2024/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2024 / 2007 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2024/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη, Αντιπρόεδρο, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Οκτωβρίου 2007, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος κατοικοεδρεύει στην Αθήνα. Εκπροσωπήθηκε από την Βασιλική Πανταζή, Πάρεδρο Ν.Σ.Κ. Του αναιρεσιβλήτου: .........., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Ζαχόπουλο, ο οποίος δήλωσε ότι ανακαλεί την από 11-10-2007 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και παρίσταται.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-3-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 457/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 4173/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 27-6-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βαρβάρα Κριτσωτάκη, διάβασε την από 2-10-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αναιρέσεως. Η πληρεξούσια δικαστική αντιπρόσωπος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά την παράγραφο 4 του άρθρου 135 του Κώδικα Οργανισμού του Υπουργείου Εξωτερικών που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 2594/1998, "προς αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ζωής στην αλλοδαπή και των ειδικών συνθηκών διαβίωσης σε κάθε χώρα, παρέχεται σε συνάλλαγμα, ανεξαρτήτως των αποδοχών που αναφέρονται στην 1 του παρόντος άρθρου, και επίδομα υπηρεσίας στην αλλοδαπή, αναλόγως του κλάδου και του βαθμού.

Το επίδομα αυτό προσαυξάνεται αναλόγως των ποσοστών που ορίζονται για τα οικογενειακά βάρη και τη στέγαση". Κατά την παράγραφο δε 5 του ίδιου άρθρου "Το κατά την προηγούμενη παράγραφο επίδομα καθορίζεται εκάστοτε για τους με πρεσβευτικό βαθμό υπαλλήλους του Υπουργείου Εξωτερικών, με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εσωτερικών και Οικονομικών, λαμβανομένων υπόψη των πινάκων των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής ¨Ένωσης για το κόστος ζωής στις πρωτεύουσες όλου του κόσμου.

Για τους λοιπούς υπαλλήλους καθορίζεται με την ίδια υπουργική απόφαση σε ποσοστό επί αυτού το οποίο έχει καθοριστεί για υπαλλήλους με πρεσβευτικό βαθμό. Η ως άνω απόφαση μπορεί να έχει και αναδρομική ισχύ". Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 2 του ν. 506/1976 "περί ρυθμίσεως θεμάτων τινών της Γενικής Γραμματείας Τύπου και Πληροφοριών", όπως ίσχυε μετά την αντικατάσταση της με το άρθρο 21 του ν. 1586/1986 και πριν την κατάργηση της με το άρθρο 29 του ν. 3166/2003 "το μόνιμο και με θητεία προσωπικό πλην των δακτυλογράφων και κλητήρων καθώς και οι προϊστάμενοι με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου των γραφείων τύπου εξωτερικού δικαιούνται ειδικό επίδομα αλλοδαπής της χώρας στην οποία υπηρετούν που χορηγείται κάθε φορά στους υπαλλήλους του διπλωματικού κλάδου του Υπουργείου Εξωτερικών που υπηρετούν στο εξωτερικό.

Για την εφαρμογή της διάταξης του προηγούμενου εδαφίου η αντιστοιχία των βαθμών των υπαλλήλων των γραφείων τύπου εξωτερικού προς τους βαθμούς των υπαλλήλων του διπλωματικού κλάδου του Υπουργείου Εξωτερικών καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Τύπου και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Οικονομικών.

Κατά την παράγραφο δε 7 του ίδιου άρθρου "οι εν αποσπάσει υπηρετούντες εις την Γενικήν Γραμματεία Τύπου και πληροφοριών υπάλληλοι εξ άλλων υπηρεσιών, τοποθετούμενοι εις Γραφεία Τύπου Εξωτερικού, λαμβάνουν επίδομα υπηρεσίας εν τη αλλοδαπή καθοριζόμενον δια κοινής αποφάσεως των Υπουργών Προεδρίας της Κυβερνήσεως και Οικονομικών".

Σε εκτέλεση του ως άνω άρθρου 6 παρ 2 του ν. 506/1976, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 481/23-11-1994 ΠΥΣ, η οποία καθόρισε την ανωτέρω αντιστοιχία των βαθμών των υπαλλήλων των Γραφείων Τύπου Εξωτερικού προς τους βαθμούς των υπαλλήλων του διπλωματικού κλάδου του Υπουργείου Εξωτερικών και η οποία στην παράγραφο 2 όρισε ότι "το επίδομα υπηρεσίας όλων των πιο πάνω κατηγοριών υπαλλήλων (δηλαδή μονίμων, με θητεία και με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου) προσαυξάνεται για κάθε παιδί κατά τα εκάστοτε καταβαλλόμενα ποσοστά στους μονίμους υπαλλήλους του Υπουργείου Εξωτερικών, που υπολογίζονται στο επίδομα του Πρέσβη".

Τέλος, με την υπ' αριθμ. 083/ΕΥΑ/ΑΣ/11254/2001 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εξωτερικών και Οικονομικών (ΦΕΚ390 Β), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 135 του ν. 2594/1998, καθορίστηκε από 1-1-2001 το επίδομα υπηρεσίας αλλοδαπής του προσωπικού του Υπουργείου Εξωτερικών.

Με την απόφαση αυτή ορίζεται στην παράγραφο Α΄ ότι το επίδομα υπηρεσίας αλλοδαπής του Προϊσταμένου Πρέσβη που υπηρετεί στη Μεγάλη Βρετανία ανέρχεται στο ποσό των 5000 λιρών Αγγλίας, στην παράγραφο Γ΄ ότι "στους υπαλλήλους του διπλωματικού κλάδου, εφόσον δεν παρέχεται δωρεάν κατοικία από το Δημόσιο, το ποσοστό του επιδόματος υπηρεσίας αλλοδαπής προσαυξάνεται κατά 20% επί του επιδόματος του Πρέσβη..." και στην παράγραφο Δ΄ ότι "στους μονίμους υπαλλήλους όλων των κλάδων του Υπουργείου Εξωτερικών το επίδομα υπηρεσίας αλλοδαπής προσαυξάνεται κατά ποσοστό 8% για κάθε τέκνο ηλικίας από 7 μέχρι 12 ετών, κατά ποσοστό 12% για κάθε τέκνο ηλικίας από 7 μέχρι 12 ετών και κατά ποσοστό 16% για κάθε τέκνο ηλικίας από 13 μέχρι 18 ετών επί του επιδόματος του Προϊσταμένου Πρέσβη..".

Από το συνδυασμό των προαναφερομένων διατάξεων προκύπτει ότι, οι υπάλληλοι που υπηρετούν στα γραφεία τύπου του Εξωτερικού δικαιούνται να λαμβάνουν το καταβαλλόμενο εκάστοτε στους διπλωματικούς υπαλλήλους επίδομα υπηρεσίας αλλοδαπής σε όση έκταση, κατά ποσό και προσαυξήσεις λαμβάνουν το επίδομα αυτό οι ανώτεροι διπλωματικοί υπάλληλοι που αντιστοιχούν με εκείνους ως προς το βαθμό και υπηρετούν μαζί τους στην ίδια ξένη χώρα.

Συνεπώς δικαιούνται και τις προσαυξήσεις που ορίζονται για τα οικογενειακά βάρη και τη στέγαση, δεδομένου ότι οι εν λόγω προσαυξήσεις αποτελούν αναγκαίο παρακολούθημα του βασικού επιδόματος αλλοδαπής, το οποίο έχει προσωποπαγή χαρακτήρα αποσκοπεί κυρίως να καλύψει τις ανάγκες διαβιώσεως και του κόστους της ζωής.

Εξάλλου, λόγω του πιο πάνω προσωποπαγούς χαρακτήρα του, το επίδομα αλλοδαπής που χορηγείται στους υπαλλήλους του Υπουργείου Εξωτερικών, καθώς και στους εξομοιούμενους προς αυτούς υπαλλήλους των Γραφείων Τύπου Εξωτερικού, της Γενικής Γραμματείας Τύπου και πληροφοριών, σκοπός του οποίου είναι η προσαύξηση των ατομικών αποδοχών των υπαλλήλων αυτών που υπηρετούν στην αλλοδαπή, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες που δημιουργούνται από τη διαμονή τους στην αλλοδαπή, θα πρέπει να καθορίζεται ομοιόμορφα για όλους τους υπαλλήλους που υπηρετούν στο εξωτερικό, ανεξάρτητα από τη μορφή της δημοσιοϋπαλληλικής σχέσεως που τους συνδέει με το Δημόσιο (μόνιμοι επί θητεία, με σύμβαση ή με απόσπαση), άλλως θα μπορούσε να δημιουργηθεί ανεπίτρεπτη ανισότητα σε βάρος κατηγορίας δικαιούχων υπαλλήλων (των εν αποσπάσει τελούντων) χωρίς να υφίσταται αποχρών λόγος.

Αντίθετο συμπέρασμα δεν μπορεί να συναχθεί από τη διάταξη του άρθρου 6 παρ, 7 του ν. 506/1976, που αναθέτει τον καθορισμό του επιδίκου επιδόματος για τους εν αποσπάσει τελούντες σε κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Προεδρίας της Κυβερνήσεως, γιατί με τη διάταξη αυτή καθορίζονται απλώς οι αρμόδιοι για τη χορήγηση του επιδόματος στη συγκεκριμένη κατηγορία υπαλλήλων Υπουργοί.

Τέλος, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 17 του ν. 3166/2003 η ισχύς του οποίου άρχισε από 2-7-1993 το κάθε κατηγορίας προσωπικό του Υπουργείου Τύπου και ΜΜΕ που υπηρετεί στα Γραφεία Τύπου και Επικοινωνίας στο εξωτερικό δικαιούται του επιδόματος υπηρεσίας στην αλλοδαπή της χώρας στην οποία υπηρετεί, που είναι ανάλογο με τον χορηγούμενο στους υπαλλήλους του διπλωματικού κλάδου...", ενώ κατά την παρ. 3 του ίδιου άρθρου "το επίδομα υπηρεσίας στην αλλοδαπή προσαυξάνεται για την κάλυψη των δαπανών στέγασης και οικογενειακών βαρών στην αλλοδαπή, αναλόγως, σύμφωνα με τα ποσοστά που ορίζονται από τις εκάστοτε ισχύουσες αποφάσεις για τους υπαλλήλους του Υπουργείου Εξωτερικών".

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση δέχτηκε τα εξής: "Με την υπ' αριθμ. 13169/Ζ/2532/23-6-1998 απόφαση του Υπουργού Τύπου και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ο ενάγων αποσπάστηκε από την ΕΡΤ ΑΕ, στην οποία είχε προσληφθεί με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου και παρείχε τις υπηρεσίες του ως δημοσιογράφος και τοποθετήθηκε στην Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Τύπου και ΜΜΕ σε κενή οργανική θέση του Υπουργείου αυτού, στο οποίο έκτοτε παρείχε τις υπηρεσίες του μέχρι 30-7-2002, οπότε δυνάμει της υπ' αριθμ. .......

απόφασης του Γενικού Γραμματέα Ενημέρωσης, όπως αυτή τροποποιήθηκε με την υπ' αριθμ. ........ απόφαση του ίδιου Γενικού Γραμματέα Ενημέρωσης, τοποθετήθηκε στο Γραφείο Τύπου της Ελληνικής Πρεσβείας στο Λονδίνο Μεγάλης Βρετανίας με την ιδιότητα του Ακολούθου Τύπου. Ο ενάγων με την ιδιότητα αυτή του Ακολούθου Τύπου υπηρέτησε στην Ελληνική πρεσβεία του Λονδίνου από 30-7-2002 έως 30-9-2004.

Κατά το χρονικό αυτό διάστημα ο ενάγων ελάμβανε μηνιαίως ως επίδομα αλλοδαπής το ποσό των 3000 λιρών Αγγλίας, το οποίο καθορίστηκε με την υπ' αριθμ. 2/48053/0022/26.9.2002 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Εργασίας και Τύπου και ΜΜΕ, δηλαδή το αντίστοιχο ποσό που ελάμβανε ως επίδομα αλλοδαπής ο Ακόλουθος Πρεσβείας στο Λονδίνο με το βαθμό του οποίου ο ενάγων εξομοιώνεται αναφορικά με την απόληψη του επιδόματος αλλοδαπής, σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 481/23.11.1994 ΠΥΣ.

Επίσης ο ενάγων, όπως προκύπτει από το με αρθμ. πρωτοκόλλου .......... έγγραφο της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας, για το χρονικό διάστημα από 2-7-2003 έως 30-9-2004 ελάμβανε τις προσαυξήσεις επί του επιδόματος υπηρεσίας στην αλλοδαπή για την κάλυψη των δαπανών στέγασης και οικογενειακών βαρών, δηλαδή σε ποσοστό 20% και 12% αντιστοίχως, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17 παρ. 3 του ν. 3166/2003 η ισχύς του οποίου άρχισε από 2-7-2003.

Ο ενάγων όμως, για το χρονικό διάστημα από 30-7-2002 έως 1-7-2003 δεν ελάμβανε τις ως άνω προσαυξήσεις επί του επιδόματος υπηρεσίας στην αλλοδαπή, μολονότι το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο δεν του παρείχε δωρεάν κατοικία στην ξένη χώρα όπου υπηρετούσε και μολονότι ήταν πατέρας ενός ανηλίκου τέκνου, του .........., που γεννήθηκε στις 24-4-1993 και ήταν ηλικίας 9 ετών.

Τις εν λόγω προσαυξήσεις το εναγόμενο είχε υποχρέωση να τις καταβάλει στον ενάγοντα και πριν την έναρξη της ισχύος του ν. 3166/2003, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην προηγούμενη νομική σκέψη, διότι εφόσον στο προσωπικό των γραφείων τύπου του εξωτερικού αναγνωρίζεται το δικαίωμα απόληψης του χορηγούμενου στους υπηρετούντες σε διπλωματικές υπηρεσίες της αλλοδαπής, επιδόματος αλλοδαπής, πρέπει να υπάρξει ανάλογος κατά βαθμό και περιστάσεις υπολογισμός και για το σχετικό ύψος του αντιστοίχου δικαιώματος του ενάγοντος.

Συνεπώς, ο ενάγων, ενόψει του ότι από 1-1-2001 το επίδομα υπηρεσίας αλλοδαπής του Προϊσταμένου Πρέσβη στη Μεγάλη Βρετανία καθορίστηκε στο ποσό των 5000 λιρών Αγγλίας μηνιαίως, δικαιούται να λάβει για το χρονικό διάστημα από 30-7-2002 έως 1-7-2003 α) για προσαύξηση καλύψεως των δαπανών στέγασης το ποσό των 11.000 λιρών Αγγλίας (5000 λίρες Αγγλίας Χ20%=1000 λίρες Χ11 μήνες) και β) για προσαύξηση επιδόματος ανηλίκου τέκνου το ποσό των 6.600 λιρών Αγγλίας (5000 λίρες Χ12%=600Χ11μήνες) και συνολικά το ποσό των 17.600 λιρών Αγγλίας". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο, αφού κατά παραδοχή των λόγων της έφεσης εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, επεδίκασε στον αναιρεσίβλητο τα ως άνω ποσά. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε τις προαναφερόμενες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου και απορριπτέος είναι ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ 1 του Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ.

Απορρίπτει την από 27-6-2005 αίτηση αναιρέσεως του Ελληνικού Δημοσίου, κατά της υπ' αριθμ. 4173/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στην δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου την οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων πενήντα (350) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Νοεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στ ακροατήριό του, στις 21 Νοεμβρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ