2008/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2008 / 2013 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2008/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο, Δημήτριο Κόμη και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 1η Οκτωβρίου 2013, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Εταιρείας με την επωνυμία " …", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) Γ. Φ., κατοίκου ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Παρασκευή Φεζίκου.

Του αναιρεσιβλήτου: A. Z. (Α. Ζ.) του Μ. (Μ.), κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ευδοκία Δοκοπούλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-7-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 498/2005 μη οριστική και 374/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 54/2012 του Εφετείου Ανατολικής Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 29-10-2012 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου διάβασε την από 1-9-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη όλων των λόγων της από 29-10-2012 αίτησης, για αναίρεση της 54/2012 απόφασης του Εφετείου Ανατολικής Κρήτης.

Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθεμία δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες. Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες.

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες. Περαιτέρω, από τις διατάξεις του άρθρου 1 του Ν. 551/1915, που κωδικοποιήθηκε με το Β.Δ. της 24-7/25-8-1920 και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ (άρθρο 38 Εισ.Ν.ΑΚ), προκύπτει ότι εργατικό ατύχημα, δηλαδή ατύχημα από βίαιο συμβάν που επέρχεται σε εργάτη ή υπάλληλο των αναφερομένων στο άρθρο 2 του άνω νόμου επιχειρήσεων, θεωρείται και ο τραυματισμός του μισθωτού εξαιτίας έκτακτης και αιφνίδιας επενέργειας εξωτερικού αιτίου, άσχετου προς την σύσταση του οργανισμού του παθόντος, αλλά συνδεομένου με την εργασία του, λόγω της εμφανίσεώς του κατά την εκτέλεση ή με αφορμή την εκτέλεση αυτής, ως εκ του ότι, λόγω της εργασίας, δημιουργήθηκαν οι ιδιαίτερες εκείνες πραγματικές συνθήκες και περιστάσεις που ήταν αναγκαίες για την επέλευσή του και οι οποίες δεν θα υπήρχαν χωρίς την εργασία.

Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 16 ίδιου Νόμου "Οι παθόντες εξ ατυχήματος του άρθρ. 1, δυναμένου ν' αποδοθή εις δόλον του εργοδότου ή του υπ` αυτού προστηθέντος προσώπου, ως και τα αντ' αυτών κατά τας διατάξεις του άρθρ. 6 δικαιούμενα πρόσωπα έχουσι το εκλεκτικόν δικαίωμα ν` ασκώσι είτε την εκ του παρόντος νόμου είτε την εκ του κοινού Αστικού Δικαίου προσήκουσαν αυτοίς προς αποζημίωσιν αξίωσιν.

Το αυτό ισχύει και διά την περίπτωσιν καθ' ήν το ατύχημα επήλθεν εν εργασία ή επιχειρήσει ή δεν ετηρήθησαν αι διατάξεις ισχυόντων νόμων, διαταγμάτων, ή κανονισμών περί των όρων ασφαλείας και ένεκα της μη τηρήσεως τούτων (παρ. 1)... Εάν ο υπόχρεος εις αποζημίωσιν αποδείξη ότι το ατύχημα προήλθεν εξ αμελείας του παθόντος, ο δικαστής έχει το δικαίωμα να μειώση, κατά την κρίσιν του, το ποσόν της κατά το άρθρ. 3 οφειλομένης αποζημιώσεως, αλλ' ουχί κατωτέρω του ημίσεος αυτού.

Αμέλεια υφίσταται μόνον εάν ο παθών αδικαιολογήτως, παρέβη διατάξεις ισχυόντων νόμων ή διαταγμάτων περί των όρων ασφαλείας ή κανονισμών περί αυτών, εκδοθέντων υπό της αρμοδίας δημοσίας αρχής ή εκδοθέντων μεν υπό του κυρίου της επιχειρήσεως, επικυρωθέντων δε υπό της αρχής... (παρ. 4)". Από τη διάταξη αυτή του νόμου προκύπτει ότι για την θεμελίωση της ενστάσεως του συντρέχοντος πταίσματος του παθόντος απαιτείται η επίκληση της παραπάνω ειδικής αμελείας μόνον όταν ο παθών αξιώσει την εκ του ν. 551/1915 αποζημίωση και όχι χρηματική ικανοποίηση για την οποία δεν υπάρχει πρόβλεψη στον ανωτέρω νόμο και εφαρμόζονται γι` αυτή μόνο οι γενικές διατάξεις.

Επομένως, για να δικαιούται ο παθών σε εργατικό ατύχημα χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, αρκεί να συντέλεσε στην επέλευση του ατυχήματος πταίσμα του εργοδότη ή των προστηθέντων από αυτόν, με την έννοια του άρθρου 914 του ΑΚ, δηλαδή αρκεί να συντρέχει οποιαδήποτε αμέλεια αυτών και όχι μόνο η ειδική αμέλεια ως προς την τήρηση των όρων ασφαλείας του άρθρου 16 παρ. 1 του κ.ν. 551/1915 (ΑΠ 723/2012, 1168/2007, 412/2008, 1380/2001, 1185/1993).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 7 παρ. 1, 5 και 8β του π.δ. 17/1996 "Μέτρα ασφάλειας - υγείας εργαζομένων", ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίζει την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας, να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων, ενημέρωσης και κατάρτισης, ενώ ο ίδιος, επιφυλασσομένων των λοιπών διατάξεων του αυτού διατάγματος, οφείλει, έχοντας υπόψη τη φύση των δραστηριοτήτων της επιχειρήσεώς του, να λαμβάνει υπόψη, όταν αναθέτει καθήκοντα σ` έναν εργαζόμενο, τις ικανότητες αυτού σε θέματα ασφάλειας και υγείας.

Κατά δε το άρθρο 32 Ν.1568/1985 "Υγιεινή - Ασφάλεια εργαζομένων", ο εργοδότης έχει υποχρέωση να λαμβάνει κάθε μέτρο που απαιτείται, ώστε να εξασφαλίζονται οι εργαζόμενοι και οι τρίτοι που παρευρίσκονται στους τόπους εργασίας από κάθε κίνδυνο που μπορεί να απειλήσει την υγεία ή τη σωματική τους ακεραιότητα (εδ. 1), να επιβλέπει την ορθή εφαρμογή των μέτρων υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας (εδ. 3) και να γνωστοποιεί στους εργαζόμενους τον επαγγελματικό κίνδυνο από την εργασία τους (εδ. 5).

Με τις ανωτέρω διατάξεις, όπως και εκείνη του άρθρου 662 ΑΚ που είναι γενικές, δεν προβλέπονται ειδικώς οι όροι ασφαλείας των εργαζομένων, δηλαδή δεν προσδιορίζονται με αυτές οι συγκεκριμένοι όροι, που πρέπει να τηρηθούν για την ασφάλεια των εργαζομένων, καθώς και τα συγκεκριμένα μέτρα, μέσα και τρόποι, που είναι απαραίτητα για την επίτευξη του σκοπού αυτού (ΑΠ 2077/2009, 963/2007).

Στην προκειμένη υπόθεση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του, δέχθηκε τα ακόλουθα, καθόσον αφορά τους ερευνώμενος αναιρετικούς λόγους: " Ο ...ενάγων (σημ: εδώ αναιρεσίβλητος)... διέμενε κατά το έτος 2004 στο .., όπου και εργαζόταν ως εργάτης γης... Με προφορική σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, που είχε συνάψει με τον δεύτερο εναγόμενο, καταστατικό όργανο και νόμιμο εκπρόσωπο της πρώτης εναγομένης εταιρείας... (σημ:

εδώ αναιρεσειόντων) προσέφερε τις υπηρεσίες του ως ανειδίκευτος εργάτης στην επιχείρηση που διατηρούσε αυτή στο …, με αντικείμενο την κατεργασία ελαιοκάρπου... Την 20-2-2004 ο ενάγων υπέβαλε στο Υποκατάστημα του ΙΚΑ... δήλωση εργατικού ατυχήματος. Σύμφωνα με τη συνοπτική περιγραφή των συνθηκών του... αυτό συνέβη την 31-1-2004 και την 21.00' βραδινή ώρα περίπου, στον οριζόντιο μαλακτήρα ελαιοζύμης του ελαιοτριβείου, όταν ο ενάγων, ψάχνοντας μία τάπα (καπάκι) βαρελιού, έβαλε το χέρι του εντός του πρώτου μαλακτήρα, που ήταν σε ακινησία, πλην όμως προχώρησε αυτό εντός της οπής, που συνδέει το δεύτερο μαλακτήρα και ήταν τότε σε κίνηση, με αποτέλεσμα να συνθλίψει μέρος της δεξιάς του παλάμης και να ακρωτηριαστεί αυτή, καθώς και τρία δάκτυλα, ο δείκτης, ο μέσος και ο παράμεσος.

Η εν λόγω δήλωση φέρει στο τέλος αυτής τις υπογραφές του δηλούντος παθόντος ενάγοντος, των φερομένων ως παρόντων προσώπων κατά το ατύχημα Δ. Ρ. και Μ. Μ. και του δευτέρου εναγομένου κάτω από την εταιρική σφραγίδα της πρώτης εναγομένης, χωρίς να διατυπώνονται επιφυλάξεις ή αντιρρήσεις εκ μέρους του ιδίως ως προς τις συνθήκες του...ατυχήματος...

Αποδείχθηκε ότι στον προαναφερόμενο τόπο και χρόνο ο δεύτερος εναγόμενος ανέθεσε στον ενάγοντα να μεταγγίσει ποσότητα ελαιοκάρπου από τα βαρέλια, που είχαν εναποτεθεί στο χώρο του ελαιοτριβείου, στους μαλακτήρες, προκειμένου να γίνει ο καθαρισμός και η διύλιση του ελαιολάδου. Οι μαλακτήρες του ελαιοτριβείου είναι ένα από τα μηχανήματα το οποίο αποτελείται από τέσσερις (4) διαδοχικές σκάφες σε δυο ζεύγη που φέρουν ελικοειδείς αναδευτήρες.

Στις σκάφες αυτές μεταφέρεται μετά την σύνθλιψή του ο ελαιόκαρπος σε ημίρρευστη κατάσταση, δηλαδή με τη μορφή ελαιοζύμης. Μετά την ολοκλήρωση της εργασίας της μετάγγισης του ελαιοκάρπου στους μαλακτήρες, διαπιστώθηκε ότι μία τάπα ενός από τα μεταφερθέντα βαρέλια είχε χαθεί και στη συνέχεια ο δεύτερος εναγόμενος επέτρεψε στον ενάγοντα την αναζήτησή της στο εσωτερικό του μηχανήματος, όπου προδήλως είχε πέσει κατά τη διαδικασία μετάγγισης του ελαιοκάρπου.

Ο ενάγων επιχείρησε να ανεύρει την απωλεσθείσα τάπα και στην προσπάθειά του αυτή έθεσε το δεξί του χέρι μέσα στο πρώτο ζεύγος των μαλακτήρων, στο οποίο υπήρχε ελαιοζύμη. Το ζεύγος αυτό και μόνο είχε ακινητοποιήσει ο ίδιος ο δεύτερος εναγόμενος - από τον διακόπτη, όχι όμως και το δεύτερο ζεύγος των μαλακτήρων, που εξακολουθούσε να βρίσκεται κανονικά σε λειτουργία.

Έτσι, ο ενάγων, που δεν γνώριζε, αφού δεν αποτελούσε αντικείμενο της εργασίας του, τον τρόπο λειτουργίας των μηχανημάτων αυτών, τα οποία χειριζόταν αποκλειστικά ο δεύτερος εναγόμενος, συνέχιζε να ψάχνει, μη έχοντας οπτική επαφή και αγνοώντας τον κίνδυνο των ενεργειών του, στο εσωτερικό του ακινητοποιημένου πρώτου ζεύγους των μαλακτήρων, ενώ ταυτόχρονα λειτουργούσε το δεύτερο ζεύγος, που επικοινωνούσε με το πρώτο ζεύγος αυτών.

Τότε τα πτερύγια των ελικοειδών αναδευτήρων του σε λειτουργία δεύτερου ζεύγους των μαλακτήρων εγκλώβισαν, στο σημείο όπου βρισκόταν οι μικρές οπές επικοινωνίας με το πρώτο ζεύγος αυτών (μαλακτήρων), το χέρι του ενάγοντος. Το αποτέλεσμα ήταν να προκληθεί ακρωτηριαστικό βαρύ τραύμα δεξιάς παλάμης, δείκτου, μέσου και παράμεσου, καθώς και σύνθλιψη και ρακοποίηση μικρού δακτύλου, το οποίο ακρωτηριάστηκε αργότερα, λόγω νέκρωσής του στο ύψος της πρώτης φαλαγγοφαλαγγικής άρθρωσης.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, ο δεύτερος εναγόμενος, λόγω έλλειψης της προσοχής, που όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, ως μέσος συνετός εργοδότης και υπεύθυνος της επιχείρησης της δεύτερης εναγομένης με βάση τις γνώσεις και τις ικανότητές του, παρέλειψε να ακινητοποιήσει πλήρως το μηχάνημα, δηλαδή να παύσει την λειτουργία αμφοτέρων των ζευγών των μαλακτήρων για την ασφαλή εκτέλεση της ανωτέρω ενέργειας από τον ενάγοντα, ο οποίος δεν ήταν σε θέση να υπολογίσει τους υπαρκτούς κινδύνους.

Περαιτέρω, μολονότι ο... εναγόμενος παρέβη την υποχρέωσή του αυτή, δεν φρόντισε να ενημερώσει τον ενάγοντα για τον τρόπο λειτουργίας του μηχανήματος και να του απαγορεύσει να θέσει το χέρι του βαθειά μέσα σ' αυτό, πριν βεβαιωθεί ότι μπορούσε να εκτελέσει την ανατεθείσα εργασία με ασφάλεια και παράλληλα να έχει συνεχώς τον έλεγχο και την εποπτεία κατά την εκτέλεσή της, γνωρίζοντας ότι ο ενάγων είχε προσληφθεί ως ανειδίκευτος εργάτης και απασχολείτο ως φορτοεκφορτωτής στην επιχείρηση της...εναγομένης, ώστε δεν διέθετε την εμπειρία χειρισμού του μηχανήματος.

Οι παραλείψεις αυτές του δεύτερου εναγομένου συνιστούν παραβάσεις των υποχρεώσεων που προβλέπονται από τις...γενικές διατάξεις του άρθρου 662 ΑΚ, του Π.Δ. 17/1996 και του Ν. 1586/1985.... Καταδικάστηκε πρωτοδίκως και κατ' έφεση ο εναγόμενος, με την ιδιότητά του ως νομίμου εκπροσώπου της συνεναγομένης εργοδότριας εταιρείας, για την από αμέλεια σωματική βλάβη του ενάγοντος καθώς και για τις ανωτέρω πράξεις και παραλείψεις του...

Σε σχέση με τις συνθήκες του ατυχήματος κατέθεσαν ως μάρτυρες... η Μ. Τ.. ο Π. Τ... ο Μ. Μ.. ο Δ. Ρ... Με βάση τα αποδειχθέντα... το Δικαστήριο αυτό κρίνει ότι η επέλευση του εργατικού ατυχήματος και ο κατ' αυτό τραυματισμός του ενάγοντος, οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του δευτέρου εναγομένου, ο οποίος ως υπεύθυνος του ελαιοτριβείου της...

πρώτης εναγομένης αμέλησε, ιδίως, να διακόψει πλήρως, για την ασφαλή εκπλήρωση των ανατεθειμένων στον ενάγοντα εργασιακών καθηκόντων, τη λειτουργία και του δεύτερου ζεύγους των μαλακτήρων... και επί πλέον να επισημάνει στον ενάγοντα τους κινδύνους από τη συνεχιζόμενη λειτουργία του κατά την τοποθέτηση του χεριού του και μάλιστα σε ικανό βάθος μέσα σ' αυτούς και πολύ περισσότερο παράλειψε να ελέγχει σταθερά τις κινήσεις του ενάγοντος κατά την επιχειρούμενη αναζήτηση της τάπας...

καθόσον αυτός δεν είχε καμία εξοικείωση με το συγκεκριμένο μηχάνημα. Συνυπαιτιότητα του ενάγοντος στην πρόκληση του ενδίκου ατυχήματος δεν αποδείχθηκε αφού δεν προέκυψε ότι παραβίασε ειδικούς κανονισμούς ασφαλείας ή ότι δεν έλαβε οφειλόμενα ως εκ της ειδικότητας του μέτρα προστασίας ή γενικά ότι ενώ γνώριζε την επικινδυνότητα επέδειξε απροσεξία, αντίθετα, αποδείχθηκε ότι ο ενάγων ήταν αδαής και άπειρος για να επιληφθεί μιας εξόχως επικίνδυνης εργασίας, που σχετιζόταν με τη σύνθετη λειτουργία του μηχανήματος του ελαιοτριβείου και τους μη εμφανείς κινδύνους από αυτό.

Επίσης, δεν αποδείχθηκε ότι ο ενάγων ενήργησε αυτοβούλως και χωρίς να γίνει αντιληπτός από κανένα, αντίθετα αποδείχθηκε ότι ο εναγόμενος ανέθεσε την ανωτέρω επικίνδυνη ενέργεια στον ενάγοντα, χωρίς να εντάσσεται στο αντικείμενο της εργασίας του ως ανειδίκευτου εργάτη και χωρίς να λάβει τα απαραίτητα για την ασφάλεια του προστατευτικά μέτρα.

Εξάλλου, ο ενάγων δεν είχε κανένα λόγο να αναλάβει από μόνος του μια τέτοια πρωτοβουλία, πολύ περισσότερο όταν αγνοούσε τη λειτουργία του μηχανήματος, με το οποίο ερχόταν για πρώτη φορά σε επαφή και ενώ είχε ήδη λήξει το ωράριο εργασίας του και υπήρχε προδήλως σωματική κόπωση και καταπόνηση του οργανισμού του από την πολύωρη εργασιακή του απασχόληση.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που έκρινε ομοίως και απέρριψε... ως κατ' ουσία αβάσιμο τον... αρνητικό της υπαιτιότητας των εναγομένων ισχυρισμό τους... ότι ουδέποτε ο δεύτερος εναγόμενος με την ιδιότητα του νομίμου εκπροσώπου της πρώτης...ανέθεσε στον ενάγοντα να ψάξει για την απολεσθείσα τάπα... στους μαλακτήρες...

αλλά η εργασία αυτή έγινε απερίσκεπτα από δική του πρωτοβουλία και χωρίς να γίνει αντιληπτός ούτε από τον δεύτερο εναγόμενο ως υπεύθυνο της επιχείρησης ούτε από άλλον... δεν έσφαλε... σχετικά με τις συνθήκες του... ατυχήματος... Σύμφωνα με τα... αποδειχθέντα, το... ατύχημα οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του δευτέρου εναγομένου, που αντιπροσωπεύει το νομικό πρόσωπο της πρώτης...

και συγκεκριμένα σε μη τήρηση από αμέλειά του των προαναφερομένων γενικών διατάξεων, εφόσον με αυτές δεν προβλέπονται ειδικώς όροι ασφαλείας των εργαζομένων. Επομένως ο ενάγων δικαιούται την ειδική εφάπαξ αποζημίωση... του άρθρου 3 παρ. 1 ΚΝ 551/1915.... Η καταβολή της... βαρύνει τους συνυπόχρεους εναγομένους έναντι του ενάγοντος, ο οποίος είναι δικαιούχος αυτής, εφόσον δεν είναι ασφαλισμένος στο ΙΚΑ και το ατύχημα οφείλεται στην από (γενική) αμέλεια παράβαση των προβλεπόμενων από το νόμο όρων ασφαλείας στην επιχείρησή τους, όπου συνέβη κατά την εργασία του...

Αποδείχθηκε ότι ο ενάγων συνεπεία του σοβαρού τραυματισμού του απότοκου της σε βάρος του αδικοπραξίας, δοκίμασε σημαντική σωματική και ψυχική καταπόνηση, αναστάτωση... πικρία και μακρόχρονη ταλαιπωρία και επί πλέον εμφανίζει αίσθημα μειονεξίας, κοινωνικής απομόνωσης και καταθλιπτικής διάθεσης, δηλαδή έχει υποστεί ηθική βλάβη για την αποκατάσταση της οποίας δικαιούται χρηματική ικανοποίηση...".

Υπό τις εκτεθείσες παραδοχές το Εφετείο, διέλαβε στον υπαγωγικό συλλογισμό του σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις ή ενδοιαστικές διατυπώσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη των άνω διατάξεων ουσιαστικού δικαίου του ΠΔ 17/96, Ν. 1568/1985, των άρθρων 662 ΑΚ, 1 επ. 16 ΚΝ 551/1915, 914, 932 ΑΚ που εφάρμοσε και δη:

α) ως προς τις συνθήκες, κάτω από τις οποίες επήλθε το ένδικο εργατικό ατύχημα και ο συνεπεία αυτού τραυματισμός του ενάγοντος, με ακρωτηριασμό, β) την περιγραφή και τον τρόπο λειτουργίας των άνω μηχανημάτων (μαλακτήρων), γ) την ευθύνη των αναιρεσειόντων, δ) την έλλειψη αποκλειστικής υπαιτιότητας του ενάγοντος, ε) την έλλειψη συντρέχοντος πταίσματος αυτού, απορρίπτοντας την προβληθείσα εκ μέρους των εναγομένων ένσταση συνυπαιτιότητας, ελλείψει ειδικής αμελείας του ενάγοντος, ως προς την αποζημίωση του Ν. 551/1915 και γενικής, ως προς τη χρηματική ικανοποίηση με σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις ή ενδοιαστικές διατυπώσεις αιτιολογίες, αναφορικά με την άγνοια του ενάγοντος ως προς τον τρόπο λειτουργίας των μαλακτήρων, (που δεν αποτελούσε αντικείμενο της εργασίας του - προσληφθέντος ως ανειδίκευτου εργάτου και απασχολουμένου ως φορτοεκφορτωτού), το χειρισμό αυτών αποκλειστικά από τον εναγόμενο, τη διακοπή της λειτουργίας μόνο του πρώτου ζεύγους απ' αυτόν και όχι και του δευτέρου, την εκ μέρους του παράλειψη ενημερώσεως του ενάγοντος για τους κινδύνους από τη συνεχιζόμενη λειτουργία του δεύτερου ζεύγους και την παράλειψη ελέγχου των κινήσεων του ενάγοντος κατά την επιχειρούμενη αναζήτηση της τάπας, χωρίς οπτική επαφή λόγω της υπάρχουσας ελαιοζύμης στο πρώτο ζεύγος και ενώ είχε θέσει σε ικανό βάθος το χέρι του μέσα σ' αυτό.

Συνακόλουθα, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως, εκ του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος Με τις λοιπές διαλαμβανόμενες στο λόγο αυτό αιτιάσεις και υπό την επίφαση της ρηθείσας αναιρετικής πλημμέλειας, πλήττεται απαραδέκτως, η ανεπίδεκτη αναιρετικού ελέγχου εκτίμηση των αποδείξεων από το Δικαστήριο της ουσίας, εφόσον το αποδεικτικό πόρισμα διατυπώνεται σαφώς.

Τα πλεοναστικώς αναφερόμενα ότι "Εξ άλλου, ο ενάγων δεν είχε κανένα λόγο να αναλάβει από μόνος του μια τέτοια πρωτοβουλία, πολύ περισσότερο όταν αγνοούσε τη λειτουργία του μηχανήματος, με το οποίο ερχόταν για πρώτη φορά σε επαφή και ενώ είχε ήδη λήξει το ωράριο εργασίας του και υπήρχε προδήλως σωματική κόπωση και καταπόνηση του οργανισμού του από την πολύωρη εργασιακή του απασχόληση..." αποτελούν επιχειρήματα από τις αποδείξεις και διατυπώθηκαν κατά την πορεία του δικανικού συλλογισμού προς άντληση επί πλέον επιχειρήματος υπέρ της παραδοχής της ελλείψεως συντρέχοντος πταίσματος του ενάγοντος και επομένως δεν ιδρύουν τον, εκ του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ., αναιρετικό λόγο.

Ο εκ του άρθρου 559 αρ. 11 γ' του Κ.Πολ.Δ., λόγος αναιρέσεως, ιδρυόμενος αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος αν προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο δεύτερος λόγος του αναιρετηρίου, σύμφωνα με τον οποίο το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη, κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού του πορίσματος, συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα και ειδικότερα τις αναφερόμενες καταθέσεις μαρτύρων, την, χωρίς όρκο εξέταση του δευτέρου εναγομένου, που περιέχονται στα 498/2005 και 374/2006 Πρακτικά του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου, τις ένορκες βεβαιώσεις, τις απολογίες του τελευταίου, καθ' ολόκληρο το περιεχόμενό τους, που οι αναιρεσείοντες είχαν επικαλεσθεί και προσκομίσει για απόδειξη των ισχυρισμών του, είναι αβάσιμος.

Τούτο δε διότι, από τη διαλαμβανόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη (και) "Την κατάθεση με όρκο των μαρτύρων των διαδίκων, που εξετάστηκαν στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, όπως περιέχονται στα ταυτάριθμα με τη μη οριστική απόφαση 498/2005 αυτού πρακτικά, τη χωρίς όρκο κατάθεση του δευτέρου εναγομένου και με όρκο της ίδιας μάρτυρας του ενάγοντος (συζύγου του), που εξετάστηκαν (η μάρτυρας αυτή για δεύτερη φορά) στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου κατά τη νέα μετ' απόδειξη συζήτηση της υπόθεσης, όπως περιέχονται στα ταυτάριθμα με την οριστική απόφαση 374/2006 αυτού πρακτικά, όλα τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι...

μεταξύ των οποίων οι ποινικές αποφάσεις... του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου... και Εφετείου (Δυτικής) Κρήτης... την... έκθεση ιατρικής πραγματογνωμοσύνης... καθώς και τις ένορκες βεβαιώσεις από την πλευρά των εναγομένων αυτές που περιέχονται στις εκθέσεις 3/4-2-2005, 7/6-4-2006, 8/6-4-2006 που δόθηκαν ενώπιον του Ειρηνοδίκη Καστελλίου...

από την πλευρά δε του ενάγοντος αυτή που περιέχεται στην έκθεση …/13-4-2006... ενώπιον της Συμβ/φου Ηρακλείου..." σε συνδυασμό προς το όλο περιεχόμενο της απόφασης, στο οποίο γίνεται αναφορά στις περισσότερες από τις καταθέσεις και βεβαιώσεις αυτές, μεταξύ των οποίων και εκείνης του μάρτυρα των αναιρεσειόντων Δ.

Ρ., χωρίς από τη μη αναφορά άλλων να συνάγεται το αντίθετο, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο συνεξετίμησε, με τις λοιπές αποδείξεις και το φερόμενο ως αγνοηθέν αποδεικτικό υλικό. Εξ άλλου, ο ίδιος λόγος, κατά το μέρος αυτού, με το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η ίδια αναιρετική πλημμέλεια (559 αρ. 11γ' Κ.Πολ.Δ), με την αιτίαση ότι, το Εφετείο, δεν έλαβε υπόψη, κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού του πορίσματος "καταθέσεις και βεβαιώσεις των μη μνημονευθέντων στην προσβαλλόμενη απόφαση λοιπών μαρτύρων των αναιρεσειόντων που περιέχονται...

στις δύο ποινικές αποφάσεις και στις ένορκες βεβαιώσεις που προσκόμισαν...", είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος λόγω αοριστίας, αφού σ' αυτόν δεν μνημονεύονται ειδικώς οι εν λόγω καταθέσεις και βεβαιώσεις και το περιεχόμενο αυτών. Συνακόλουθα, τα αντίθετα υποστηριζόμενα με τον δεύτερο λόγο, εκ του άρθρου 559 αρ. 11γ' Κ.Πολ.Δ., είναι αβάσιμα.

Κατά συνέπεια, πρέπει η κρινόμενη αίτηση ν' απορριφθεί και να επιβληθούν στους αναιρεσείοντες, λόγω της ήττας τους, τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, που κατέθεσε προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29-10-2012 αίτηση των: 1. Εταιρείας με την επωνυμία " …" και 2. Γ. Φ., για αναίρεση της 54/2012 αποφάσεως του Εφετείου Ανατολικής Κρήτης. Και Επιβάλλει στους αναιρεσείοντες τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Οκτωβρίου 2013. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Νοεμβρίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ