2013/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2013 / 2018 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 2013/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δήμητρα Κοκοτίνη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αρτεμισία Παναγιώτου - Εισηγήτρια, Γεώργιο Αναστασάκο, Μαρία Γεωργίου και Ευφροσύνη Καλογεράτου - Ευαγγέλου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Νοεμβρίου 2018, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ιωάννη Κωνσταντινόπουλου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Κ. Μ. του Γ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Θεώνη Παναγιωτοπούλου, για αναίρεση της υπ'αριθ. ΗΤ900/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Α. Β. του S. κάτοικος ..., που εμφανίστηκε χωρίς πληρεξούσιο δικηγόρο. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ'αριθ.πρωτ….51/20-9-2018 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1265/18.

Αφού άκουσε Την πληρεξούσια δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 513 παρ. 1 εδ. γ' και 3 ΚΠΔ, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κλητεύει τον αναιρεσείοντα και τους λοιπούς διαδίκους στο ακροατήριο του Δικαστηρίου του Αρείου Πάγου. Η κλήση αυτή γίνεται με επίδοση σύμφωνα με τα άρθρα 155-161 και μέσα στην προθεσμία του άρθρου 166. Οι διάδικοι παρίστανται στη συζήτηση με συνήγορο.

Εξάλλου, σύμφωνα με αυτά που ορίζονται στο άρθρο 515 παρ. 2 του ίδιου Κώδικα, αν εμφανιστεί ο αναιρεσείων, η συζήτηση γίνεται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, ακόμα και αν κάποιος από αυτούς δεν εμφανίστηκε. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το με ημερομηνία 23-10-2018 αποδεικτικό επιδόσεως του Αρχ/κα του Α.Τ Κισσάμου Λ.

Ξ., ο πολιτικώς ενάγων της κρινόμενης υπόθεσης Α. Β., με αναιρεσείοντα τον Μ. Κ. του Γ., κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κατά τη διάταξη του άρθρου 155 παρ. 1 εδ. α' του ως άνω Κώδικα, για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, πλην όμως κατ' αυτήν και κατά την εκφώνηση της υποθέσεως ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου εμφανίστηκε αυτοπροσώπως χωρίς συνήγορο όπως προς τούτο, κατ'αρθρ. 513 παρ. 3 ΚΠΔ, είχε υποχρέωση, θεωρούμενος ως δικονομικά απών.

Μετά από αυτά και εφόσον η κρινόμενη από 20-9-2018 και με αριθμό γενικού πρωτ. ..51/20-9-2018 δήλωση-αίτηση για αναίρεση της υπ'αριθμ.ΗΤ 900/2018 καταδικαστικής απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία του πολιτικώς ενάγοντα σαν να ήταν και αυτός παρών.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 308 παρ. Ια Π.Κ, όποιος με πρόθεση προξενεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών, ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 309 του ιδίου Κώδικα, αν η πράξη του άρθρου 308 τελέστηκε με τρόπο που μπορούσε να προκαλέσει στον παθόντα κίνδυνο για τη ζωή του ή βαριά σωματική βλάβη (άρθρ. 310 παρ. 2) επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών.

Εν όψει της διαζευκτικής διατυπώσεως της δεύτερης από τις διατάξεις αυτές, είναι απαραίτητο, στην καταδικαστική, για επικίνδυνη σωματική βλάβη, απόφαση, να καθορίζεται ποια από τις ως άνω δύο διακινδυνεύσεις, δέχεται το δικαστήριο ότι συνέτρεξε στη συγκεκριμένη περίπτωση, δηλαδή διακινδύνευση για τη ζωή ή για βαριά σωματική βλάβη.

Αυτό δεν στερείται εννόμων συνεπειών, διότι η παραδοχή της μιας ή της άλλης περιπτώσεως, αν και στις δύο περιπτώσεις η πράξη τιμωρείται με τα αυτά όρια ποινής, πρακτικώς οδηγεί σε διαφοροποίηση της ποινικής μεταχειρίσεως του δράστη, αφού στην πρώτη πλήττεται έννομο αγαθό υπέρτερο από τη σωματική υγεία και ακεραιότητα και η ποινή του θα καθορισθεί, βάσει των κατ' άρθρο 79 ΠΚ κριτηρίων.

Απαιτούμενα στοιχεία, για την αξιόποινη πράξη της επικίνδυνης σωματικής βλάβης, είναι: α) σωματική βλάβη κατά την έννοια του άρθρου 308 του Π.Κ., β) η πράξη να τελέσθηκε κατά τρόπο που να μπορεί να προκαλέσει στον παθόντα κίνδυνο της ζωής του ή βαριά σωματική βλάβη και γ) δόλος που περιλαμβάνει τη γνώση και θέληση προκλήσεως της σωματικής κακώσεως και των περιστάσεων από τις οποίες προκύπτει αντικειμενικά κίνδυνος της ζωής ή βαριά σωματική βλάβη.

Αν υπάρχει ασάφεια αναφορικά με το είδος της διακινδυνεύσεως, τότε συντρέχει περίπτωση εκ πλαγίου παραβιάσεως της ανωτέρω διατάξεως του άρθρου 309 του Π.Κ. και ιδρύεται ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ λόγος αναιρέσεως, διότι ο Άρειος Πάγος αδυνατεί να ελέγξει ακυρωτικά την απόφαση, για το αν δηλαδή το δικαστήριο της ουσίας εφάρμοσε σωστά ή μη το νόμο με αποτέλεσμα η απόφαση να στερείται νομίμου βάσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. ΗΤ900/2018 απόφαση, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, που την εξέδωσε σε δεύτερο βαθμό, δέχθηκε ανελέγκτως στο σκεπτικό του, μετά από εκτίμηση των αναφερομένων στο προοίμιο αυτού κατ'είδος αποδεικτικών μέσων, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα : "Την 05.12.2010, ημέρα Κυριακή και περί ώρα 15:30, ο εγκαλών Α.

Β., μαζί με τη σύντροφό του, το παιδί τους, που ήταν σε καρότσι λόγω της βρεφικής του ηλικίας, και την αδερφή της συντρόφου του, έκαναν περίπατο στην οδό …., στην περιοχή της …. Στο ύψος της εν λόγω οδού, όπου βρίσκεται το εστιατόριο "….", ο κατηγορούμενος, ο οποίος οδηγώντας Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο έβαινε στην εν λόγω οδό με κατεύθυνση προς τον οδό …., πέρασε εξ επαφής από την κινούμενη πεζή αδερφή της γυναίκας του εγκαλούντος.

Ο τελευταίος, λόγω του παρ' ολίγον κτυπήματος της αδερφής της γυναίκας του από το αυτοκίνητο του κατηγορουμένου, απηύθυνε τη φράση "που πας ρε ηλίθιε". Τότε ο κατηγορούμενος, ο οποίος τυγχάνει αστυνομικός, σταμάτησε το αυτοκίνητό του, εξήλθε αυτού και, επιτιθέμενος με σφοδρότητα κατά του εγκαλούντος με τα χέρια του και με αιχμηρό αντικείμενο κατάφερε κτυπήματα στο πρόσωπο αυτού, τραυματίζοντάς τον και ειδικότερα προξενώντας του θλαστικά τραύματα στην αριστερά κροταφική χώρα, θλαστικό τραύμα αριστεράς υποκόγχιας χώρας, έντονο τραυματικό οίδημα αριστεράς ζυγωματικής χώρας και υπόσφαγμα αριστερού οφθαλμικού βολβού μετά εκχυμωτικού οιδήματος βλεφάρων.

Η πράξη του αυτή από τον τρόπο τελέσεώς της και του οργάνου που χρησιμοποιήθηκε, καθώς και του σημείου καταφοράς των πληγμάτων, μπορούσε να προκαλέσει κίνδυνο της ζωής του παθόντος ή βαριά σωματική βλάβη αυτού. Τα ανωτέρω αποδείχθηκαν, μεταξύ άλλων, και από τις από 06.12.2010 εκθέσεις ένορκης εξέτασης των αυτόπτων μαρτύρων Β.

Α. και Α. Τ., που δεν προέκυψε ότι γνωρίζονται με κάποιον από τους διαδίκους και βρίσκονταν στο εξωτερικό τμήμα του ανωτέρω εστιατορίου έχοντας πλήρη οπτική και ακουστική επαφή, την από 07.12.2010 ιατροδικαστική έκθεση του ιατροδικαστή Ι. Α. και τις φωτογραφίες εκείνης της ημέρας του παθόντος. Ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου ότι βρισκόταν σε άμυνα και δη ότι ο εγκαλών πρώτος του επιτέθηκε πιάνοντας τον από το λαιμό δεν αποδείχθηκε βάσιμος.

Και τούτο διότι αναιρείται από τις προμνησθείσες καταθέσεις των αυτοπτών μαρτύρων, ενώ η κατάθεση στο παρόν Δικαστήριο του μάρτυρα υπεράσπισης Π. - Σ. Δ., που φέρεται να είναι παρών στο περιστατικό, κρίνεται μη πειστική, διότι η περιγραφή εκ μέρους του του περιστατικού ήταν αβέβαιη και συγκεχυμένη, ενώ εξάλλου ο εν λόγω μάρτυρας κατέθεσε ότι ο εγκαλών προσπάθησε να ανοίξει το αυτοκίνητο του κατηγορουμένου και ότι ο κατηγορούμενος πρώτος έπεσε στο έδαφος, γεγονότα που ούτε ο ίδιος ο κατηγορούμενος ισχυρίσθηκε ούτε αποδείχθηκε από άλλο αποδεικτικό μέσο ότι συνέβησαν.

Οι ελαφρές, δε, σωματικές βλάβες που έφερε ο κατηγορούμενος (γραμμοειδείς εκδορές στη μετωπιαία χώρα, στην τραχηλική χώρα, στον δεξιό αντιβραχίονα, θλαστική εξοίδηση παράμεσου δακτύλου δεξιάς άκρας χειρός, δεξιού μηρού και αυχενικής μοίρας, βλ. από 06.12.2010 ιατροδικαστική έκθεση Σ. Μ.) προήλθαν, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, από τα κτυπήματα που ο ίδιος ο κατηγορούμενος επέφερε στον εγκαλούντα και το ότι ο τελευταίος, δεχόμενος τα σφοδρά κτυπήματα, κρεμάσθηκε ενστικτωδώς από το σώμα του κατηγορουμένου.

Τέλος, ο ισχυρισμός περί αναγνώρισης του ελαφρυντικού του άρθρου 84 παρ. 2 γ' ΠΚ, πρέπει να απορριφθεί, πρωτίστως ως αόριστος, διότι δεν προσδιορίσθηκαν με σαφήνεια και πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά με βάση τα οποία ζητείται η αναγνώριση του ελαφρυντικού αυτού. Εξάλλου, η φράση "που πας ρε ηλίθιε" που εκστόμισε ο εγκαλών υπό τις ανωτέρω συνθήκες πριν τη σε βάρος του ως άνω επίθεση, δεν κρίνεται ότι αποτελεί ανάρμοστη συμπεριφορά του τέτοια που να δικαιολογεί, κατά τι, τη βάναυση επίθεση του κατηγορουμένου, ο οποίος χρησιμοποίησε και κάποιο αιχμηρό αντικείμενο για να επιφέρει μεγαλύτερα κτυπήματα (πιθανότητα "σιδηρούν γρόνθο" κατά τον ιατροδικαστή I.

Α.) και έθεσε σε σοβαρό κίνδυνο τη σωματική ακεραιότητα ή και τη ζωή του εγκαλούντος, όταν μάλιστα ο κατηγορούμενος έχει την ιδιότητα του αστυνομικού και θα έπρεπε, πολύ περισσότερο από τον μέσο πολίτη, να είναι ψύχραιμος και εγκρατής. Σύμφωνα με τα παραπάνω, ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί ένοχος της πράξης για την οποία κατηγορείται, πλην όμως με το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2α' ΠΚ, που αναγνωρίσθηκε πρωτοδίκως, δεδομένου ότι το παρόν δευτεροβάθμιο Δικαστήριο δεν δύναται να χειροτερεύσει τη θέση του.

Στη συνέχεια το Δικαστήριο κήρυξε ένοχο, με το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2 α' ΠΚ, τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα του ότι: "Στην Αθήνα στις 5-12-2010 με πρόθεση προξένησε σε άλλον σωματική κάκωση και βλάβη της υγείας αυτού με τρόπο που μπορούσε να προκαλέσει κίνδυνο της ζωής του παθόντος ή βαριά σωματική βλάβη αυτού. Ειδικότερα επιτέθηκε κατά του Α. Β. και με τα χέρια του και με αιχμηρό αντικείμενο κατάφερε κτυπήματα στο πρόσωπο αυτού, τραυματίζοντας αυτόν, προξενώντας του θλαστικά τραύματα στην αριστερή κροταφική χώρα, θλαστικό τραύμα αριστεράς υποκόγχιας χώρας, έντονο τραυματικό οίδημα αριστεράς ζυγωματικής χώρας και υπόσφαγμα αριστερού οφθαλμικού βολβού μετά εκχυμωτικού οιδήματος βλεφάρων. Η πράξη του αυτή από τον τρόπο τελέσεώς της και του οργάνου που χρησιμοποιήθηκε καθώς και του σημείου καταφοράς των πληγμάτων, μπορούσε να προκαλέσει κίνδυνο της ζωής του παθόντος ή βαριά σωματική βλάβη αυτού".

Έτσι όμως που έκρινε το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, λόγω της αναφοράς στο σκεπτικό όσο και στο διατακτικό της προσβαλλομένης απόφασης διαζευτικώς των εννόμων αγαθών του παθόντος, των οποίων επήλθε η διακινδύνευση, δημιουργήθηκε ασάφεια ως προς το είδος της διακινδύνευσης, που τελικά δέχτηκε και έτσι παραβίασε εκ πλαγίου τη διάταξη του άρθρου 309 ΠΚ στερώντας την προσβαλλομένη απόφαση νομίμου βάσεως (ΑΠ 1055/2017). Επομένως, ο σχετικός, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ, λόγος αναίρεσης, για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας με τη μορφή της έλλειψης νόμιμης βάσης, είναι ουσιαστικά βάσιμος.

Μετά ταύτα, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, πρέπει, δεκτού γενομένου του ως άνω λόγου, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα κρίση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 519 Κ.Π.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. ΗΤ900/2018 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Και

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Νοεμβρίου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Νοεμβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ