2008/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2008 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2008/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μίμη Γραμματικούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Νοεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1. ....., 2) ..... και 3) ....., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αθανάσιο Παπαγεωργίου. Του αναιρεσιβλήτου:Σωματείο με την επωνυμία "Σύλλογος Ορθοδόξου Ιεραποστολικής Δράσεως -Ο ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Θεοδώρου Λάμαρη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-3-2000 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:1114/2001 προδικαστική, 5516/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5079/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 17-10- 2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννη Ιωαννίδης ανέγνωσε την από 17 Οκτωβρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης της υπ' αριθ. 5079/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησής τους, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της καθένας δε την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ΕΠΕΙΔΗ κατά το άρθρο 559 αριθ. 9 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ως και επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν. Στην προκειμένη περίπτωση αποδίδεται η πλημμέλεια στην προσβαλλομένη απόφαση εκ του αριθ. 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ συνισταμένη στο ότι ενώ η προδικαστική με αριθμό 1114/2001 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου η οποία περιείχε και οριστικές τις διατάξεις, απέρριψε την βάση της αγωγής του ενάγοντος που στηρίζεται στην τακτική ή έκτακτη χρησικτησία ως αόριστη και έταξε αποδείξεις για την βάση της αγωγής που στηρίζεται στο παράγωγο τρόπο κτήσεως κυριότητας του ενάγοντα στο επίδικο και στη συνέχεια το ίδιο δικαστήριο με την υπ' αριθ. 5516/2004 απόφασή του δέχθηκε ως βάσιμη την ουσία της αγωγής λόγω παραγώγου κτήσεως κυριότητας στο επίδικο του ενάγοντος, εν τούτοις το Εφετείον Αθηνών με την προσβαλλομένη απόφασή του δέχθηκε την αγωγή κατά την βάση της που στηρίζεται στην τακτική και έκτακτη χρησικτησία αφού επικύρωσε την πρωτόδικο απόφαση και απέρριψε την έφεση των αναιρεσειόντων εναγομένων, και έτσι αναιρετέα κατέστησε την απόφασή του.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος γιατί στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, καθ' όσον όπως προκύπτει από το περιεχόμενο των υπ' αριθ. 1114/01 και 5516/2004 προδικαστικής και οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και της προσβαλλομένης αποφάσεως, με την πρώτη απόφαση απερρίφθη ως αόριστη η βάση της αγωγής που στηριζότανε σε παράγωγο τρόπο κτήσης της κυριότητας του ενάγοντος και τάχθηκαν αποδείξεις για τη βάση της αγωγής που στηρίζεται στην τακτική και έκτακτη χρησικτησία (βλ.

απόφαση 4η σελίδα στο τέλος και 8η σελίδα σειρές 1-13) στη συνέχεια η υπ' αριθ. 5516/2004 οριστική απόφαση δέχθηκε την αγωγή κατά την βάση της τακτικής και έκτακτης χρησικτησίας (βλ. απόφαση 5ο φύλλο σειρές 14-16) στο δε εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του, αφού δέχθηκε την αγωγή και αναγνώρισε την κυριότητα του ενάγοντος στο επίδικο κτηθείσα με τα προσόντα της τακτικής και έκτακτης χρησικτησίας επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση και απέρριψε την έφεση των εναγομένων - αναιρεσειόντων (βλ.

απόφαση 4ο φύλλο στο τέλος και στην αρχή της 4ης σελίδας).

ΕΠΕΙΔΗ κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως έχει αιτιολογίες αντιφατικές σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση με τον 2ο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι η προσβαλλομένη απόφαση διαλαμβάνει αντιφατικές αιτιολογίες και ειδικότερα ενώ δέχεται ότι...

η υπ αριθ. 1114/2001 απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου η οποία έκρινε αυτή νόμιμη, μόνον ως προς τη κτήση κυριότητος του επίδικου με τρόπο παράγωγο και έταξε αποδείξεις... ακολούθως εκδόθηκε η εκκαλουμένη υπ' αριθμ. 5516/2004 οριστική απόφαση η οποία δέχθηκε την αγωγή ως βάσιμη κατ' ουσίαν και στην συνέχεια πιο κάτω δέχεται...

κατ' ακολουθίαν τούτων αφού σύμφωνα με όσα αποδείχθηκαν, το ενάγον νεμήθηκε με διάνοια κυρίου με νόμιμο τίτλο και καλή πίστη για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της 20ετίας... απέκτησε την αποκλειστική κυριότητα επ' αυτού τόσο με τακτική όσο και με έκτακτη χρησικτησία... ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, γιατί η άνω αντίφαση δεν υπάρχει μεταξύ των πραγματικών αιτιολογιών που δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας (Εφετείον) και τούτο διότι η άνω πρώτη παραδοχή αναφέρεται στο τμήμα της απόφασης του Εφετείου που εκτίθεται το ιστορικό της υπόθεσης και δη αναφέρεται σε περίληψη, στο τι ζητούσε ο ενάγων με την αγωγή, την εκδοθείσα επ' αυτής προδικαστική απόφαση με αριθμόν 1114/2001, του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την άνω παραδοχή, την οριστική απόφαση του ίδιου δικαστηρίου που δέχθηκε την αγωγή ως βάσιμη κατ' ουσίαν, την ασκηθείσαν κατ' αυτής έφεση από τους εναγομένους, στους λόγους αυτούς το παραδεκτό αυτών και την περαιτέρω έρευνα αυτών για την ουσιαστική ή μη βασιμότητά τους.

ΕΠΕΙΔΗ με τον 3ον λόγο αναιρέσεως προβάλλεται η πλημμέλεια κατά της προσβαλλομένης εκ του αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ για το λόγο ότι καίτοι η βάση της αγωγής με κτήση της κυριότητας από τον ενάγοντα επί του επιδίκου με παράγωγο τρόπο δηλαδή εκ κληρονομίας της παρανομίας κατά 1/2 και διανομής κατά το έτερο 1/2 ήταν αόριστη και εκ τούτου απορριπτέα και με σχετικό λόγο εφέσεως από τους εναγομένους - εκκαλούντος αναιρεσείοντος ζητήθηκε η απόρριψη της αγωγής για το λόγο τούτο, το εφετείον παρά το νόμο δεν κήρυξε ακυρότητα και δεν την απέρριψε ως αόριστη και αναιρετέα κατέρτησε την απόφασή του.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος γιατί στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, δοθέντος ότι ως προελέχθηκε στο 1ο λόγο αναίρεσης, η παράγωγη κτήση της κυριότητος του ενάγοντος επί του επιδίκου, απορρίφθηκε ως αόριστη με την υπ' αριθ. 1114/2001 προδικαστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, γενομένου δεκτού σχετικού ισχυρισμού των εναγομένων - αναιρεσειόντων (βλ.

απόφαση 4 σελίδα στο τέλος).

ΕΠΕΙΔΗ για τον ίδιο λόγο ήτοι ότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος και ο 4ο λόγος αναίρεσης εκ του αριθμ. 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ήτοι ότι το Εφετείο παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη και ειδικότερα δέχθηκε την αγωγή και αναγνώρισε τον ενάγοντα κύριο του επιδίκου γενόμενο με τακτική και έκτακτη χρησικτησία επικυρώσαν την πρωτόδικο απόφαση και αφού απέρριψε την έφεση των αναιρεσειόντων, παρότι η βάση αυτή της αγωγής απορρίφθηκε ως αόριστη με την 1114/2001 προδικαστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και δεν τάχθηκε απόδειξη περί αυτής.

Και τούτο διότι με την 1114/2001 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κρίθηκε ως νόμιμη η βάση της αγωγής που στηριζότανε στην απόκτηση της κυριότητας του ενάγοντος επί του επιδίκου με τακτική και έκτακτη χρησικτησία και τάχθηκαν γι' αυτήν οι δέουσες αποδείξεις (βλ. απόφαση 4 σελίδα σειρές 24.27 και σελίδα 8 σειρές 4 - 11).

ΕΠΕΙΔΗ άσκηση νομής η οποία χρειάζεται για την κτήση κυριότητας με τακτική ή έκτακτη χρησικτησία (1041, 1045 ΑΚ) αποτελούν όταν πρόκειται για ακίνητα οι υλικές και εμφανείς επάνω σ' αυτά πράξεις που προσιδιάζουν στην φύση και τον προορισμό του ακινήτου με τις οποίες φανερώνεται η βούληση του νομέα να έχει το πράγμα για δικό του.

Ως πράξεις νομής θεωρούνται μεταξύ άλλων, η επίβλεψη, η επίσκεψη του ακινήτου, η φύλαξη αυτού, οι καταμετρήσεις και η σύνταξη σχεδιαγραμμάτων και αν αφορά κληρονομιαίο ακίνητο, η αποδοχή της κληρονομίας και η καταβολή φόρου κληρονομίας (ΑΠ 667/1976, ΑΠ 640/1972, ΑΠ 788/1973). Εξάλλου κατά τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα (Ολ.

ΑΠ 36/1998). Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε την βάση της αγωγής με τακτική και έκτακτη χρησικτησία και αναγνώρισε το ενάγον - αναιρεσίβλητο κύριο του επιδίκου ακινήτου δεχθέν τα εξής: Από το Μάϊο του έτους 1965, οπότε το όλο επίδικο περιήλθε στο ενάγον σωματείο, αυτό είχε τη νομή και κατοχή του επιδίκου και ασκούσε επ' αυτού όλες τις προσιδιάζουσες στη φύση και τον προορισμό του πράξεις φυσικής εξουσιάσεως αυτού, με όργανά του ή ειδικώς εντεταλμένα πρόσωπα και με διάνοια κυρίου.

Συγκεκριμένα το έτος 1966 επισκέφθηκε το επίδικο ο πολιτικός μηχανικός ....., μετά από εντολή του, συνέταξε το από Δεκεμβρίου 1966 τοπογραφικό σχεδιάγραμμα, στο οποίο απεικονίζονται, πλην του επιδίκου, και άλλα δύο ακίνητα του ενάγοντος, κείμενα στην ίδια περιοχή και εμφαινόμενα με τους αριθμούς 15 και 7 στο ίδιο τοπογραφικό σχεδιάγραμμα.

Το έτος 1972, ο ίδιος πολιτικός μηχανικός, και πάλι κατ' εντολή του ενάγοντος, επισκέφθηκε εκ νέου το επίδικο και προέβη σε συμπλήρωση του ως άνω αρχικού σχεδιαγράμματός του, σημειώνοντας ενυπογράφως επ' αυτού τη φράση "προσθήκαι, τη 12-1-1972". Κατά τη διάρκεια των εργασιών αυτών τοπογραφήσεως, οι οποίες έγιναν οπωσδήποτε αντιληπτές από τον πρώτο εναγόμενο, ο οποίος είναι κύριος ομόρου και ανατολικώς του επιδίκου κειμένου ακινήτου, ουδεμία αντίδραση προβλήθηκε από αυτόν.

Ο Φίλιππος Τροχάνης, ο οποίος ήταν πληρεξούσιος δικηγόρος του ενάγοντος κατά τα έτη 1964 έως 1988, οπότε συνταξιοδοτήθηκε, επισκέφθηκε κατ' επανάληψη το επίδικο και ποτέ δεν υπέπεσε στην αντίληψή του κάποια ενέργεια του πρώτου εναγομένου ή άλλου, προδίδουσα πρόθεση ιδιοποιήσεως αυτού. Την τελευταία επίσκεψη στο επίδικο πραγματοποίησε ο προαναφερόμενος πληρεξούσιος δικηγόρος του ενάγοντος το μήνα Οκτώβριο του έτους 1988 μαζί με τον πολιτικό μηχανικό ....., που εξετάσθηκε ως μάρτυρας, κατά πρόταση του ενάγοντος.

Σκοπός της επισκέψεώς τους ήταν η ακριβής τοπογράφηση του επιδίκου ενόψει πωλήσεώς του, καθώς και η μέτρησή του για την τοποθέτηση περιφράξεως. Το ενάγον σωματείο, τουλάχιστον μέχρι το έτος 1989, αναγνωριζόταν από όλους ως κύριος του επιδίκου. Από το έτος 1965 μέχρι το έτος 1989 υπέβαλε στο Δήμο Χαλανδρίου δηλώσεις φόρου ακάλυπτων χώρων για το επίδικο, δηλώσεις φόρου ακινήτου περιουσίας στην αρμόδια Δ.Ο.Υ., για το έτος 1988 και για επόμενα έτη.

Στον ενάγοντα, ως αποκλειστικό κύριο του επιδίκου και άλλων δύο ακινήτων, κειμένων στην ίδια περιοχή, κοινοποιήθηκε η υπ' αριθμό 81/1981 πράξη προσκυρώσεως και αναλογισμού αποζημιώσεων, λόγω ρυμοτομίας, των ιδιοκτητών ακινήτων επί της Ριζαρείου Σχολής. Καθ' όλη τη διάρκεια της αντιδικίας μεταξύ του Δήμου Χαλανδρίου και της Ριζαρίου Σχολής, με αντικείμενο την αναγνώριση των κυρίων των ρυμοτομουμένων εκτάσεων και των δικαιούχων αποζημιώσεως, τα σχετικά έγγραφα κοινοποιούνταν και στον πρώτο εναγόμενο, ως όμορο ιδιοκτήτη του προς ανατολάς του επιδίκου κειμένου οικοπέδου.

Αυτός όμως ουδέποτε διαμαρτυρήθηκε για το γεγονός ότι κύριος του επιδίκου φερόταν ο ενάγων ούτε επιδίωξε να αναγνωρισθεί ο ίδιος κύριος αυτού, όπως ήταν λογικό να πράξει αν πίστευε ότι είχε τέτοιο δικαίωμα επί του επιδίκου. Η Ριζάρειος Σχολή, αναγνωρίζουσα ότι το ενάγον σωματείο είναι κύριο του επιδίκου, απηύθυνε και κατ' αυτού την από 22-2-1984 αίτησή της, του κοινοποίησε την επ' αυτής εκδοθείσα υπ' αριθμό 527/1984 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία ορίσθηκε προσωρινή κατά μονάδα τιμή αποζημιώσεως και υποχρεώθηκε αυτό σε αποζημίωση της αιτούσας.

Ο Δήμος Χαλανδρίου απηύθυνε και κατά του ενάγοντος την από 20-7-1984 προσφυγή του, με την οποία αναγνωρίζει το ενάγον σωματείο ως κύριο του επιδίκου. Όλα τα ανωτέρω που δέχθηκε το εφετείο συνιστούν κατά νόμο πράξεις νομής ως προαναφέρθηκε και αβασίμως με την 5ο λόγο αναιρέσεως εκ του αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ τα αντίθετα υποστηρίζονται ότι δηλαδή το εφετείο παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 974, 1041, 1045 ΑΚ με το να δεχθεί ότι συνιστούν πράξεις νομής οι ανωτέρω αναφερόμενες και ο σχετικός λόγος αναιρέσεως πρέπει ν' απορριφθεί, ως αβάσιμος.

Για τους λόγους αυτούς

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 13-10-05 ένδικη αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 5079/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Δεκεμβρίου 2006. Και,

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 20 Δεκεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ