2015/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2015 / 2018 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 2015/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αγγελική Αλειφεροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα, Ιωάννη Μαγγίνα και Γεώργιο Κόκκορη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 10 Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου 'Ολγας Σμυρλή (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Αικατερίνης Αναγνωστοπούλου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Δ. Τ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο Δικηγόρο του Αντώνιο Ανσάλντο, για αναίρεση της υπ'αριθ. 1273Α, 2077/2017 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγουσα την Μ. Τ. του Ι., κάτοικο ..., η οποία δεν εμφανίστηκε.- Το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 7 Μαΐου 2018 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία ασκήθηκε με δήλωση που επιδόθηκε στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 8 Μαΐου 2018, έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου ….17/8-5-2018 και στους από 24 Σεπτεμβρίου 2018 προσθέτους λόγους, που περιλαμβάνονται στο σχετικό δικόγραφο και καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 668/2018.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 7.5.2008 αίτηση για αναίρεση της υπ'αρ.2077/2017 καταδικαστικής απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου (Κακουργημάτων) Αθηνών, με την οποία ο αναιρεσείων Δ. Τ. κηρύχθηκε ένοχος για τις πράξεις 1)της πλαστογραφίας από κοινού με χρήση με σκοπό το περιουσιακό όφελος άνω των 120.000 ευρώ με αντίστοιχη περιουσιακή βλάβη άλλου , 2) της ηθικής αυτουργίας σε κατάρτιση πλαστού εγγράφου με σκοπό το περιουσιακό όφελος άνω των 120.000 ευρώ και 3) της ηθικής αυτουργίας σε ψευδή βεβαίωση κατ' εξακολούθηση άνω των 120.000 ευρώ τελεσθείσες κατά το χρονικό διάστημα Οκτωβρίου-Νοεμβρίου 2004, καταδικάσθηκε δε σε ποινή κάθειρξης έξι ετών για κάθε πράξη και σε συνολική ποινή κάθειρξης δέκα (10) ετών, η οποία (απόφαση) καταχωρίστηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο, που τηρείται από την αρμόδια γραμματεία, την 18.4.2018, ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα δια δηλώσεως, κατ' άρθρο 473 παρ.2,3 ΚΠΔ (αρ.πρωτ. Εισαγγελίας Αρείου Πάγου 4817/8.5.2018), που επιδόθηκε στις 8.5.2018 στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου (βλ. την επισημείωση του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή Α. Γ.), από το δικηγόρο Αθηνών Ιωάννη Γεώργιο Σπανάκη, ως πληρεξούσιο του αναιρεσείοντος βάσει της προσαρτώμενης σ' αυτήν από 7.5.2018 εξουσιοδότησης του τελευταίου προς εκείνον, που υπογράφηκε απ'αυτόν (αναιρεσείοντα) ενώπιον της αρμοδίας υπαλλήλου του ΚΕΠ Δήμου Αθηναίων Ε. Λ., η οποία βεβαίωσε τη γνησιότητα της υπογραφής του (άρθρο 42παρ.2ΚΠΔ).

Συνεπώς, η αίτηση αυτή είναι παραδεκτή, πρέπει δε να εξετασθεί περαιτέρω, ως προς τη βασιμότητα του μόνου προβαλλόμενου με αυτή αναιρετικού λόγου, μαζί με τους από 24.9.2018 προσθέτους λόγους (που περιέχουν ένα και μόνο λόγο - ίδιο με το λόγο του κυρίως αναιρετηρίου), οι οποίοι κατατέθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα κατ' άρθρο 509 παρ.2 ΚΠΔ, όπως προκύπτει από τη σχετική από 24.9.2018 έκθεση καταθέσεως ενώπιον της αρμοδίας Γραμματέως της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, από τον εξουσιοδοτηθέντα από τον αναιρεσείοντα, προς τούτο, δικηγόρο Αθηνών Αντώνιο Ανσάλντο και συνεκδικάζονται, ως συναφείς, αφού κλητεύθηκε και η, μη εμφανισθείσα κατά τη συζήτηση, πολιτικώς ενάγουσα (άρθρο 513 παρ.1 εδ.

γ'ΚΠΔ), Μ. Τ. του Ι., όπως προκύπτει από το από 22.6.2018 αποδεικτικό επίδοσης του Χ. Λ., επιμελητή Εισαγγελίας Αρείου Πάγου. Έλλειψη της απαιτούμενης, από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ., ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας της καταδικαστικής αποφάσεως, η οποία ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ` Κ.Ποιν.Δ., υπάρχει, όταν δεν εκτίθενται σ` αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, που προέκυψαν από τη διαδικασία και λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο για το σχηματισμό της κρίσεώς του περί της συνδρομής των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, τα αποδεικτικά μέσα, από τα οποία συνήγαγε το δικαστήριο τα περιστατικά αυτά και οι σκέψεις, με βάση τις οποίες έκρινε ότι υπάρχουν αποδείξεις για την ενοχή του κατηγορουμένου και έκανε την υπαγωγή των αποδειχθέντων περιστατικών στις εφαρμοσθείσες ουσιαστικές ποινικές διατάξεις.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι επιτρεπτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό, που αποτελούν ενιαίο σύνολο και αρκεί να αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα γενικά κατά το είδος τους (μάρτυρες, έγγραφα, απολογία κατηγορουμένου κλπ) χωρίς να απαιτείται ειδικότερη αναφορά ή αναλυτική παράθεσή τους ούτε μνεία του τί προέκυψε χωριστά από το καθένα από αυτά.

Δεν είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων και των μαρτυρικών καταθέσεων μεταξύ τους ούτε απαιτείται να προσδιορίζεται ποιο βάρυνε περισσότερο για το σχηματισμό της δικαστικής κρίσεως. Πρέπει, όμως, να προκύπτει, ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε, για το σχηματισμό της δικανικής του πεποιθήσεως, όλα τα αποδεικτικά στοιχεία και όχι μερικά μόνο από αυτά κατ` επιλογή, όπως τούτο επιβάλλεται από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 177 παρ. 1 και 178 Κ.Ποιν.Δ. (Ολ.Α.Π. 1/2005).

Από τα ανωτέρω συνάγεται, ότι για την πληρότητα της αιτιολογίας καταδικαστικής αποφάσεως σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα πρέπει να προκύπτει με βεβαιότητα και ανενδοιάστως, ότι αυτά έχουν ληφθεί υπόψη στο σύνολό τους, αφού η αιτιολογία δεν μπορεί να είναι επιλεκτική, να στηρίζεται δηλαδή σε ορισμένα πραγματικά δεδομένα της ακροαματικής διαδικασίας χωρίς να συνεκτιμά άλλα, που εισφέρθηκαν σ` αυτήν, γιατί τότε δημιουργούνται λογικά κενά και δεν μπορεί να θεωρείται μια τέτοια αιτιολογία ως εμπεριστατωμένη.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Πενταμελές Εφετείο (Κακουργημάτων) Αθηνών με την αναιρεσιβαλλόμενη υπ'αρ.2077/2017 καταδικαστική απόφασή του ,όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών, στο αιτιολογικό του (σελ.22 επ. ) ουδόλως μνημονεύει έστω γενικώς και κατ' είδος τα αποδεικτικά μέσα, που λήφθηκαν απ' αυτό υπόψη για την καταδικαστική του κρίση, ούτε στο προοίμιο του σκεπτικού ούτε στο κυρίως περιεχόμενο της αιτιολογίας της ανωτέρω αποφάσεως, τούτο δε (σκεπτικό) αρχίζει με την απ' ευθείας ιστόρηση των αποδειχθέντων κατά την κρίση του ως άνω δικάσαντος Δικαστηρίου, περιστατικών.

Ειδικότερα, δεν αναφέρεται ότι λήφθηκαν υπόψη οι ένορκες καταθέσεις των εξετασθέντων στο ακροατήριο μαρτύρων-κατηγορίας (συνολικά 4) και υπεράσπισης (συνολικά 2), ούτε όλα τα αναγνωσθέντα έγγραφα (48 τον αριθμό), που εισφέρθηκαν κατά τη διαδικασία όπως προκύπτει από τα ίδια πιο πάνω πρακτικά, μολονότι αποτελούν αυτοτελή αποδεικτικά μέσα.

Στο κείμενο του σκεπτικού γίνεται επιλεκτική αναφορά μόνο στην απολογία της τρίτης (αθωωθείσας) κατηγορουμένης, Κ. Δ., η οποία ήταν παρούσα κατά την ακροαματική διαδικασία και σε ορισμένα έγγραφα. Έτσι, υφίσταται ανεπάρκεια του αιτιολογικού της προσβαλλόμενης αποφάσεως ως προς τα ληφθέντα υπόψη για τη διαμόρφωση της καταδικαστικής για τον αναιρεσείοντα κρίσεως αποδεικτικά μέσα, εφόσον δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφισβήτητο, ότι αυτά αξιολογήθηκαν και εκτιμήθηκαν στο σύνολό τους.

Επομένως, η αιτιολογία της εν λόγω αποφάσεως δεν πληροί τις τεθείσες, από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ., προϋποθέσεις αξιολογήσεως όλων των αποδεικτικών μέσων και, ως εκ τούτου, η άνω κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας πάσχει από έλλειψη αιτιολογίας ως προς τις αποδείξεις, κατά την προεκτεθείσα έννοια.

Συνεπώς, είναι βάσιμος ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, καθώς και ο συναφής των προσθέτων λόγων, από το άρθρ. 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' Κ.Ποιν.Δ., με τους οποίους αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια της ελλείψεως ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας. Έτσι, κατά παραδοχή των αναιρετικών τούτων λόγων, (κυρίου και προσθέτου), πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τις καταδικαστικές διατάξεις της, που αφορούν τον δεύτερο κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα και να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρεθέν μέρος της, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την αναιρεθείσα απόφαση, συγκροτούμενο από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους, οι οποίοι είχαν δικάσει προηγουμένως (άρθρ. 519 Κ.Ποιν.Δ.) Περαιτέρω, κατά το άρθρο 469 εδαφ.

α' ΚΠοινΔ, αν στο έγκλημα συμμετείχαν περισσότεροι ή αν η ποινική ευθύνη ενός κατηγορουμένου εξαρτάται σύμφωνα με το νόμο από την ευθύνη του άλλου, το ένδικο μέσο που ασκεί κάποιος από τους κατηγορουμένους, ακόμη και όταν χορηγείται μόνο σ` αυτόν από το νόμο, καθώς και οι λόγοι τους οποίους προτείνει, αν δεν αναφέρονται αποκλειστικά στο πρόσωπό του, ωφελούν και τους υπόλοιπους κατηγορουμένους.

Κατά τη σαφή έννοια της άνω διατάξεως γενικές προϋποθέσεις για όλες τις προβλεπόμενες περιπτώσεις εφαρμογής του άρθρου 469 ΚΠοινΔ μεταξύ των οποίων και η επέκταση του ευεργετικού αποτελέσματος του ένδικου μέσου επί συμμετοχής, είναι: α) να ασκήθηκε το ένδικο μέσο από συγκατηγορούμενο που εδικαιούτο να ασκήσει αυτό και δεν κρίθηκε για οποιονδήποτε λόγο απαράδεκτο, β) οι προταθέντες λόγοι από αυτόν να μην αρμόζουν αποκλειστικώς στο πρόσωπό του και γ) οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι είτε να μην δικαιούνται να ασκήσουν το ένδικο μέσο είτε να δικαιούνται μεν αλλά να μην το άσκησαν εντός της νομίμου προθεσμίας ή το άσκησαν και τούτο απορρίφθηκε ως απαράδεκτο ή ανυποστήρικτο.

Εάν συντρέχουν οι όροι αυτοί, εφ` όσον με το ασκηθέν ένδικο μέσο βελτιώθηκε η θέση αυτού που το άσκησε, ωφελούνται και οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι. Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης υπ'αρ.2077/2017 καταδικαστικής απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου (Κακουργημάτων) Αθηνών, προκύπτει ότι καταδικάστηκε (με το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ.2αΠΚ), εκτός από τον άνω αναιρεσείοντα, και η συγκατηγορουμενή του Α.

Κ. του Σ., συμβολαιογράφος, κάτοικος ..., ως συμμέτοχος στις πράξεις για τις οποίες καταδικάστηκε εκείνος και συγκεκριμένα για τις πράξεις 1)της ψευδούς βεβαίωσης κατ' εξακολούθηση με σκοπό οφέλους με αντίστοιχη περιουσιακή βλάβη άλλου άνω των 120.000 ευρώ και 2) της πλαστογραφίας με χρήση από κοινού κατ' εξακολούθηση με σκοπό το όφελος και αντίστοιχη ζημία άλλου άνω των 120.00 ευρώ, τελεσθείσες κατά το χρονικό διάστημα Οκτωβρίου-Νοεμβρίου 2004, σε ποινή φυλάκισης δύο (2) ετών για κάθε πράξη και σε συνολική ποινή φυλάκισης τριών (3) ετών, με αφορμή το ίδιο (με τον αναιρεσείοντα) βιοτικό συμβάν.

Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, αφού ο ως άνω (μοναδικός) λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως και του δικογράφου των προσθέτων, που έγινε δεκτός, δεν αφορά αποκλειστικά το πρόσωπο του αναιρεσείοντος, συντρέχει περίπτωση επεκτατικού αποτελέσματος και ως προς την ως άνω, μη ασκήσασα αναίρεση, καταδικασθείσα συμμέτοχο και συγκατηγορουμένη του αναιρεσείοντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αριθ. 2077/2017 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, ως προς τις καταδικαστικές της διατάξεις, που αφορούν τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα, Δ. Τ. του Γ., κάτοικο ....

Επεκτείνει το αναιρετικό αποτέλεσμα της παρούσας αποφάσεως και ως προς την συγκατηγορούμενη του αναιρεσείοντος, καταδικασθείσα Α. Κ. του Σ., κάτοικο .... Και

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρεθέν μέρος της, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους, οι οποίοι δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Νοεμβρίου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Νοεμβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ