Supreme Court dismisses appeal on lack of reasoning, ruling the lower court correctly applied res judicata principles.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellants' request to overturn the Third Instance Court's decision, finding the appeal inadmissible due to insufficient reasoning. The appellants argued the lower court violated substantive law by failing to apply specific civil code provisions, but the Court held the lower court correctly rejected the claim based on the final judgment of 2005. Consequently, the appeal was rejected as unfounded, and the appellants were ordered to pay the legal costs of the respondents.
Legislator headnote
AI generatedArticles 127 of the Civil Code and 63 of the Code of Civil Procedure; Article 19 of Article 559 of the Code of Civil Procedure: An appeal based on lack of reasoning is inadmissible if the contested judgment clearly establishes the facts and legal basis for its decision, thereby excluding the need for further examination of the substantive law's application.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 201 / 2026 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 201 /2026
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρουλιώ Δαβίου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Θεοφάνη, Αγαθή Δερέ, Μερόπη Τζουγκαράκη, Ευαγγελία Στεργίου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 3 Απριλίου 2024, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ. , για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1) Σ. Λ. του Ι. και της Μ. , 2) Α. - Ι. Λ. του Ι. και της Μ. , κατοίκων ... , οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχαήλ Καραγιάννη, και δεν κατέθεσαν προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Δ. Λ. του Ι. και της Μ. , 2) Ι. Λ. του Δ. και της Α. , κατοίκων ... , οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Ζέρβα, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσαν προτάσεις.
Κατά τη δικάσιμο της 1-3-2023, ο ίδιος ως άνω πληρεξούσιος δικηγόρος, είχε δηλώσει: α) ότι ο Ι. Λ. ενηλικιώθηκε και συνεχίζει την παρούσα δίκη ως υπό στοιχείο 2 αναιρεσίβλητος, στη θέση των υπό στοιχείο 2 αρχικών αναιρεσιβλήτων, από κοινού με τον πατέρα του, αρχικό υπό στοιχείο 1 αναιρεσίβλητο, β) το θάνατο της αρχικής υπό στοιχείο 3 αναιρεσίβλητης, η οποία απεβίωσε στις ...2022, σύμφωνα με την υπ' αριθμό .../2022 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Χαλκιδέων.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-7-1999 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 445/2000 μη οριστική, 42/2005 εν μέρει οριστική, 45/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 45/2018 του Τριμελούς Εφετείου Ευβοίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες, με την από 28-9-2019 αίτησή τους, η οποία προσδιορίστηκε προς συζήτηση για τη δικάσιμο 1-3-2023, και κατόπιν αναβολής για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.
Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από τον συνδυασμό των άρθρων 127 ΑΚ και 63 του ΚΠολΔ, συνάγεται ότι αυτός που συμπλήρωσε το δέκατο όγδοο έτος της ηλικίας του είναι ικανός για κάθε δικαιοπραξία και μπορεί να παρίσταται στο δικαστήριο με το δικό του όνομα. Επομένως, μετά την ενηλικίωση του μέχρι τούδε ανικάνου παράστασης στο δικαστήριο με το δικό του όνομα διαδίκου, παύει αυτοδικαίως η αντιπροσωπευτική εξουσία του νομίμου αντιπροσώπου του (ήτοι των ασκούντων, κατ' άρθρο 1510 ΑΚ, την γονική μέριμνα αυτού γονέων του) και χωρίς να μεσολαβήσει διακοπή της δίκης, κατ' άρθρο 286 ΚΠολΔ, συνεχίζεται η διαδικασία με την συμμετοχή του ενηλίκου διαδίκου. Αν δε η ενηλικίωση αυτού έλαβε χώρα πριν από την έκδοση της απόφασης του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, η αναίρεση κατά της απόφασης αυτής πρέπει να ασκείται από αυτόν ή κατ' αυτού στο δικό του όνομα και όχι στο όνομα του τέως αντιπροσώπου του, εφόσον ο συμμετάσχων στη δευτεροβάθμια δίκη αναιρεσείων ή αναιρεσίβλητος έχει λάβει γνώση της ενηλικίωσης του αντιδίκου του. Τυχόν ασκηθείσα αίτηση αναίρεσης κατά ήδη ενηλικιωθέντος διαδίκου, ως εκπροσωπούμενου από το νόμιμο αντιπρόσωπό του (γονέα του) είναι απαράδεκτη, διότι ο τελευταίος δεν νομιμοποιείται πλέον παθητικά, εκτός αν η αίτηση αναίρεσης εγκριθεί εκ των υστέρων από τον ήδη ενήλικο, ως δικαιούχο διάδικο (ΑΠ 905/2025, ΑΠ 1686/2017, ΑΠ 1166/2009).
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα πρακτικά συνεδρίασης του δικαστηρίου τούτου, ο δεύτερος αναιρεσίβλητος, Ι. Λ. , ήδη ενήλικος, παραστάθηκε στο ακροατήριο, ατομικά και εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Ζέρβα. Από την προσβαλλόμενη απόφαση και τα λοιπά διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, που επιτρεπτά επισκοπούνται για τις ανάγκες της έρευνας της γνώσης του αναιρεσείοντος σχετικά την ενηλικίωση του δεύτερου αναιρεσίβλητου και την εξ αυτής ικανότητα παράστασής του στο παρόν δικαστήριο (άρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα εξής:
Ο δεύτερος αναιρεσίβλητος γεννήθηκε το έτος 1994 και, συνεπώς, ενηλικιώθηκε το έτος 2012. Η χρονολογία γέννησης αυτού διαλαμβάνεται στην πρώτη σελίδα του δικογράφου, της από ...1999 και με αριθμό κατάθεσης .../1999 αγωγής, που άσκησαν οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες κατά των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων, μεταξύ των οποίων ο Ι.
Λ. (ο οποίος φέρεται ως δεύτερος εναγόμενος και ήδη δεύτερος αναιρεσίβλητος, εκπροσωπούμενος στην αγωγή από τους γονείς του). Ο τελευταίος (δεύτερος εναγόμενος), ενηλικιώθηκε το έτος 2012, όπως προαναφέρθηκε, ότε και έπαψε η αντιπροσωπευτική εξουσία των γονέων του και ενεργεί έκτοτε στο δικό του όνομα. Για το λόγο αυτό, κατά την συνεδρίαση της 07-11-2013 κατά την συζήτηση της ένδικης αγωγής, δήλωσε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Νικολάου Ζέρβα, και καταγράφηκε στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη απόφαση πρακτικά (45/2014 Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας) της συζήτησης, τόσο το γεγονός της ενηλικίωσής του όσο και ότι συνεχίζει την δίκη στο όνομά του και εκπροσωπείται από τον ίδιο παραπάνω δικηγόρο.
Στη συνέχεια οι εναγόμενοι, μεταξύ των οποίων ο Ι. Λ. , άσκησαν την από 16.9.2015 έφεσή τους ενώπιον του Εφετείου Ευβοίας κατά της 45/2014 ως άνω απόφασης, την οποία ο τελευταίος ως εκκαλών άσκησε ατομικά και παραστάθηκε ως ενήλικος. Αντιστοίχως εκδόθηκε η προσβαλλόμενη με αναίρεση απόφαση (45/2018 του Εφετείου Ευβοίας), όπου ο Ι.
Λ. επίσης παρίσταται ως εκκαλών διάδικος ατομικά, όντας ενήλικος. Σύμφωνα με την προαναφερόμενη αδιάκοπη σειρά διαδικαστικών εγγράφων και διαδικαστικών ενεργειών προκύπτει ότι οι ενάγοντες- εφεσίβλητοι- αναιρεσείοντες, οι οποίοι παραστάθηκαν σε όλες τις προηγούμενες δίκες, δια του ιδίου πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ανδρέα Σπανού, κατά την άσκηση της ένδικης, από 28.09.2019 αίτησης αναίρεσης, γνώριζαν το γεγονός της ενηλικίωσης, του δεύτερου αναιρεσίβλητου Ι.
Λ. , και ότι αυτή είχε ήδη έλαβε χώρα από το έτος 2012. Παρά ταύτα, άσκησαν την ένδικη αίτηση αναίρεσης κατά του δεύτερου αναιρεσίβλητου, όχι στο όνομά του αλλά ως νομίμως εκπροσωπούμενου από τους γονείς του Δ. και Α. Λ. ως ασκούντων γονική μέριμνα επ' αυτού. Κατόπιν τούτου, η ένδικη αίτηση αναιρέσεως, απευθυνομένη κατά των Δ.
Λ. και Α. Λ. , το γένος Γ. Γ. ως ασκούντων από κοινού την γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου τους, γεννηθέντος το έτος 1994, Ι. Λ. , του οποίου την ενηλικίωση γνώριζαν κατά τα προεκτεθέντα οι αναιρεσείοντες, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη (ΑΠ 1136/2021).
Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62, 73, 286 επ. και 313 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι αν κάποιος διάδικος αποβιώσει κατά την διάρκεια της δίκης και μέχρι το τέλος της προφορικής συζητήσεως μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση και εφόσον τηρηθούν οι νόμιμες διατυπώσεις, μεταξύ των οποίων είναι και εκείνη της γνωστοποιήσεως του θανάτου στον αντίδικο του αποβιώσαντος, επέρχεται διακοπή της δίκης και όλες οι διαδικαστικές πράξεις που επιχειρούνται μέχρι την νόμιμη επανάληψη της διαδικασίας λογίζονται άκυρες.
Ο θάνατος του διαδίκου, που επιφέρει τη βίαιη διακοπή της δίκης, καθώς και η εκούσια επανάληψη αυτής από τους κληρονόμους του, μπορούν να γνωστοποιηθούν διαδοχικά με ενιαία δήλωση στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης προς συζήτηση, εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητάς τους ως κληρονόμων, οπότε ακολουθεί η άμεση συζήτηση της υπόθεσης.
Η γνωστοποίηση του λόγου της διακοπής, γίνεται κατά το άρθρο 287 του ίδιου Κώδικα με επίδοση δικογράφου ή με τις προτάσεις ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξης, από εκείνον που έχει δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή από εκείνον που μέχρι τη στιγμή της επελεύσεως του λόγου της διακοπής ήταν πληρεξούσιός του.
Ως διάδικος υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης επί θανάτου του αρχικού διαδίκου νοείται ο κληρονόμος του, ο οποίος και έχει δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη (ΑΠ 1283/2022). Επίσης την επανάληψη της δίκης μπορεί να προκαλέσει και ο αντίδικος του θανόντος διαδίκου, προσκαλώντας τους καθολικούς διαδόχους του για το σκοπό αυτό, με κοινοποίηση δικογράφου, όχι όμως πριν περάσει η προθεσμία της αποποίησης ή πριν εκείνοι απωλέσουν με οποιονδήποτε τρόπο το δικαίωμα της αποποίησης.
Στην προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων (άρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι, κατά την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο για την συζήτηση της αναίρεσης (01.03.2023), η τρίτη των αναιρεσιβλήτων Μ. χα Ι. Λ. , δεν παραστάθηκε, αλλά εμφανίσθηκε ο δικηγόρος Νικόλαος Ζέρβας ο οποίος την είχε εκπροσωπήσει ως πληρεξούσιος δικηγόρος της στην εφετειακή δίκη και δήλωσε προφορικά ότι η τελευταία έχει αποβιώσει, προσκόμισε δε την από ...2022 ληξιαρχική πράξη θανάτου της, του Ληξιάρχου του Δήμου Χαλκιδέων, από την οποία προκύπτει ότι η αναιρεσίβλητη αυτή απεβίωσε στις ...2022, ήτοι μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης που έλαβε χώρα στις 03.12.2019. Ακολούθως, το δικαστήριο εκείνο (της 01ης.03.2023) ανέβαλε τη συζήτηση για την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της απόφασης.
Πλην όμως, δήλωση επανάληψης της δίκης από τους κληρονόμους της θανούσας δεν έγινε, ούτε και από τους αντιδίκους τους- αναιρεσείοντες. Κατά συνέπεια, επειδή οι αναιρεσίβλητοι αυτής της δίκης συνδέονται με το δεσμό της απλής ομοδικίας, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ως προς την θανούσα τρίτη αναιρεσίβλητη.
Περαιτέρω, η διαδικαστική πορεία της υποθέσεως, κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική διαδικασία μέρος, κατόπιν επιτρεπτής κατ' άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. , εκτίμησης των διαδικαστικών εγγράφων, έχει ως εξής: Οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες, άσκησαν, ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας, κατά των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων, αγωγή με την οποία ζήτησαν, κατά την κύρια βάση της, να αναγνωριστούν ως άκυρες οι αναφερόμενες σε αυτή δικαιοπραξίες (τροποποιητικές πράξεις σύστασης οροφοκτησιών, γονικές παροχές και δωρεές), που περιέχονται στα σχετικά συμβολαιογραφικά έγγραφα και στις οποίες προέβη ο πατέρας τους Ι.
Λ. που απεβίωσε στις ...1997, αδιάθετος, για το λόγο ότι, κατά τον χρόνο σύστασής τους δεν είχε συνείδηση των πραττομένων και έπασχε από ψυχική διαταραχή που περιόριζε την λειτουργία της βούλησής του. Κατά δε την επικουρική βάση αυτής, ζήτησαν: 1.- την ανατροπή των αναφερομένων στην αγωγή δωρεών, που έχουν ως αντικείμενο ακίνητα και προσβάλλουν την νόμιμη μοίρα τους, ως άστοργων, κατά το μέτρο που απαιτείται για την συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας επί της κληρονομίας του πατέρα τους και 2.- να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, για τους οποίους θα ανατραπούν οι δωρεές, να τους μεταβιβάσουν την κυριότητα των ακινήτων, που αυτές αφορούν, κατά το ελλείπον ποσοστό της νόμιμης μοίρας τους.
Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την 445/2000 προδικαστική απόφασή του, έκρινε νόμιμη την αγωγή ως προς την κύρια βάση της. Στη συνέχεια, αφού εκτίμησε ότι στην επικουρική βάση αυτής, σωρεύονται παραδεκτά, α) αξίωση μέμψης άστοργων δωρεών και β) αγωγή περί κλήρου για την συμπλήρωση νόμιμης μοίρας των εναγόντων, έκρινε νόμιμη την αξίωση της μέμψης των άστοργων δωρεών.
Περαιτέρω, έταξε ως προς την κύρια βάση της αγωγής και την επικουρική της αξίωσης από την μέμψη άστοργων δωρεών, τα σχετικά θέματα απόδειξης, τόσο σε βάρος των εναγόντων όσο και σε βάρος των εναγομένων, σε ότι αφορά τις ενστάσεις που οι τελευταίοι είχαν προβάλλει με τις προτάσεις τους αμυνόμενοι κατά της αξίωσης των εναγόντων για την μέμψη των άστοργων δωρεών. Όσον αφορά την περί κλήρου αξίωση, το δικαστήριο ανέστειλε την πρόοδο της δίκης, μέχρι να προσκομιστούν από τους ενάγοντες, πιστοποιητικά του αρμόδιου οικονομικού εφόρου, περί υποβολής δήλωσης φόρου κληρονομίας ή από οποιονδήποτε διάδικο, βεβαίωση του άρθρου 106 παρ.2 ΝΔ/τος 118/1973. Μετά την διεξαγωγή των αποδείξεων, εκδόθηκε από το ίδιο δικαστήριο η 42/2005, αντιμωλία των διαδίκων, απόφασή του με την οποία απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η κύρια βάση της αγωγής ήτοι η αφορώσα την αναγνώριση της ακυρότητας των αναφερομένων σε αυτήν δικαιοπραξιών λόγω του ότι ο θανών πατέρας τους δεν είχε συνείδηση των πραττομένων και έπασχε από ψυχική διαταραχή που περιόριζε τη λειτουργία της βούλησής του. Με την αξίωση της επικουρικής παραπάνω βάσης της αγωγής, ως προς την οποία είχαν ταχθεί αποδείξεις, όπως προαναφέρθηκε, δεν ασχολήθηκε το δικαστήριο.
Περαιτέρω με σχετική διάταξη ανέστειλε και πάλι την πρόοδο της δίκης "ως προς την επικουρική σωρευόμενη περί κλήρου αγωγή", για τον ίδιο λόγο που ανέστειλε την πρόοδο αυτής και η προδικαστική απόφαση του ιδίου δικαστηρίου, της οποίας (επικουρικής βάσης, της αγωγής περί κλήρου για την συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας), η συζήτηση επανήλθε ενώπιον του ιδίου δικαστηρίου με κλήση των εναγόντων.
Μετά την συζήτηση αντιμωλία των διαδίκων, εκδόθηκε η 45/2014 απόφαση του ιδίου ως άνω δικαστηρίου, το οποίο ερεύνησε εκ νέου την κύρια βάση της αγωγής, η οποία, όπως προαναφέρθηκε, είχε ήδη απορριφθεί κατ' ουσίαν με την 45/2005 απόφαση. Στη συνέχεια δέχθηκε την ήδη απορριφθείσα με την οριστική διάταξη της προαναφερόμενης 45/2005 απόφασης του ιδίου δικαστηρίου, κύρια βάση της αγωγής, κατ' ουσίαν, αναγνώρισε δηλαδή την ακυρότητα των ενδίκων δικαιοπραξιών και περαιτέρω δέχθηκε ότι "παρέλκει η εξέταση των επικουρικών βάσεων της αγωγής και των συνεχομένων με αυτές ενστάσεων".
Κατά της απόφασης αυτής, άσκησαν, ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Ευβοίας, έφεση οι εναγόμενοι ήδη αναιρεσίβλητοι , επί της οποίας εκδόθηκε η 45/2018 απόφασή του, η οποία δέχθηκε κατ' ουσίαν την έφεση, εξαφάνισε την εκκληθείσα απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, έκρινε, ότι η κύρια βάση της αγωγής είναι απορριπτέα λόγω δεδικασμένου και ότι, κατ' ορθή εκτίμηση του δικογράφου της αγωγής, η επικουρική βάση αυτής στηρίζει αξίωση περί μέμψης άστοργων δωρεών, με παραδεκτώς σωρευόμενη ενοχική αγωγή του άρθρου 949 ΚΠολΔ, με αίτημα να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι δωρεοδόχοι να δηλώσουν ότι μεταβιβάζουν, στην περίπτωση που γίνει δεκτή η περί μέμψης αγωγή, στους νόμιμους μεριδούχους την κυριότητα των ακινήτων, που αυτές αφορούν, και όχι αγωγή περί κλήρου για την συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας των εναγόντων και απέρριψε την αγωγή στο σύνολό της.
Η τελευταία αυτή απόφαση (45/2018) προσβάλλεται με την αίτηση αναίρεσης, ως προς το κεφάλαιο αυτής που αφορά την απόρριψη ως αόριστης, της αγωγής περί μέμψης των άστοργων δωρεών και ως προς την απόρριψη της κύριας βάσης της αγωγής. Κατά τη διάταξη του άρθρου 1831 παρ. 2 του Α.Κ. , που αφορά τον υπολογισμό της νομίμου μοίρας "στην κληρονομιά προσθέτονται, με την αξία που είχαν κατά το χρόνο της παροχής, οτιδήποτε ο κληρονομούμενος παραχώρησε, όσο ζούσε, χωρίς αντάλλαγμα σε μεριδούχο είτε με δωρεά είτε με άλλο τρόπο και επίσης οποιαδήποτε δωρεά που ο κληρονομούμενος έκανε στα τελευταία δέκα χρόνια πριν από το θάνατο του, εκτός αν την επέβαλαν λόγοι ευπρέπειας ή ιδιαίτερο ηθικό καθήκον".
Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 1835 παρ.1 του ίδιου Κώδικα (μέμψη άστοργης δωρεάς), "κάθε δωρεά εν ζωή του κληρονομουμένου, η οποία κατά το άρθρο 1831 υπολογίζεται στην κληρονομία, μπορεί να ανατραπεί εφόσον η κληρονομία που υπάρχει κατά το χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου δεν επαρκεί για να καλύψει τη νόμιμη μοίρα".
Εξάλλου κατά την διάταξη του άρθρου 1509 παρ.1 ΑΚ, "η παροχή περιουσίας στο τέκνο από οποιονδήποτε γονέα, είτε για την δημιουργία ή τη διατήρηση οικονομικής ή οικογενειακής αυτοτέλειας είτε για την έναρξη ή την εξακολούθηση επαγγέλματος, αποτελεί δωρεά μόνο ως προς το ποσόν που υπερβαίνει το μέτρο το οποίο επιβάλλουν οι περιστάσεις...".
Επομένως η περιουσιακή παροχή του γονέα προς το τέκνο, εφόσον συγκεντρώνει τις παραπάνω προϋποθέσεις (δηλαδή γίνεται για τους σκοπούς που αναφέρονται στην αμέσως ανωτέρω διάταξη και δεν υπερβαίνει το μέτρο που επιβάλλουν οι περιστάσεις), δεν αποτελεί δωρεά και κατά συνέπεια δεν προσβάλλεται ως "άστοργη" , έστω και αν θίγει την νόμιμη μοίρα (ΑΚ 1835), στην περίπτωση όμως που η παροχή αυτή υπερβαίνει το μέτρο που επιβάλλουν οι περιστάσεις, τότε αυτή αποτελεί δωρεά ως προς το υπερβάλλον, οπότε εφαρμόζονται οι διατάξεις της δωρεάς και υπόκειται σε μέμψη ως προς αυτό το υπερβάλλον.
Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 1825 και 1836 ΑΚ, προκύπτει ότι, σε μέμψη υπόκεινται οι δωρεές, οι οποίες, σύμφωνα με το άνω άρθρο 1831 παρ. 2 ΑΚ, προστίθενται στην κληρονομία για τον προσδιορισμό της και τον υπολογισμό βάσει αυτής της νόμιμης μοίρας , δηλαδή κάθε δωρεά του κληρονομουμένου προς μεριδούχο οποτεδήποτε και αν έγινε ή προς τρίτο που πραγματοποιήθηκε κατά την τελευταία προ του θανάτου του δεκαετία, εκτός εάν η δωρεά έγινε από ιδιαίτερο ηθικό καθήκον ή από λόγους ευπρεπείας (1509 ΑΚ), οπότε δεν προσβάλλεται ως άστοργη, έστω και αν θίγει τη νόμιμη μοίρα μεριδούχου.
Δωρεά από ιδιαίτερο καθήκον, κατά την έννοια της ανωτέρω διατάξεως του άρθρου 1831 παρ.2 Α.Κ. , θεωρείται εκείνη η οποία γίνεται από υποχρέωση του δωρητή προς το δωρεοδόχο, η οποία ανακύπτει από ιδιαίτερες συνθήκες και περιστάσεις και στηρίζεται στις επιταγές της ηθικής και της αλληλεγγύης και επομένως δεν υπάρχει στη δωρεά που γίνεται από γονέα στο τέκνο του ως ανταμοιβή για τις περιποιήσεις του, αφού μεταξύ αυτών υπάρχει νομική υποχρέωση, από το συγγενικό τους δεσμό.
Από λόγους δε ευπρέπειας είναι η δωρεά που ανταποκρίνεται στις κοινωνικές συνήθειες ή τις απαιτήσεις της κοινής γνώμης ή γίνεται από κοινωνική υποχρέωση (ΑΠ 500/2014, ΑΠ 23/2015). Με τα δεδομένα αυτά, όταν με αγωγή μέμψης άστοργης δωρεάς, προσβάλλεται γονική παροχή που έγινε προς μεριδούχο πρέπει, για να είναι ορισμένη η αγωγή αυτή, να εκτίθενται σαφώς τα στοιχεία από τα οποία προκύπτει, ότι η γονική παροχή είναι ή δεν είναι μερικώς δωρεά, δηλαδή ότι υπερβαίνει ή όχι το μέτρο, το οποίο επιβάλλουν οι περιστάσεις, το οποίο κρίνεται σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση με βάση την περιουσιακή κατάσταση των γονέων, τον αριθμό των τέκνων, τις ανάγκες των τέκνων, την οικονομική κατάσταση των άλλων τέκνων κλπ. (ΑΠ 518/2006), καθόσον η ανατροπή της γονικής παροχής ως δωρεά, γίνεται κατά το υπερβάλλον μέτρο.
Επιπλέον, η ποιοτική η ποσοτική αοριστία του δικογράφου της αγωγής, υπάρχει αν ο ενάγων δεν αναφέρει στην αγωγή με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποτελούν προϋπόθεση εφαρμογής του κανόνα δικαίου, στον οποίο στηρίζεται το αίτημα της αγωγής.
Στην περίπτωση αυτή η αγωγή απορρίπτεται ως αόριστη και η σχετική παράβαση ελέγχεται αναιρετικά, με τη διάταξη του αριθμού 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ (ΑΠ 87/2013, ΑΠ 834/2013).
Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση της ένδικης αγωγής, όσον αφορά την αξίωσή της, περί μέμψης άστοργων δωρεών, προκύπτει ότι οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες, ιστορούσαν σε αυτή ότι: Ο κληρονομούμενος πατέρας τους, κάτοικος εν ζωή Χαλκίδας, απεβίωσε στις ...1997, χωρίς να αφήσει διαθήκη και ότι άφησε μοναδικούς εξ αδιαθέτου κληρονόμους του, τα τέκνα του (ενάγοντες και τον πρώτο εναγόμενο) και την χήρα του, τρίτη των εναγομένων.
Ότι κατά το χρόνο του θανάτου του ο κληρονομούμενος κατέλειπε περιουσία (κινητή και ακίνητη), η οποία, λεπτομερώς αναφέρεται στην αγωγή κατά είδος και αξία. Ότι ο κληρονομούμενος προ του θανάτου του προέβη σε χαριστικές δικαιοπραξίες στα τέκνα του και συγκεκριμένα: το έτος 1990 με το .../1990 συμβόλαιο γονικής παροχής του συμβολαιογράφου … Τ.
Α. , νομίμως μεταγεγραμμένο, μεταβίβασε στον δεύτερο των εναγόντων ήδη αναιρεσείοντα, μια οριζόντια ιδιοκτησία, μελλοντικό διαμέρισμα, του πρώτου ορόφου, της επί της οδού ... οικοδομής, επιφανείας 129,30 τ.μ., αξίας κατά το χρόνο της παροχής 3.000.000 δραχμών, όπου ο δεύτερος ενάγων κατασκεύασε διαμέρισμα το οποίο χρησιμοποιεί ως κατοικία.
Το έτος 1993 με το .../1993 συμβόλαιο γονικής παροχής του ίδιου συμβολαιογράφου νομίμως μεταγεγραμμένου, μεταβίβασε στον πρώτο εναγόμενο- αναιρεσίβλητο, την Α1 οριζόντια ιδιοκτησία, μελλοντικό διαμέρισμα του πρώτου ορόφου, της επί της οδού ... πολυκατοικίας, επιφανείας 191,07 τμ, αξίας κατά το χρόνο της παροχής 5.000.000 δραχμών, όπου ο δωρεοδόχος κατασκεύασε διαμέρισμα το οποίο χρησιμοποιεί ως κατοικία.
Ότι με την .../1997 πράξη τροποποίησης οριζοντίου ιδιοκτησίας, νομίμως μεταγραφείσας, ο δικαιοπάροχος των διαδίκων, προέβη σε τροποποίηση της ως άνω .../1990 πράξης σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας, που αφορά το προαναφερόμενο οικόπεδο επί της οδού ... , και διαίρεσε την υπεράνω του πρώτου υπέρ του ισογείο αέρινη στήλη σε δύο (2) οριζόντιες μέλλουσες να ανεγερθούν ιδιοκτησίες, α) υπό στοιχεία Β1 διαμέρισμα του δευτέρου υπέρ του ισογείου ορόφου εμβαδού 129,30 τμ και β) στο μελλοντικό υπό στοιχείο Γ1 διαμέρισμα του τρίτου υπερ του ισογείου ορόφου, επιφανείας 101,29 τ.μ.
Ότι με την ...1997 πράξη τροποποιήσεως οριζοντίου ιδιοκτησίας, νομίμως μεταγραφείσα, ο δικαιοπάροχος των διαδίκων, προέβη σε τροποποίηση της .../1993 πράξης σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας, που αφορά το προαναφερόμενο οικόπεδό του επί της οδού ... , ως προς την υπο στοιχ. Ι1 οριζόντια ιδιοκτησία του ισογείου ορόφου, και διαίρεσε αυτή σε δύο οριζόντιες ιδιοκτησίες, ήτοι α) στο υπάρχον, υπό στοιχ. Ι1, διαμέρισμα, επιφανείας 75 τμ. και β) στο μελλοντικά ανεγερθησόμενο, υπό στοιχείο Ι2, διαμέρισμα, επιφανείας 58,21 τ.μ.
Ότι τις δημιουργηθείσες με τις παραπάνω, τροποποιητικές οριζοντίου ιδιοκτησίας πράξεις, ο κληρονομούμενος μεταβίβασε ως εξής: 1.- Με το ...1997 συμβόλαιο γονικής παροχής, νομίμως μεταγραφέν, μεταβίβασε στον πρώτο των εναγομένων υιό του (Δ. Λ.), κατά ψιλή κυριότητα, παρακρατών την επικαρπία υπέρ αυτού "εφ' όρου ζωής του" τις εξής οριζόντιες ιδιοκτησίες του προπεριγραφομένου οικοπέδου επί της οδού ... , που συστήθηκαν όπως προαναφέρθηκε, α) την υπό στοιχ.
Ι2 οριζόντια ιδιοκτησία (μελλοντική), επιφανείας 58,21 τμ, αξίας, κατά το χρόνο της παροχής, της ψιλής κυριότητος μεν 3.000.000 δρχ. , της δε πλήρους κυριότητος, 4.000,000 δρχ. , β) την υπό στοιχ. Β1 οριζόντια ιδιοκτησία (μελλοντική), του δευτέρου υπέρ το ισόγειο όροφο, επιφανείας 191,07 τ.μ. , αξίας, κατά το χρόνο της παροχής, της ψιλής κυριότητος μεν 7.000.000 δρχ. , της δε πλήρους κυριότητος, 10.000.000 δρχ. , γ) την υπό στοιχ.
Γ1 οριζόντια ιδιοκτησία (μελλοντική), του τρίτου υπέρ το ισόγειο όροφο, επιφανείας 191,07 τ.μ. , αξίας, κατά το χρόνο της παροχής, της ψιλής κυριότητος μεν 7.000.000 δρχ. , δε πλήρους κυριότητος, 10.000.000 δρχ. , δ) την υπό στοιχείο, Δ1 οριζόντια ιδιοκτησία (μελλοντική), του τετάρτου υπέρ το ισόγειο ορόφου, επιφανείας 191,07 τ.μ. , αξίας, κατά το χρόνο της παροχής, της ψιλής κυριότητος μεν 7.000.000 δρχ. , της δε πλήρους κυριότητος, 10.000.000 δρχ. , ε) την υπό στοιχείο Ε1 οριζόντια ιδιοκτησία (μελλοντική), του πέμπτου υπέρ το ισόγειο ορόφου (ρετιρέ), επιφανείας 86,82 τμ, αξίας κατά το χρόνο της παροχής της ψιλής κυριότητος μεν 4.000,000 δρχ. , της δε πλήρους κυριότητος, 6.000,000 δρχ.
Επιπλέον κατάρτησε: το ...1997 συμβόλαιο δωρεάς εν ζωή, νομίμως μεταγραφέντος, με το οποίο μεταβίβασε στην τρίτη των εναγομένων, σύζυγό του (Μ. Λ. , ήδη αποβιώσασα) κατά ψιλή κυριότητα, παρακρατώντας την επικαρπία υπέρ εαυτού, την υπό στοιχ. Ι1 οριζόντια ιδιοκτησία (υπάρχον διαμέρισμα), επιφανείας 75 τ.μ. , επί της οδού ... , αξίας, κατά το χρόνο της δωρεάς, της ψιλής κυριότητος μεν 5.000.000 δρχ. , της δε πλήρους κυριότητος 9.000.000 δρχ. , το ...1997 συμβόλαιο δωρεάς εν ζωή, νομίμως μεταγραφέντος με το οποίο μεταβίβασε στον δεύτερο των εναγομένων, εγγονό του (Ι.
Λ.), κατά ψιλή κυριότητα, και. προς την τρίτη των εναγομένων, σύζυγό κατ' επικαρπίαν, την οριζόντια ιδιοκτησία (υπάρχον) κατάστημα, του ισογείου επιφανείας 129,30 τ.μ. , επί της οδού ... , αξίας, κατά το χρόνο της δωρεάς, της ψιλής κυριότητος μεν 22.000.000 δρχ. και της επικαρπίας 15.000.000 δρχ. δηλαδή συνολικά 37.000.000 δρχ. , το ...1997 συμβόλαιο γονικής παροχής, νομίμως μεταγραφέντος, με το οποίο μεταβίβασε προς τον πρώτο εναγόμενο γιό του (Δ.
Λ.), κατά ψιλή κυριότητα, παρακρατών την επικαρπία, την υπό στοιχ. Γ1 μελλοντική οριζόντια ιδιοκτησία του τρίτου υπέρ το ισόγειο ορόφου (ρετιρέ), επιφανείας 101,29 τ.μ. , επί της οδού ... , αξίας, κατά το χρόνο της παροχής, της ψιλής κυριότητος μεν 5.000.000 δρχ. της δε πλήρους κυριότητος 6.000.000 δρχ. , το ...1997 συμβόλαιο γονικής παροχής, μεταγραφέντος νομίμως, με το οποίο μεταβίβασε στον πρώτο ενάγοντα γιό του, (Σ.
Λ.), κατά πλήρη κυριότητα, την υπό στοιχείο Β1, μελλοντική, οριζόντια ιδιοκτησία του τρίτου υπέρ το ισόγειο ορόφου (ρετιρέ), επιφανείας 129,30 τ.μ, επί της οδού ... , αξίας, κατά το χρόνο της παροχής 6.000.000 δρχ. Ότι η αξία των αναφερομένων παραπάνω κληρονομιαίων (ακινήτων και αυτοκινήτου), κατά το χρόνο επαγωγής της κληρονομίας, του πατρός τους και των, επίσης ως άνω λεπτομερώς αναφερομένων, δωρηθέντων από αυτόν, με δωρεές εν ζωή και γονικές παροχές ακινήτων του, γενόμενες όλες εντός της τελευταίας προ του θανάτου του δεκαετίας, τις οποίες δεν επέβαλε ιδιαίτερο ηθικό καθήκον ή λόγοι ευπρεπείας, κατά το χρόνο που αυτές έγιναν, δηλαδή η πλασματική κληρονομία, ανέρχεται συνολικά στο ποσό των (122.000.000) δρχ.
και ότι η νόμιμη μοίρα του καθενός των διαδίκων, ανέρχεται στο ποσό των 15.250.000 δραχμών, δηλαδή στο ήμισυ του 1/4 εξ αδιαιρέτου, κατά το βαθμό συγγενείας τους με τον κληρονομούμενο (τέκνα του) και των αριθμό των νομίμων εξ αδιαθέτου κληρονόμων του (σύζυγος και τρία τέκνα). Ότι, επειδή, δεν υπολογίζονται ως κληρονομιαία ακίνητα τα δωρηθέντα με τις προαναφερόμενες συμβολαιογραφικές πράξεις, επειδή η μεταγραφή των συμβολαίων έγινε μετά το θάνατο του κληρονομούμενου πατέρας τους, η επαχθείσα σε αυτούς κληρονομία του, συνίσταται στα 1/4 εξ αδιαιρέτου:
α) οικοπέδου, εμβαδού 444 τ.μ. , που βρίσκεται στη θέση "Συκιές" κτηματικής περιφέρειας Δοκού Χαλκίδος, αξίας, κατά το χρόνο της επαγωγής, 8.000.000 δρχ. και του μεριδίου του καθενός των εναγόντων (1/4) 2.000.000 δρx., β) αγροτεμαχίου, εμβαδού 270 τ.μ. που βρίσκεται στη θέση "Βροντού" της κτηματικής περιφέρειας Χαλκίδος, αξίας, κατά το χρόνο της επαγωγής, του όλου ακινήτου 6.000.000 δρχ.
και του κληρονομικού μεριδίου του καθενός των εναγόντων (1/4) 1.500.000 δρχ. και γ) ενός αυτοκινήτου ΙΧ επιβατηγού, εργοστασίου κατασκευής Ρενώ, νομίμως κυκλοφορούντος, αξίας, κατά το χρόνο επαγωγής της κληρονομίας, του όλου 2.000.000 δρχ. και του κληρονομικού μεριδίου εκάστου (1/4) 500.000 δρχ. Ότι, κατά τα προαναφερόμενα η αξία της επαχθείσης στον καθένα από τους ενάγοντες κληρονομίας, κατά το χρόνο της επαγωγής, ανήρχετο συνολικά στο ποσό των 4.000.000 δρχ.
Ότι επειδή η αξία του περιγραφόμενου λεπτομερώς στο ιστορικό ακινήτου (οριζόντιας ιδιοκτησίας - μελλοντικού διαμερίσματος) που μεταβίβασε, με το ...1997 συμβόλαιο γονικής παροχής, ο κληρονομούμενος πατέρας τους στον πρώτο από των εναγόντων (Σ. Λ.), ανήρχετο, κατά το χρόνο της παροχής, στο ποσό των 6.000.000 δρx., του δε, επίσης περιγραφομένου ανωτέρω ακινήτου (οριζόντιας ιδιοκτησίας - μελλοντικού διαμερίσματος) που μεταβίβασε, με το .../1990 συμβόλαιο γονικής παροχής ο κληρονομούμενος στον δεύτερο των εναγόντων, ανήρχετο, κατά το χρόνο της παροχής, στο ποσό των 3.000.000 δρχ, η αξία της επαχθείσης κληρονομίας του θανόντος πατρός τους καθώς και των μεταβιβασθέντων απ' αυτόν σε αυτούς (ενάγοντες), εν ζωή, με γονικές παροχές, ανέρχεται συνολικά, για με τον πρώτο (Σ.) στο ποσό των 10.000.000 δρx. (4.000.000 δρχ.
η αξία του κληρονομικού μεριδίου και 6.000.000 δρχ. η αξία της γονικής παροχής) για δε τον δεύτερο (Α.) στο ποσό των 7.000.000 δρx. (4.000.000 δρχ. η αξία του κληρονομικού μεριδίου και 3.000.000 δρχ. τη αξία της γονικής παροχής). Ότι, επειδή, σύμφωνα με τα παραπάνω, η αξία της επαχθείσας κληρονομίας του πατρός τους, συμποσούμενη με την αξία των μεταβιβασθέντων σε αυτούς εν ζωή, με τις προαναφερόμενες παροχές, υπολείπεται του ποσού της νόμιμης μοίρας του μεν πρώτου αυτών (Σ.
Λ.) κατά το ποσό των 5.250.000 δρχ. (15.250.000 δρχ.-10.000.000 δρχ.), του δε δευτέρου (Α. Λ.) κατά το ποσό των 9.000.000 δρχ. (15.250.000 δρχ. -7.000.000 δρχ.). Με τα δεδομένα αυτά ζητούσαν, με την επικουρική βάση της αγωγής, να ανατραπούν οι παραπάνω άστοργες δωρεές, οι οποίες δεν έγιναν από ιδιαίτερο ηθικό καθήκον ή από λόγους ευπρέπειας, που συστάθηκαν με τα λεπτομερώς περιγραφόμενα, κατά το περιεχόμενό τους, στο ιστορικό συμβόλαια, με αριθμούς .../1993 του συμβολαιογράφου … , Τ.
Α. και των με αριθμ. ... , ... , ... και ...1997 της συμβολαιογράφου … Α. Κ. - Κ. προς τους εναγόμενους, κατά τη σειρά των συμβολαίων από το μεταγενέστερο προς το προγενέστερο και κατά τη σειρά των ακινήτων σε κάθε συμβόλαιο από το τελευταία μνημονευόμενο προς το πρώτο, μέχρι τη συμπλήρωση του ελλείποντος ποσού για την συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας τους, που ανέρχεται για μεν τον πρώτο ενάγοντα (Σ.
Λ.) σε 5.250.000 δρχ., για το δε δεύτερο ενάγοντα (Α. Λ.) σε 8.250.000 δρχ. και να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, για τους οποίους θα ανατραπούν οι δωρεές, να τους μεταβιβάσουν, με συμβολαιογραφικό έγγραφο, κατά κυριότητα και νομή, τα ακίνητα που αυτές αφορούν, κατά το αναλογούν ποσοστό εξ εκάστου ακινήτου, άλλως και σε περίπτωση αρνήσεώς τους, να θεωρηθεί (λογιστεί) ως γενόμενη η δήλωση βουλήσεώς τους για τις μεταβιβάσεις αυτές και να θεωρηθεί ως αυτοδίκαια καταρτισθείσα η σύμβαση μεταβίβασης.
Το Πρωτοβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε ως νόμιμη την αγωγή και με την προδικαστική του απόφαση, διέταξε αποδείξεις σε βάρος αμφοτέρων των διαδίκων μερών, χωρίς, όπως προαναφέρθηκε, να εκδοθεί απόφαση επί της επικουρικής βάσης της αγωγής. Το Εφετείο, μετά την παραδοχή λόγου έφεσης των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων, κατά της πρωτόδικης απόφασης, (45/2014), εξαφάνισε αυτή κατά την κύρια βάση της αγωγής λόγω δεδικασμένου, όπως επίσης προαναφέρθηκε, ακολούθως, όπως είχε την δικονομική δυνατότητα, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 511, 520, 522, 524 παρ.1, 525 παρ.1 και 536 ΚΠολΔ, κράτησε και δίκασε την αγωγή ως προς την επικουρική της βάση, δηλαδή την μέμψη άστοργων δωρεών , την οποία απέρριψε ως αόριστη.
Ειδικότερα το Εφετείο δέχθηκε επί λέξει τα εξής: "Ως προς την επικουρική βάση της μέμψης άστοργης δωρεάς, η αγωγή είναι αόριστη και γι' αυτό απορριπτέα, διότι η γονική παροχή αποτελεί δωρεά μόνο κατά το ποσό που υπερβαίνει το μέτρο που επιβάλλουν οι περιστάσεις, το οποίο όμως δεν προσδιορίζεται με την αγωγή.
Συγκεκριμένα, ...., εν προκειμένω, στην αγωγή δεν αναφέρεται εάν οι γονικές παροχές του κληρονομούμενου προς τον πρώτο των εναγομένων είναι δωρεά στο σύνολό της ή μερικώς, δηλαδή ότι υπερβαίνει το μέτρο, το οποίο επιβάλλουν οι περιστάσεις, το οποίο για να κριθεί θα πρέπει να αναφέρεται η οικονομική κατάσταση και η κοινωνική θέση του γονέα κατά τη σύσταση της παροχής και η οικογενειακή του κατάσταση, δηλαδή ο αριθμός των τέκνων, η ηλικία του ίδιου και των τέκνων του, οι ανάγκες των τέκνων, η οικονομική τους κατάσταση, η τυχόν οικογένειες που έχουν δημιουργήσει κλπ.
Στην προκειμένη περίπτωση με την ένδικη αγωγή, οι ενάγοντες ζητώντας την ανατροπή των γενομένων με τα αναφερόμενα στην αγωγή λεπτομερώς συμβόλαια γονικών παροχών προς τον πρώτο εναγόμενο αδερφό τους και υιό του κληρονομούμενου, για το λόγο ότι προσβάλλουν την νόμιμη μοίρα τους, ισχυρίζονται ότι τις αυτές (παροχές) "δεν επέβαλε ιδιαίτερο ηθικό καθήκον ή λόγοι ευπρέπειας". Με μόνη, όμως, την αναφορά αυτή και χωρίς οποιοδήποτε προσδιορισμό των περιστάσεων, από την εξειδίκευση των οποίων θα κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση η γονική παροχή υπερέβαινε, κατά το χρόνο συστάσεώς της, το μέτρο, που επέβαλλαν οι περιστάσεις, ούτως ώστε κατά το υπερβάλλον να υπόκειται σε ανατροπή κατά τις διατάξεις των άρθρων 1835 επ. ΑΚ, ως δωρεά, η ένδικη αγωγή είναι, σύμφωνα με τις προεκτεθείσες σκέψεις, παντελώς αόριστη και ανεπίδεκτη δικαστικής εκτιμήσεως. Κατά συνέπεια, δεν πληρώνονται οι όροι του άρθρου 216 ΚΠολΔ περί της σαφούς και πλήρους εκθέσεως των αναγκαίων θεμελιωδών κατά νόμο στοιχείων της αγωγής.
Συνεπώς το Δικαστήριο τούτο δύναται και υποχρεούται να ελέγξει αυτεπαγγέλτως το ορισμένο της αγωγής, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι δεν υπάρχει σχετικός λόγος εφέσεως, ενώ σε καμία περίπτωση δεν καθίσταται δυσμενέστερη θέση των εκκαλούντων. Σύμφωνα με τα παραπάνω, πρέπει η αγωγή κατά την επικουρική της βάση, να απορριφθεί ως απαράδεκτη, λόγω αοριστίας.". Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο, και απέρριψε την αγωγή ως αόριστη, διότι δεν εκτίθενται σε αυτή, κατά τα αναφερόμενα στην προηγηθείσα μείζονα σκέψη της παρούσας, τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για την εξειδίκευση ότι, οι γονικές αυτές παροχές είναι δωρεές στο σύνολό τους ή μερικώς, δηλαδή ότι υπερβαίνουν το μέτρο που επιβάλλουν οι περιστάσεις, οι οποίες (περιστάσεις) πράγματι δεν εξειδικεύονται στην αγωγή, ώστε ακολούθως να υπόκεινται σε ανατροπή, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 1835 ΑΚ, δεν κήρυξε παρά το νόμο απαράδεκτη την αγωγή λόγω αοριστίας, καθόσον πράγματι υπό τα δεδομένα αυτά, η αγωγή ήταν αόριστη, κατά το ενδιαφέρον την αναιρετική διαδικασία σκέλος. Επομένως, ο πρώτος αναιρετικός λόγος, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αρ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ότι δηλαδή το Εφετείο, παρά τον νόμο, κήρυξε αόριστη την αγωγή και την απέρριψε, ενώ ήταν ορισμένη, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Κατά την διάταξη του αρ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται, όταν από τις αιτιολογίες δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της ουσιαστικής διάταξης που εφαρμόστηκε ή δεν συντρέχουν, ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες ελλιπείς και αντιφατικές ως προς τον νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών , τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης (Ολ. ΑΠ 1/1999, Ολ. ΑΠ 32/1996).
Στην προκειμένη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αρ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, της εκ πλαγίου παραβίασης των ουσιαστικών διατάξεων των άρθρων 1781 επ. , 1719 ΑΚ, στην οποία υπέπεσε το δικαστήριο της ουσίας, λόγω των ανεπαρκών αιτιολογιών όσον αφορά την κρίση του περί της απόρριψης της κύριας βάσης της αγωγής.
Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, ως ερειδόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση, καθόσον από την προσβαλλόμενη απόφαση σαφώς προκύπτει, έστω και με εν μέρει διαφορετικές αιτιολογίες, που δεν επηρεάζουν την ορθότητα του διατακτικού της, ότι το Εφετείο, για να καταλήξει στο απορριπτικό του πόρισμα ως προς την κύρια βάση της αγωγής, δεν ασχολήθηκε με την εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων.
Συγκεκριμένα, απέρριψε αυτή, κατά παραδοχή σχετικού λόγου έφεσης, επειδή η κύρια βάση της ένδικης αγωγής, είχε ήδη απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη με την 42/2005 τελεσίδικη απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, (Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας) προγενέστερη της εκκληθείσας και κατόπιν αυτού, η νέα έρευνα της κύριας βάσης της αγωγής, από το ίδιο δικαστήριο, εμποδιζόταν κατά τους ορισμούς των άρθρων 321, 322, 324 ΚΠολΔ, από το δεδικασμένο που παρήχθη από την τελευταία αυτή απόφασή του (42/2005).
Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω και επειδή δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης κατά της 45/2018 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ευβοίας, και να διαταχθεί, κατά την παρ. 3 του άρθρου 495 Κ.Πολ.Δ. , η εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε από τους αναιρεσείοντες κατά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης.
Τέλος πρέπει να καταδικαστούν οι τελευταίοι, ως ηττηθέντες διάδικοι, στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, που παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις, κατά το σχετικό αίτημά τους (άρθρα 176,183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 28.09.2019 αίτηση, για αναίρεση της 45/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Ευβοίας.
ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου που έχει κατατεθεί για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης στο Δημόσιο Ταμείο.
ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων σε βάρος των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Ιουνίου 2025.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 11 Φεβρουαρίου 2026.
Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης, και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ