Supreme Court allows appeal against lower court dismissal for insufficient facts regarding future impact of disability on career.

Απόφαση 2021 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2021/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Απριλίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιχαήλ Νικολιδάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Εμμανουήλ Κοπακάκη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1/6/2005 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 790/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6598/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 25/2/2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, ανέγνωσε την από 25/2/2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 25/2/2008 αίτησης, για αναίρεση της με αριθμό 6598/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 931 ΑΚ "η αναπηρία ή παραμόρφωση, που προξενήθηκε στον παθόντα, λαμβάνεται υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης αν επιδρά στο μέλλον του". Ως "αναπηρία" θεωρείται κάποια έλλειψη της σωματικής, νοητικής ή ψυχικής ακεραιότητας του προσώπου, ενώ ως "παραμόρφωση", νοείται κάθε ουσιώδης αλλοίωση της εξωτερικής εμφανίσεως του προσώπου, η οποία καθορίζεται όχι αναγκαίως κατά τις απόψεις της ιατρικής, αλλά κατά τις αντιλήψεις της ζωής.

Περαιτέρω, ως "μέλλον" νοείται η επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη του προσώπου. Δεν απαιτείται βεβαιότητα δυσμενούς επιρροής της αναπηρίας ή παραμορφώσεως στο μέλλον του προσώπου. Αρκεί και απλή δυνατότητα κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων. Στον επαγγελματικό - οικονομικό τομέα η αναπηρία ή παραμόρφωση του ανθρώπου, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, αποτελεί αρνητικό στοιχείο στα πλαίσια του ανταγωνισμού και της οικονομικής εξελίξεως και προαγωγής του.

Οι δυσμενείς συνέπειες είναι περισσότερο έντονες σε περιόδους οικονομικών δυσχερειών και στενότητας στην αγορά εργασίας. Οι βαρυνόμενοι με αναπηρία ή παραμόρφωση μειονεκτούν και κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός εργασίας έναντι των υγιών συναδέλφων τους. Η ΑΚ 931 προβλέπει επιδίκαση από το δικαστήριο χρηματικής παροχής στον παθόντα αναπηρία ή παραμόρφωση, εφόσον συνεπεία αυτών επηρεάζεται το μέλλον του.

Η χρηματική αυτή παροχή δεν αποτελεί αποζημίωση, εφ' όσον η τελευταία εννοιολογικώς συνδέεται με την επίκληση και απόδειξη ζημίας περιουσιακής, δηλαδή διαφοράς μεταξύ της περιουσιακής καταστάσεως μετά το ζημιογόνο γεγονός και εκείνης που θα υπήρχε χωρίς αυτό. Εξ άλλου, η συνεπεία της αναπηρίας ή παραμορφώσεως ανικανότητα προς εργασία, εφόσον προκαλεί στον παθόντα περιουσιακή ζημία αποτελεί βάση αξιώσεως προς αποζημίωση, που στηρίζεται στην ΑΚ 929 (αξίωση διαφυγόντων εισοδημάτων).

Όμως, η αναπηρία ή παραμόρφωση ως τοιαύτη δεν σημαίνει κατ' ανάγκη πρόκληση στον παθούντα περιουσιακής ζημίας. Τούτο συμβαίνει σε ανήλικο, που δεν έχει εισέλθει ακόμη στην παραγωγική διαδικασία και δεν μπορεί ήδη από την επέλευση της αναπηρίας ή παραμορφώσεως να επικαλεσθεί περιουσιακή ζημία. Δεν μπορεί να γίνει πρόβλεψη, ότι η αναπηρία ή παραμόρφωση θα προκαλέσει στον παθόντα συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία.

Είναι όμως βέβαιο, ότι η αναπηρία ή παραμόρφωση, ανάλογα με το βαθμό της και τις λοιπές συντρέχουσες περιστάσεις (ηλικία, φύλο, κλίσεις και επιθυμίες του παθόντος) οπωσδήποτε θα έχει δυσμενή επίδραση στην κοινωνική οικονομική εξέλιξη τούτου, κατά τρόπο όμως που δεν δύναται επακριβώς να προσδιορισθεί.

Η δυσμενής αυτή επίδραση είναι δεδομένη και επομένως δεν δικαιολογείται εμμονή στην ανάγκη προσδιορισμού του ειδικού τρόπου της επιδράσεως αυτής και των συνεπειών της στο κοινωνικό οικονομικό μέλλον του παθόντος. Προέχον και κρίσιμο είναι το γεγονός της αναπηρίας ή παραμορφώσεως ως βλάβης του σώματος ή της υγείας του προσώπου, ως ενός αυτοτελούς έννομου αγαθού, που απολαύει και συνταγματικής προστασίας, σύμφωνα με τις παραγράφους 3 και 6 του άρθρου 21 του Συντάγματος, όχι μόνο στις σχέσεις των πολιτών προς το Κράτος, αλλά και στις μεταξύ τους σχέσεις, χωρίς αναγκαίως η προστασία αυτή να συνδέεται με αδυναμία πορισμού οικονομικών ωφελημάτων ή πλεονεκτημάτων.

Έτσι, ορθότερη κρίνεται η ερμηνεία της ΑΚ 931, που την καθιστά εφαρμόσιμη, σύμφωνα με την οποία προβλέπεται από τη διάταξη η επιδίκαση στον παθόντα αναπηρία ή παραμόρφωση ενός εύλογου χρηματικού ποσού ακριβώς λόγω της αναπηρίας ή παραμορφώσεως, χωρίς σύνδεση με συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία, η οποία άλλωστε και δεν δύναται να προσδιορισθεί.

Το ποσό του επιδικαζομένου κατά την ΑΚ 931 εύλογου χρηματικού ποσού εξευρίσκεται κατ' αρχήν με βάση το είδος και τις συνέπειες της αναπηρίας ή παραμορφώσεως αφενός και την ηλικία του παθόντος αφετέρου. Είναι πρόδηλο, ότι κατά την ΑΚ 931 αξίωση είναι διαφορετική: α) από την κατά την ΑΚ 929 αξίωση για διαφυγόντα εισοδήματα του παθόντος, που κατ' ανάγκη συνδέεται με επίκληση και απόδειξη συγκεκριμένης περιουσιακής ζημίας, λόγω της ανικανότητας του παθόντος προς εργασία και β) από την κατά την ΑΚ 932 χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.

Είναι αυτονόητο ότι όλες οι παραπάνω αξιώσεις δύνανται να ασκηθούν είτε σωρευτικώς, είτε μεμονωμένως, αφού πρόκειται για αυτοτελείς αξιώσεις και η θεμελίωση κάθε μιας από αυτές δεν προϋποθέτει αναγκαίως την ύπαρξη μιάς των λοιπών (ΑΠ 1603/2007, 160/2007, 157/2007, 41/2007). Στην προκειμένη περίπτωση, η ενάγουσα-νυν αναιρεσείουσα, στο παραδεκτώς, κατ' άρθρ. 561 § 2 Κ.Πολ.Δ., επισκοπούμενο δικόγραφο της από 1-6-2005 αγωγής της, με την οποία ζητούσε (ως μοναδικό αίτημα) αποζημίωση, κατά το άρθρ. 931 Α.Κ., λόγω της αναπηρίας, την οποία υπέστη, εκ του τραυματισμού της κατά το περιγραφόμενο στην αγωγή τροχαίο ατύχημα, ανέφερε και τα εξής:

Ενοσηλεύτηκα στο Π.Γ. Νοσοκομείο "Κ.Α.Τ" Κηφισίας από 3-8-1998 μέχρι 11-8-1998. Κατά τον ανωτέρω χρόνον της εκείσε νοσηλείας μου αντιμετωπίσθηκεν το κάταγμα της δεξιάς ποδοκνημικής μου με χειρουργική επέμβαση και συγκεκριμένα με εσωτερική οστεοσύνθεση δια της τοποθετήσεως μιάς πλάκας με πέντε βίδες στο έξω σφυρό, μιάς βίδας στον έσω σφυρό και δύο βιδών (κοχλιωτών ήλων) στον οπίσθιο σφυρό.

Τα υπόλοιπα δε κατάγματα και τραύματά μου αντιμετωπίσθηκαν συντηρητικά. Κατά την έξοδό μου την 11-8-1998 από το ανωτέρω Νοσοκομείο έφερα επί του δεξιού σκέλους μου κνημοποδικό γύψινο επίδεσμο. Μετά την έξοδό μου από το ανωτέρω Νοσοκομείο παρέμεινα κλινήρης στην οικία μου με έλξη στο δεξιό μου πόδι, λόγω του κατάγματος της δεξιάς κοτύλης, επί 40 ημέρες.

Στη συνέχεια δε εβάδιζα με 2 βακτηρίες μασχάλης και με την βοήθεια άλλου προσώπου, υπεβαλλόμην σε φυσικοθεραπευτική αγωγή, είχα ανάγκη περιποιήσεως και φροντίδας από άλλο πρόσωπο μέχρι τέλους Ιανουαρίου 1999 και ετύγχανα πλήρως ανίκανη για κάθε εργασία μέχρι της 16-3-1999. Σύμφωνα με τις συστάσεις των θεραπόντων Ιατρών μου επανεισήχθην την 24-4-2000 στο Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Κηφισίας, όπου νοσηλεύτηκα μέχρι της 25-4-2000.

Κατά τον ανωτέρω χρόνον της εκείσε νοσηλείας μου υποβλήθηκα σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση των υπαρχόντων υλικών εσωτερικής οστεοσυνθέσεως επί της δεξιάς ποδοκνημικής μου. Μετά την έξοδό μου από το παραπάνω Νοσοκομείο παρέμενα ως επί το πλείστον κλινήρης στην οικία μου, ετύγχανα πλήρως ανίκανη για κάθε εργασία, εβάδιζα με την βοήθεια δύο (2) βακτηριών μασχάλης και είχα ανάγκη συνεχούς περιποιήσεως και φροντίδας από άλλο πρόσωπο επί 2 μήνες ήτοι κατά το χρονικό διάστημα από 25-4-2000 μέχρι 25-6-2000.

Εξαιτίας του ένδικου τροχαίου ατυχήματός μου ετύγχανα πλήρως ανίκανη για κάθε εργασία από του χρόνου του ατυχήματός μου μέχρι της 16-3-1999 και από 24-4-2000 μέχρι 25-6-2000. Έκτοτε δηλαδή από της 17-3-1999 και μέχρι της 24-4-2000 και από 25-6-2000 μέχρι σήμερα επειδή ακριβώς δεν έχουν αποκατασταθεί οι προελθούσες από το τροχαίο τούτο ατύχημα δύσμορφες ουλές κ.λ.π βλάβες μου, ο δεξιός τετρακέφαλός μου παρουσιάζει ατροφία σε σχέση με τον αριστερό υγιή τετρακέφαλο, η ραχιαία κάμψη της δεξιάς ποδοκνημικής μου υπολείπεται κατά 15 μοίρες έναντι της φυσιολογικής, η πελματιαία κάμψη μου εμφανίζει έλλειψη κατά 10 μοίρες έναντι της φυσιολογικής, εμφανίζω οίδημα στην περιοχή της δεξιάς ποδοκνημικής, βαδίζω με χωλότητα, αισθάνομαι άλγη κατά την βάδιση επί του δεξιού σκέλους μου, δεν αντέχω σε παρατεταμένη ορθοστασία, σε παρατεταμένη βάδιση, δεν μπορώ να σηκώνω βάρος και δεν μπορώ να εκτελέσω τις βαριές οικιακές εργασίες μου όπως π.χ αγορά τροφίμων, πλύσιμο και σιδέρωμα ρούχων, καθάρισμα της οικίας κ.λ.π τυγχάνω ανίκανη με ποσοστό τουλάχιστον 20% για την άσκηση του ασκουμένου από μέρους μου επαγγέλματος της υπαλλήλου γραφείου και ανίκανη με ποσοστό τουλάχιστον 70% για κάθε εργασία, η οποία απαιτεί παρατεταμένη βάδιση και καταβολή σωματικών δυνάμεων.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις των θεραπόντων Ιατρών μου δεν αναμένεται βελτίωση της παραπάνω βλάβης της υγείας μου, η οποία θα πρέπει να θεωρηθεί ως μόνιμη. Αφού με εξήτασεν την 11-3-1999 ο Χειρουργός - Οδοντίατρος κ. ... διαπίστωσεν ότι εξαιτίας του προκειμένου τροχαίου ατυχήματός μου υπέστην: 1) ατελές κάταγμα του αυχένα του δοντιού με αριθ. 12, το οποίον θα πρέπει να αντικατασταθεί με ενδοριζικό άξονα και 2) ότι η γέφυρα από το δόντι με αριθ. 13 μέχρι το δόντι με αριθ. 17 έχει υποστεί μετατόπιση και ότι χρειάζεται αντικατάσταση με την κατασκευή γέφυρας από παλλάδιο πορσελάνης, η οποία θα ξεκινά από το δόντι με αριθ. 11 και θα τελειώνει στο δόντι με αριθ. 17 δηλαδή θα πρέπει να γίνει γέφυρα με 7 στεφάνες.

Κατόπιν των ανωτέρω απεφάνθη ο παραπάνω Χειρουργός - Οδοντίατρος ότι για την αποκατάσταση της βλάβης της παραγ. 1 απαιτείται το ποσόν των 100.000 δραχ. και για την αποκατάσταση της βλάβης της παραγ. 2 απαιτείται το ποσόν των 400.000 δραχ. και ότι για την αποκατάσταση των παραπάνω βλαβών απαιτείται το ποσόν των 500.000 δραχ.

Αφού με εξήτασεν την 9-3-1999 ο Πλαστικός - Χειρουργός κ. ... και αφού εμελέτησεν τα ιατρικά έγγραφα που προσεκόμισα διαπίστωσεν ότι εξαιτίας των προσελθουσών από το ένδικο τροχαίο ατύχημα σωματικών κακώσεών μου και των συνεπεία τούτων χειρουργικών επεμβάσεων, στις οποίες υποβλήθηκα εδημιουργήθησαν οι παρακάτω δύσμορφες ουλές κ.λ.π βλάβες, οι οποίες έχουν ως ακολούθως: 1) Στην περιοχή του δεξιού έξω σφυρού και του κάτω τριτημορίου της δεξιάς κνήμης παρατηρείται κατακόρυφη, εξέρυθρη, έκτυπη, σκληρά και δύσμορφη ουλή, μήκους περίπου 9 εκατοστών και μεγίστου πλάτους 0.80 εκατοστών.

Η περιοχή του έξω σφυρού στην οποίαν βρίσκεται ο κάτω πόλος της παραπάνω ουλής, είναι εξοιδημένη και φέρει τα κλινικά χαρακτηριστικά του μετατραυματικού λεμφοιδώματος. 2) Στην ραχιαία επιφάνεια της δεξιάς ποδοκνημικής αρθρώσεως παρατηρείται ευθεία, κατακόρυφη, έκτυπη και εξέρυθρη δύσμορφη ουλή μήκους 4 εκατοστών. 3)Στην περιοχή του έσω σφυρού του δεξιού κάτω άκρου παρατηρείται οφιοειδής, εξέρυθρη και έκτυπη δύσμορφη ουλή, μήκους περίπου 12 εκατοστών, η οποία αρχίζει από το κάτω τριτημόριο της δεξιάς κνήμης, πορεύεται προς τον έσω σφυρό και προχωρεί σχεδόν μέχρι του πέλματος. 4) Στην μεσότητα της πρόσθιας επιφάνειας της αριστερής κνήμης παρατηρείται εισέλκουσα (βαθουλωτική) και εξέρυθρη δύσμορφη ουλή, διαστάσεων 1Χ0,80 εκατοστών, με εμφανή την έλλειψη των υποκειμένων μαλακών μορίων και συριγγιώδη πόρο, από τον οποίον συχνότατα εκρέει οροπυώδες υγρόν, το οποίον είναι ενδεικτικό της χρόνιας φλεγμονής.

Στο αριστερό γόνατο παρατηρούνται 4 εισέλκουσες (βαθουλωτικές) στικτές ουλές. 5) Στο δεξιό άνω βλέφαρο παρατηρούνται δύο (2) δύσμορφες ουλές, διαστάσεων 1Χ0,50 εκατοστών η καθεμιά απ' αυτές, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα την ατελή σύγκλειση του βλεφάρου. Η δεξιά κροταφική χώρα εμφανίζεται υπερχρωσική λόγω εγκαύματος εκ τριβής και εισφρύσεως σωματιδίων.

Η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται ως τραυματικό τατουάζ. Κατόπιν των ανωτέρω, απεφάνθη ο ανωτέρω Πλαστικός - Χειρουργός: α) Ότι οι παραπάνω δύσμορφες ουλές μου δημιουργούν σοβαρά λειτουργικά, ψυχολογικά, αισθητικά και κοινωνικά προβλήματα και ότι ως εκ τούτου έχουν ανάγκη αποκαταστάσεως δια σειράς πλαστικών χειρουργικών επεμβάσεων.

β) 'Οτι με βάση τα σημερινά κρατούντα για την αποκατάσταση των βλαβών της παραγ. 1 απαιτείται το ποσόν τουλάχιστον των 800.000 δραχ. για την αποκατάσταση της ουλής της παραγ. 2 απαιτείται το ποσόν τουλάχιστον των 500.000 δραχ. και για την αποκατάσταση της ουλής της παραγ. 3 απαιτείται το ποσόν τουλάχιστον του 1.000.000 δραχ., για την αποκατάσταση των βλαβών της παραγ. 4 απαιτείται το ποσόν τουλάχιστον των 400.000 δραχ.

και για την αποκατάσταση των βλαβών της παραγ. 5 απαιτείται το ποσόν των 500.000 δραχ. ήτοι συνολικά για την αποκατάσταση των παραπάνω δυσμόρφων ουλών κ.λ.π βλαβών απαιτείται το ποσόν τουλάχιστον των 3.200.000 δραχ. γ) Ότι ο αριθμός των πλαστικών χειρουργικών επεμβάσεων, που θα απαιτηθεί για την αποκατάσταση των παραπάνω ουλών, ως και η δαπάνη καθεμιάς απ' αυτές, δεν μπορεί να προσδιορισθεί εκ των προτέρων, για τον λόγο ότι εξαρτώνται από το αν θα χρειασθεί να γίνουν ολικές ή τοπικές ναρκώσεις, από την ποιότητα και την αντίδραση του δέρματός μου, από την επουλωτική ικανότητα του οργανισμού μου κ.λ.π παράγοντες και δ) Ότι λαμβανομένων υπόψη της ηλικίας μου (40 ετών), της κοινωνικής θέσεώς μου και της σοβαρότητας των παραπάνω βλαβών, τυγχάνει δικαιολογημένη η επιθυμία μου για την αποκατάσταση των βλαβών τούτων.

Αφού με εξήτασεν την 9-7-1999 ο Ορθοπεδικός - Χειρουργός κ. ... και αφού εμελέτησεν τα ιατρικά έγγραφα και τις ακτινογραφίες που του προσεκόμισα διαπίστωσεν πέραν των άλλων τα εξής: Ότι κατά το προκείμενο τροχαίο ατύχημα υπέστην τρισφύριο κάταγμα της δεξιάς ποδοκνημικής, ρωγμώδες κάταγμα της δεξιάς κοτύλης, κάταγμα του ηβικού οστού αριστερά, κάκωση του προσώπου, κακώσεις των οδόντων και θλάση της οσφύος.

Ότι ενοσηλεύθην στο Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Κηφισίας από 3-8-1998 μέχρι 11-8-1998 και ότι κατά τον ανωτέρω χρόνον νοσηλείας μου αντιμετωπίσθηκεν το κάταγμα της δεξιάς ποδοκνημικής με εσωτερική οστεοσύνθεση δια της τοποθετήσεως μιάς πλάκας με πέντε βίδες στον έξω σφυρό, μιάς βίδας στον έσω σφυρό και δύο βιδών (κοχλιωτών ήλων) στον οπίσθιο σφυρό και ότι τα υπόλοιπα κατάγματα και τραύματα αντιμετωπίσθηκαν συντηρητικά.

Ότι κατά την έξοδό μου από το Νοσοκομείο έφερα επί του δεξιού σκέλους κνημοποδικό γύψινο επίδεσμο. Ότι μετά την έξοδό μου από το Νοσοκομείο παρέμεινα κλινήρης στην οικία μου με έλξη στο δεξιό πόδι, λόγω του κατάγματος της δεξιάς κοτύλης, επί 40 ημέρες και ότι στη συνέχεια και μέχρι τέλους του μηνός Ιανουαρίου εβάδιζα με 2 βακτηρίες μασχάλης και με την βοήθεια άλλου προσώπου και υπεβαλλόμην σε φυσικοθεραπευτική αγωγή.

Ότι εξαιτίας των σωματικών κακώσεων που υπέστην κατά το τροχαίο ατύχημά μου και των συνεπεία τούτων χειρουργικών επεμβάσεων, στις οποίες υποβλήθηκα, εδημιουργήθησαν διάφορες δύσμορφες ουλές κ.λ.π βλάβες όπως αυτές περιγράφονται στην από 9-3-1999 ιατρική γνωμάτευση του Πλαστικού - Χειρουργού κ. ..., οι οποίες μου δημιουργούν σοβαρά λειτουργικά, αισθητικά και κοινωνικά προβλήματα και ότι ως εκ τούτου έχουν ανάγκη πλαστικών αποκαταστάσεων.

Ότι κατά το τροχαίο τούτο ατύχημα υπέστην κακώσεις ορισμένων οδόντων μου, όπως ακριβώς αυτές περιγράφονται στην από 11-3-1999 ιατρική βεβαίωση του Χειρουργού - Οδοντιάτρου κ. ..., οι οποίες έχουν ανάγκη αποκαταστάσεως. Ότι ο δεξιός τετρακέφαλος (κύριος μυς της βαδίσεως) εμφανίζει ατροφία κατά 2 εκατοστά σε σχέση με τον αριστερό υγιή τετρακέφαλο.

Ότι η ραχιαία κάμψη της δεξιάς ποδοκνημικής υπολείπεται κατά 15 μοίρες του φυσιολογικού. Ότι η πελματιαία κάμψη της δεξιάς ποδοκνημικής εμφανίζει έλλειψη κατά 10 μοίρες. Ότι εμφανίζω οίδημα στην περιοχή της δεξιάς ποδοκνημικής, ότι αισθάνομαι άλγη κατά την βάδιση επί του δεξιού σκέλους μου, δεν αντέχω σε παρατεταμένη ορθοστασία και σε παρατεταμένη βάδιση, δεν μπορώ να σηκώνω βάρη, δεν αντέχω σε εργασία, η οποία απαιτεί καταβολή σωματικών δυνάμεων και δεν μπορώ να εκτελέσω τις βαριές οικιακές εργασίες μου.

Κατόπιν των ανωτέρω απεφάνθη ο παραπάνω Ορθοπεδικός - Χειρουργός : Ότι θα πρέπει να υποβληθώ στο εγγύς μέλλον σε νέα χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση των υπαρχόντων υλικών οστεοσυνθέσεως επί της δεξιάς ποδοκνημικής ως και σε εγχείρηση για την αποκατάσταση των προελθουσών από το τροχαίο ατύχημά μου δυσμόρφων ουλών κ.λ.π βλαβών μου.

Ότι εξαιτίας των σωματικών κακώσεων, που υπέστην κατά το τροχαίο ατύχημά μου ετύγχανα πλήρως ανίκανη για κάθε εργασία από του χρόνου του ατυχήματός μου (2-8-1998) μέχρι της 16-3-1999 και ότι στη συνέχεια και μέχρι του ανωτέρω χρόνου εξετάσεώς μου επειδή ακριβώς εβάδιζα με χωλότητα αισθανόμουνα άλγη κατά την βάδιση επί του δεξιού σκέλους μου, δεν άντεχα σε παρατεταμένη ορθοστασία και σε παρατεταμένη βάδιση, δεν μπορούσα να σηκώνω βάρη και δεν μπορούσα να εκτελέσω τις βαριές οικιακές εργασίες μου, ετύγχανα ανίκανη με ποσοστό τουλάχιστον 20% για την άσκηση του ασκουμένου από μέρους μου επαγγέλματος της υπαλλήλου γραφείου και ανίκανη κατά ποσοστό 70% για εργασία, η οποία απαιτεί παρατεταμένη ορθοστασία, παρατεταμένη βάδιση και καταβολή σωματικών δυνάμεων.

Ότι ειδικά κατά το χρονικό διάστημα από του ανωτέρω χρόνου του ατυχήματός μου μέχρι τέλους του μηνός Ιανουαρίου 1999, όπου είτε ενοσηλευόμην στο Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Κηφισίας, είτε παρέμενα κλινήρης στην οικία μου είτε εβάδιζα με 2 βακτηρίες μασχάλης και άλλου προσώπου και υπεβαλλόμην σε φυσικοθεραπείες είχα ανάγκη περιποιήσεως και φροντίδας από άλλο πρόσωπο.

Ότι επί του παρόντος τουλάχιστον δεν αναμένεται βελτίωση της παραπάνω καταστάσεως της υγείας μου και ότι σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να επανεξετασθώ μετά παρέλευση 6μήνου από του ανωτέρω χρόνου εξετάσεώς μου για να επανεκτιμηθεί η προελθούσα από το προκείμενο τροχαίο ατύχημα βλάβη της υγείας μου. Η εκδοθείσα επί της από 12-7-1999 (αριθμ.

καταθ. δικογ. 8790/1999) πρώτης αγωγής μου κατά των αντιδίκων και καταστάσα τελεσίδικη υπ' αριθμ. 1674/2000 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών δέχτηκε με δύναμη δεδικασμένου, πέραν των άλλων, ότι εξαιτίας της ένδικης βλάβης της υγείας μου ετύγχανα πλήρως ανίκανη για κάθε εργασία από του χρόνου του ατυχήματός μου μέχρι της 16-3-1999 και ότι επειδή ακριβώς στη συνέχεια παρουσιάζω ατροφία του δεξιού τετρακεφάλου κατά 2 εκατοστά σε σχέση με τον υγιή αριστερό τετρακέφαλο, η ραχιαία κάμψη της δεξιάς ποδοκνημικής υπολείπεται κατά 15 μοίρες του φυσιολογικού, η πελματιαία κάμψη της δεξιάς ποδοκνημικής εμφανίζει οίδημα, αισθάνομαι άλγος κατά την βάδιση επί του δεξιού σκέλους, δεν αντέχω σε παρατεταμένη ορθοστασία και παρατεταμένη βάδιση και δεν μπορώ να σηκώνω βάρη, εξακολουθώ να τυγχάνω ανίκανη σε ποσοστό 70% για εργασία, η οποία απαιτεί παρατεταμένη ορθοστασία, παρατεταμένη βάδιση και καταβολή σωματικών δυνάμεων.

Αφού με εξήτασε ο διορισθείς δυνάμει της υπ' αριθμ. 5123/2001 προδικαστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών Πραγματογνώμονας Ορθοπεδικός - Χειρουργός κ. ... απεφάνθη ότι ο βαθμός της μερικής ανικανότητας που μου προσδίδει η κατάσταση της δεξιάς ποδοκνημικής μου ανέρχεται σε ποσοστό 40% και ο βαθμός της μερικής ανικανότητας που μου προσδίδει η κατάσταση της αριστεράς κατ' ισχίον αρθρώσεως και της λεκάνης ανέρχεται σε ποσοστό 20% ήτοι συνολικά σε ποσοστό 60%.

Εξαιτίας του προκειμένου τροχαίου ατυχήματος, πέραν των ζημιών, που εζήτησα από τους αντιδίκους με τις από 12-7-1999 (αριθ. καταθ. δικογ. 8790/1999) και από 8-12-2000 (αριθμ. καταθ. δικογ. 13367/2000) προηγούμενες αγωγές μου, με τις οποίες επιφυλάχτηκα για την αναζήτηση κάθε άλλης ζημίας μου, υπέστην μέχρι σήμερα και θέλω υποστεί στο μέλλον διάφορες ζημίες, από τις οποίες ζητώ με την ένδικη αγωγή μου τις κατωτέρω, οι οποίες έχουν ως ακολούθως:

Αποζημίωση λόγω της διαρκούς σωματικής αναπηρίας μου Επειδή σύμφωνα με το άρθ. 931 του Α.Κ, η αναπηρία και η παραμόρφωση που προξενήθηκε στον παθόντα, λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη κατά την επιδίκαση αποζημιώσεως αν επιδρά στο μέλλον του. Εάν ληφθεί υπόψη 1) ότι προ του χρόνου του ατυχήματος βρισκόμουνα σε αρίστη κατάσταση από απόψεως υγείας 2) ότι εξαιτίας της υπαιτίου συμπεριφοράς του πρώτου των εναγομένων, υπέστην την προαναφερθείσα σοβαροτάτη βλάβη της υγείας μου και ότι σύμφωνα με τις προβλέψεις των θεραπόντων Ιατρών μου δεν υπάρχει ελπίδα αποκαταστάσεως ή έστω βελτιώσεως της ανωτέρω βλάβης της υγείας μου, 3) ότι εξαιτίας της ανωτέρω βλάβης της υγείας μου παρέμεινα πλήρως ανίκανη για κάθε εργασία από του χρόνου του προκειμένου τροχαίου ατυχήματός μου (2-8-1998) μέχρι 16-3-1999 και από 24-4-2000 μέχρι 25-6-2000 και ότι στη συνέχεια παρουσιάζω μόνιμη μερική ανικανότητα για εργασία κατά ποσοστό 60%, ότι υποφέρω από του χρόνου του ατυχήματος και θα υποφέρω εφόρου ζωής, ότι έχω από του χρόνου του ατυχήματος μέχρι σήμερα και θα έχω εφόρου ζωής ψυχολογικά και κοινωνικά προβλήματα και ότι μειονεκτώ από του χρόνου του ατυχήματος και θα μειονεκτώ εφόρου ζωής, στις οικογενειακές, επαγγελματικές και κοινωνικές σχέσεις και συναναστροφές μου 4) ότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος ετύγχανα ηλικίας μόνον 40 ετών και ότι τυγχάνω καλής οικονομικής καταστάσεως και καλής κοινωνικής θέσεως 5) ότι η παραπάνω μόνιμη ήτοι εφόρου ζωής μερική αναπηρία μου επιδρά δυσμενώς από του χρόνου του ατυχήματός μου μέχρι σήμερα και θα επιδρά δυσμενώς μέχρι του χρόνου συνταξιοδοτήσεώς μου κατά την συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας μου στην επαγγελματική και οικονομική ζωή μου και στην βαθμολογική εξέλιξή μου ως δημοσίου υπαλλήλου και συγκεκριμένα ως γραμματέας της Κοινότητας ...

για τον λόγο ότι εξαιτίας της ανωτέρω αναπηρίας μου δεν αντέχω σε παρατεταμένη ορθοστασία, σε παρατεταμένη βάδιση και σε σωματική καταπόνηση, ότι εξ αυτού του λόγου αφενός μεν απουσιάζω κατά συχνά χρονικά διαστήματα από την εργασία μου και αφετέρου δε είναι μειωμένη η απόδοση κατά την άσκηση των υπηρεσιακών καθηκόντων μου και ότι κατόπιν τούτου η ανωτέρω αναπηρία μου επιδρά δυσμενώς στην επαγγελματική εξέλιξή μου και συνακόλουθα στην οικονομική ζωή μου και 6) ότι επί πλέον εξαιτίας της ανωτέρω μόνιμης μερικής αναπηρίας μου υποφέρω από του χρόνου του ατυχήματός μου και θα υποφέρω εφόρου ζωής, μειονεκτώ από του χρόνου του ατυχήματός μου και θα μειονεκτώ εφόρου ζωής στις οικογενειακές, επαγγελματικές και κοινωνικές σχέσεις μου και γενικά υπέστην μείωση της προσωπικότητάς μου και 7) ότι η προελθούσα από το ένδικο τροχαίο ατύχημα μόνιμη μερική αναπηρία μου δεν καλύπτεται από τις παροχές που προβλέπονται από τις διατάξεις των άρθ. 929 και 932 του Α.Κ θα πρέπει εύλογα κατά την κρίση του Δικαστηρίου Σας να μου επιδικασθεί ως αποζημίωση για την παραπάνω σωματική αναπηρία μου και τις δυσμενείς συνέπειές της στην οικογενειακή, επαγγελματική, κοινωνική και οικονομική ζωή μου και επαγγελματική εξέλιξή μου το ποσόν των 29.347,03 ευρώ, το οποίον ισοδυναμεί με το ποσόν 10.000.000 δραχ.

Πλην όμως, το δικάσαν Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, απέρριψε την αγωγή, ως αόριστη, με την αιτιολογία ότι "δεν αναφέρονται στο δικόγραφο αυτής και εκείνα τα ιδιάζοντα περιστατικά, εκτός και πέραν εκείνων που απαιτούνται για τη στοιχειοθέτηση αξιώσεων με βάση τα άρθρα 929 και 932 ΑΚ, τα οποία συνθέτουν την, κατά την πιο πάνω έννοια, επίδραση στο μέλλον της παθούσας ενάγουσας της αναπηρίας που προξενήθηκε σ' αυτήν, από τα οποία ειδικά περιστατικά να προκύπτουν οι ιδιαίτεροι λόγοι, εξαιτίας των οποίων γεννώνται δυσμενείς συνέπειες στην οικονομική πλευρά της μελλοντικής της ζωής και ειδικότερα ότι θα επηρεάσουν στο μέλλον προς το χειρότερο την επαγγελματική εξέλιξή της ως δημοσίου υπαλλήλου στην Κοινότητα ..., όπου εργάζεται ως γραμματεύς και με ποιόν ειδικότερα τρόπο, ούτε επίσης αναφέρονται οι επί μέρους λόγοι και οι τρόποι κατά τους οποίους προκύπτει το αιτούμενο ποσό των 29.347,03 ευρώ".

Με το να κρίνει έτσι το δικάσαν Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρ. 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ., μέσω του οποίου ελέγχεται η νομική αοριστία της αγωγής, καθόσον αξίωσε, για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθ. 931 ΑΚ, στοιχεία περισσότερα από όσα κατά νόμο απαιτούνται, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην προηγηθείσα μείζονα νομική σκέψη και κατά τον βάσιμο περί τούτου μοναδικό λόγο αναίρεσης.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθ. 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ) και να καταδικασθεί ο ηττηθείς αναιρεσίβλητος στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ), η οποία κατέθεσε και προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6598/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 28 Μαΐου 2009 Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 29 Σεπτεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ