2011/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2011 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 2011 /2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα-----

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Γεώργιο Γεωργέλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Δεκεμβρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Καλαθοσφαιρικής ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΡΗΣ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο Αρχανιωτάκη.

Της αναιρεσιβλήτου: Καλαθοσφαιρικής ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΗΡΑΚΛΗΣ 1908 Κ.Α.Ε" που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ηρακλή Σπανό με δήλωση κατ' αρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 24 Μαρτίου 2005 ανακοπή της ήδη αναιρεσείουσας που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 31143/2005 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 2440/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 14 Νοεμβρίου 2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γεωργέλλης ανέγνωσε την από 28 Ιουλίου 2007 έκθεση του κωλυομένου να συμμετέχει στην σύνθεση Εισηγητή Αρεοπαγίτη Βασιλείου Ρήγα, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της ανωτέρω αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., επιτρέπεται αναίρεση αν παρεβιάσθη κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Εξάλλου κατά το άρθρο 559 αρ.19 Κ.Πολ.Δ., επιτρέπεται αναίρεση, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς επί ζητήματος που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 23 του Ν.5960/1933, η οπισθογράφηση μπορεί να περιέχει τη ρήτρα "αξία εις κάλυψη", "προς είσπραξη" "κατά πληρεξουσιότητας" ή κάθε άλλη μνεία που ενέχει απλή εντολή. Η οπισθογράφηση αυτή, μορφή της οποίας είναι και η καλυμμένη λόγω πληρεξουσιότητας οπισθογράφηση δεν επάγεται μετάσταση της κυριότητας του τίτλου και του δικαιώματος που πηγάζει απ' αυτόν, αλλά ο κομιστής λόγω πληρεξουσιότητας ασκεί τα από την επιταγή δικαιώματα πάντοτε ως αντιπρόσωπος του εντολέα του και όχι στο δικό του όνομα. Και ναι μεν, η λόγω πληρεξουσιότητας οπισθογράφηση απαιτεί στην τυπική μορφή της, να σημειώνεται μία από τις πιο πάνω φράσεις πάνω στον τίτλο, δεν αποκλείεται όμως και η καλυμμένη λόγω πληρεξουσιότητας οπισθογράφηση, που γίνεται βάση ιδιαίτερης, χωρίς τη χρήση τύπου, συμφωνίας μεταξύ οπισθογράφου και κομιστή, οπότε ο οπισθογράφος μπορεί να την αποδείξει και να ασκήσει τα από την επιταγή δικαιώματά του τα οποία και δεν απώλεσε δια της καλυμμένης λόγω πληρεξουσιότητας οπισθογράφησης (σχετ. ΑΠ 554/1972) Εν προκειμένω, το Εφετείο εδέχθη με την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του ότι εξ ιδιορρύθμου ενοχικής συμβάσεως, συναφθείσης μεταξύ των διαδίκων ΚΑΕ, η αναιρεσίβλητη είχε κατά της αναιρεσειούσης απαίτηση εκ 150.000 ευρώ, προς εξασφάλιση της ικανοποιήσεως της οποίας η αναιρεσείουσα εξέδωσε εις διαταγήν εκείνης και την ένδικη επιταγή, για την οποία εξεδόθη διαταγή πληρωμής ανακοπείσα από την αναιρεσείουσα, περαιτέρω δε ότι: "Την ως άνω επιταγή η καθής η ανακοπή με οπισθογράφηση λόγω ενεχύρου μεταβίβασε στις 13.10.2004 προς την ανώνυμη τραπεζική εταιρεία "Γενική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ" η οποία στη συνέχεια την επαναμεταβίβασε, επίσης με οπισθογράφηση στην καθής η ανακοπή ανώνυμη εταιρεία "ΗΡΑΚΛΗΣ 1908 ΚΑΕ". Την εν λόγω επιταγή η τελευταία οπισθογράφησε λόγω πληρεξουσιότητας προς είσπραξη στον Ηρακλή Σπανό στον οποίο με απόφασή του το ΔΣ της εν λόγω Ανωνύμου Εταιρείας που λήφθηκε στις 29.11.2004 είχε δώσει εντολή και πληρεξουσιότητα να προβεί στην εμφάνισή της προς πληρωμή και σε περίπτωση μη πληρωμής να επιδιώξει τη σφράγισή της. Ο ανωτέρω, ενεργώντας κατ' εντολή και για λογαριασμό της καθής η ανακοπή, την εμφάνισε προς πληρωμή στην ως άνω πληρώτρια Τράπεζα, στις 3.12.2004, η οποία αρνήθηκε την εξόφλησή της, καθώς και να βεβαιώσει τη μη πληρωμή της, οπότε, με πρωτοβουλία της καθής η ανακοπή, συντάχθηκε το με αριθμό 11268/3.12.2004 διαμαρτυρικό του συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Κων/νου Γωγάκου, καθόσον είχε απαγορευθεί, με προσωρινή διαταγή του Δικαστηρίου αυτού, η μεταβολή της νομικής κατάστασης της παραπάνω επιταγής μέχρι τη συζήτηση της με αριθμό κατ. 37501/2004 αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων που κατέθεσε η ανακόπτουσα κατά της καθής η ανακοπή, ζητώντας τη δικαστική μεσεγγύηση και της παραπάνω τραπεζικής επιταγής, για τους αναφερόμενους σ' αυτήν λόγους. Επί της ως άνω αιτήσεως, η οποία ύστερα από νόμιμη αναβολή συζητήθηκε στη δικάσιμο της 7.2.2005, είχε δε παραταθεί η ισχύς της ως άνω προσωρινής διαταγής μέχρι την έκδοση αποφάσεως επ' αυτής, εκδόθηκε η με αριθμό 6074/2.3.2005 απόφαση του Δικαστηρίου αυτού, που απέρριψε αυτήν, ως εκ τούτου ήρθη αυτοδικαίως και η προαναφερθείσα προσωρινή διαταγή, που απαγόρευε την μεταβολή της παραπάνω Τραπεζικής επιταγής. Μετά την έκδοση της ανωτέρω 6074/2005 αποφάσεως ο προαναφερόμενος πληρεξούσιος της καθής η ανακοπή Ηρακλής Σπανός εμφάνισε την παραπάνω με αριθμό ... τραπεζική επιταγή, νόμιμα και εμπρόθεσμα, για δεύτερη φορά, στις 7.3.2005 στην πληρώτρια τράπεζα, πλην όμως και πάλι δεν πληρώθηκε, μολονότι υπήρχαν διαθέσιμα κεφάλαια στον αντίστοιχο λογαριασμό, διότι η ανακόπτουσα ανακάλεσε αυτήν. Ακολούθως η καθής η ανακοπή κατόπιν αιτήσεως της με βάση την εν λόγω επιταγή πέτυχε την έκδοση της ανακοπτομένης με αριθμό 8089/2005 διαταγής πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης με την οποία η ανακόπτουσα υποχρεώθηκε να της καταβάλει το ποσό των 30.000 ευρώ πλέον τόκων και εξόδων. Η λόγω πληρεξουσιότητας γενομένη ως άνω οπισθογράφηση της επίμαχης επιταγής προς τον Ηρακλή Σπανό είναι έγκυρη έστω και εάν η τεθείσα στο πίσω μέρος του σώματος της επιταγής και κάτω από τη γενομένη οπισθογράφηση μνεία "ΛΟΓΩ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΙΣΠΡΑΞΗ" δεν καλύπτεται από την υπογραφή του οπισθογράφου νομίμου εκπροσώπου της καθής η ανακοπή ούτε γίνεται αναφορά στο όνομα του πληρεξουσίου - εντολοδόχου της τελευταίας Ηρακλή Σπανού. Τούτο διότι η ύπαρξη της εν λόγω πληρεξουσιότητας και το όνομα του πληρεξουσίου αποδεικνύεται εκτός των άλλων και από το ως άνω από 3.3.2005 πρακτικό του ΔΣ της καθής η ανακοπή ανώνυμης εταιρείας. Η ως άνω κρίση του Δικαστηρίου ενισχύεται και από το γεγονός ότι είναι δυνατόν να υποκρύπτεται οπισθογράφηση λόγω πληρεξουσιότητας υπό εξωτερικώς κανονική οπισθογράφηση, χωρίς να μνημονεύεται δηλαδή η "κατά πληρεξουσιότητα" ή άλλη ανάλογη έκφραση, να συμφωνηθεί όμως μεταξύ του οπισθογράφου και του προς ον η οπισθογράφηση ότι ο τελευταίος θα ενασκήσει τα από την επιταγή δικαιώματα για λογαριασμό του οπισθογράφου. Κατόπιν τούτου ο ανωτέρω Ηρακλής Σπανός νομίμως ενεφάνισε προς πληρωμή την επίμαχη επιταγή στην πληρώτρια τράπεζα, ενεργώντας στο όνομα και για λογαριασμό της οπισθογράφου - καθής η ανακοπή και ακολούθως η τελευταία νομιμοποιούμενη ενεργητικά ως εντολέας υπέβαλε τη σχετική αίτηση για την έκδοση της ανακοπτόμενης διαταγής πληρωμής. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω οι υποστηριζόμενοι από την ανακόπτουσα με το δεύτερο λόγο ανακοπής της ισχυρισμοί ότι η ρήτρα "λόγω πληρεξουσιότητας" δεν είναι έγκυρη ενόψει του ότι δεν καλύπτεται από την υπογραφή της οπισθογράφου - καθής η ανακοπή και δεν αναφέρεται σ' αυτήν το όνομα του πληρεξουσίου καθώς και ότι με το δεδομένο αυτό η οπισθογράφηση είναι λευκή με συνέπεια στην υποβολή της αίτησης για την έκδοση διαταγής πληρωμής με βάση την επίμαχη επιταγή να νομιμοποιείται ο τελευταίος κομιστής αυτής Ηρακλής Σπανός, ο οποίος την ενεφάνισε προς πληρωμή στην πληρώτρια τράπεζα και όχι η καθής η ανακοπή οπισθογράφος και ότι επομένως δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την έκδοση της ανακοπτόμενης διαταγής πληρωμής, είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι".

Έτσι που έκρινε το Εφετείο και απέρριψε τον ανωτέρω λόγο της ανακοπής ο οποίος και μόνο ενδιαφέρει, εδώ δεν παραβίασε τις πιο πάνω διατάξεις ούτε αυτές των άρθρων 14, 15 παρ.3, 16 παρ.2, 17 παρ.1 και 19 εδ.3 του ίδιου νόμου καθόσον δέχθηκε ότι η οπισθογράφηση της επιταγής από την καθής η ανακοπή προς τον Ηρακλή Σπανό, έγινε λόγω πληρεξουσιότητας που υποκρυπτόταν υπό την κατά τον προαναφερθέντα τρόπο γενομένη οπισθογράφηση και συνακόλουθα η αναιρεσίβλητη οπισθογράφος ως μη απωλέσασα την ιδιότητα του φορέως των δικαιωμάτων από την επιταγή νομιμοποιούνταν αυτή να ζητήσει την έκδοση της ένδικης διαταγής πληρωμής.

Συνεπώς ο πρώτος (κατά το πρώτο σκέλος) και ο τέταρτος, λόγοι της αναίρεσης από τον αριθμ. 1 του άρθρ. 559 Κ.Πολ.Δ., με τους οποίους υποστηρίζονται τ' αντίθετα, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι. Περαιτέρω το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης καθόσον αφενός μεν το αποδεικτικό πόρισμα ως προς το είδος της γενομένης οπισθογράφησης (καλυμμένη λόγω πληρεξουσιότητας) διατυπώνονται σαφώς αφετέρου δε περιλαμβάνει επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον έλεγχο του Αρείου Πάγου για την ορθή ή μη εφαρμογή των διατάξεων που εφάρμοσε.

Συνεπώς ο πρώτος λόγος της αναίρεσης κατά το δεύτερο σκέλος του από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης από τον αριθμ. 14 του Κ.Πολ.Δ., προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι ο φερόμενος ως απαραδέκτως προβληθείς το πρώτον κατά τη συζήτηση της ανακοπής ισχυρισμός της αναιρεσίβλητης καθής η ανακοπή ότι ο Η. Σπανός, σε σχέση με την ένδικη επιταγή, ενεργούσε ως πληρεξούσιος αυτής με βάση σχετικά πρακτικά του Διοικητικού Συμβουλίου αυτής δεν συνιστά ανεπίτρεπτη κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 224 Κ.Πολ.Δ. μεταβολή της βάσεως της ανακοπής όπως αβάσιμα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα, αλλά παραδεκτή άμυνα αυτής (καθής η ανακοπή )κατά του λόγου της ανακοπής με τον οποίο προβλήθηκε η ακυρότητα της διαταγής πληρωμής διότι αυτή δεν ήταν νόμιμη κομίστρια της επιταγής και εντεύθεν δικαιούχος της από την επιταγή αξιώσεως λόγω μεταβιβάσεως, κατά το λόγο της ανακοπής, με λευκή οπισθογράφηση.

Ο τρίτος λόγος της αναίρεσης από τον αριθμ. 559 αριθ. 19, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος διότι υπό την επίφαση πλημμελειών από την εν λόγω διάταξη προβάλλονται νέοι λόγοι ακυρότητας της ένδικης διαταγής πληρωμής. Επίσης και ο πέμπτος λόγος της αναίρεσης από την ίδια διάταξη με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι περιλαμβάνει αντιφατικές αιτιολογίες, είναι απορριπτέος ως επί εσφαλμένης προϋποθέσεως στηριζόμενος καθόσον η σχετική παραδοχή της απόφασης συνίσταται όπως προεκτέθηκε στο ότι η οπισθογράφηση έγινε λόγω υποκρυπτόμενης πληρεξουσιότητας και όχι και λόγω φανερής πληρεξουσιότητας όπως αβασίμως υποστηρίζονται με τον εξεταζομένο λόγο.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14 Νοεμβρίου 2006 αίτηση της "ΑΡΗΣ ΚΑΕ" για αναίρεση της υπ. αριθμ. 2440/2006 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 1 Ιουνίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 24 Σεπτεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ