2020/2022 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2020 / 2022 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2020/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Λουκά Μόρφη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη, Δημητρία Στρούζα-Ξένου και Μαρία Χασιρτζόγλου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 21η Σεπτεμβρίου 2021, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ. Χ. του Α., κατοίκου ... που παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Παναγιώτη Σοφούλη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Μ. Σ. του Τ., κατοίκου ... που δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-9-2011 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν η 17/2018 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 43/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί ο αναιρεσείων με την από 21-7-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Μαρία Χασιρτζόγλου.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 21.7.2020 και με αριθμό κατάθεσης στη Γραμματεία του Εφετείου Θράκης 39/2020 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 43/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από αμοιβές εργασίας. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3, 566 παρ.1 ΚΠολΔ) και ως εκ τούτου είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί για το παραδεκτό και την ουσιαστική βασιμότητα των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ), ερήμην του αναιρεσιβλήτου, ο οποίος κλήθηκε στη δικάσιμο της 16.3.2021 (βλ.

την 5583/4.11.2020 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Θράκης Α. - Σ. Τ.), κατά την οποία η συζήτηση ματαιώθηκε λόγω της πανδημίας και προσδιορίστηκε στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, με πράξη του Προέδρου του Τμήματος και εγγράφηκε στο οικείο πινάκιο, εγγραφή η οποία ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων κατά τις διατάξεις του άρθρου 158 παρ. 1 Ν. 4764/2020.

Επομένως η συζήτηση θα προχωρήσει σαν να ήταν και αυτός παρών. Από τις διατάξεις των άρθρων 2017, 2020 ΑΚ προκύπτει ότι ο εκτελεστής διαθήκης έργο έχει την εκτέλεση των διατάξεων της διαθήκης, στο πλαίσιο δε αυτό ορίζεται από το άρθρο 2025 ΑΚ, ότι ο εκτελεστής διαθήκης ασκεί τις αξιώσεις της κληρονομίας. Ο εκτελεστής διαθήκης περιορίζεται στη διαχείριση κ.λπ.

μόνον της κληρονομίας ή όσων κληρονομιαίων στοιχείων τυχόν ορίζει η διαθήκη. Για τις εγκύρως, εντός των ορίων της εξουσίας του, αναλαμβανόμενες από τον εκτελεστή υποχρεώσεις ή τις ενεργούμενες πράξεις δεσμεύεται ο κληρονόμος προσωπικά και απεριόριστα, ενώ κάθε πράξη του εκτελεστή ή αναλαμβανόμενη από αυτόν υποχρέωση που βρίσκεται έξω από τα όρια εξουσίας του είναι άκυρη και δεν δεσμεύει τον κληρονόμο, υπέχει δε προσωπική ευθύνη ο εκτελεστής κατ' άρθρ. 231 ΑΚ.

Ανάλογα ισχύουν και για τον ειδικό επίτροπο ανήλικου κληρονόμου (1521 ΑΚ). Περαιτέρω, κατά την έννοια του άρθρου 578 ΚΠολΔ, αν ο Άρειος Πάγος διαπιστώσει ότι το αιτιολογικό της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι εσφαλμένο, αλλά το διατακτικό αυτής ορθό, απορρίπτει την αναίρεση, εκτός εάν υπάρχει έννομο συμφέρον να αποτραπεί δεδικασμένο, οπότε αναιρείται η απόφαση μόνον ως προς την εσφαλμένη αιτιολογία της.

Δεν υφίσταται όμως έννομο συμφέρον, εάν η αγωγή απορρίφθηκε ως ουσία αβάσιμη αντί να απορριφθεί ως νόμω αβάσιμη, διότι εντεύθεν δεν μεταβάλλεται η έκταση και η ισχύς του δεδικασμένου. Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο εδέχθη ότι ο αποβιώσας την 28-1-2010 Τ.

Σ. με την από 6-7-2008 ιδιόγραφη διαθήκη του κατέλιπε την κινητή και ακίνητη περιουσία του στον αναιρεσίβλητο ανήλικο τότε υιό του Μ. Σ., εκτός ενός ακινήτου, το οποίο κατέλιπε στην σύζυγό του Α. Τ., μητέρα του ανηλίκου, διόρισε δε εκτελεστή της διαθήκης και διαχειριστή της κληρονομιαίας περιουσίας μέχρι της ενηλικιώσεως του υιού του τον αδελφό του Θ.

Σ.. O τελευταίος υπό την εν λόγω ιδιότητά του άσκησε αγωγή κατά της Εθνικής Τραπέζης αιτούμενος την επιδίκαση του ποσού των 175000 ευρώ, προς αποκατάσταση της ζημίας, την οποία υπέστη ο ανήλικος από την γενομένη από την Εθνική Τράπεζα εις βάρος του πατέρα του αδικαιολόγητη παρακώλυση να αναλάβει τα χρήματά του από τον κοινό λογαριασμό, τον οποίον τηρούσε με συνδικαιούχο την σύζυγό του στην εν λόγω Τράπεζα, με συνέπεια να απολέσει ο ανήλικος το ποσόν αυτό, διότι προετίθετο ο πατέρας του, ο οποίος μετ' ολίγες ημέρες απεβίωσε, να το καταλείψει σε αυτόν ως κληρονομιαίο στοιχείο.

Περαιτέρω εδέχθη ότι, όταν ο ανήλικος ενηλικιώθηκε και έπαυσε η εξουσία του εκτελεστή διαθήκης, δεν χορήγησε στον αναιρεσείοντα δικηγόρο, στον οποίο ο εκτελεστής διαθήκης είχε δώσει την εντολή ασκήσεως της αγωγής και διεξαγωγής της δίκης και είχε συνταχθεί και σχετικό εργολαβικό συμβόλαιο ως προς την αμοιβή του, την απαιτουμένη πληρεξουσιότητα ώστε συνεχίσει την κατά της Εθνικής Τραπέζης δίκη, η οποία ήταν κατά τον χρόνο της ενηλικιώσεως εκκρεμής στον δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας.

Όμως, με το προαναφερόμενο περιεχόμενο η αγωγή δεν μπορούσε να ασκηθεί από τον εκτελεστή διαθήκης αλλά μόνον από την ασκούσα την γονική μέριμνα του ανηλίκου μητέρα του. Και τούτο διότι με την αγωγή αυτή δεν ασκείται αξίωση της κληρονομίας, αλλά αξίωση αποζημιώσεως του ιδίου του προσώπου του ανηλίκου.

Συνεπώς, η ανάθεση στον αναιρεσείοντα δικηγόρο της ασκήσεως της εν λόγω αγωγής ήταν άκυρη ως εκφεύγουσα της εξουσίας του εκτελεστή διαθήκης, διότι δεν αφορούσε κληρονομιαίο στοιχείο, και συνεπώς από την εν λόγω αναληφθείσα από αυτόν έναντι του δικηγόρου υποχρέωση καταβολής δικηγορικής αμοιβής για την άσκηση και συζήτηση της αγωγής δεν δεσμεύεται ο ανήλικος. Επομένως η ένδικη αγωγή, με την οποία ο αναιρεσείων αιτείται την επιδίκαση της κατά το εργολαβικό δικηγορικής αμοιβής, στερείται νομίμου ερείσματος, το δε Εφετείο, το οποίο απέρριψε με άλλη αιτιολογία την αγωγή κατ' ουσίαν, ορθώς κατ' αποτέλεσμα έκρινε. Άλλως θα είχε, εάν το περιεχόμενο της αγωγής ήταν ότι ο κληρονομούμενος είχε ο ίδιος αξίωση αποζημιώσεως κατά της Τραπέζης, διότι αναγκάστηκε να παραμείνει συνδικαιούχος του λογαριασμού, και την αξίωση αυτή την ασκεί ως κληρονόμος (και όχι εξ ιδίου δικαίου) ο ανήλικος. Συνακόλουθα όλοι οι λόγοι αναιρέσεως, οι οποίοι στηρίζονται στους αριθμούς 1, 19, 8, 11 και 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και πλήττουν την παραδοχή της αναιρεσιβαλλομένης ότι ο αναιρεσίβλητος, αν και ανακάλεσε σιωπηρά την εντολή προς τον αναιρεσείοντα για την διεξαγωγή της δίκης, δεν ματαίωσε με κακή πίστη την πλήρωση της αίρεσης βάσει της οποίας οφειλόταν η δικηγορική αμοιβή, είναι αβάσιμοι.

Συνεπώς η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 21.7.2020 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 39/2020 αίτηση για αναίρεση της 43/2019, απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θράκης.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Ιουνίου 2022

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και τούτου αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Δεκεμβρίου 2022.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ