2014/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2014 / 2014 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2014/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Ρουμπή, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ελένη Διονυσοπούλου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Μαΐου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ε. συζ. Σ. Β., το γένος Σ. Σ., κατοίκου ... η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Νικολίτσα Σκούφη.

Της αναιρεσίβλητης: Π. συζ. Ν. Μ., το γένος Σ. Σ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Οικονομίδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-4-2007 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 10/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 107/2010 του Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 12-9-2010 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Διονυσοπούλου ανέγνωσε την από 6-9-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης ως προς τον τέταρτο λόγο αυτής. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 1831 παρ. 2 ΑΚ για τον υπολογισμό της νομίμου μοίρας, προστίθενται στην κληρονομιά με την αξία που είχαν κατά τον χρόνο της παροχής, οτιδήποτε ο κληρονομούμενος παραχώρησε, όσο ζούσε χωρίς αντάλλαγμα σε μεριδούχο είτε με δωρεά είτε με άλλο τρόπο και επίσης οποιαδήποτε δωρεά που ο κληρονομούμενος έκανε στα τελευταία δέκα χρόνια πριν από τον θάνατο του, εκτός εάν την επέβαλαν λόγοι ευπρεπείας ή ιδιαίτερο ηθικό καθήκον. Στο δε άρθρο 1833 του ίδιου κώδικος ορίζεται ότι στην νόμιμη μοίρα καταλογίζονται οι παροχές προς μεριδούχο, με την αξία που είχαν όταν έγιναν, εφόσον προστίθενται στην κληρονομιά σύμφωνα με το άρθρο 1831, εκτός εάν ο κληρονομούμενος όρισε διαφορετικά όταν έδωσε την παροχή . Από τον συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει, ότι στην νόμιμη μοίρα κάθε μεριδούχου καταλογίζεται κάθε παροχή από ελευθεριότητα , όπως και εκείνη που έγινε στα πλαίσια των γονικών παροχών , κατά το άρθρο 1509 ΑΚ. από τον κληρονομούμενο στον μεριδούχο, αφού αυτή, μετά τον ν. 1329/1983, είναι κατά νόμο καταλογιστέα, εκτός εάν ο κληρονομούμενος όρισε διαφορετικά. Η εξαίρεση δηλαδή του μη καταλογισμού προβλέπεται για τις καταλογιστέες στην νόμιμη μοίρα (άρθρο 1833 & 1 ΑΚ) και όχι για τις συνυπολογιστέες στην κληρονομιά προς σχηματισμό της ιδανικής κληρονομικής ομάδος, με βάση την οποία θα υπολογισθεί η νόμιμη μοίρα (άρθρο 1831 & 2 ΑΚ), που περιέχει διάταξη αναγκαστικού δικαίου, υπό την έννοια ότι ο κληρονομούμενος δεν μπορεί να ορίσει διαφορετικά. Ενόψει αυτών στις προστιθέμενες κατά το άρθρο 1831 &2 ΑΚ παροχές του κληρονομουμένου προς τον μεριδούχο, περιλαμβάνονται οι χωρίς αντάλλαγμα γενόμενες προς αυτόν παροχές, έστω και εάν έγιναν από λόγους ευπρεπείας ή από ιδιαίτερο ηθικό καθήκον και ανεξαρτήτως του χρόνου που έγιναν, μη υφισταμένου για τις παροχές αυτές του χρονικού περιορισμού της δεκαετίας προ του θανάτου του κληρονομουμένου, - όπως οι δωρεές προς τρίτους, εφόσον οι τελευταίες έγιναν στα τελευταία δέκα χρόνια προ της αποβιώσεως του κληρονομουμένου, εάν δεν αποδείξει ο τρίτος δωρεοδόχος ότι αυτές έγιναν από λόγους ευπρεπείας ή από ιδιαίτερο ηθικό καθήκον. Η έννοια της φράσης του άρθρου 1831 εδ 2 ΑΚ "στην κληρονομία προσθέτονται" οι αναφερόμενες στο άρθρο αυτό παροχές δεν έχει την έννοια ότι αυτές ανήκουν πραγματικά στην κληρονομία, αλλά ότι η αξία τους υπολογιζόμενη κατά το χρόνο της παροχής θεωρείται λογιστικώς υπάρχουσα στην κληρονομία, για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας, Όταν η πραγματική ομάδα της κληρονομίας, που υπάρχει κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου, δεν επαρκεί για να καλύψει τη νόμιμη μοίρα του ενάγοντος μεριδούχου, κάθε δωρεά εν ζωή του κληρονομουμένου, που υπολογίζεται κατ' άρθρο 1831 ΑΚ στην κληρονομία υπόκειται σε ανατροπή (μέμψη) κατά τους όρους του άρθρου 1835 ΑΚ. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει κανένα περιουσιακό στοιχείο στην κληρονομία, τότε η αξία της κληρονομίας θα προσδιορισθεί από την αξία που είχε η άστοργη δωρεά κατά το χρόνο που έγινε και το ποσοστό της νόμιμης μοίρας θα υπολογισθεί στην παραπάνω αξία δηλαδή στην αξία που είχε η δωρεά κατά το χρόνο που έγινε. Περαιτέρω ως προς τη γονική παροχή του κληρονομουμένου, αυτή υπολογίζεται με λογιστικά στην κληρονομία για τον προσδιορισμό της νόμιμης μοίρας, ως αποτελούσα παραχώρηση του κληρονομουμένου όσο ζούσε προς μεριδούχο χωρίς αντάλλαγμα, για να ανατραπεί όμως κατ' άρθρο 1835 ΑΚ η παραχώρηση αυτή λόγω ανεπάρκειας της κληρονομίας για την κάλυψη της νόμιμης μοίρας άλλου μεριδούχου πρέπει να αποτελεί δωρεά, μόνον ως προς το ποσόν που υπερβαίνει το μέτρο, το οποίο επιβάλλουν οι περιστάσεις (ΑΚ 1509). Το γεγονός ότι η παροχή του γονέα προς το τέκνο κατά τη ρητή διάταξη του άρθρου 1509 εδ.α ΑΚ δεν αποτελεί δωρεά όταν είναι μέσα στα όρια που επιβάλλουν οι περιστάσεις, έχει ως συνέπεια ότι η τελευταία δεν προσβάλλεται ως άστοργη έστω και αν θίγει τη νόμιμη μοίρα αφού κατά τη διάταξη του άρθρου 1835 ΑΚ σε μέμψη υπόκεινται μόνον οι δωρεές. Εξάλλου με το λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. (παραβίαση κανόνα του ουσιαστικού δικαίου) ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται δηλαδή αν η αγωγή, κυρία παρέμβαση, ένσταση κ.λπ. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν. Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, τα οποία ο Άρειος Πάγος εκτιμά κατ' άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα εξέθετε στην ένδικη αγωγή της, περί μέμψης άστοργης δωρεάς, ότι είναι νόμιμη μεριδούχος επί της κληρονομίας της μητέρας της, που πέθανε το 2006 και δεν κατέλιπε οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο, ενώ είχε μεταβιβάσει με αιτία τη γονική παροχή, όσο ζούσε, στην εναγομένη θυγατέρα της και νόμιμη μεριδούχο της κληρονομίας της με συμβολαιογραφικά έγγραφα που καταρτίσθηκαν τα έτη 1989, 1990 και 1997 και μεταγράφηκαν νομίμως τα ακίνητα που αναφέρονται σ' αυτά, οι οποίες όμως γονικές παροχές, αποτελούν στο σύνολό τους δωρεές, ως υπερβαίνουσες το μέτρο που επιβάλλεται από τις περιστάσεις και προσβάλλουν τη νόμιμη μοίρα της. Ζήτησε δε την ανατροπή της τελευταίας τούτων (χαριστικών παροχών), ως άστοργης, προς συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας της. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας την ένδικη αγωγή, επί της εφέσεως δε που άσκησε η ενάγουσα εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, με την οποία δέχθηκε το Εφετείο ότι η αγωγή ήταν μη νόμιμη μόνο κατά το μέρος που αναφέρεται στο συνυπολογισμό για την εξεύρεση της πλασματικής κληρονομίας της παραπάνω θανούσας των γονικών παροχών προς τη μεριδούχο-εναγομένη των ετών 1989 και 1990 "επειδή έγιναν σε χρόνο πέραν της προβλεπόμενης δεκαετίας πριν από το θάνατό της και συνεπώς δεν μπορούν να προστεθούν για τον υπολογισμό της πλασματικής κληρονομίας" και ακολούθως κρίνοντας νόμιμη κατά τα λοιπά την αγωγή δέχθηκε κατ' ουσίαν την έφεση και απέρριψε κατ' ουσίαν την αγωγή, δεχόμενο ειδικότερα ότι η επίμαχη γονική παροχή δεν αποτελεί δωρεά και δεν υπόκειται σε ανατροπή. Έτσι που έκρινε το Εφετείο εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προπαρατεθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις κατά την εκτίμηση του νόμω βασίμου της αγωγής, αφού οι χαριστικές προς την εναγομένη - μεριδούχο παροχές ανεξαρτήτως του χρόνου που έγιναν, μη υφισταμένου για τις παροχές αυτές του χρονικού περιορισμού της δεκαετίας προ του θανάτου της κληρονομουμένης, όπως οι δωρεές προς τρίτους, συνυπολογίζονται για την εξεύρεση της πλασματικής κληρονομίας, που συναρτάται με τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας του μεριδούχου και καταλογίζονται στη νόμιμη μοίρα του εκτός αν ο κληρονομούμενος όρισε διαφορετικά και έτσι υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αρ. 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. κατά τους βάσιμους δεύτερο και τρίτο λόγους της αίτησης αναίρεσης.

Επειδή, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., προκύπτει ότι λόγος αναίρεσης για ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμόστηκε ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση και τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των περιστατικών στην διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται. Τέλος, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ. η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω αντιφατικών ή ανεπαρκών αιτιολογιών, όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης που εφαρμόσθηκε ή ότι δεν συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της. Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός αναίρεσης όταν από τις παραδοχές της απόφασης δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν παραβιάσθηκε ή όχι ουσιαστική διάταξη νόμου. Αναφέρεται σε πλημμέλειες αναγόμενες στη διατύπωση του αποδεικτικού πορίσματος, στο οποίο στηρίζεται το διατακτικό της απόφασης. Ως ζητήματα δε, των οποίων η αιτιολόγηση κατά τρόπο αντιφατικό ή ανεπαρκή, στερεί από νόμιμη βάση την απόφαση, νοούνται οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν, δηλαδή, στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος που ασκήθηκε, είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όπως είναι και τα αναγκαία, κατά νόμο, περιστατικά, προς στήριξη της αγωγής ή κάποιας νόμιμης ένστασης. Εξάλλου κατά τη διάταξη του άρθρου 1509 ΑΚ η παροχή περιουσίας στο τέκνο από οποιονδήποτε γονέα του είτε για τη δημιουργία ή τη διατήρηση οικονομικής ή οικογενειακής αυτοτέλειας είτε για την έναρξη ή την εξακολούθηση επαγγέλματος αποτελεί δωρεά μόνον ως προς το ποσόν που υπερβαίνει το μέτρο, το οποίο επιβάλλουν οι περιστάσεις, διαφορετικά εφ' όσον δεν προβάλλεται τέτοιος σκοπός ή εφ' όσον δεν αναφέρεται αυτό στις παραδοχές του δικαστηρίου της ουσίας, αυτή αποτελεί κατά το σύνολό της δωρεά, ως παροχή περιουσιακού αντικειμένου χωρίς αντάλλαγμα. Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση του προσκομιζομένου αντιγράφου της προσβαλλομένης απόφασης, προκύπτει ότι με αυτήν το Εφετείο μετά από εκτίμηση των αποδείξεων δέχθηκε τα ακόλουθα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά: Η εναγομένη και ήδη εφεσίβλητη δυνάμει του υπ' αριθμ. .../02-05-1997 συμβολαίου γονικής παροχής οριζοντίων ιδιοκτησιών του συμβολαιογράφου Χίου Τριαντάφυλλου Μυλωνά, το οποίο έχει νομίμως μεταγραφεί...........απέκτησε από τη μητέρα των διαδίκων τις πιο κάτω έξι οριζόντιες ιδιοκτησίες (διαμερίσματα), οι οποίες βρίσκονται στην πολυκατοικία που ανεγέρθηκε επί οικοπέδου της μέσα στο σχέδιο πόλεως στην οδό … στο Δήμο Νέας Χαλκηδόνας Αττικής 1) Οριζόντια ιδιοκτησία που έχει επιφάνεια 60,00 τ.μ., 2) οριζόντια ιδιοκτησία που έχει επιφάνεια 34,00 τ.μ., 3) οριζόντια ιδιοκτησία που έχει επιφάνεια 70,00 τ.μ. 4) οριζόντια ιδιοκτησία που έχει επιφάνεια 61,50 τ.μ., 5) οριζόντια ιδιοκτησία που έχει επιφάνεια 34,00 τ.μ., 6) οριζόντια ιδιοκτησία που έχει επιφάνεια 53,50 τ.μ......... Η συνολική αξία των παραπάνω μεταβιβασθεισών στην εναγομένη από την ανωτέρω μητέρα της λόγω γονικής παροχής οριζοντίων ιδιοκτησιών, για τον υπολογισμό και την καταβολή φόρου, τελών και δικαιωμάτων, καθορίστηκε τότε με βάση το ισχύον αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού στις 21.913.126 δραχμές. Όμως οι γονείς των διαδίκων Σ. και Α. Σ., οι οποίοι είχαν μεταναστεύσει μ' εκείνες (μοναδικά τέκνα τους) από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, όπου εργάσθηκαν μέχρι την επιστροφή τους στα Καρδάμυλα Χίου το έτος 1978, είχαν ήδη μεταβιβάσει στην ενάγουσα λόγω γονικής με το υπ' αρ. .../20-07-1990 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Βαρβάρας Μπουρνάζου-Αγγελάκη ως αναπληρώτριας της συμβολαιογράφου Αθηνών Σοφίας Στρατή-Παλκάνογλου, που νόμιμα μεταγράφηκε, μια ισόγεια παλαιά και κατεδαφιστέα οικία 50,10 τ.μ. με το οικόπεδο εκτάσεως 200,75 τ.μ. που βρίσκεται στο Δήμο Νέας Χαλκηδόνας μέσα στο εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο........., η συνολική αξία του οποίου καθορίστηκε τότε με βάση το ισχύον αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού στις 5.383.722 δρχ......... Η πιο πάνω γονική παροχή προς την ενάγουσα πρόδηλα φανερώνει ότι οι γονείς των διαδίκων, που ήταν τα μόνα τέκνα τους, ειδικότερα δε η μητέρα τους, είχαν λάβε εγκαίρως, πριν γίνει η επίδικη γονική παροχή, πρόνοια για την τακτοποίηση της οικονομικής και οικογενειακής αυτοτέλειας της ενάγουσας και ότι δεν αδιαφόρησαν γι' αυτήν. Αντίθετα, προέβησαν αυτοί στην πιο πάνω γονική παροχή προς την ενάγουσα (έτος 1990), που ήταν αντίστοιχης περίπου αξίας με τη μεταγενεστέρως γενομένη επίδικη γονική παροχή προς την εναγομένη (έτος 1997). Αυτό συνάγεται από το ότι και οι δύο παραπάνω γονικές παροχές αφορούσαν ακίνητα στην ίδια περιοχή (Ν. Χαλκηδόνα Αττικής), είναι δε κοινώς γνωστό (άρθρο 336 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ.) ότι υπήρξε άνοδος της αξίας των ακινήτων του Ν. Αττικής κατά το διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ τους (1990-1997), επομένως και του ακινήτου της προγενέστερης γονικής παροχής προς την ενάγουσα, το οποίο, λαμβανομένης υπόψη και της προνομιακής του θέσης (γωνιακό με πρόσοψη σε δύο δρόμους), κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας (άρθρο 336 αρ. 4 Κ.Πολ.Δ.) οπωσδήποτε προσέγγισε την αξία εκείνου της επίδικης (μεταγενέστερης) γονικής παροχής προς την εναγομένη. Εξάλλου, οι γονείς των διαδίκων μετά την επιστροφή τους στα Καρδάμυλα Χίου το έτος 1978 διέμεναν με την εναγομένη και το σύζυγό της (και ακολούθως τα 2 παιδιά τους) σε διώροφη οικία στην περιοχή, έκτοτε δε εκείνη, η οποία ασχολείτο μόνο με οικιακές εργασίες, φρόντιζε ανελλιπώς τους ηλικιωμένους γονείς της, παρέχοντάς τους όλες τις αναγκαίες υπηρεσίες της (παρασκευή φαγητού, μέριμνα για υγιεινή, αγορά φαρμάκων, συνοδεία σε επισκέψεις σε ιατρούς και νοσοκομεία κλπ.) μέχρι το θάνατό τους (το έτος 1990 ο πατέρας και την 24-10-2006 η μητέρα). Αντιθέτως η ενάγουσα κατά το παραπάνω διάστημα παρέμεινε με το σύζυγό της και τη λοιπή οικογένειά της στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (Ν. Υόρκη) επισκεπτόμενη μόνο, συνήθως κατ' έτος κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, τους γονείς τη. Άρα, κατά τα διδάγματα τοις κοινής πείρας (άρθρο 336 αρ. 4 Κ.Πολ.Δ.), οπωσδήποτε ήταν σημαντικότερη από ηθικοκοινωνική άποψη η προσφορά υπηρεσιών της εναγομένης από εκείνη της ενάγουσας προς τους ηλικιωμένους γονείς της, ειδικότερα δε προς τη μητέρα της, κατά το χρόνο της επίδικης γονικής παροχής. Με βάση τα ανωτέρω το Δικαστήριο κρίνει ότι η γενόμενη δυνάμει του υπ. αριθμ. .../02-05-1997 συμβολαίου γονικής οριζοντίων ιδιοκτησιών του συμβολαιογράφου Χίου Τριαντάφυλλου Μυλωνά γονική παροχή προς την εναγομένη από την προαναφερθείσα μητέρα της, δεν αποτελεί στο σύνολό της ή εν μέρει δωρεά, εφόσον δεν υπερέβαινε το μέτρο, το οποίο επιβάλλουν οι περιστάσεις και συνεπώς δεν υπόκειται σε ανατροπή". Με βάση τα περιστατικά αυτά το Εφετείο απέρριψε ως κατ' ουσίαν αβάσιμη την αγωγή. Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 1509 παρ. 1 ΑΚ σε σχέση με το χαρακτήρα της ένδικης παραχώρησης, ως γονικής παροχής που δεν υπόκειται σε ανατροπή κατ' άρθρο 1835 ΑΚ, την οποία εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε και αφετέρου διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφαση ανεπαρκείς αιτιολογίες, ως προς το ίδιο κρίσιμο ζήτημα. Καθ' όσον η προσβαλλομένη απόφαση δεν δέχεται ότι συνέτρεχαν οι κατά το άρθρο 1509 ΑΚ προϋποθέσεις της γονικής παροχής ως προς την εναγομένη ότι δηλαδή η παραχώρηση, από την κληρονομουμένη μητέρα της προς αυτήν έγινε είτε για τη δημιουργία ή τη διατήρηση οικονομικής ή οικογενειακής αυτοτέλειας είτε για την έναρξη ή την εξακολούθηση επαγγέλματος και κατά συνέπεια ο χαρακτήρας της προς την εναγομένη παραχωρήσεως δεν μπορεί να είναι γονική παροχή, όπως δέχθηκε το Εφετείο μη υποκείμενη σε ανατροπή κατά τη διάταξη του άρθρου 1835 ΑΚ. Επομένως ο τέταρτος λόγος της αίτησης αναίρεσης από τον αρ. 1 και 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αιτίαση της παραβίασης της παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διάταξης και της έλλειψης νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών αιτιολογιών είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν τούτων πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές. Η αναιρεσίβλητη, ως ηττηθείσα διάδικος, πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ.)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 107/2010 απόφαση του Εφετείου Αιγαίου.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Αιγαίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην αυτών που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει στο ποσόν των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Οκτωβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Νοεμβρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ