199/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 199 / 2009 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 199/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Θεμέλη, Ειρήνη Αθανασίου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη και Παναγιώτη Κομνηνάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Δεκεμβρίου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ1, 2) Χ2, 3) Χ3, όπως νόμιμα εκπροσωπείται από την ασκούσα τη γονική μέριμνα, ήδη δεύτερη των αναιρεσειόντων Χ2 και 4) Χ4, όπως νόμιμα εκπροσωπείται από την ασκούσα τη γονική μέριμνα, ήδη δεύτερη των αναιρεσειόντων Χ2, όλων κατοίκων ...... . Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αθανάσιο Τάρτη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, κατοίκου ......, 2) Ψ2, κατοίκου ......, 3) Ψ3, κατοίκου ...... και 4) Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία "Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης Α.Ε." (ΕΥΔΑΠ Α.Ε), που εδρεύει στο ..... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Κριθαρά με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-1-2002 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδος. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 754α/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 46/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 30-9-2005 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ειρήνη Αθανασίου διάβασε την από 17-4-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Επειδή, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 144 παρ. 1 και 564 παρ. 1 ΚΠολΔ, αν ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα, η προθεσμία της αναιρέσεως είναι τριάντα ημέρες και αρχίζει από την επόμενη ήμερα μετά την επίδοση της αποφάσεως, ενώ, κατά τις διατάξεις του ως άνω άρθρου 144 παρ. 1 του ΚΠολΔ και του άρθρου 1 παρ.12 της από 29-12-1980 Πράξεως Νομοθετικού Περιεχομένου, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν.1157/1981, αν η τελευταία ημέρα της προθεσμίας είναι κατά το νομό εξαιρετέα ή Σάββατο, η προθεσμία αυτή λήγει την 7η μ.μ.

ώρα της επόμενης εργάσιμης ημέρας, υπό την προϋπόθεση ότι τα δικαστικά γραφεία λειτουργούν κατά την ώρα αυτή. Διαφορετικά η προθεσμία λήγει κατά την ώρα λήξεως του ωραρίου των δικαστικών γραφείων της τελευταίας ημέρας. Ως εξαιρετέες ημέρες έχουν οριστεί, εκτός άλλων, και, όλες οι Κυριακές (άρθρο 1 παρ. 11 στοιχ.

α' της ως άνω Π.Ν.Π. που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν.1157/1981), καθώς και η 3η Οκτωβρίου, κατά την οποία εορτάζεται η μνήμη του Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου, η οποία, ειδικότερα, έχει καθοριστεί ως ημέρα υποχρεωτικής αργίας για τις δικαστικές υπηρεσίες και τα δικαστήρια ολόκληρης της Χώρας με το άρθρο 25 του ν.1941/1991.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 495 παρ. 1 ΚΠολΔ, το ένδικο μέσο της αναιρέσεως ασκείται με δικόγραφο που κατατίθεται στο πρωτότυπο στη γραμματεία του δικαστηρίου που έχει εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 577 παρ. 1 και 2 του ίδιου Κώδικα, το εμπρόθεσμο της ασκήσεως της αναιρέσεως είναι προϋπόθεση του παραδεκτού της, τη συνδρομή δε της προϋποθέσεως αυτής εξετάζει ο 'Αρειος Πάγος και αυτεπαγγέλτως, με βάση τα αποδεικτικά έγγραφα της δικογραφίας, και, απορρίπτει την αναίρεση αν λείπει η προϋπόθεση αυτή.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως αποδεικνύεται από τις από τους αναιρεσιβλήτους με τις προτάσεις τους επικαλούμενες και νόμιμα προσκομιζόμενες υπ' αριθ. ...... και ...... της 1-9-2005 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Χαλκίδας ......, ακριβές φωτοτυπικό αντίγραφο του απογράφου της προσβαλλόμενης υπ' αριθ. 46/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, μεταβατικής έδρας Χαλκίδας, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών (άρθρ. 663 επ.

ΚΠολΔ), επιδόθηκε σε κάθε έναν από τους πρώτο αναιρεσείοντα (Χ1) και δεύτερη αναιρεσείουσα (Χ2), κατοίκους ......, την 1η Σεπτεμβρίου 2005. Οι επιδόσεις αυτές των πιο πάνω φωτοτυπικών αντιγράφων του απογράφου της προσβαλλόμενης αποφάσεως αποτελούν πράγματι επιδόσεις αντιγράφων της αποφάσεως αυτής, εφόσον το απόγραφο είναι πλήρες αντίγραφο του πρωτοτύπου της εν λόγω αποφάσεως που έχει τον εκτελεστήριο τύπο (άρθρο 918 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Εξάλλου, ενόψει του ότι η δεύτερη αναιρεσείουσα (Χ2) έχει την ιδιότητα της νόμιμης αντιπροσώπου αμφοτέρων των λοιπών (τρίτου και τέταρτου) αναιρεσειόντων (ανηλίκων Χ3 και Χ4, αντίστοιχα), ως ασκούσας μόνον αυτής, ως μητέρας αυτών, ορφανών πατέρα, τη γονική μερίμνα αυτών, αρκεί, σύμφωνα με το άρθρο 127 παρ. 2 ΚΠολΔ, η γενόμενη προς την ίδια παράδοση ενός μόνο φωτοτυπικού αντιγράφου του απογράφου της προσβαλλόμενης αποφάσεως, για να θεωρείται ως συντελεσθείσα η επίδοση του εν λόγω φωτοτυπικού αντιγράφου του απογράφου της προσβαλλόμενης αποφάσεως προς όλους αυτούς (2η, 3ο και 4ο αναιρεσείοντες).

Περαιτέρω, η υπό κρίση από 30-9-2005 αίτηση αναιρέσεως κατατέθηκε στη γραμματεία του ως άνω Εφετείου στις 4 Οκτωβρίου 2005, όπως αυτό αποδεικνύεται από την κάτω από την αίτηση αυτή σχετική πράξη καταθέσεως. Επομένως η αίτηση αυτή αναιρέσεως ασκήθηκε εμπροθέσμως, πριν δηλαδή από την πάροδο της παραπάνω προθεσμίας των 30 ημερών και συγκεκριμένα ασκήθηκε την 30ή ήμερα από την επομένη ημέρα μετά τις προαναφερόμενες επιδόσεως, οπότε άρχισε να τρέχει, σύμφωνα με το άρθρο 144 παρ. 1 ΚΠολΔ, η προθεσμία της αναιρέσεως, εφόσον, σύμφωνα με τα παραπάνω, δεν συνυπολογίζονται η 1η, 2η και η 3η Οκτωβρίου 2005 και δη, η μεν 1η Οκτωβρίου ως ημέρα Σάββατο, οι δε λοιπές (2η και 3η Οκτωβρίου) ως κατά το νόμο εξαιρετέες ημέρες (Κυριακή και εορτή του Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου, αντίστοιχα), με αποτέλεσμα η ένδικη προθεσμία της αναιρέσεως να λήγει κατά την ώρα λήξεως του ωραρίου των δικαστικών γραφείων της 4ης Οκτωβρίου 2005 (επομένης εργάσιμης ημέρας).

Επομένως η ως προς το εμπρόθεσμο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως ένσταση, που προβάλλεται από τους αναιρεσιβλήτους με τις προτάσεις τους, οι οποίες έχουν κατατεθεί εμπροθέσμως και δη πέραν των είκοσι (20) ημερών πριν από τη δικάσιμο που αναφέρεται στο εισαγωγικό μέρος της παρούσας αποφάσεως (άρθρο 570 παρ. 1 ΚΠολΔ), με την οποία (ένσταση) υποστηρίζεται το αντίθετο, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη στο σύνολό της.-

2.- Επειδή το Εφετείο, όπως από την προσβαλλόμενη απόφασή του προκύπτει, στην επί της ουσίας της υποθέσεως κρίση του κατέληξε ύστερα από εκτίμηση, όπως βεβαιώνει, εκτός των μνημονευόμενων ένορκων βεβαιώσεων και ομολογιών των διαδίκων, και αφενός των καταθέσεων των μαρτύρων ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου (Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας) που περιλαμβάνονται στα ταυτάριθμα με την εκκληθείσα απόφαση πρακτικά συνεδριάσεώς του και αφετέρου όλων των εγγράφων, που προσκομίστηκαν νόμιμα με επίκληση από τους διαδίκους και που λήφθηκαν υπόψη είτε "ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα" είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.

Από τη βεβαίωση αυτήν και την όλη περαιτέρω σχετική αιτιολογία της προσβαλλόμενης αποφάσεώς του καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και εκτίμησε α) την κατάθεση του μάρτυρα που εξετάστηκε με την επιμέλεια των αναιρεσιβλήτων, η οποία περιέχεται στα ταυτάριθμα με την εκκληθείσα πρωτόδικη απόφαση πρακτικά συνεδριάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και β) αφενός το υπ' αριθ.

πρωτ. ...... έγγραφο του τμήματος βιομηχανίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Βοιωτίας και αφετέρου την έκθεση (γνωμοδότηση, στην πραγματικότητα, του άρθρου 390 ΚΠολΔ) του μηχανολόγου - ηλεκτρολόγου Α, τα οποία έγγραφα οι αναιρεσείοντες είχαν επικαλεστεί ως προσκομιζόμενα με τις προτάσεις που υπέβαλαν κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, όπως από τις προτάσεις αυτές προκύπτει, και συγχρόνως προσκόμισαν (εφόσον δεν γίνεται μνεία περί του αντιθέτου στην εν λόγω απόφαση), μολονότι από τα αμέσως πιο πάνω αποδεικτικά μέσα το πρώτο από τα υπό το στοιχείο β' έγγραφα (του τμήματος βιομηχανίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Βοιωτίας) δεν το μνημονεύει στην προσβαλλόμενη απόφασή του ειδικώς και δεν το αξιολογεί χωριστά και παρά το ότι, αντιθέτως, στην απόφασή του αυτήν κάνει ειδική μνεία και αξιολόγηση άλλων αποδεικτικών στοιχείων, επειδή τους αποδίδει ιδιαίτερη αποδεικτική βαρύτητα αναφορικά με ορισμένα από τα αποδεικτέα πραγματικά περιστατικά.

Μάλιστα, η μεν ως άνω (υπό το στοιχείο α') μαρτυρική κατάθεση ρητώς μνημονεύεται, όπως ήδη προαναφέρθηκε, ως ληφθείσα υπόψη, η δε επίσης πιο πάνω (υπό το στοιχείο β') έκθεση (γνωμοδότηση) του Α ρητώς μνημονεύεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ειδικώς αξιολογούμενη χωριστά, λαμβανομένου υπόψη ότι η γνωμοδότηση αυτή συνιστά όχι ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, αλλά έγγραφο που τυγχάνει ιδιαίτερης ρυθμίσεως και εκτιμάται ελευθέρως (άρθρο 390 ΚΠολΔ).

Επομένως ο πρώτος λόγος αναιρέσεως κατά το μέρος του με το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση της μη λήψεως υπόψη των παραπάνω υπό τα στοιχεία α' και β' αποδεικτικών μέσων, δηλαδή λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος στο σύνολό του. Ο ίδιος (πρώτος) λόγος αναιρέσεως :

α) Κατά το επίσης από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ μέρος του, με το οποίο προβάλλεται η αιτίαση της μη λήψεως υπόψη από το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης του μηχανικού Β πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, γιατί από τις προτάσεις των αναιρεσειόντων που υποβλήθηκαν στο Εφετείο κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η εν λόγω απόφασή του προκύπτει ότι αυτοί (αναιρεσείοντες) δεν επικαλέστηκαν ως προσκομιζόμενη και την εν λόγω έκθεση, β) κατά άλλο, επίσης από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.

γ' ΚΠολΔ, μέρος του, με το οποίο προβάλλεται η αιτίαση της μη λήψεως υπόψη από το Εφετείο με την ίδια απόφασή του όλων των κρίσιμων αποδεικτικών μέσων που νομίμως προσκομίστηκαν από τους αναιρεσείοντες προς απόδειξη των ισχυρισμών τους πρέπει, σύμφωνα με τις συδυασμένες διατάξεις των άρθρων 118 αριθ. 4 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ, να απορριφθεί ως αόριστος, γιατί δεν προσδιορίζονται και δεν εξειδικεύονται στο λόγο αυτόν αναιρέσεως τα λοιπά αποδεικτικά μέσα τα οποία οι αναιρεσείοντες είχαν επικαλεστεί και προσκομίσει και τα οποία το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη.

Και γ) κατά το υπόλοιπο μέρος του, με το οποίο προβάλλονται αιτιάσεις που αναφέρονται στην εκτίμηση της ουσίας πραγματικών γεγονότων, που, ειδικότερα, αφορούν την κρίση του Εφετείου για το ότι ο ένδικος θάνατος του Γ οφειλόταν σε αποκλειστική υπαιτιότητα του ίδιου, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, γιατί οι προβαλλόμενες αυτές αιτιάσεις ανάγονται στην ανέλεγκτη αναιρετικώς περί πραγμάτων σχετική κρίση του Εφετείου (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).-

3.- Επειδή, κατά τη διάταξη του αριθμού 8 περ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, επιτρέπεται αναίρεση αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, νοούνται αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί, οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος, που ασκείται με την αγωγή, την ένσταση ή αντένσταση.

Πάντως δεν αποτελούν "πράγματα", κατά την έννοια της ανωτέρω διατάξεως, η επίκληση των αποδεικτικών μέσων και του περιεχομένου των αποδείξεων. Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο (και τελευταίο) λόγο αναιρέσεως προβάλλεται ότι το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθ. 8 περ.

β' ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια, γιατί παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό των αναιρεσειόντων ότι η απαλλαγή των αντιδίκων τους από το ποινικό δικαστήριο θα έπρεπε να εκτιμηθεί ελεύθερα από το Εφετείο και έτσι να μη θεωρηθεί ότι ο ένδικος θάνατος του Γ οφειλόταν σε αποκλειστική υπαιτιότητα του ίδιου, πολλώ μάλλον εφόσον η σχετική ποινική αθωωτική απόφαση είχε καταστεί αμετάκλητη επειδή η έφεση που είχε ασκήσει ο αρμόδιος Εισαγγελέας ήταν εκπρόθεσμη κατά μία ημέρα, παρά το ότι "υπήρχαν εμφανείς λόγοι για την άσκηση της εφέσεως" αυτής.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί, προεχόντως, ως απαράδεκτος, γιατί τα γεγονότα που αναφέρονται στο λόγο αυτόν αναιρέσεως ανάγονται στο περιεχόμενο των αποδείξεων και ως εκ τούτου ο ως άνω ισχυρισμός που στηρίζεται σ' αυτά δεν αποτελεί και "πράγμα" κατά την έννοια της παραπάνω διατάξεως, ώστε να μη στοιχειοθετείται ο λόγος αναιρέσεως.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30 Σεπτεμβρίου 2005 αίτηση των α) Χ1, κλπ για αναίρεση της υπ' αριθ. 46/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών (μεταβατικής έδρας Χαλκίδας).- Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 23 Δεκεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Ιανουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ