000 δραχμ., ως δώρο (πριμ) μεταγραφής, β) 150.000 δραχμ. ανά μήνα επί 10 μήνες κατ' έτος και για τρία χρόνια και γ) 4.000.000 δραχμ. για την περίπτωση που το αναιρεσίβλητο ανανεώσει μονομερώς τη σύμβαση για τέταρτο χρόνο. Ότι η συμφωνία αυτή κατά το μέρος της που αφορά το υπό στοιχείο β΄ ποσό συνολικού ύψους 4.500.000 δραχμών είναι έγκυρη, ενώ κατά τα λοιπά αφορώσα δώρα μεταγραφής και ανανέωσης της συνεργασίας είναι άκυρη.

Ο αναιρεσείων σε εκτέλεση της συμφωνίας αυτής προσέφερε τις υπηρεσίες του στο τμήμα της υδατοσφαίρισης για τέσσερις αγωνιστικές περιόδους και, όπως από τα διάδικα μέρη συνομολογείται, το αναιρεσίβλητο του κατέβαλε 11.300.000 δραχμές, εξοφλώντας έτσι πλήρως το ως άνω έγκυρο μέρος της ένδικης σύμβασης. Στη συνέχεια το Εφετείο, αφού δέχθηκε ως βάσιμους τους σχετικούς λόγους της έφεσης ότι α) εσφαλμένα το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε έγκυρη την ένδικη σύμβαση και κατά δύο ως άνω αιτήματα (α και γ) και β) εξοφλήθηκε κατά το έγκυρο μέρος η οφειλή, εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση και απέρριψε την αγωγή.

Με τον πρώτο από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφαση, παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και συγκεκριμένα ότι έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό ότι η αγωγή είναι μη νόμιμη κατά τα δύο ως άνω αιτήματα και την ένσταση μερικής εξοφλήσεως κατά το προαναφερόμενο ποσό των δραχμών 11.300.000 που δεν είχαν προβληθεί νόμιμα και μάλιστα με τις πρωτόδικες προτάσεις του αναιρεσιβλήτου, και β) παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα τους αγωγικούς ισχυρισμούς και τους με τις προτάσεις του αναιρεσείοντος ισχυρισμούς, ότι 1) την από 20.9.1998 καταρτισθείσα σύμβαση, τετραετούς διάρκειας από 20.9.1998 έως 30.9.2002 για την παροχή αθλητικών υπηρεσιών του αναιρεσείοντος στο Τμήμα Υδατοσφαίρησης του αναιρεσιβλήτου, 2) τη συμφωνία της παροχής των αθλητικών υπηρεσιών του αναιρεσείοντος για τρεις συνεχόμενες αγωνιστικές περιόδους και στη συνέχεια για ένα έτος 2001 - 2002 που αντιστοιχούσε σε δικαίωμα μονομερούς ανανέωσης της συνεργασίας των διαδίκων εκ μέρους του αναιρεσιβλήτου, 3) τη συμφωνία ότι το ύψος των χρηματικών καταβολών για το πρώτο έτος ήταν 6.500.000 (5.000.000 δραχμ.

πριμ μεταγραφής και 150.000 δραχμ. ανά μήνα για 10 μήνες), για το δεύτερο έτος 1.500.000 δραχμ. και για το τρίτο έτος 1.500.000 δραχμές και για το τέταρτο έτος 4.000.000 δραχμ. αν επρόκειτο να ανανεωθεί το συμβόλαιο, 4) το ποσό των δραχμών 11.300.000 που κατέβαλε το αναιρεσίβλητο στον αναιρεσείοντα. Ο λόγος αυτός της αναίρεσης κατά το πρώτο μέρος του (α) είναι απαράδεκτος αφού ο ανωτέρω ισχυρισμός δεν συνιστά "πράγμα" κατά την έννοια της ανωτέρω διατάξεως, καθόσον το δικαστήριο, με την προσβαλλομένη, έκρινε αυτεπαγγέλτως σχετικά με την ακυρότητα μέρους της ένδικης αγωγής κατ΄ εφαρμογή του ν. 75/1975.

Εξάλλου, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο των προτάσεων του αναιρεσιβλήτου στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το τελευταίο (αναιρεσίβλητο) πρότεινε τον ισχυρισμό του ακύρου της ένδικης σύμβασης που προβλέπει την παροχή στον αναιρεσείοντα δώρων (πριμ). Από το περιεχόμενο δε της ένδικης αγωγής προκύπτει, περαιτέρω ότι ο ενάγων - αναιρεσείων είχε συνομολογήσει (καθ΄ υποφοράν) τη λήψη του ανωτέρω ποσού των δραχμών 11.300.000 και συνεπώς το Εφετείο παραδεκτώς έλαβε υπόψη τον αγωγικό αυτόν ισχυρισμόν, χωρίς να είναι νομικά αναγκαίο να προβληθεί ο ισχυρισμός αυτός και από το εναγόμενο - αναιρεσίβλητο.

Ως προς δε το δεύτερο μέρος του λόγου αναιρέσεως, κατά τα προεκτεθέντα, το Εφετείο έλαβε υπόψη τους ως άνω αγωγικούς ισχυρισμούς και απέρριψε, όπως προαναφέρθηκε, την αγωγή κατά το μέρος που αφορά την ανωτέρω αξίωση. Επομένως πρέπει να απορριφθεί ο πρώτος λόγος της αναίρεσης.

Αναίρεση, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, επιτρέπεται αν παραβιάστηκαν οι ερμηνευτικοί των διατάξεων κανόνες, μεταξύ των οποίων και οι των άρθρων 173 και 200 Α.Κ. Οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται μόνον όταν το δικαστήριο της ουσίας, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά ως προς αυτό, κρίση του, διαπιστώνει έστω και εμμέσως, ότι υπάρχει στη δικαιοπραξία κενό ή αμφιβολία ως προς τη δήλωση της βουλήσεως του δικαιοπρακτούντος.

Στην περίπτωση αυτή οι εν λόγω κανόνες παραβιάζονται είτε όταν το δικαστήριο παραλείπει να προσφύγει σ'αυτούς για να διαπιστώσει την αληθινή βούληση του δικαιοπρακτούντος, είτε όταν προβαίνει σε κακή εφαρμογή τους, είτε όταν παραλείπει στην απόφασή του τα πραγματικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει η εφαρμογή τους.

Το στοιχείο αυτό, ότι το δικαστήριο διαπίστωσε κενό ή αμφιβολία στις δηλώσεις του δικαιοπρακτούντος, πρέπει να επικαλείται ο αναιρεσείων για να είναι ορισμένος ο λόγος αναιρέσεως. Τέλος η μη προσφυγή στους ως άνω ερμηνευτικούς κανόνες προκειμένου περί ερμηνείας διατάξεως ουσιαστικού νόμου δεν ιδρύει τον εκ του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων, παρόλο ότι, με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης, αποδίδει στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση την πλημμέλεια ότι δεν προσέφυγε στους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 Α.Κ., προκειμένου να διαπιστώσει την έννοια της συμβάσεως κατά το μέρος που αφορά την καταβολή στον αναιρεσείοντα των προαναφερομένων ποσών α) των 5.000.000 δραχμών δώρων (πριμ) και β) των 4.000.000 δραχμών για την περίπτωση που το αναιρεσίβλητο ανανεώσει μονομερώς τη σύμβαση για τέταρτο χρόνο, για τα οποία το Εφετείο, όπως προεκτέθηκε, έκρινε ότι η σύμβαση κατά το μέρος αυτό είναι άκυρη, δεν επικαλείται στο αναιρετήριο ότι το Εφετείο διαπίστωσε, ευθέως ή εμμέσως, ότι υπάρχει κενό ή αμφιβολία στις δηλώσεις των συμβαλλομένων σχετικά με το λόγο (όρο) της παροχής των ως άνω χρηματικών ποσών.

Εξ αιτίας της ελλείψεως αυτής ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι αόριστος και πρέπει να απορριφθεί. Κατά το μέρος που με το δεύτερο λόγο αποδίδεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε διατάξεις ουσιαστικού νόμου, αφού για την ερμηνεία αυτών δεν προσέφυγε στους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 Α.Κ., πρέπει ο λόγος αυτός (κατά το μέρος αυτό) να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

Ο λόγος αυτός κατά το μέρος που αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια για παραβίαση διδαγμάτων της κοινής πείρας, είναι αόριστος και πρέπει να απορριφθεί διότι στο αναιρετήριο δεν αναφέρεται ποια συγκεκριμένα διδάγματα παραβιάστηκαν, ο κανόνας δικαίου στην εξειδίκευση του οποίου δεν χρησιμοποιήθηκαν, ενώ έπρεπε να χρησιμοποιηθούν και σε τι συνίσταται η επικαλούμενη παραβίαση.

Ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αρ. 12 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας, κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, αποδίδει σε ορισμένα αποδεικτικά μέσα δύναμη αποδείξεως μικρότερη ή μεγαλύτερη από εκείνη που, δεσμευτικά γι' αυτό, καθορίζει ο νόμος και δεν στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο, εκτιμώντας ελεύθερα τις αποδείξεις, όπως έχει δικαίωμα από το νόμο (άρθρο 340 ΚΠολΔ), αποδίδει σε ορισμένα αποδεικτικά μέσα, που κατά νόμο έχουν την ίδια αποδεικτική δύναμη με άλλα, μεγαλύτερη βαρύτητα ή αξιοπιστία από τα τελευταία αυτά.

Συνεπώς, ο τρίτος λόγος της αναίρεσης με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια της μη δεσμεύσεως αυτής από τις έγγραφες 27 αποδείξεις πληρωμής που αναφέρονται στο αναιρετήριο ως προσκομισθείσες μετ' επικλήσεως, από τις οποίες προκύπτει ότι η καταβολή των χρημάτων στον αναιρεσείοντα έγινε για οδοιπορικά έξοδα, έξοδα διαμονής του και κίνησής του από πόλη σε πόλη για τη συμμετοχή του στους αγώνες και τα οποία αφορούσαν τα προαναφερόμενα ποσά των 5.000.000 και 4.000.000 δραχμών, για τα οποία η ένδικη σύμβαση για το μέρος αυτό κρίθηκε από το Εφετείο άκυρη, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού ο νόμος δεν αποδίδει στις έγγραφες αυτές αποδείξεις ιδιαίτερη, δεσμευτική για το δικαστήριο αποδεικτική αξία.

Καθόσον δε αφορά στην μη δέσμευση του δικαστηρίου της ουσίας από τις αναφερόμενες στο αναιρετήριο καταθέσεις των μαρτύρων ... και ..., είναι, κατά τούτο, ο τρίτος λόγος αόριστος και πρέπει να απορριφθεί, αφού δεν προσδιορίζεται το περιεχόμενο αυτών κατά το μέρος που αφορά την ένδικη σύμβαση περί της αιτίας της παροχής στον αναιρεσείοντα των αναφερομένων χρηματικών ποσών των 5.000.000 και 4.000.000 δραχμών.

Κατά το μέρος που προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφαση, έλαβε υπόψη του την από 12-9-2002 έγγραφη δήλωση - εξώδικη ομολογία του αναιρεσείοντος περί μη άλλης οφειλής του αναιρεσιβλήτου σε εκείνον (αναιρεσείοντα), ο λόγος αυτός (αληθώς από τον αρ. 11 άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. κατά το μέρος αυτό) είναι κατά τούτο αβάσιμος διότι βασίζεται σε αναληθή προϋπόθεση αφού το Εφετείο δεν διέλαβε τέτοια παραδοχή.

Επίσης, κατά το μέρος του που με τον ίδιο αυτό λόγο (αληθώς κατά τούτο από τον αρ. 11 του ίδιου άρθρου) προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη το από 20-9-1998 έγγραφο ιδιωτικό συμφωνητικό που καταρτίσθηκε μεταξύ των διαδίκων, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί αφού από το περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του το έγγραφο αυτό.

Μετά ταύτα πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αναίρεση και ο αναιρεσείων, εφόσον ηττήθηκε, πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-9-2005 αίτηση του ... για αναίρεση της 3129/2004 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου από επτακόσια εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Νοεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Δεκεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ