19/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 19 / 2019 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 19/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Ιωάννη Φιοράκη, Παρασκευή Καλαϊτζή- Εισηγήτρια, Γεώργιο Παπανδρέου και Λάμπρο Καρέλο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 24η Οκτωβρίου 2018 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των καθών η κλήση: 1. Ι. χήρας Π. Β., 2.Χ. Β. του Π., ως κληρονόμων του αποβιώσαντος, αρχικά αναιρεσείοντος, Π. Β. του Λ., 3.Α. Β. του Α., ως κληρονόμου του αποβιώσαντος αρχικά αναιρεσείοντος Α. Β., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν.

Του καλούντος-αναιρεσίβλητου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαρία Βλάσση, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-5-2001 αγωγή των αρχικών αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σύρου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 167ΤΜ/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 366/2004 του (Τριμελούς) Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι αρχικώς αναιρεσείοντες με την από 10-2-2005 αίτησή τους. Μετά από ματαίωση, την συζήτηση της υπόθεσης επαναφέρει, το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο με την από 14-3-2018 κλήση του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, το αναιρεσίβλητο παραστάθηκε όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Παρασκευή Καλαϊτζή, ανέγνωσε την από 8-6-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο, το οποίον επισπεύδει την συζήτηση της προκειμένης αιτήσεως αναιρέσεως, την οποία επαναφέρει με την από 14-3-1018 κλήση, μετά ματαίωσιν αυτής κατά την δικάσιμο της 20-9-17, έχει επιδώσει νομίμως και εμπροθέσμως στους καθών η κλήση, ως κληρονόμους των αρχικών αναιρεσειόντων ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της ανωτέρω κλήσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την προαναφερομένη δικάσιμο. Τούτο προκύπτει από τις ...3δ και ...4δ της 15-6-2018, ως και ...6δ/18-6-2018 εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Εφετείου Αιγαίου Α. Δ., τις οποίες επικαλείται και προσκομίζει το αναιρεσίβλητο (-καλούν) Ελληνικό Δημόσιο. Επομένως, η συζήτηση, (με την οποία επαναφέρεται η από 10-2-2005 αίτηση των αρχικών αναιρεσειόντων Π. και Α. Β. περί αναιρέσεως της 366/04 αποφάσεως του Εφετείου Αιγαίου), προχωρεί παρά την απουσία των καθών η κλήση (άρθρ. 576§2 εδ. γ ΚΠολΔ σε συνδ. με 291§1 εδ β και §2 εδ. α του ίδιου κώδικος).

II. Συμφώνως προς την διάταξη του άρθρου 4§1 του ν. 2344/1940 "Τμήματα ιδιωτικών τυχόν κτημάτων, χαρακτηρισθέντα υπό της κατά το άρθρον 3 επιτροπής ως μη τοιαύτα, αλλ' ως ανήκοντα εις τον αιγιαλόν, θεωρούνται ως κηρυχθέντα απαλλοτριωτέα αναγκαστικώς υπέρ του Δημοσίου ίνα περιληφθώσιν εις τον αιγιαλόν, άμα τη δημοσιεύσει δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως της εκθέσεως της επιτροπής μετά του διαγράμματος κατά τα εν άρθρω 3 οριζόμενα".

III. Κατ' άρθρ. 559 αρ. 1 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, για ευθεία παράβαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, αντιστοίχως δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του κανόνος δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσης έννομης συνέπειας ή την άρνησή της.

Περαιτέρω, κατά τον αρ. 10 του προειπωθέντος άρθρου του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, "αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη". "Πράγματα" δε είναι ουσιώδεις ισχυρισμοί για την έκβαση της δίκης, δηλαδή ισχυρισμοί που τείνουν στην θεμελίωση της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως και όχι πραγματικοί ισχυρισμοί που αποτελούν αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής.

Έτι περαιτέρω, κατά τον αρ. 11 γ του ιδίου, ως άνω, άρθρου ιδρύεται λόγος αναιρέσεως σε περίπτωση που το δικαστήριο της ουσίας δεν λάβει υπόψιν αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλεσθούν και προσκομίσουν. Προσέτι, κατά τον αρ. 20 του ανωτέρω άρθρου, λόγος αναιρέσεως στοιχειοθετείται, αν το δικαστήριο της ουσίας για την απόδειξη ή ανταπόδειξη ουσιώδους ισχυρισμού, δηλαδή ισχυρισμού που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, παραμόρφωσε το περιεχόμενο του εγγράφου, με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό.

Ως έγγραφα, η παραμόρφωση του περιεχομένου των οποίων θεμελιώνει τον παραπάνω λόγο αναιρέσεως, θεωρούνται τα αναφερόμενα στα άρθρα 339 και 432 (επ.) του ιδίου κώδικος ως αποδεικτικά μέσα και μπορεί να είναι είτε δημόσια, είτε ιδιωτικά και να χρησιμεύουν προς άμεση ή έμμεση απόδειξη και προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.

IV. Στην προκειμένη περίπτωση οι (αρχικοί) αναιρεσείοντες στην κρινομένη αίτηση αναιρέσεως υποστηρίζουν ότι τα μνημονευόμενα σε αυτήν ακίνητα της ιδιοκτησίας τους στον …, το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο με την 1984/17-12-93/3-8-1994 απόφαση του Νομάρχη Κυκλάδων που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Δ' 788/3-8-1994 καθόρισε τα όρια παλαιού αιγιαλού και παραλίας στην περιοχή αυτή (…) και περιέλαβεν αυτά (ακίνητα ιδιοκτησίας τους) εντός τούτων, τιθεμένης ούτω της κυριότητός τους υπό αμφισβήτηση.

V. Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως επιρρίπτεται στο Εφετείο Αιγαίου η αιτίαση ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρ. 559 αρ. 1 ΚΠολΔ διά της μη εφαρμογής του προρρηθέντος άρθρου 4 §1 του ν. 2344/1940, ενώ ήτο εφαρμοστέο. Συγκεκριμένα, γίνεται η επίκληση, ότι έσφαλεν η πληττομένη, δεχθείσα ότι διά του χαρακτηρισμού της περιοχής ως τμήματος παλαιού αιγιαλού απωλέσθη η κυριότητά τους (αρχικών αναιρεσειόντων) επί των επιδίκων, μη δεχθείσα την εφαρμογή της προειπωθείσας ουσιαστικής διατάξεως, ενώ επί τη βάσει αυτής, όφειλε, κατ' ορθήν εφαρμογήν του άρθρου αυτού, να κρίνει ότι τα επίδικα είναι αναγκαστικώς απαλλοτριωτέα υπέρ του Δημοσίου, ευθύς ως εδημοσιεύθη στο ΦΕΚ η έκθεση της επιτροπής μετά του διαγράμματος κατ' άρθρο 3ν. 2344/1940. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι αλυσιτελής δεδομένου ότι, όπως προκύπτει απ' την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο με την μη πληττόμενη επιτυχώς αιτιολογία του που στηρίζει επαρκώς το διατακτικό της απόφασης, δέχθηκε ότι οι ενάγοντες ουδέποτε απέκτησαν κυριότητα στα επίδικα ακίνητα, (τα οποία βρίσκονται σε περιοχή που εμπίπτει στα όρια του παλαιού αιγιαλού), είτε με παράγωγο είτε με πρωτότυπο τρόπο

VI. Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως καταλογίζεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ότι με την προσβαλλομένη απόφασή του υπέπεσε στην κατ' άρθρ. 559 αρ. 10 ΚΠολΔ πλημμέλεια, διότι δίχως απόδειξη και συγκεκριμένα, χωρίς να διατάξει την διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, δέχθηκε το ουσιωδώς επηρεάζον την έκβαση της δίκης πράγμα, ότι τα ακίνητα των αναιρεσειόντων, που αναφέρονται στους τίτλους τους, δεν ταυτίζονται με τα επίδικα. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι αβάσιμος, διότι, όπως επισκοπείται, το Εφετείο για τον σχηματισμό και μορφοποίηση της δικανικής κρίσεως είχε όλα τα εκατέρωθεν επικληθέντα και προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα και δη τις καταθέσεις των μαρτύρων και τα έγγραφα, μεταξύ των οποίων και τεχνικές εκθέσεις μηχανικών χρησιμεύσασες ως δικαστικά τεκμήρια, τούτου συνδυαζομένου με την προαιρετικότητα (? μη υποχρεωτικότητα) της διενέργειας πραγματογνωμοσύνης.

VII. Με τον τρίτο (τελευταίο) λόγο αναιρέσεως προσάπτεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ότι με την πληττομένη απόφασή του υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, δοθέντος ότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο των ουσιωδών, επικληθέντων και προσκομισθέντων υπό των (νυν αρχικών) αναιρεσειόντων αγοραπωλητηρίων συμβολαίων ….87/1886 και ….82/1873 του απωτάτου διακαιοπαρόχου τους των συμ/φων Σ. Μ. και Π. Π., δεχθείσα καταδήλως διάφορα από εκείνα που αναφέρονται στα έγγραφα αυτά. Στον ίδιο λόγον αναιρέσεως, εν κατακλείδι του περιεχομένου του, διαλαμβάνεται, ότι το Εφετείο, μη λαβόν υπόψιν με την προσβαλλομένη απόφασή του τα ανωτέρω έγγραφα, που προσδίδουν κυριότητα στον απώτατο δικαιοπάροχο αυτών (αρχικών αναιρεσειόντων), υπέπεσε στην παραβίαση των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων 1033 και 1041 του Α.Κ., (ήτοι εκτιμάται ο καταλογισμός της πλημμέλειας του άρθρου 559 αρ. 11 γ ΚΠολΔ). Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος λόγω της αντιφατικότητός του, αφού το ισχυριζόμενο περί παραμορφώσεως των ανωτέρω εγγράφων (το οποίον εννοιολογικώς συνέχεται με την λήψη αυτών υπόψιν), αντιφάσκεται απ' το ισχυριζόμενο ότι τα έγγραφα αυτά δεν ελήφθησαν υπόψιν (ΑΠ 956/14).

VIII. Κατά συνέπεια, μη υπάρχοντος ετέρου λόγου προς διερεύνηση, πρέπει η αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί, συμφώνως προς το διατακτικό και να επιβληθεί στους αναιρεσείοντες-καθών η κλήση η δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρ. 176, 183, 191 §2 ΚΠολΔ, 22 ν. 3693/57, ως ισχύει συμφώνως προς το διατακτικό).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-2-2005 αίτηση των Π. Β. και Α. Β. περί αναιρέσεως της 366/2004 αποφάσεως του Εφετείου Αιγαίου. Και Επιβάλλει στους αναιρεσείοντες - καθών η κλήση την δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου-καλούντος ποσού τριακοσίων ευρώ (300 €).

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 21 Νοεμβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 10 Ιανουαρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ