2015/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2015 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 2015 /2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Ελένη Σπίτσα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Μαϊου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Παπασταύρο.

Της αναιρεσίβλητης: Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Κριθαρά, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-12-2003 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5673/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 3963/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 14-1-2008 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Σπίτσα ανέγνωσε την από 15-4-2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά παραδοχή του τρίτου λόγου αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών λόγων της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται ότι η ευθύνη για αποζημίωση από αδικοπραξία προϋποθέτει συμπεριφορά παράνομη και υπαίτια, επέλευση ζημίας και ύπαρξη αιτιωδούς συνδέσμου, μεταξύ της συμπεριφοράς του δράστη και της ζημίας. Παράνομη είναι συμπεριφορά που αντίκειται σε απαγορευτικό ή επιτακτικό κανόνα δικαίου, ο οποίος απονέμει δικαίωμα ή προστατεύει συγκεκριμένο έννομο συμφέρον του ζημιωθέντος, μπορεί δε η συμπεριφορά αυτή να συνίσταται σε θετική ενέργεια ή σε παράλειψη ορισμένης ενέργειας.

Μορφή υπαιτιότητας είναι και η αμέλεια, η οποία υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές. Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει όταν η παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του δράστη ήταν, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή, κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, να επιφέρει τη ζημία και την επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 του Κ.πολ.Δ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως του δικαστηρίου thς ουσίας δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά εκείνα γεγονότα που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του κατάλληλου κανόνα ουσιαστικού δικαίου ή αν έγινε ορθός νομικός χαρακτηρισμός των κρίσιμων πραγματικών γεγονότων, όχι όμως και όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του συναχθέντος από αυτές και με σαφήνεια διατυπωμένου αποδεικτικού πορίσματος.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ως αποδειχθέντα τα εξής: Ο εναγόμενος υπηρέτησε κατά το χρονικό διάστημα από 26-3-1985 έως και την 6-4-1999, ως προϊστάμενος της περιφερειακής αποθήκης ... της ενάγουσας, στην οποία αποθηκεύονταν άχρηστα υλικά, μεταξύ των οποίων και καλώδια που παραδίδονταν από τους εργολάβους της ΔΕΗ.

Ότι τα υλικά αυτά και ιδίως τα κομμάτια καλωδίων, που ήσαν άχρηστα για τον προορισμό που κατασκευάσθηκαν, εκποιούντο από την ενάγουσα με το κιλό σε δημόσιους πλειοδοτικούς διαγωνισμούς. Ότι στα καθήκοντα του εναγομένου περιλαμβάνετο η υποχρέωση αυτού να ενεργεί αυτοπροσώπως και δια την υπ' αυτού υπαλλήλων , προστηθέντων της ενάγουσας, την παραλαβή των καλωδίων που παρεδίδοντο από τα συνεργεία διαφόρων εργολάβων της ενάγουσας.

Ότι τα παραλαμβανόμενα καλώδια πιστοποιούντο ξεχωριστά ανά κωδικό και καταχωρούντο σε μέτρα σε σχετικά δελτία και ακολούθως μετατρέπονταν σε κιλά, σύμφωνα με το ειδικό βάρος κάθε ειδικού υλικού των καλωδίων και με βάση συντελεστές μετατροπής. Ότι για το χρονικό διάστημα από τις αρχές του έτους 1992 μέχρι και το μήνα Μάρτιο του 1999 έγινε έλεγχος στην ανωτέρω αποθήκη, από τον έλεγχο δε των εγγράφων των παραδοθέντων ποσοτήτων προέκυψε ότι έπρεπε να υπάρχουν στην αποθήκη συγκεντρωτικά καλώδια χαλκού βάρους 558264 κιλών, από δε τα δελτία μετατροπής υλικού προέκυψε βάρος 314897 κιλά, δηλαδή διαφορά 243897 κιλών (παρατίθεται ο σχετικός πίνακας).

Ότι για τα υπόγεια καλώδια χαλκού διαπιστώθηκε ότι έπρεπε στην αποθήκη να υπάρχουν 264.719 κιλά, από τον έλεγχο δε των δελτίων προέκυψε ότι υπήρχαν 142921 κιλά, δηλαδή προέκυψε διαφορά που αναφέρεται στα παρακάτω δελτία (αναφέρονται τα δελτία), Ότι η τιμή εκποίησης των συγκεντρωτικών καλωδίων σύμφωνα με το διαγωνισμό εκποίησης στις 19-10-1999 ανήρχετο στο ποσό των 186, 68 δραχμών ανά κιλό και των υπογείων καλωδίων ανήρχετο, σύμφωνα με τον τελευταίο διαγωνισμό στις 6-7-1999, στο ποσό των 172,21 δραχμών ανά κιλό.

Ότι συνεπώς, η ζημία της ενάγουσας, για μεν τα συγκεντρωτικά καλώδια ανήλθε στο ποσό των 45.530.691 δραχμών και για τα υπόγεια καλώδια στο ποσό των 20.974.833 δραχμών και συνολικά η ζημία ανέρχεται στο ποσό των 66.505,524 δραχμών και σε ευρώ στο ποσό των 195.173,95....Ότι το συνολικό βάρος των απολειπόμενων καλωδίων ανήλθε κατά το χρονικό διάστημα από τις αρχές 1992 έως και το μήνα Μάρτιο 1999, δηλαδή σε χρόνο περίπου οκτώ ετών, σε 365695 κιλά, δηλαδή σε 365 τόννους και πλέον, διαιρούμενο δε το ποσό αυτό με τα έτη προκύπτει ετήσιο έλλειμμα περίπου 45 τόννων.

Ότι το ύψος του ελλείμματος των 45 τόννων ετησίως, με βάση τα διδάγματα της κοινής πείρας, σε συνδυασμό και με το ως άνω αποδεικτικό υλικό, επ' ουδενί δικαιολογεί λογιστικό έλλειμμα, ως αβασίμως ο εναγόμενος ισχυρίζεται, αλλά πρόκειται περί πραγματικού ελλείμματος, το οποίο προέκυψε εκ πταίσματος (αμέλειας) του εναγομένου περί την διαχείριση του ως άνω υλικού, συνιστάμενο στο ότι δεν μεριμνούσε επισταμένως για την παραλαβή και φύλαξη δια της ασφαλούς αποθήκευσης του παραδιδόμενου σε αυτόν υλικού (καλωδίων) με αποτέλεσμα να εμφανίζονται επί σειρά ετών (1992 και 1999) τα παραπάνω ελλείμματα, η τυχόν δε αλλαγή του καθεστώτος παράδοσης, όπως αυτός ισχυρίζεται, δια της παράδοσης ....των υλικών, θα έπρεπε να προκαλέσει την έγγραφη ενημέρωση και διαμαρτυρία του προς την προϊστάμενη αρχή αυτού, ενέργεια την οποία δεν επικαλείται, ούτε αποδεικνύεται ότι έγινε.

Ότι εκ της πλημμελούς αυτής εκτέλεσης των καθηκόντων του, ο εναγόμενος προκάλεσε στην ενάγουσα, παρά το νόμο, ζημία ίση με την αξία του ελλείποντος ως άνω υλικού εκ δραχμών 66.505224 και σε ευρώ 195.173,95, το οποίο είναι υποχρεωμένος να καταβάλει σε αυτή ως αποζημίωση, νομιμοτόκως από της επιδόσεως της κρινόμενης αγωγής.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το εφετείο δέχθηκε την έφεση της ενάγουσας, εξαφάνισε την πρωτοβάθμια απόφαση, με την οποία η αγωγή είχε απορριφθεί ως αόριστη, δέχθηκε την ένδικη αγωγή ως ορισμένη και νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 297, 298 και 914 ΑΚ και ακολούθως ως κατ' ουσίαν βάσιμη και κατεδίκασε τον εναγόμενο, και με προσωπική του κράτηση διάρκειας τριών μηνών, να καταβάλει στην ενάγουσα το παραπάνω ποσό των 195.173,95 ευρώ, με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Με την κρίση του, όμως, αυτή το Εφετείο στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, λόγω ασαφούς και ανεπαρκούς αιτιολογίας ως προς τη συνδρομή ή μη στην προκειμένη περίπτωση των όρων και των προϋποθέσεων που επιβάλλει ή αποκλείει την εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 914 ΑΚ και ειδικότερα ως προς τη συνδρομή ή μη αφενός αμέλειας στο πρόσωπο του αναιρεσείοντος και αφετέρου αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της εν λόγω αμελούς συμπεριφοράς και της προκληθείσας στην αναιρεσίβλητη ζημίας, αφού αυτό (Εφετείο), ενώ δέχεται ότι η δημιουργία των ελλειμμάτων οφείλεται σε αμέλεια του αναιρεσείοντος, ο οποίος "δεν μεριμνούσε επισταμένως για την παραλαβή και φύλαξη δια της ασφαλούς αποθηκεύσεως του παραδιδομένου σε αυτόν υλικού (καλωδίων)", ωστόσο παραλείπει να αναφέρει συγκεκριμένες πράξεις, η διενέργεια των οποίων θα ανταποκρίνετο στην "επισταμένη μέριμνα"του αναιρεσείοντος για την παραλαβή και φύλαξη του υλικού και θα καθιστούσε "ασφαλή" την αποθήκευσή του.

Επίσης, δεν προσδιορίζει τον τρόπο, με τον οποίο η "μη επισταμένη μέριμνα" για την παραλαβή και φύλαξη του υλικού με την "ασφαλή αποθήκευσή του" συντέλεσε στη δημιουργία των κρίσιμων ελλειμμάτων αν δηλαδή αυτά οφείλονται στην παραλαβή ποσοτήτων υλικού μικρότερων από τις αναγραφόμενες στα σχετικά έγγραφα ή στην ωσαύτως μη προσδιοριζόμενη ως προς τον τρόπο και τους δράστες εκ των υστέρων (δηλ.

μετά την παραλαβή) αφαίρεση των αντίστοιχων ποσοτήτων από την αποθήκη.

Συνεπώς, ο εκ του αριθμού 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ τρίτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο καταλογίζεται στο Εφετείο η ανωτέρω πλημμέλεια, είναι βάσιμος και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών αναιρετικών λόγων, παραπεμφθεί δε η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3963/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την προκειμένη υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 24 Ιουνίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 28 Σεπτεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ