1995/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1995 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1995/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Μαγγίνα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου και Στυλιανό Δαρέλλη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημα του στις 8 Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Μπρακουμάτσου, (κωλυομένου του Εισαγγελέως) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ν. Γ. του Θ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Τσοβόλα, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1328, 1756/2018 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγουσα την ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "...", η οποία εκπροσωπείται νόμιμα και εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Κουράκο.

Το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητάει την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην από 15 Οκτωβρίου 2018 και με αριθμό 654/2018 αίτησή του, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 1381/2018.

Αφού άκουσε Τον Εισαγγελέα ο οποίος πρότεινε: α) κατ' άρθρο 511 του ισχύοντος Κ.Π.Δ. να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη κατά του αναιρεσείοντος λόγω παραγραφής, κατ' εφαρμογή της ευμενέστερης διάταξης του άρθρου 375 παρ. 2 του ισχύοντος Π.Κ. και β) να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης κατά τα λοιπά και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η από 15 Οκτώβριου 2018 με αριθμό 654/2018 αίτηση του Ν. Γ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1328, 1756/2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών με την οποία αυτός κηρύχθηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της υπεξαίρεσης με αντικείμενο ιδιαίτερα μεγάλης αξίας από εντολοδόχο και το οποίο υπερβαίνει συνολικά το ποσό των 120.000 ευρώ με την επιβαρυντική περίσταση του άρθρου 1 του Ν. 1608/1950 και καταδικάστηκε σε ποινή κάθειρξης (10) ετών, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, καθ' όσον η προσβαλλόμενη απόφαση καταχωρήθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο την 26-09-2018 και η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε την 16-10-2018 με δήλωση που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου (άρθρα 473 παρ. 2,3, 474 παρ. 1 και 2 Κ.Ποιν.Δ., όπως ίσχυαν πριν τον Ν. 4620/2019, εφαρμόζονται όμως στην προκειμένη περίπτωση, κατά τα άρθρα 585 και 589 παρ. 2 του νέου Κ.Ποιν.Δ., αφού η προσβαλλομένη απόφαση εκδόθηκε πριν την 1-7-2019), περιέχει δε ως λόγους αναίρεσης την απόλυτη ακυρότητα, την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και την εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης (άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α', Δ' και Ε' του Κ.Ποιν.Δ.). Είναι επομένως τυπικά δεκτή και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, κατ' ουσίαν.

Κατ άρθρο 511 του ισχύοντος Κ.Ποιν.Δ. "Αν εμφανιστεί ο αναιρεσείων και κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν και δεν προτάθηκαν, όλους τους λόγους της αναίρεσης που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 510, εκτός από τον προβλεπόμενο στο στοιχ. Β. Δεν επιτρέπεται όμως να χειροτερεύσει η θέση του κατηγορουμένου.

Υπό τις ίδιες προϋποθέσεις ο Άρειος Πάγος αυτεπαγγέλτως λαμβάνει υπόψη το δεδικασμένο και, αν κριθεί και ένας βάσιμος λόγος, την παραγραφή που επήλθαν μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης. Επίσης, αυτεπαγγέλτως εφαρμόζει τον επιεικέστερο νόμο που ισχύει μετά τη δημοσίευσή της.". Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του Π.Κ.

αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου, εφαρμόζεται αυτός που περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις. Άλλωστε, με τον Ν. 4619/2019, με τον οποίον κυρώθηκε ο νέος Π.Κ., καταργήθηκε το άρθρο 263Α με τη μορφή που είχε και θεωρούσε υπαλλήλους αυτούς που υπηρετούν σε τράπεζες που εδρεύουν στην ημεδαπή.

Η αναστολή της διάταξης του άρθρου 263 Α Π.Κ. με το άρθρο 97 του Ν. 4623/2019 δεν επηρεάζει την ισχύ του, έστω και προσωρινά ισχύσαντος, ευνοϊκότερου νόμου. Περαιτέρω με τη διάταξη του άρθρου 462 Π.Κ. καταργήθηκε ο Ν. 1608/1950 σύμφωνα με το άρθρο 1 του οποίου "Στον ένοχο των αδικημάτων που προβλέπονται στα άρθρα 216, 218, 235, 236, 237, 242, (256), 258, 372, 375 386 του Ποινικού Κώδικα, εφόσον αυτά στρέφονται κατά του Δημοσίου ή των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή κατά άλλου νομικού προσώπου από εκείνα που αναφέρονται στο άρθρο 263Α του Ποινικού Κώδικα, μεταξύ των οποίων και Τράπεζες που εδρεόυν στην ημεδαπή και το όφελος που πέτυχε ή επιδίωξε ο δράστης ή η ζημία που προξενήθηκε ή οπωσδήποτε απειλήθηκε στο Δημόσιο στα πιο πάνω νομικά πρόσωπα υπερβαίνει το ποσό των πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) δραχμών, επιβάλλεται η ποινή της κάθειρξης και, αν συντρέχουν ιδιαζόντως επιβαρυντικές περιστάσεις, ιδίως αν ο ένοχος εξακολούθησε επί μακρό χρόνο την εκτέλεση του εγκλήματος ή το αντικείμενό του είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, επιβάλλεται η ποινή της ισόβιας κάθειρξης.".

Εξάλλου, κατά το άρθρο 375 του ισχύοντος Π.Κ. "Όποιος ιδιοποιείται παράνομα ξένο (ολικά ή εν μέρει) κινητό πράγμα που περιήλθε στην κατοχή του με οποιονδήποτε τρόπο τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή και αν το αντικείμενο είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, με φυλάκιση και χρηματική ποινή. Αν πρόκειται για αντικείμενο που το έχουν εμπιστευθεί στον υπαίτιο λόγω ανάγκης ή λόγω της ιδιότητάς του ως εντολοδόχου, επιτρόπου ή κηδεμόνα του παθόντος ή ως μεσεγγυούχου ή διαχειριστή ξένης περιουσίας, ο υπαίτιος τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή. 2.

Αν η αξία του αντικειμένου στην παράγραφο 1 υπερβαίνει συνολικά το ποσό των 120.000 ευρώ ο υπαίτιος τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα έτη και χρηματική ποινή. 3. Αν η υπεξαίρεση στρέφεται άμεσα κατά του νομικού προσώπου του ελληνικού δημοσίου, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και η αξία του αντικειμένου της υπερβαίνει συνολικά το ποσό των 120.000 ευρώ, επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματική ποινή έως χίλιες ημερήσιες μονάδες.

Η πράξη αυτή παραγράφεται μετά είκοσι έτη. 4. Με το ξένο πράγμα εξομοιώνεται και: α) το τίμημα που έλαβε ο υπαίτιος για κινητό πράγμα που του είχαν εμπιστευθεί για να το πουλήσει, καθώς και β) το κινητό πράγμα που απέκτησε o υπαίτιος με χρήματα ή με άλλο πράγμα που του είχαν εμπιστευθεί για να αγοράσει ή να ανταλλάξει αντίστοιχα το πράγμα που απέκτησε.".

Από τη διάταξη του άρθρου 375 παρ. 3 του ισχύοντος Π.Κ. συνάγεται ότι η υπεξαίρεση κατά του Δημοσίου τιμωρείται μόνο όταν στρέφεται άμεσα κατ αυτού, των Ν.Π.Δ.Δ. ή των ΟΤΑ. Περαιτέρω η ανωτέρω διάταξη είναι ευμενέστερη εκείνης του N. 1608/1950, καθόσον με την τελευταία, αν το αντικείμενο της υπεξαίρεσης ήταν ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, επιβαλλόταν η ποινή της ισόβιας κάθειρξης.

Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε για κακουργηματική υπεξαίρεση με την επιβαρυντική περίσταση του N. 1608/1950 σε βάρος της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "..." που αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου που ιδρύθηκε από την ... Α.Ε., η οποία εδρεύει στην ημεδαπή και συμμετέχει στο κεφάλαιο και τη διοίκησή της, το αντικείμενο της οποίας ήταν ιδιαίτερα μεγάλης αξίας και, αφού του αναγνωρίσθηκε το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2α Π.Κ., καταδικάσθηκε σε κάθειρξη 10 ετών.

Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση εφαρμοστέα είναι η διάταξη του άρθρου 375 παρ. 2 του ισχύοντος Π.Κ., δηλαδή η κακουργηματική υπεξαίρεση και όχι εκείνη της παρ. 3 αυτού, δηλαδή σε βάρος του Δημοσίου, η οποία είναι ευμενέστερη του Ν. 1608/1950 με τις επιβαρυντικές περιστάσεις, αφού κατά τον τελευταίο επιβαλλόταν η ποινή της ισόβιας κάθειρξης και μετά την αναγνώριση ελαφρυντικών, κάθειρξη τουλάχιστον 10 ετών, ενώ με την ισχύουσα τιμωρείται με κάθειρξη έως 10 ετών και χρηματική ποινή έως 1000 ημερήσιες μονάδες και με συνδρομή ελαφρυντικού φυλάκιση 1 έτους έως κάθειρξη 6 ετών.

Επιπλέον είναι ευμενέστερη και ως προς τον χρόνο παραγραφής , καθόσον η κακουργηματική υπεξαίρεση του άρθρου 375 παρ. 2 του ισχύοντος Π.Κ., παραγράφεται μετά 15 έτη και με συνυπολογισμό του χρόνου αναστολής μετά 20 έτη (άρθρα 111 παρ. 1 και 113 παρ. 2 Π.Κ.), ενώ η υπεξαίρεση με τη συνδρομή των ιδιαίτερα επιβαρυντικών περιστάσεων του Ν. 1608/1950, παραγράφετο μετά την πάροδο είκοσι και, συνυπολογισμένου του χρόνο αναστολής της, είκοσι πέντε ετών.

Επομένως, εφαρμοζομένων των νεοτέρων και ευμενέστερων, για τον αναιρεσείοντα διατάξεων του ισχύοντος Π.Κ. περί υπεξαιρέσεως, δυνάμει των προαναφερθέντων άρθρων 2 παρ. 1 του Π.Κ. και 511 εδ. δ' του Κ.Ποιν.Δ., πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Από τον χρόνο δε τέλεσης της τελευταίας μερικότερης πράξης 14-7-1999 έχει παρέλθει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της εικοσαετίας (συνυπολογιζομένης, στην δεκαπενταετή παραγραφή του κακουργήματος και της πενταετούς αναστολής της, κατά τη διάρκεια της κύριας διαδικασίας). Συνακόλουθα και εφόσον η ασκηθείσα νομίμως και εμπροθέσμως αναίρεση περιέχει παραδεκτούς λόγους, εμφανίστηκε δε ο αναιρεσείων κατά την εκδίκασή της αιτήσεώς του, πρέπει να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη λόγω παραγραφής, κατά τα, ειδικότερα, αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθμ. 1328, 1756/2018 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών.

Παύει οριστικά την ασκηθείσα εις βάρος του αναιρεσείοντος Ν. Γ. του Θ., κατοίκου ... (οδού ...) για την αξιόποινη πράξη της υπεξαίρεσης του άρθρου 375 παρ. 1 του ΠΚ με την επιβαρυντική περίσταση του άρθρου 1 του Ν. 1608/1950, και δη του ότι: "Στην ... κατά το χρονικό διάστημα από 10-6-1999 έως 14-7-1999 με περισσότερες από μία πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ιδίου εγκλήματος, ιδιοποιήθηκε παρανόμως ξένο εν όλω κινητό πράγμα, ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, που συνολικά υπερβαίνει το ποσό των 120.000 ευρώ, το οποίο είχαν εμπιστευθεί σε αυτόν λόγω της ιδιότητάς του ως εντολοδόχου, η δε πράξη του στρέφεται σε βάρος νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου, που ιδρύθηκε από Τράπεζα που εδρεύει στην ημεδαπή, η οποία συμμετέχει στο κεφάλαιο και στη διοίκησή του, το δε όφελος που επιτεύχθηκε αλλά και η ζημία που προξενήθηκε σε βάρος του άνω νομικού προσώπου υπερβαίνει συνολικά το ποσό των 150.000 ευρώ και επιπρόσθετα είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας.

Συγκεκριμένα με την ιδιότητα του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου αλλά και του νομίμου εκπροσώπου της εταιρείας με την επωνυμία "..." έχοντας υπογράψει την από 6-7-1994 έγγραφη σύμβαση πρακτόρευσης με την ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "....", αλλά και την από 28-8-1997 σύμβαση πρακτόρευσης με την εγκαλούσα ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "...", που αφενός μεν τυγχάνει καθολική διάδοχος της "....", λόγω συγχώνευσης με απορρόφηση (δυνάμει της με αριθμό ...5/28-8-1997 σύμβασης συγχώνευσης που συντάχθηκε ενώπιον της Συμβολαιογράφου, Μ.

συζ. Ν. Π., που δημοσιεύτηκε στο Τεύχος Ανωνύμων Εταιρειών και Εταιρειών Περιορισμένης Ευθύνης με αριθμό 6525/1997) αφετέρου δε αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου που ιδρύθηκε από την ... Α.Ε., η οποία εδρεύει στην ημεδαπή και συμμετέχει στο κεφάλαιο και στη διοίκησή της (εγκαλούσας ασφαλιστικής εταιρείας), σύμφωνα με τις οποίες ανέλαβε έναντι προμήθειας την πρακτόρευση και διενέργεια ασφαλιστικών εργασιών για λογαριασμό και επ' ονόματι των άνω ασφαλιστικών εταιρειών, αλλά και την είσπραξη για λογαριασμό των τελευταίων και απόδοση σε αυτές των ασφαλίστρων, από ασφαλιστικές συμβάσεις, τις οποίες διενήργησε στα πλαίσια των άνω συμβάσεων πρακτόρευσης, ενώ εισέπραξε έως 10-6-1999 και είχε στην κατοχή τού ως εντολοδόχος σε εκτέλεση των άνω συμβάσεων α) ασφάλιστρα ιδιαιτέρως μεγάλου ποσού 689.127.868 δραχμών ή 2.022.385,53 ευρώ, για λογαριασμό της ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "....", β) ασφάλιστρα ιδιαιτέρως μεγάλου ποσού 78.792.704 δραχμών ή 231.233,17 ευρώ, για λογαριασμό της ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "..." και γ) ασφάλιστρα ιδιαιτέρως μεγάλου ποσού 289.075,06 ευρώ, για λογαριασμό της εγκαλούσας ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "..." και όφειλε να τα αποδώσει όταν του ζητήθηκαν κατά το χρονικό διάστημα από 10-6-1999 έως 14-7-1999 από την τελευταία εγκαλούσα ασφαλιστική εταιρεία που ήταν και καθολική διάδοχος της εταιρείας με την επωνυμία "...", εντούτοις δεν τα απέδωσε, όπως όφειλε και σύμφωνα με την εντολή που είχε κατά τα παραπάνω εκτιθέμενα λάβει, αλλά τα κατακράτησε και τα ιδιοποιήθηκε ενσωματώνοντας στην περιουσία του παράνομα, το δε συνολικό ποσό αυτών στο οποίο απέβλεπε με τις μερικότερες πράξεις του υπερβαίνει το ποσό των 120.000 ευρώ, αλλά και το ποσό των 150.000 ευρώ και ανέρχεται σε 2.542.693,76 ευρώ, που συνολικά τυγχάνει ιδιαιτέρως μεγάλο ποσό, κατά το οποίο ο ίδιος ωφελήθηκε και αντιστοίχως ζημιώθηκε η περιουσία της εγκαλούσας ασφαλιστικής εταιρείας.".

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Νοεμβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Δεκεμβρίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ