Supreme Court quashes lower court's refusal of suspended sentence due to lack of specific reasoning on necessity of execution.

Απόφαση 2013 / 2019 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 2013/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αβροκόμη Θούα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αρτεμισία Παναγιώτου, Γεώργιο Αναστασάκο, Ευφροσύνη Καλογεράτου - Ευαγγέλου και Νικόλαου Βεργιτσάκη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Παππαδά (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Β. Μ. του Δ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Δέσποινα Τσίνα, για αναίρεση της υπ'αριθ.1141/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης. Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 13 Σεπτεμβρίου 2019 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1275/19.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, όσον αφορά την απόρριψη της αναστολής εκτέλεσης της ποινής, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση για το κεφάλαιο αυτό και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση, και την πληρεξούσια δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Η υπό κρίση δήλωση για αναίρεση προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, κατά της υπ' αριθ. 1141/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Θεσσαλονίκης με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε σε ποινή φυλάκισης (5) ετών για την αξιόποινη πράξη της μη καταβολής χρεών προς το δημόσιο, που υποβάλλεται από τον κατηγορούμενο, κατατέθηκε στο γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση την 13-9-2019 (474 παρ.1 ΚΠΔ) και καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ. 3 του ΚΠοινΔ την 25-7-2019, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και είναι παραδεκτή (άρθρα 473 παρ. 2,3 και 4 του Κ.Π.Δ.). Πρέπει, συνεπώς, να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τη βασιμότητα των λόγων της.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 100 παρ. 1 του ΠΚ, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 67 παρ. 3 του ν. 3994/2011, "αν κάποιος καταδικαστεί σε ποινή φυλακίσεως μεγαλύτερη από τρία έτη και μέχρι πέντε έτη και συντρέχει στο πρόσωπο του η προϋπόθεση του άρθρου 99 παρ. 1, το δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής του, υπό όρους και υπό την επιμέλεια και επιτήρηση επιμελητή κοινωνικής αρωγής, για ορισμένο διάστημα, που δεν μπορεί να είναι κατώτερο από τρία και ανώτερο από πέντε έτη, εκτός αν κρίνει με βάση ειδικά μνημονευόμενα στην αιτιολογία της αποφάσεως στοιχεία ότι η εκτέλεση της ποινής είναι απολύτως αναγκαία για να αποτρέψει τον κατάδικο από την τέλεση νέων αξιόποινων πράξεων".

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι επί επιβολής ποινής φυλακίσεως μεγαλύτερης των τριών και μέχρι πέντε ετών, το δικαστήριο, εφ' όσον συντρέχει η προϋπόθεση του άρθρου 99 παρ.1 του ΠΚ (μη καταδίκη σε στερητική της ελευθερίας ποινή υπερβαίνουσα το έτος), είναι υποχρεωμένο, και χωρίς την υποβολή σχετικού αιτήματος, να αναστείλει την εκτέλεση της ποινής υπό όρους και μόνο αν δεν δεχθεί την αναστολή αυτή, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, έχει υποχρέωση να αιτιολογήσει την απόρριψή της ειδικά και εμπεριστατωμένοι, κατά τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ, διαφορετικά ιδρύεται, από την έλλειψη τέτοιας αιτιολογίας, ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ' του ΚΠοινΔ λόγος αναιρέσεως (ΑΠ 570/2019, 1804/2018).

ΙΙΙ. Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι μετά την κήρυξη του κατηγορουμένου ως ενόχου για την πράξη της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο (παράβαση άρθ. 25 παρ. Ιβ'Ν.1882/90 ) και την επιβολή ποινής φυλακίσεως των πέντε ετών, το Δικαστήριο δεν ερεύνησε αν συνέτρεχαν οι όροι της κατά τα ανωτέρω αναστολής της ποινής, η οποία ήταν μεγαλύτερη από τρία και όχι ανώτερη από πέντε έτη, ούτε αξιολόγησε την κρίση του περί της μη αναστολής αυτής υπό όρους, ανεξαρτήτως αν δεν υποβλήθηκε από τον κατηγορούμενο, σχετικό αίτημα και προέβη στη μετατροπή της ποινής των πέντε ετών που επέβαλε στον αναιρεσείοντα σε χρηματική και καθόρισε το ποσό της μετατροπής σε πέντε (5) ευρώ για κάθε ημέρα φυλακίσεως και συγκεκριμένα μετέτρεψε την επιβληθείσα ποινή σε χρηματική με την αιτιολογία: "...Στην προκειμένη περίπτωση, στον κατηγορούμενο, που κηρύχθηκε ένοχος, επιβλήθηκε ποινή φυλακίσεως πέντε (5) ετών.

Από την ανάγνωση του ποινικού του μητρώου προκύπτει ότι αυτός δεν έχει καταδικασθεί μέχρι τώρα αμετακλήτως σε ποινή στερητική της ελευθερίας για κακούργημα ή πλημμέλημα και ως εκ τούτου συντρέχει στο πρόσωπο του η προϋπόθεση του άρθρου 99 παράγραφος 1. Ωστόσο, το Δικαστήριο κρίνει ότι η εκτέλεση της ποινής είναι απολύτως αναγκαία για να αποτρέψει τον κατάδικο από την τέλεση νέων αξιόποινων πράξεων...Ως εκ τούτου, αυτή (επιβληθείσα ποινή) που είναι μεγαλύτερη από δύο έτη και δεν υπερβαίνει τα πέντε, πρέπει να μετατραπεί σε χρηματική, εφόσον δεν κρίνεται ότι απαιτείται η μη μετατροπή της.

Το ποσό της μετατροπής πρέπει να καθοριστεί, λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής καταστάσεως του κατηγορουμένου, σε πέντε (5) € ημερησίως".

ΙV. Με τις παραδοχές αυτές, που αναφέρονται ειδικώς στο θέμα της κατά το άρθρο 100 ΠΚ αναστολής, το Τριμελές Εφετείο (Πλημμελημάτων) Θεσσαλονίκης, δεν μνημονεύει ούτε ένα στοιχείο στην αναιρεσιβαλλόμενη από το οποίο να προκύπτει ότι η εκτέλεση της ποινής είναι απολύτως αναγκαία για να αποτρέψει τον αναιρεσείοντα - κατηγορούμενο από την τέλεση νέων αξιόποινων πράξεων, ούτε διέλαβε ως προς την μη αναστολή υπό όρους και υπό την επιμέλεια και επιτήρηση επιμελητή κοινωνικής αρωγής, της ποινής που επιβλήθηκε στον αναιρεσείοντα, την απαιτούμενη από τις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠΔ αιτιολογία, αφού δεν μνημονεύει ειδικώς στοιχεία, με βάση τα οποία δεν δέχθηκε τη συνδρομή των όρων της αναστολής αυτής και έτσι υπέπεσε στην πλημμέλεια, της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως προς την περί μετατροπής της ποινής διάταξη της προσβαλλομένης αποφάσεως και επομένως ο σχετικός μοναδικός λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος.

V. Κατόπιν τούτων, πρέπει, κατά παραδοχή του μοναδικού σχετικού ως άνω λόγου, ν' αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και δη κατά τη διάταξή της περί μη συνδρομής των όρων αναστολής, κατά το άρθρο 100 ΠΚ, της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης των 5 ετών και να παραπεμφθεί, κατά τούτο, η υπόθεση προς νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (519 ΚΠ) προκειμένου να κρίνει εάν συντρέχουν οι όροι αναστολής της ανωτέρω ποινής και αναλόγως προς τη σχετική κρίση του είτε να προχωρήσει στην αναστολή της εκτέλεσης υπό όρους, είτε να αποφανθεί ότι δεν συντρέχουν οι όροι αναστολής (ΑΠ 461/2013).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αρ. 1141/2019 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Θεσσαλονίκης και μόνο ως προς τη διάταξη αυτής που αναφέρεται στη μη συνδρομή των όρων αναστολής κατά το άρθρο 100 ΠΚ της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης των πέντε (5) ετών.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Δεκεμβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Δεκεμβρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ