2018/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2018 / 2018 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 2018/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αγγελική Αλειφεροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα, Ι. Μαγγίνα και Ερωτόκριτο Ερωτοκρίτου - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 10 Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Όλγας Σμυρλή (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Αικατερίνης Αναγνωστοπούλου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: 1)Γ. Σ. του Ι., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέξανδρο Στρίμπερη και 2)Γ. Χ. του Θ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ι. Σώλο, για αναίρεση της υπ'αριθ.ΔΤ487/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και oι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις: α)από 30 Μαΐου 2018 αίτηση αναιρέσεως του Γ. Σ., η οποία ασκήθηκε με δήλωση που επιδόθηκε στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 31 Μαΐου 2018, έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου 5726/31-5-2018 και 2)από 1 Ιουνίου 2018 αίτηση αναίρεσης της Γ. Χ., η οποία ασκήθηκε με δήλωση που επιδόθηκε στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 4 Ιουνίου 2018, έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου 5923/4-6-2018, οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 742/18.

Αφού άκουσε Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των αναιρεσειόντων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η υπ'αριθμ.ΔΤ487/2018 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών και να κηρυχθούν αθώοι οι αναιρεσείοντες -κατηγορούμενοι Γ. Σ. και Γ. Χ..

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι δύο κρινόμενες με αριθ. πρωτ. 5726/31-5-2018 και 5933/4-6-2018 αιτήσεις των δύο καταδικασθέντων κατηγορούμενων, για αναίρεση της ίδιας με αριθ. 487ΑΤ/2018 απόφασης Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, πρέπει να συνεκδικαστούν, λόγω της πρόδηλης συναφείας τους.

Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του Α.Ν. 86/1967, όπως ισχύει, όποιος υπέχει νόμιμη υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών, που βαρύνουν τον ίδιο (εργοδοτικών), οι οποίες υπερβαίνουν το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ, προς τους υπαγόμενους στο Υπουργείο Εργασίας οποιασδήποτε φύσεως Οργανισμούς Κοινωνικής Πολιτικής ή Κοινωνικής Ασφαλίσεως ή Ειδικούς Λογαριασμούς και δεν καταβάλλει αυτές εντός μηνός, αφότου έχουν καταστεί απαιτητές προς τους ως άνω Οργανισμούς, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων δραχμών, κατά δε την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου, όποιος παρακρατεί ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένου σε αυτόν, που υπερβαίνουν το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, με σκοπό αποδόσεως στους κατά την παράγρ. 1 Οργανισμούς και δεν καταβάλλει ή δεν αποδίδει αυτές προς τους ανωτέρω Οργανισμούς εντός μηνός, αφότου έχουν καταστεί απαιτητές, τιμωρείται για υπεξαίρεση με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων δραχμών. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 16 του Κανονισμού Ασφαλίσεως του Ι.Κ.Α., ως χρόνος καταβολής των άνω εισφορών ορίζεται το ημερολογιακό τέλος του μηνός, εντός του οποίου παρασχέθηκε η εργασία ή υπηρεσία, κατά δε το άρθρο 26 παρ. 3 του Α.Ν. 1846/1951, οι εισφορές πρέπει να καταβληθούν από τον υπόχρεο μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα από το χρόνο, ο οποίος έχει κατά τα άνω οριστεί. Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει, ότι τα εγκλήματα της μη καταβολής των εισφορών αυτών (εργοδοτικών - εργατικών) συντελούνται με την παράλειψη της εμπρόθεσμης καταβολής των εισφορών μέσα σε τριάντα ημέρες από το ημερολογιακό τέλος κάθε μήνα που παρασχέθηκε η εργασία. Ακόμη, από τις διατάξεις του άρθρου 26 παρ. 1 και 5 του Α.Ν. 1846/1951, όπως έχουν τροποποιηθεί, προκύπτει ότι για την καταβολή των εισφορών των ασφαλισμένων, που παρέχουν εξαρτημένη εργασία ευθύνεται ο εργοδότης, ο οποίος υποχρεούται, κατά την πληρωμή των μισθών, να παρακρατεί τα τμήματα των εισφορών, που βαρύνουν τους ασφαλισμένους. Ως εργοδότης, κατά τις ως άνω διατάξεις και το άρθρ. 8 παρ. 5 του ίδιου Α.Ν. 1846/1951, νοείται ένα ή περισσότερα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, για λογαριασμό των οποίων προσφέρουν την εργασία τους τα υπαγόμενα στην ασφάλιση πρόσωπα, αυτός δε υποχρεούται, κατά την πληρωμή τ(ον μισθών, να παρακρατεί τα τμήματα των εισφορών, που βαρύνουν τους ασφαλισμένους και στο πρόσωπο αυτού στοιχειοθετείται η αντικειμενική υπόσταση των εγκλημάτων της παράβασης του άρθρου 1 παρ. 1 και 2 του Α.Ν. 86/1967. Όταν εργοδότης είναι ανώνυμη εταιρία υπόχρεος για την καταβολή των παραπάνω εισφορών είναι, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 4 του Ν. 2556/1997, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρ. 69 παρ. 2 Ν. 2676/1999, σε συνδυασμό με το άρθρο 1 15 Ν. 2238/1994, ο διευθύνων σύμβουλος αυτής. Προς την ίδια ουσιαστικά κατεύθυνση κινείται και η ρύθμιση της παρ. 7 του άρθρου 1 Α.Ν. 86/1967, όπως αυτή προστέθηκε με το άρθρ. 25 παρ. 1 του Ν. 4075/11-4- 2012, σύμφωνα με την οποία, ως αυτουργοί των ανωτέρω εγκλημάτων, της μη απόδοσης ασφαλιστικών εισφορών, όταν πρόκειται για ημεδαπές ανώνυμες εταιρίες θεωρούνται οι πρόεδροι των Διοικητικοί Συμβουλίων, οι διευθύνοντες ή εντεταλμένοι ή συμπράττοντες σύμβουλοι, οι διοικητές, οι γενικοί διευθυντές ή διευθυντές και γενικά κάθε πρόσωπο εντεταλμένο είτε άμεσα από το νόμο είτε από ιδιωτική βούληση είτε με δικαστική απόφαση στη διοίκηση ή διαχείριση αυτών και σε περίπτωση που ελλείπουν όλα τα παραπάνω πρόσωπα, ως αυτουργοί θεωρούνται τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων των εταιριών αυτών, εφόσον ασκούν πράγματι προσωρινά ή διαρκώς ένα από τα καθήκοντα που αναφέρονται πιο πάνω. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται, ότι: α) για ασφαλιστικές εισφορές, που έχουν γεννηθεί μέχρι τις 11-4-2012, οπότε θεσπίστηκε η παραπάνω παρ. 7 του άρθρου 1 Ν. 86/1967, και οφειλέτης είναι ανώνυμη εταιρία, υπόχρεος για την καταβολή τους είναι μόνον ο διευθύνων σύμβουλος αυτής και β) για ασφαλιστικές εισφορές, που έχουν γεννηθεί μετά τις 11-4-2012, οπότε θεσπίστηκε η παραπάνω παρ. 7 του άρθρου 1 Α.Ν. 86/1967, και οφειλέτης είναι ανώνυμη εταιρία, υπόχρεοι για την καταβολή τους είναι τα πρόσωπα, που ορίζονται στην παράγραφο αυτή (πρόεδροι Δ.Σ., διευθύνοντες ή εντεταλμένοι ή συμπράττοντες σύμβουλοι, διοικητές, γενικοί διευθυντές ή διευθυντές και γενικά κάθε πρόσωπο εντεταλμένο είτε άμεσα από το νόμο είτε από ιδιωτική βούληση είτε με δικαστική απόφαση στη διοίκηση ή διαχείριση αυτών), ενώ τα μέλη το)ν διοικητικών συμβουλίων (αντιπρόεδροι και σύμβουλοι) ευθύνονται μόνον αν ελλείπουν όλα τα αμέσως παραπάνω πρόσωπα και εφόσον ασκούν πραγματικά διαρκώς ή προσωρινά τα καθήκοντα των αρχικών υπόχρεων, δηλαδή η ευθύνη τους είναι επικουρική. Εξάλλου, λόγο αναίρεσης της απόφασης συνιστά, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' Κ.Ποιν.Δ., και η εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει, όταν το Δικαστήριο αποδίδει στο νόμο διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή συντρέχει, όταν το Δικαστήριο δεν υπήγαγε ορθά τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, στη διάταξη που εφαρμόσθηκε αλλά και όταν η παραβίαση γίνεται εκ πλαγίου, πράγμα που συμβαίνει, όταν στο πόρισμα της απόφασης, το οποίο περιλαμβάνεται στο συνδυασμό αιτιολογικού και διατακτικού αυτής και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο σε σχέση με την ορθή εφαρμογή του νόμου, οπότε η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της προσβαλλόμενης, με αριθ. 487ΔΤ/2018, απόφασης του, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, μετά από συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων, τα οποία προσδιορίζονται κατ' είδος σ' αυτή, δέχθηκε ανελέγκτως τα εξής: "Από το αναγνωσθέν ΦΕΚ ΤΑΕ & ΕΠΕ 9577/13-8-2010, στο οποίο δημοσιεύθηκε η καταχώρηση στο ΜΑΕ του από 30-6-2010 πρακτικού ΕΣ περί εκλογής νέου ΔΣ και του από 30-6-2010 πρακτικού ΔΣ περί συγκρότησής του σε σώμα, προκύπτουν με σαφήνεια τα εξής: 1 )Στο νέο ΔΣ, που θα είχε πενταετή θητεία (και στην οποία συμπεριλαμβάνεται το επίδικο χρονικό διάστημα τελέσεως των εν λόγω αξιόποινων πράξεων,) ο 1ος κατηγορούμενος Γ. Σ. ορίστηκε ..., ο 2°s κατηγορούμενος Γ. Τ. ορίστηκε Διευθύνων Σύμβουλος και η 3η κατηγορούμενη Γ. Χ. ορίστηκε Αντιπρόεδρος. Και 2)σύμφωνα με το σκέλος Β της ίδιας δημοσίευσης "Παροχή εξουσιοδοτήσεων σε μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου", όλοι οι κατηγορούμενοι και ειδικότερα, ο Γ'" ή η 3η ή ο 2ος "...ενεργώντας είτε από κοινού ανά δύο είτε χωριστά ο καθένας, εκπροσωπούν την Εταιρεία και την δεσμεύουν με την υπογραφή τους στα κάτωθι θέματα:....Εκπροσώπηση της Εταιρείας ενώπιον ...,ΙΚΑ...". Επομένως, με βάση το περιεχόμενο του δημοσιευθέντος πρακτικού του ΔΣ, άπαντες οι κατηγορούμενοι υπείχαν τυπικώς ευθύνη έναντι του ΙΚΑ ως εκπρόσωποι της εταιρίας για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της. Σε κάθε δε περίπτωση, ως προς την ουσιαστική διαχείριση των εταιρικών πραγμάτων, αποδεικνύονται τα εξής: Ο 1ος κατηγορούμενος ήταν μεν ..., αλλά και μεγαλομέτοχος της εταιρίας, απολαμβάνοντας όλα τα οφέλη από τη λειτουργία της και έχοντας άμεσο οικονομικό συμφέρον για τον ουσιαστικό έλεγχο των εταιρικών πραγμάτων, λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη ότι από την αναγνωσθείσα κατάσταση αμοιβών διαφόρων υπαλλήλων και στελεχών της εταιρίας κατά τα έτη 2010 και 2011 ο ίδιος είχε τις υψηλότερες έναντι όλων των λοιπών ετήσιες απολαβές, που ανήλθαν στο συνολικό ποσό των 347.054,61 ευρώ το 2010 και στο συνολικό ποσό των 313.304,64 ευρώ για τον ίδιο, δηλαδή σε ύψος πολλαπλάσιο των απολαβών των συγκατηγορουμένων του, οι απολαβές των οποίων ανήλθαν : α) για τον 2° κατηγορούμενο σε 101.900,25 ευρώ για το 2010 και σε 129.086,03 ευρώ για το 2011 και β) για την 3η κατηγορούμενη σε 129.288,10 ευρώ για το 2010 και σε 111.979,79 ευρώ για το 2011. Από την επισκόπηση δε των απολαβών όλων των εκεί αναφερομένων προσώπων προκύπτει ότι οι τρεις κατηγορούμενοι έλαβαν από την εταιρία τις υψηλότερες απολαβές (με εξαίρεση την περίπτωση Α. Σ., η οποία, όμως, δεν φέρεται ότι συνεργαζόταν με την εταιρία το 2011). Στο πλαίσιο των ανωτέρω, ο 1ος κατηγορούμενος ασκούσε ουσιαστική παρέμβαση με τις αποφάσεις του στα εταιρικά πράγματα, ήταν ενήμερος όλων των ζητημάτων της εταιρίας και καμία ενέργεια από στελέχη της εταιρίας δεν ελάμβανε χώρα εν αγνοία του και χωρίς τη συναίνεση του. Αυτό καταδεικνύεται και από την ένορκη κατάθεση του Ρ. Ν. ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, σε συνδυασμό με τα αναγνωσθέντα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μεταξύ του 1ου κατηγορουμένου και του άνω μάρτυρα, στα οποία, ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής: 1)Σε μήνυμά του ο άνω μάρτυρας προς τη Β. Μ. από 4.11.2008 αναφέρει: "..Κατόπιν συνεννόησης και εντολής του Μ. (εννοείται ο 1ος κατηγορούμενος) σε ότι αφορά τα θέματα του εξωτερικού, η ενημέρωση γίνεται μόνο προς τον Μ. και η έγκριση δίνεται μόνο από αυτόν...". Και 2) σε μήνυμά του προς τον 1° κατηγορούμενο (κοινοποιούμενο και προς τους λοιπούς των κατηγορουμένων) από 18.7.11 ο άνω μάρτυρας αναφέρει: "Με ενημέρωσε ο A. πριν από λίγο ότι πλήρωσαν τα 60.000 ευρώ προς την ... Παράλληλα μου είπε πως ολοκλήρωσαν για την ώρα τις οικονομικές τους υποχρεώσεις..". Ο δε 1ος κατηγορούμενος του απαντάει αμέσως, δίδοντας την εξής εντολή: "Oraia, apo afta thelo50.000 tin Pemti sto grafeio mou" . Επίσης, από το αναγνωσθέν ηλεκτρονικό μήνυμα της 3ης κατηγορούμενης προς τον 1° κατηγορούμενο από 29.12.201 1, που φέρεται ότι κοινοποιήθηκε και στον 2° κατηγορούμενο, προκύπτει ότι η 3η κατηγορούμενη ζητάει από αυτόν (δηλαδή, από τον 1° κατηγορούμενο) ενημέρωση και οδηγίες αναφέροντας: "...Βρισκόμαστε μπροστά σε μία σωρεία θεμάτων που τρέχουν εναντίον μας και τα οποία χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης και, τόσο εγώ όσο και τα υπόλοιπα στελέχη, δεν γνωρίζουμε τι να κάνουμε...". Επιπλέον, από τα αναγνωσθέντα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από 2.2.2011, 3.6.11, 29.6.11 και 6.11.2006, που προσκομίστηκαν από την 3η κατηγορούμενη, με αντικείμενο τις συνθέσεις των ΔΣ τόσο της άνω εταιρίας όσο και των λοιπών εταιριών του ομίλου, προκύπτει ότι τις αποφάσεις για τη σύνθεση των συμβουλίων ελάμβανε ο 1ος κατηγορούμενος και τις γνωστοποιούσε στα λοιπά στελέχη, συμπεριλαμβανομένων και των ετέρων δύο συγκατηγορουμένων του, για την εκτέλεση των αποφάσεών του. Περαιτέρω, ως προς τον 2° κατηγορούμενο, ο οποίος είχε την ιδιότητα διευθύνοντος συμβούλου, προέκυψε ότι ήταν πρόσωπο εμπιστοσύνης του 1ου κατηγορούμενου, αλλά από κανένα στοιχείο δεν αποδεικνύεται ότι η ιδιότητα αυτή (δηλαδή, του διευθύνοντος συμβούλου) ήταν δήθεν τυπική, χωρίς να ασκεί ουσιαστικά τα καθήκοντα διευθύνοντος συμβούλου. Το γεγονός δε ότι ελάμβανε, όπως προαναφέρθηκε, τόσο υψηλές αμοιβές σε σχέση με άλλα στελέχη της εταιρίας, καταδεικνύει ότι δεν ήταν απλός υπάλληλος ή έστω υψηλόβαθμο στέλεχος της εταιρίας, αλλά ελάμβανε αυτές αληθώς ως αντάλλαγμα για την αυξημένη ευθύνη του ως διευθύνων σύμβουλος της εταιρίας. Σε κάθε δε περίπτωση είχε μεγάλη επαγγελματική εμπειρία και πολυετή συνεργασία με τον 1° κατηγορούμενο και, συνεπώς, γνώριζε καλώς την ευθύνη που συνεπάγεται η ιδιότητα διευθύνοντος συμβούλου, την οποία άλλωστε έλαβε οικειοθελώς, χωρίς να εξαναγκαστεί ή να παραπλανηθεί με οποιονδήποτε τρόπο. Επίσης, ήταν ενήμερος των εταιρικών πραγμάτων και ενεργούσε σε πλήρη συνεννόηση με τους λοιπούς συγκατηγορουμένους του και ιδίως με τον 1ο κατηγορούμενο. Μάλιστα, παρά το γεγονός ότι παραιτήθηκε τον Δεκέμβριο του 2011 λόγω προβλημάτων υγείας, το προαναφερθέν μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από 29.12.2011 της 3ης κατηγορούμενης κοινοποιήθηκε και στον ίδιο, καίτοι αυτός ήδη φέρεται ότι τότε δεν ασκούσε πια καμία ουσιαστική διαχείριση. Εν τέλει, ως προς την 3η κατηγορούμενη προέκυψε ότι ήταν πρόσωπο απολύτου εμπιστοσύνης του 1ου κατηγορούμενου, με τον οποίο είχε πολυετή συνεργασία (μεγαλύτερη μάλιστα από αυτήν που είχε με τον 2° των κατηγορουμένων), είχε πλήρη γνώση όλων των εταιρικών υποθέσεων και μάλιστα σύμφωνα με την αναγνωσθείσα ένορκη κατάθεση του 2°" κατηγορουμένου με ημερομηνία 2.10.13 η 3η κατηγορούμενη, έχοντας επιπλέον την ιδιότητα οικονομικής διευθύντριας, είχε τον απόλυτο έλεγχο της ταμειακής διαχείρισης.

Πέραν των ανωτέρω, επισημαίνεται ότι η εταιρία είχε ήδη αρχίσει να αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα από το 2009, λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με τον δημοσιευθέντα ισολογισμό της 31.12.2009 (ΦΕΚ 9622/2010), τα καθαρά αποτελέσματα της χρήσης 2009 προ φόρων ανήλθαν σε ποσό μόλις 197.564,97 ευρώ από 846.445,02 ευρώ το 2008. Η κατάσταση αυτή δεν βελτιώθηκε τα επόμενα χρόνια, αλλά επιδεινώθηκε, με αποτέλεσμα η εταιρία να κηρυχθεί σε πτώχευση το 2012. Παρά ταύτα, όλοι οι κατηγορούμενοι τελώντας σε στενή, πολυετή και αγαστή συνεργασία και εν πλήρη γνώση των εταιρικών πραγμάτων, απολαμβάνοντας όλα τα οφέλη από τη λειτουργία της, αφού αμείβονταν αδρά για τη θέση ευθύνης τους, ασκούσαν από κοινού τη διαχείριση της εταιρίας και ελάμβαναν, κατόπιν συνεννοήσεως, όλες τις κρίσιμες αποφάσεις για τη λειτουργία της και μόνο μετά την οικονομική κατάρρευση της εταιρίας άρχισαν να αποποιούνται πλήρως κάθε ευθύνη για τις υποχρεώσεις της και να μεταθέτουν αυτήν ο ένας στον άλλον.

Συνεπώς, ενόψει των προδιαληφθέντων, όλοι οι κατηγορούμενοι είχαν την ιδιότητα "εργοδότη" και όφειλαν να καταβάλουν προσηκόντως στο ΙΚΑ τις αναλογούσες εργατικές και εργοδοτικές εισφορές για το υπ' αυτών απασχολούμενο με σχέση εξαρτημένης εργασίας προσωπικό, το οποίο, όμως, δεν έπραξαν. Συνεπεία της παραλείψεώς τους αυτής, συντάχθηκε η ΠΕΕ .../Α/1961/2011 συνολικού ποσού 143.035,53 ευρώ για την περίοδο 1.7.11-30.9.11, καθόσον, έχοντας απασχολήσει αυτή την χρονική περίοδο στην άνω εταιρία προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλιζόταν στο Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όφειλαν για την ασφάλιση του άνω προσωπικού να καταβάλουν στο ΙΚΑ το ανωτέρω ποσό εισφορών μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα για τις Δημόσιες Υπηρεσίες του επόμενου μήνα, εκείνου μέσα στον οποίο παρασχέθηκε η εργασία, το οποίο, όμως, δεν έπραξαν και ειδικότερα: α)Έχοντας νόμιμη υποχρέωση καταβολής των βαρυνουσών τους ίδιους ασφαλιστικών εισφορών (ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ποσού 95.357,02 ευρώ, δεν κατέβαλαν αυτές στον άνω Οργανισμό μέσα στο μήνα κατά τον οποίο οι εισφορές έγιναν απαιτητές. Και β) έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρηση (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 47.678,51 ευρώ, με σκοπό να αποδώσουν αυτές στον άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλαν σ' αυτόν μέσα στο μήνα κατά τον οποίο έγιναν απαιτητές και κατέστησαν γι' αυτές τιμωρητέοι για υπεξαίρεση. Επομένως, πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι οι κατηγορούμενοι των αποδιδομένων σε βάρος τους πράξεων, κατά τα εκτιθέμενα ειδικώς στο διατακτικό της παρούσας".

Στη συνέχεια, το παραπάνω Δικαστήριο της ουσίας κήρυξε τους πρώτο και τρίτη από τους τότε κατηγορούμενους (Γ. Σ... και Γ. Χ.) και ήδη αναιρεσείοντες ένοχους, με το ελαφρυντικό των μη ταπεινών αιτίων (από το άρθρ. 84 παρ.2 β' Π.Κ.), των αξιόποινων πράξεων της μη καταβολής εργοδοτικών και εργατικών ασφαλιστικών εισφορών σε υπαγόμενο στο Υπουργείο Εργασίας Οργανισμό Κοινωνικής Ασφαλίσεως (ήτοι για παράβαση του άρθρου 1 παρ. 1 και 2 Α. Ν. 86/1967), για τις οποίες επέβαλε συνολική ποινή φυλάκισης δώδεκα (12) μηνών στον καθένα, ανασταλείσα επί τριετία, με το ακόλουθο διατακτικό: "... από ... έως ...-2011 τυγχάνοντας εργοδότες της επιχείρησης με την επωνυμία "..., είδος επιχείρησης: ... μαζί με τον ως ανωτέρω συγκατηγορούμενο έχοντας απασχολήσει κατά τη χρονική περίοδο 01/07/2011 έως 30/09/2011 στην επιχείρηση του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλιζόταν στο Ίδρυμα Κοινωνικοί Ασφαλίσεων, όφειλαν για την ασφάλιση του άνω προσωπικού να καταβάλουν στο ΙΚΑ τις κατωτέρω εισφορές ποσού 143.035,53 ΕΥΡΩ μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα, μέσα στον οποίο παρασχέθηκε η εργασία. Για τη μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με αριθμό .../Α/1961 2011 ΠΕΕ συνολικού ποσού εισφορών 143.035,53 ΕΥΡΩ. 1) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση καταβολής των βαρυνουσών τ...ιδ...(ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών, ποσού 95.357,02 ΕΥΡΩ, δεν κατέβαλαν αυτές στον άνω Οργανισμό μέσα στο μήνα κατά τον οποίο οι εισφορές έγιναν απαιτητές. 2) Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντων στην επιχείρηση του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 47.678,51 ΕΥΡΩ με σκοπό να αποδώσουν αυτές στον άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλε σε αυτόν μέσα στο μήνα κατά τον οποίο αυτές έγιναν απαιτητές, κατέστη για αυτές τιμωρητέος για υπεξαίρεση". Με αυτά που δέχθηκε το Δικαστήριο της ουσίας εσφαλμένα ερμήνευσε και εφήρμοσε στη συγκεκριμένη περίπτωση τις προπαρατεθείσες ουσιαστικές ποινικές διατάξεις. Ειδικότερα, ενόψει του ότι πρόκειται για εργοδότρια ανώνυμη εταιρία, για την οποία υπόχρεος κατά το νόμο προς απόδοση τωνν ασφαλιστικών εισφορών της ιδίας και των εργαζομένων της είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος αυτής, αφού, κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης αποφάσεως, οι επίμαχες ασφαλιστικές (εργοδοτικές και εργατικές) εισφορές, που οφείλει η εταιρία αυτή στον ανωτέρω αναφερόμενο Οργανισμό Κοινωνικής Ασφαλίσεως, έχουν γεννηθεί και ήταν αποδοτέες κατά το χρονικό διάστημα από ...-2011 έως ...-2011 δηλαδή, πριν από τις 11-4-2012 (οπότε άρχισε να ισχύει ο νόμος 4075/11-4-2012), οι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι, Γ.ς Σ...Σ και Γ. Χ., οι οποίοι κηρύχθηκαν ένοχοι των πιο πάνω αξιόποινων πράξεων, με την ιδιότητα του Προέδρου ο πρώτος και της Αντιπροέδρου- οικονομικής διευθύντριας η δεύτερη της ανωτέρω μνημονευόμενης οφειλέτριας ανώνυμης εταιρίας, δεν υπείχαν ποινική ευθύνη, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην προηγηθείσα νομική σκέψη. Σημειωτέον, ότι ο νεότερος νόμος (άρθρ. 25 παρ. 1 Ν. 4075/2012), με τον οποίο, όσον αφορά τις εργοδότριες ημεδαπές ανώνυμες εταιρίες, διευρύνεται ο κύκλος των προσώπων των αυτουργών της παράβασης του Α.Ν. 86/67, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται πλέον και ο Πρόεδρος του Διοικητικού τους Συμβουλίου, καθώς και κάθε μέλος αυτού, που συμπράττει όμως ουσιαστικά στη διοίκησή τους, δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής εν προκειμένω, διότι, αν και άρχισε να ισχύει πριν από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, είναι δυσμενέστερος για τους αναιρεσείοντες - κατηγορούμενους, αφού ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Α.Ε. και ο Αντιπρόεδρος, ιδιότητες τις οποίες είχαν αυτοί, αντίστοιχα, κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, εντάσσονται με αυτό το νόμο στα υπόχρεα προς καταβολή των άνω οφειλομένων εισφορών πρόσωπα, οπότε η εφαρμογή του στην εδώ εξεταζόμενη περίπτωση θα προσέκρουε στο άρθρο 2 παρ. 1 Π.Κ. Επομένως, ο πρώτος λόγος της κάθε αίτησης αναίρεσης, περί εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής των παραπάνω ουσιαστικών ποινικών διατάξεων, από το άρθρ. 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' Κ.Ποιν.Δ., είναι βάσιμος, πρέπει δε, εξαιτίας της πλημμέλειας αυτής και κατά παραδοχή του ανωτέρω λόγου, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, οπότε παρέλκει πλέον η έρευνα των λοιπών αναιρετικών λόγων. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 518 παρ.1 εδ. α' Κ.Π.Δ., "αν ασκηθεί αναίρεση επειδή έχει γίνει εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης, ο Άρειος Πάγος δεν παραπέμπει την υπόθεση αλλά εφαρμόζει τη σωστή ποινική διάταξη και, αν δεν υπάρχει αξιόποινη πράξη, κηρύσσει αθώο τον κατηγορούμενο". Στην εξεταζόμενη περίπτωση, αφού δεν στοιχειοθετείται στο πρόσωπο των αναιρεσειόντων - κατηγορούμενων, κατά τα προεκτεθέντα, η αντικειμενική υπόσταση των άνω πράξεων της μη καταβολής εργοδοτικών και εργατικών ασφαλιστικών εισφορών σε υπαγόμενο στο Υπουργείο Εργασίας Οργανισμό Κοινωνικής Ασφαλίσεως ούτε θεμελιώνεται κάποια άλλη αξιόποινη πράξη, πρέπει αυτοί να κηρυχθούν αθώοι των εν λόγω αποδιδόμενων σ' αυτούς πράξεων, κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί τη με αριθ. 487ΔΤ/2018 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Κηρύσσει αθώους τους αναιρεσείοντες - κατηγορούμενους 1) Γ. Σ... του Ι., κάτοικο ...) Γ. Χ. του Θ., κάτοικο ..., του ότι: ... από ... έως ...-2011 τυγχάνοντας εργοδότες της επιχείρησης με την επωνυμία "..., είδος επιχείρησης: ... μαζί με τον ως ανωτέρω συγκατηγορούμενο έχοντας απασχολήσει κατά τη χρονική περίοδο 01/07/2011 έως 30/09/2011 στην επιχείρηση του προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας με αμοιβή, που ασφαλιζόταν στο Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όφειλαν για την ασφάλιση του άνω προσωπικού να καταβάλουν στο ΙΚΑ τις κατωτέρω εισφορές ποσού 143.035,53 ΕΥΡΩ μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα, μέσα στον οποίο παρασχέθηκε η εργασία. Για τη μη καταβολή των εισφορών αυτών συντάχθηκε η με .../Α/1961 2011 ΠΕΕ συνολικού ποσού εισφορών 143.035,53 ΕΥΡΩ. 1) Έχοντας νόμιμη υποχρέωση καταβολής των βαρυνουσών τ...ιδ...(ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΩΝ) ασφαλιστικών εισφορών, ποσού 95.357,02 ΕΥΡΩ, δεν κατέβαλαν αυτές στον άνω Οργανισμό μέσα στο μήνα κατά τον οποίο οι εισφορές έγιναν απαιτητές.2) Έχοντας παρακρατήσει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργασθέντος στην επιχείρηση του (ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ) ποσού 47.678,51 ΕΥΡΩ με σκοπό να αποδώσουν αυτές στον άνω Οργανισμό, δεν τις κατέβαλαν σε αυτόν μέσα στο μήνα κατά τον οποίο αυτές έγιναν απαιτητές, κατέστησαν για αυτές τιμωρητέοι για υπεξαίρεση.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Νοεμβρίου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Νοεμβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ