Supreme Court dismisses appeal in construction contract dispute, upholding lower court's factual assessment of building permits and work scope.

Απόφαση 1994 / 2025 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1994/2025ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥΑ1 Πολιτικό ΤμήμαΣυγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρουλιώ Δαβίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βρυσηίδα Θωμάτου, Ευτύχιο Νικόπουλο, Βαρβάρα Πάπαρη και Μαρία Πετσάλη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 27 Ιανουαρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ.

Φ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:Της αναιρεσείουσας: Ομόρρυθμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΚΥΒΟΣ ΜΕΛΕΤΗ - ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ο.Ε.", που εδρεύει στην Λάρισα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Κατσαρό και κατέθεσε προτάσεις.Του αναιρεσιβλήτου: Α. Σ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Ασπασία Θεοχάρη και Ηλία Κουρκούτα και κατέθεσε προτάσεις.Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/4/2017 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 739/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και οι 316/2019 μη οριστική και 588/2021 οριστική του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23/3/2022 αίτησή της και τους από 8/9/2023 πρόσθετους λόγους αυτής.Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων αυτής λόγων, οι πληρεξούσιοι του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή τους και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟΜε την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία, αντιμωλία των διαδίκων, υπ' αρ. 588/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, με την οποία έγινε δεκτή η από 18-10-2018 έφεση που άσκησε η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα κατά της υπ' αρ. 739/2017 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, που είχε παραπέμψει την υπόθεση σε διαιτησία και, αφού εξαφανίστηκε αυτή, απορρίφθηκε ως ουσιαστικά αβάσιμη η από 6-4-2017 αγωγή της αναιρεσείουσας, με την οποία η τελευταία ζήτησε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος - εργοδότης, να της καταβάλει, ως εργολαβική αμοιβή, το ποσό των 31.443,18 ευρώ, πλέον των νομίμων τόκων, για το περιγραφόμενο σε αυτή έργο που εκτέλεσε και του παρέδωσε, κατά τα συμφωνηθέντα μεταξύ τους.

Η αίτηση αναίρεσης έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ) και είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επίσης, είναι παραδεκτοί και οι από 8-9-2023 πρόσθετοι λόγοι αυτής, οι οποίοι ασκήθηκαν εμπρόθεσμα με ιδιαίτερο δικόγραφο, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Αρείου Πάγου στις 11-9-2023 και επιδόθηκε νόμιμα στον αναιρεσίβλητο, τριάντα πλήρεις ημέρες πριν από τη συζήτηση της αναίρεσης (βλ.

την υπ' αρ. ...-2023 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της Περιφέρειας του Εφετείου Λάρισας, Κ. Τ.), σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 569 παρ.2 ΚΠολΔ.Συνεπώς, πρέπει η αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής να συνεκδικαστούν, αφού είναι συναφείς (246 ΚΠολΔ), αλλά και διότι οι πρόσθετοι λόγοι δεν έχουν αυθυπαρξία και συζητούνται, υποχρεωτικά μαζί με την αίτηση (ΑΠ 304/2020) και να ερευνηθούν περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων τους (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).Α.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 361, 681 και 694 του ΑΚ προκύπτει ότι με τη σύμβαση έργου ο ένας συμβαλλόμενος, που καλείται εργολάβος, αναλαμβάνει την υποχρέωση να εκτελέσει το έργο και ο αντισυμβαλλόμενος, που καλείται εργοδότης, να καταβάλει τη συμφωνημένη αμοιβή με την παράδοση του έργου, δηλαδή ο εργολάβος, κατ` εξαίρεση όσων με τις γενικές διατάξεις ορίζονται για τις αμφοτεροβαρείς συμβάσεις, υποχρεούται σε προεκπλήρωση της κύριας παροχής του, εκτός αν συμφωνήθηκε διαφορετικά, όπως συμβαίνει όταν ορίσθηκε τμηματική παράδοση του έργου με αντίστοιχη τμηματική καταβολή της οφειλόμενης αμοιβής, αφού η υποχρέωση της προεκπλήρωσης αποτελεί ρύθμιση ενδοτικού δικαίου.

Ως έργο νοείται κάθε τελικό αποτέλεσμα της εργασίας και δραστηριότητας του εργολάβου στο οποίο απέβλεψαν τα μέρη της σύμβασης, ενώ ως παράδοση του έργου νοείται η εκπλήρωση της κύριας υποχρέωσης του εργολάβου, που συνίσταται στην εκτέλεση του έργου και στην προσπόρισή του στον εργοδότη, δηλαδή η περιέλευση του έργου στη σφαίρα εξουσίασης του εργοδότη, με την προϋπόθεση ότι το έργο είναι αυτό που συμφωνήθηκε και όχι εντελώς διαφορετικό, διότι τότε δεν θεωρείται ότι ο εργολάβος προεκπλήρωσε την παροχή του, ώστε να δικαιούται κατά το άρθρ. 694 του ΑΚ τη συμφωνημένη αμοιβή του (ΑΠ 139/2021, ΑΠ 286/2020, ΑΠ 1142/2019).

Η αμοιβή του εργολάβου μπορεί κατά την κατάρτιση της σύμβασης να ορισθεί κατ` αποκοπή, κατά μονάδα, επί τη βάσει προϋπολογισμού, απολογιστικώς, χρονικώς ή και να μείνει ακαθόριστη ως προς το ποσό και τον τρόπο υπολογισμού της, οπότε θα προσδιορισθεί κατά τα άρθρ. 371-373 ΑΚ (ΑΠ 1454/2022, ΑΠ 286/2020, ΑΠ 1487/2017). Συνακόλουθα, ο εργολάβος, που ενάγει τον εργοδότη για την καταβολή της αμοιβής του, πρέπει να επικαλεστεί και αποδείξει, κατά τις παραπάνω διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, την καταρτισθείσα μεταξύ αυτού και του εναγομένου - εργοδότη σύμβαση για το έργο που συμφωνήθηκε, το είδος και το ύψος της συμφωνηθείσας αμοιβής, καθώς και την εκτέλεση από αυτόν (εργολάβο) και παράδοση στον εργοδότη εναγόμενο του άνω συμφωνηθέντος έργου (ΑΠ 73/2024, ΑΠ 1454/2022, ΑΠ 286/2020, ΑΠ 703/2019, ΑΠ 1287/2018).B.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση. Έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης συντρέχει, όταν στο αιτιολογικό της, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης κι έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόστηκε ή αν συνέτρεχαν οι όροι άλλου κανόνα που ήταν εφαρμοστέος αλλά δεν εφαρμόσθηκε (Ολ.

ΑΠ 2/2019, ΟλΑΠ 15/2006, ΑΠ 357/2023, ΑΠ 150/2023). Στην προκειμένη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 361, 681, 694 AK, με το να απορρίψει την αγωγή της με ελλιπείς αλλά και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το ουσιώδες ζήτημα της σύναψης της ένδικης σύμβασης έργου.Από την παραδεκτή κατ` άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: "Την ...-2015 συνήφθη μεταξύ της ενάγουσας τεχνικής εταιρίας και του εναγόμενου σύμβαση κατασκευής έργου με αντικείμενο την ανέγερση αναψυκτηρίου - θεματικού παιδότοπου - υπαίθριου χώρου εκδηλώσεων και με αναφορά των επιμέρους εργασιών στο συνοδεύοντα αυτήν και αποτελούντα αναπόσπαστο μέρος της πίνακα, συνολικού ύψους, μετά τη μη συμπερίληψη των εργασιών με Α/Α ..., ..., ..., ...

και ... (ισοπεδώσεις- διαμορφώσεις, εσωτερική οδοποιία, υπαίθριος χώρος - σταθμεύσεις, φύτευση και γενικές εκσκαφές γαιώδεις), 142.504,06 ευρώ πλέον ΦΠΑ 23%, ποσού 32.775,93 ευρώ. Για την εκτέλεση του ανωτέρω έργου εκδόθηκε η με αριθμ. 93/2015 άδεια δόμησης της Διεύθυνσης Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Τρικάλων. Το σύνολο του ανωτέρω ποσού για μέρος του οποίου επιδοτήθηκε ο εναγόμενος, καθόσον οι κατασκευαστικές εργασίες είχαν εγκριθεί και πιστοποιηθεί από την Αναπτυξιακή Εταιρία Νομού Λάρισας, καταβλήθηκε στην ενάγουσα τεχνική εταιρία, γεγονός που δεν αμφισβητείται από κανένα διάδικο.

Περαιτέρω όμως, η αρμόδια υπηρεσία (Τμήμα Περιβαλλοντικής Υγιεινής και Υγειονομικού Ελέγχου της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας) με το με αριθμ. ...-2016 έγγραφο του, που κοινοποίησε στον εναγόμενο δεν ενέκρινε τη χορήγηση άδειας λειτουργίας "Υπαίθριου Χώρου Εκδηλώσεων" στον υπαίθριο χώρο, όπου έλαβαν χώρα οι κατασκευαστικές εργασίες από την ενάγουσα τεχνική εταιρία για τους ακόλουθους τεχνικούς - κατασκευαστικούς λόγους:

ι) Δεν υπήρχε αποχωρητήριο για ΑΜΕΑ, 2) Δεν υπήρχε κλειστός χώρος αποδυτηρίων και 3) Δεν υπήρχε κλειστός χώρος κουζίνας με την απαραίτητη συγκρότηση (λάντζες - ζεστό - κρύο νερό). Οι ανωτέρω παραλείψεις, που βεβαιώνονται από την αρμόδια υπηρεσία, αποτελούσαν κατασκευαστικές υποχρεώσεις της ενάγουσας τεχνικής εταιρίας, καθόσον αυτές περιλαμβάνονται στην αρχιτεκτονική μελέτη, που εκπονήθηκε από την τελευταία, όπου σαφώς αποτυπώνονται τόσο το WC για τα ΑΜΕΑ, όσο και οι διακεκριμένοι κλειστοί χώροι της κουζίνας και των αποδυτηρίων, όπως προκύπτει από την κάτοψη ισογείου του αρχιτέκτονα μηχανικού Κ.

Α. Συνακόλουθα, ο αγωγικός ισχυρισμός ό,τι ο εναγόμενος το Φεβρουάριο του 2016 αποφάσισε να προβεί σε αλλαγή χρήσης του υπαίθριου χώρου και να τον διαμορφώσει σε χώρο φιλοξενίας εκδηλώσεων, γάμων, βαφτίσεων και εν γένει κοινωνικών εκδηλώσεων και ότι αυτός ήταν ο λόγος κατάρτισης της νέας σύμβασης έργου μεταξύ των διαδίκων, στα πλαίσια της οποίας εντάσσονται οι επίδικες εργασίες, δεν αποδεικνύεται.

Αντιθέτως, αποδεικνύεται ότι εξ αρχής στο αντικείμενο της από ...-2015 σύμβασης έργου, το εργολαβικό τίμημα της οποίας, όπως εκθέτει η ενάγουσα τεχνική εταιρία, καταβλήθηκε στο ακέραιο, -περιλαμβάνονταν και η διαμόρφωση του υπαίθριου χώρου στη θέση "Τσόλια" στη Νίκαια Λάρισας σε υπαίθριο χώρο εκδηλώσεων, όπως προκύπτει από το συμβατικό αντικείμενο της ομώνυμης σύμβασης όσο και από τη συνοδεύουσα αυτήν αρχιτεκτονική μελέτη.

Συνεπεία του γεγονότος ότι ο εναγόμενος δεν μπόρεσε να λάβει την απαραίτητη άδεια λειτουργίας για την επιχείρηση του ως υπαίθριου χώρου εκδηλώσεων λόγω των ανωτέρω ελλείψεων απέστειλε στην ενάγουσα τεχνική εταιρία την από 23-12-2012 εξώδικη πρόσκληση - δήλωση του, η οποία επιδόθηκε στο νόμιμο εκπρόσωπο της τελευταίας την ίδια ημέρα (με αριθ. ...-2016 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στην περιφέρεια του Εφετείου Λάρισας με έδρα στο Πρωτοδικείο Λάρισας, Θ.

Σ.), με την οποία αφενός επισήμανε σε αυτήν την ανυπαρξία WC για ΑΜΕΑ, χώρου αποδυτηρίων και ειδικό χώρο λάντζας στην κουζίνα, αν και το από ...-2015 εργολαβικό συμφωνητικό περιείχε σχετική πρόβλεψη για τις ανωτέρω κατασκευές και αφετέρου εντοπίζονταν κακοτεχνίες και ημιτελείς εργασίες (επίχρισμα ytong, τοποθέτηση πλακιδίων πορσελάνης, πάνελ πετροβάμβακα, αρμοί διαστολής στο βιομηχανικό δάπεδο, τοποθέτηση περίφραξης μικρότερης αξίας της συμφωνηθείσας, επένδυση οροφής με κυματοειδή γαλβανισμένη λαμαρίνα, πλαστικά τοίχου και τζάκι με καπνοδόχο).

Η ενάγουσα τεχνική εταιρία, η οποία μέχρι την επίδοση σε αυτήν του ανωτέρω εξωδίκου δεν είχε οχλήσει τον εναγόμενο για οποιαδήποτε οικονομική έναντι αυτής εκκρεμότητα του, απορρέουσα από τις νέες, όπως αγωγικώς ισχυρίζεται, μεταγενέστερες της από ...-2015 εργολαβικής σύμβασης εργασίες, απέστειλε σε αυτόν το με αριθμ. ...-2016 τιμολόγιο, ποσού 31.443,18 ευρώ, στο οποίο ενσωματώνονται γενικά οι επίδικες εργασίες και την καταβολή του οποίου ζητεί με την υπό κρίση αγωγή της.

Ο εναγόμενος με την από 30-1-2017 εξώδικη δήλωσή του, που επιδόθηκε στο νόμιμο εκπρόσωπο της ενάγουσας τεχνικής εταιρίας (με αριθ. ...-2017 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στην περιφέρεια του Εφετείου Λάρισας με έδρα στο Πρωτοδικείο Λάρισας, Ε. Γ.) αρνήθηκε την οφειλή του από το ανωτέρω τιμολόγιο, καθόσον, όπως ισχυρίσθηκε, ουδέποτε συμφώνησε στην εκτέλεση των εργασιών αυτών.

Περαιτέρω, ως προς τις επίδικες εργασίες και από τη συγκριτική επισκόπηση των εργασιών που περιλαμβάνονται στο από ...-2015 εργολαβικό συμφωνητικό και των εργασιών που περιλαμβάνονται στο αγωγικό δικόγραφο, προκύπτουν τα ακόλουθα. Οι εργασίες με αριθμ. 1, που αφορούν την τοποθέτηση σκυροδεμάτων σε έκταση 170τ.μ.

ποσού κατ' αποκοπή 2.550 ευρώ και τοποθέτησης βαριών οπλισμένων σκυροδεμάτων 3.365 ευρώ, περιλαμβάνονται στην ομάδα εργασιών με στοιχ. Γ του από ...-2015 εκτελεσθέντος και εξοφληθέντος εργολαβικού συμφωνητικού συνολικού ποσού 50.307 ευρώ και δεν συνιστούν νέες πρόσθετες εργασίες στα πλαίσια νέας ατύπως καταρτισθείσας το Φεβρουάριο του 2016 εργολαβικής σύμβασης.

Την περί του ανωτέρω κρίση του, το δικαστήριο στηρίζει στο γεγονός ότι η συνολική ποσότητα των 520 κ.μ. είναι επαρκής για το συγκεκριμένο έργο, του οποίου η δομημένη επιφάνεια βάσει της με αριθμ. 93/2015 οικοδομικής άδειας είναι 181,97τ.μ. και το εμβαδό του ακάλυπτου χώρου του οικοπέδου ανέρχεται στα 2004,27τ.μ. Οι εργασίες με αριθμ. 2, που αφορούν την κατασκευή δύο WC συνολικής αξίας κατ' αποκοπή 4.760 ευρώ, την κατασκευή τοιχοποιίας από μονή τσιμεντοσανίδα και επίχρισμα στην αποθήκη της γεννήτριας εμβαδού 25τ.μ., με συμφωνηθείσα τιμή μονάδας 27 ευρώ /τ.μ., συνολικής αξίας 675 ευρώ και την κατασκευή των τοιχίων του θεάτρου συνολικής αξίας κατ' αποκοπή 3.143,65 ευρώ, περιλαμβάνονται στο από ...-2015 εκτελεσθέν και εξοφληθέν εργολαβικό συμφωνητικό, ειδικά δε τα δύο WC περιλαμβάνονται στην ομάδα εργασιών με στοιχ.

ΣΤ 16.05, όπου γίνεται αναφορά σε επτά WC συνολικής αξίας 3.013,50 ευρώ ενώ η τοιχοποιία από μονή τσιμεντοσανίδα και επίχρισμα, όπως και η κατασκευή των τοιχίων του θεάτρου περιλαμβάνονται κατά λογική αναγκαιότητα και σύμφωνα με τους κανόνες της οικοδομικής στο σύνολο της δομημένης επιφάνειας για την οποία εκδόθηκε η με αριθμ. 93/20915 οικοδομική άδεια, που αφορούσε το έργο του εκτελεσθέντος και εξοφληθέντος από ...-2015 εργολαβικού συμφωνητικού.

Ομοίως, οι εργασίες με αριθμ. 3, που αφορούν χωματουργικές εργασίες και τη διαμόρφωση του χωμάτινου δαπέδου συνολικής αξίας κατ' αποκοπή 3.650 ευρώ, όπως και οι με αριθμ. 4 ηλεκτρολογικές εργασίες συνολικής αξίας 2.563,75 ευρώ, περιλαμβάνονται στις εργασίες του εκτελεσθέντος και εξοφληθέντος από ...-2015 εργολαβικού συμφωνητικού και ειδικότερα στην ομάδα εργασιών με στοιχ.

Α. ..., όπου γίνεται αναφορά σε ισοπεδώσεις και διαμορφώσεις συνολικού κόστους 2.460 ευρώ αλλά και στην ομάδα Γ, όπου περιλαμβάνονται τα χωματουργικά έργα συνολικού κόστους 1.599 ευρώ ενώ οι ηλεκτρολογικές εργασίες περιλαμβάνονται στην 1η συγκεντρωτική επιμέτρηση εργασιών, όπου στον αριθμό 9 αυτής αναφέρεται το δίκτυο ηλεκτροδότησης του περιβάλλοντος χώρου, συνολικού ποσού πιστοποίησης 6.900 ευρώ.

Τέλος, στις με αριθμ. 5 εργασίες, οι αναφερόμενες στην εκτέλεση μεταλλικών κατασκευών συνολικής αξίας 4.650 ευρώ κατ' αποκοπή, στην προμήθεια και στην τοποθέτηση δύο θυρών για τα δύο WC, συνολικής αξίας 650 ευρώ, μίας μεταλλικής στήριξης νιπτήρα για ΑΜΕΑ, συμφωνηθείσας τιμής 50 ευρώ, ενός μεταλλικού καπακιού δεξαμενής με συμφωνηθείσα τιμή 80 ευρώ, μίας δίφυλλης πόρτας γεννήτριας με συμφωνηθείσα τιμή 240 ευρώ, ενός πολυκαρμπονικού 13τ.μ.

με συμφωνηθείσα τιμή 280 ευρώ καθώς και της προσθήκης των επιπλέον τετραγωνικών της επιστέγασης των δύο WC συνολικής αξίας 450 ευρώ, περιλαμβάνονται στις εργασίες του εκτελεσθέντος και εξοφληθέντος από ...-2015 εργολαβικού συμφωνητικού. Ειδικά δε, η κατασκευή των δύο WC, όπως και αυτή του WC για ΑΜΕΑ περιλαμβάνονταν, όπως προαναφέρθηκε στην αρχιτεκτονική μελέτη, που συνόδευε τη με αριθμ. 93/2015 οικοδομική άδεια, η έκδοση της οποίας αφορούσε την εκτέλεση των εργασιών, που περιλαμβάνονταν στο από ...-2015 εργολαβικό συμφωνητικό.

Η κρίση του δικαστηρίου περί του ότι οι επίδικες εργασίες δεν αποτελούσαν αντικείμενο μίας νέας διακεκριμένης σε σχέση με το από ...-2015 εργολαβικό συμφωνητικό, νεότερης σύμβασης αλλά εντάσσονταν σε αυτό ενισχύεται και από τα ακόλουθα στοιχεία: 1) Η αμέσως προηγούμενη σε σχέση με τις επίδικες εργασίες συναλλακτική πρακτική των διαδίκων ακολούθησε τον έγγραφο τύπο του ιδιωτικού συμφωνητικού, όπου μάλιστα ο καθορισμός της εργολαβικής αμοιβής γινόταν λεπτομερώς επί τη βάση τιμής μονάδας ενώ ως προς τις επίδικες εργασίες ακολουθείται ο άτυπος χαρακτήρας της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας και ο καθορισμός κατ' αποκοπή εργολαβικής αμοιβής χωρίς μία τέτοια μεταβολή στη συναλλακτική πρακτική τους να συνάδει με το είδος των εργασιών αλλά και με το υψηλό συνολικό ύψος της αμοιβής (31.443,18 ευρώ). 2) Το αγωγικώς αιτούμενο ποσό των 31.443,18 ευρώ αποτυπώνεται στο με αριθμ. ...-2016 τιμολόγιο χωρίς αυτό να αναλύεται στα ποσά της κατ' αποκοπή εργολαβικής αμοιβής για κάθε ένα αντίστοιχο κεφάλαιο των επίδικων εργασιών αλλά συνοδεύεται από πίνακα εργασιών, αμφότερα δε τα ανωτέρω έγγραφα επιδόθηκαν στον εναγόμενο με δικαστικό επιμελητή, όπως προκύπτει από τη με αριθμ. ...-2016 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στην περιφέρεια του Εφετείου Λάρισας, Π.

Χ., μετά την ανωτέρω εξώδικη διαμαρτυρία αυτού και χωρίς να προηγηθεί έστω επιμέτρηση των εργασιών. 3) Οι επίδικες εργασίες λόγω της φύσης τους (σκυροδετήσεις, τοιχοποιίες, χωματουργικά, κατασκευή WC, μεταλλικές κατασκευές) επέβαλαν, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας και τους κανόνες της οικοδομικής για την εκτέλεση τους, την έκδοση προηγούμενης άδειας από την πολεοδομία, με τη σύνταξη και υποβολή από την ενάγουσα τεχνική εταιρία των αναγκαίων σχεδίων, γεγονός που ουδόλως έλαβε χώρα σε σχέση με αυτές, παράλειψη από την οποία το δικαστήριο σε συνδυασμό με όλα τα ανωτέρω καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αυτές περιλαμβάνονται στη με αριθμ. 93/2015 οικοδομική άδεια του εκτελεσθέντος και εξοφληθέντος από ...-2015 εργολαβικού συμφωνητικού. 4) Η ενάγουσα τεχνική εταιρία υπέβαλλε προς τον εναγόμενο την από 11-11-2016 οικονομική προσφορά για την αναθεώρησης της με αριθμ. 93/2015 οικοδομικής άδειας ώστε να εκδοθεί ση συνέχεια άδεια λειτουργίας υπαίθριου χώρου εκδηλώσεων με ταυτόχρονη κοστολόγηση της δαπάνης για τη εκπόνηση όλων των αναγκαίων μελετών και σχεδίων (αρχιτεκτονική μελέτη, στατική μελέτη, τοπογραφική μελέτη και μελέτη ηλεκτρομηχανολογικών) στο ποσό των 5.000 ευρώ, γεγονός όμως που προκάλεσε την άμεση αντίδραση του εναγόμενου με την προμνησθείσα από 23-12-2016 εξώδικη διαμαρτυρία του με την οποία δήλωσε σε αυτήν ότι δεν συμφωνεί να επιβαρυνθεί με τη δαπάνη αναθεώρησης της οικοδομικής αδείας αφού οι ελλείψεις της μελέτης οφείλονταν σε υπαιτιότητα των μηχανικών της.

Ενόψει αυτής της διαφωνίας, η εκτέλεση από την ενάγουσα τεχνική εταιρία κατασκευαστικών εργασιών κατά την περίοδο από τον Μάρτιο του 2016 μέχρι και το τέλος Δεκεμβρίου του 2016, όπως αγωγικώς ισχυρίζεται (για την οποία και προσκομίζονται τιμολόγια προμήθειας υλικών από την ενάγουσα τεχνική εταιρία για την εκτέλεση των ισχυριζόμενων από αυτήν επίδικων εργασιών) δεν συνάδει με τα διδάγματα της κοινής πείρας, πολύ δε περισσότερο δεν είναι δυνατόν να λάβει χώρα έναρξη και εκτέλεση εργασιών πριν διευθετηθεί το ζήτημα της εκπόνησης, πληρωμής, υποβολής και έγκρισης των αναγκαίων τεχνικών μελετών. 5) Η ενάγουσα τεχνική εταιρία εμφανίζεται με βάση τα προσκομισθέντα από αυτήν τιμολόγια να εκτελεί στις 29-12-2016 χωματουργικές εργασίες (με αριθμ. ...-2016 τιμολόγιο του Γ.

Μ., ποσού 496 ευρώ) και ενώ έχουν προηγηθεί όλες οι άλλες εργασίες (μεταλλικές κατασκευές, σκυροδετήσεις) ενώ στη σειρά των οικοδομικών εργασιών οι χωματουργικές εργασίες προηγούνται ενώ επιπλέον προσκομίζεται σειρά τιμολογίων (με αριθμ. ... έως .../2016 τιμολόγια του Θ. Τ., 520,80 ευρώ εκάστου), που αφορούν όλα την απομάκρυνση μπαζών, γεγονός που δεν δικαιολογείται από την έκταση του έργου.

Κατόπιν τούτων, μη αποδειχθείσας της ιστορικής βάσης της από 6- 4-2017 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...-2017 αγωγής της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "ΚΥΒΟΣ ΜΕΛΕΤΗ - ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ο.Ε" πρέπει αυτή να απορριφθεί ως ουσία αβάσιμη....". Με βάση τις ως άνω παραδοχές η προσβαλλόμενη απόφαση έχει τις αναγκαίες αιτιολογίες, οι οποίες είναι σαφείς, πλήρεις και δεν αντιφάσκουν μεταξύ τους, καθιστούν δε εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή μη υπαγωγή των αποδειχθέντων περιστατικών στις διατάξεις των άρθρων 361, 681, 694ΑΚ, οι οποίες έτσι δεν παραβιάστηκαν.

Τούτο ειδικότερα, καθόσον το Εφετείο απέρριψε την ένδικη αγωγή, ως ουσιαστικά αβάσιμη, διότι έκρινε ότι, μετά τη σύναψη της (μη επίδικης) έγγραφης από ...-2015 σύμβασης έργου μεταξύ των διαδίκων, οι τελευταίοι δεν κατάρτισαν, τον Φεβρουάριο του έτους 2016, την επικαλούμενη στην αγωγή νέα (άτυπη) σύμβαση έργου, στο πλαίσιο της οποίας η ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι εκτελέστηκαν οι επίδικες εργασίες για αλλαγή της αρχικώς συμφωνηθείσας χρήσης του υπαίθριου χώρου ιδιοκτησίας του εναγομένου - αναιρεσίβλητου, με τις υποστηρίζουσες την κρίση αυτή κάτωθι ανέλεγκτες παραδοχές, ήτοι ότι:

α) εξ αρχής στο αντικείμενο της μη επίδικης από ...-2015 σύμβασης έργου, το εργολαβικό τίμημα της οποίας καταβλήθηκε στο ακέραιο, περιλαμβάνονταν και η διαμόρφωση του υπαίθριου χώρου στη θέση "Τσόλια" στη Νίκαια Λάρισας σε υπαίθριο χώρο εκδηλώσεων, β) ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος δεν μπόρεσε να λάβει την απαραίτητη άδεια λειτουργίας για την επιχείρησή του ως υπαίθριου χώρου εκδηλώσεων λόγω ελλείψεων του κατασκευασθέντος από την ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα έργου στο πλαίσιο της ανωτέρω από ...-2015 σύμβασης, που οφείλονταν σε υπαιτιότητα της τελευταίας, γ) μετά την αποστολή από τον εναγόμενο στην ενάγουσα της από 23-12-2012 εξώδικης πρόσκλησης στην οποία εντοπίζονταν οι παραπάνω ελλείψεις και κακοτεχνίες η τελευταία, μολονότι δεν τον είχε μέχρι τότε οχλήσει για κάποια οικονομική εκκρεμότητα, του απέστειλε το υπ' αρ. ...-2016 τιμολόγιο ποσού 31.443,18 ευρώ, στο οποίο ενσωματώνονται οι επίδικες εργασίες χωρίς σε αυτό να αναλύονται τα ποσά της κατ' αποκοπή εργολαβικής αμοιβής για καθένα αντίστοιχο κεφάλαιο των επίδικων εργασιών και χωρίς να προηγηθεί επιμέτρηση των εργασιών αυτών και δ) οι επίδικες εργασίες δεν ήταν νέες πρόσθετες εργασίες και δεν αποτελούσαν αντικείμενο μιας νέας διακεκριμένης σε σχέση με το από ...-2015 εργολαβικό συμφωνητικό νεότερης σύμβασης, αλλά περιλαμβάνονταν σε αυτό.

Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος. Οι λοιπές αιτιάσεις της αναιρεσείουσας που εμπεριέχονται στον ίδιο ως άνω λόγο, με τις οποίες πλήττεται η κρίση του Εφετείου ότι οι επίδικες εργασίες εντάσσονταν σε αυτές που είχαν συμφωνηθεί με την από ...-2015 σύμβαση που είχε καταρτισθεί μεταξύ των διαδίκων, δεν ιδρύουν λόγο αναίρεσης και είναι απαράδεκτες, διότι υπό την επίφαση της αναιρετικής από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλειας πλήττεται απαραδέκτως η κρίση του δικαστηρίου επί της ουσίας.Γ.

Κατά το άρθρο 309 ΚΠολΔ οι αποφάσεις που αποφαίνονται οριστικά σε κύρια ή παρεμπίπτουσα αίτηση δεν μπορούν μετά τη δημοσίευσή τους να ανακαλούνται από το δικαστήριο που τις εξέδωσε. Όσες δεν κρίνουν οριστικά μπορούν, είτε αυτεπαγγέλτως είτε με πρόταση κάποιου διαδίκου, να ανακληθούν σε κάθε στάση της δίκης εωσότου εκδοθεί οριστική απόφαση.

Οριστικές δε αποφάσεις είναι εκείνες που δέχονται ή απορρίπτουν ολικά ή μερικά το αίτημα παροχής έννομης προστασίας, περιέχουσες διάγνωση ως προς όλα τα επίπεδα της δικαστικής κρίσης και απεκδύουσες έτσι το δικαστήριο από κάθε περαιτέρω εξουσία σε σχέση με το εν λόγω αίτημα (Ολ. ΑΠ 230/1983). Δεν είναι οριστική και δεν δημιουργεί δεδικασμένο η απόφαση που διαμορφώνει τη διαδικασία και προετοιμάζει την οριστική επίλυση της διαφοράς, όπως η απόφαση που διατάσσει αποδείξεις.

Εξάλλου, η έφεση δεν δημιουργεί νέο αντικείμενο δίκης αλλά αποτελεί, αναλόγως του εάν η πρωτοβάθμια απόφαση ήταν δυσμενής ή ευνοϊκή για όποιον ζητήσει τη δικαστική προστασία, μέσο τελικής επίτευξης ή ματαίωσης της ικανοποίησης της δικονομικής αξίωσης για την παροχή της προστασίας αυτής με την υποβολή της σε νέα, δευτεροβάθμια δικαστικά κρίση.

Η οριστικότητα δε της απόφασης του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου κρίνεται αναφορικά με τη δικονομική αυτή αξίωση και όχι με το αίτημα του εφετηρίου εγγράφου για παραδοχή της έφεσης (Ολ. ΑΠ 12/1989, ΑΠ 1721/2007). Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 15 Κ.Πολ.Δ, αναίρεση επιτρέπεται και αν παρά το νόμο ανακλήθηκε οριστική απόφαση (ΑΠ 2008/2009).Στην προκείμενη περίπτωση, η αναιρεσείουσα, με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 15 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ πλημμέλεια, ισχυριζόμενη ότι το Εφετείο με το να κρίνει ότι οι εργασίες, για τις οποίες η ενάγουσα αξιώνει αμοιβή με την κρινόμενη αγωγή της, περιλαμβάνονται στην από ...-2015 (μη επίδικη) σύμβαση των διαδίκων, παρά το νόμο ανακάλεσε την με αρ. 316/2019 προηγούμενη οριστική του απόφαση, με την οποία είχε κρίνει το αντίθετο.Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτουν τα ακόλουθα:

Η αναιρεσείουσα άσκησε κατά του αναιρεσίβλητου την από 6-4-2017 αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, με την οποία, επικαλούμενη ότι τον Φεβρουάριο του 2016 κατάρτισε προφορικά με τον εναγόμενο σύμβαση, με την οποία ανέλαβε την εκτέλεση των περιγραφόμενων σε αυτή εργασιών, τις οποίες εκτέλεσε και του παρέδωσε προσηκόντως, ζήτησε να υποχρεωθεί ο τελευταίος να της καταβάλει τη συμφωνηθείσα γα το έργο αυτό αμοιβή, ποσού 31.443,18 ευρώ, πλέον των νομίμων τόκων, κύρια με βάση τις διατάξεις για την ενδοσυμβατική ευθύνη και επικουρικά κατά τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας με την υπ' αρ. 739/2017 απόφασή του, κρίνοντας ότι η επικαλούμενη με την αγωγή σύμβαση έργου υπάγεται στη ρήτρα διαιτησίας, που είχαν συμφωνήσει οι διάδικοι στο πλαίσιο της προηγούμενης από ...-2015 μεταξύ τους καταρτισθείσας σύμβασης έργου, παρέπεμψε την υπόθεση στη διαιτησία.

Την απόφαση αυτή προσέβαλε η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα με έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε αρχικά η υπ' αρ. 316/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, με την οποία, αφού κρίθηκε ότι οι εργασίες, για τις οποίες η ενάγουσα αξιώνει την αμοιβή της με την κρινόμενη αγωγή, συνιστούν αυτοτελές και ανεξάρτητο έργο και είναι διαφορετικές των εργασιών της από ...-2015 σύμβασης, στην οποία υπήρχε όρος διαιτησίας, έγινε δεκτή τυπικώς και κατ` ουσίαν η έφεση, εξαφανίσθηκε η εκκαλούμενη απόφαση, κρατήθηκε η υπόθεση και αναβλήθηκε η έκδοση οριστικής απόφασης προκειμένου να εξετασθούν ανωμοτί οι διάδικοι.

Η άνω απόφαση, σύμφωνα με τα ανωτέρω λεχθέντα, δεν είναι οριστική, αφού με αυτή το δικαστήριο δεν απεκδύθηκε από κάθε περαιτέρω εξουσία με διάγνωση ως προς όλα τα επίπεδα της δικαστικής κρίσης και την παραδοχή ή απόρριψη (ολικά ή μερικά) του αιτήματος παροχής έννομης προστασίας. Ακολούθως, κατά τη νέα συζήτηση της υπόθεσης, έλαβε χώρα η ανωμοτί εξέταση των διαδίκων και το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφού έκρινε ότι δεν αποδείχθηκε ότι καταρτίστηκε μεταξύ των διαδίκων η επικαλούμενη στην αγωγή από Φεβρουαρίου 2016 σύμβαση και ότι οι εργασίες για τις οποίες η ενάγουσα αξιώνει με την ένδικη αγωγή της αμοιβή εντάσσονται στην προηγούμενη από ...-2015 μεταξύ τους καταρτισθείσα σύμβαση, απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την αγωγή.

Με την απόφασή του αυτή το Εφετείο, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, δεν ανακάλεσε παρά το νόμο οριστική απόφαση, αφού η με το άνω περιεχόμενο και διατακτικό υπ' αρ. 316/2019 προηγούμενη απόφασή του δεν είναι οριστική. Επομένως, είναι αβάσιμος ο από τον αριθμό 15 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα.Δ.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. β' του ΚΠολΔ, η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν στην ερμηνεία των κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς. Ως διδάγματα της κοινής πείρας θεωρούνται οι γενικές και αφηρημένες αρχές που αντλούνται από την εμπειρική πραγματικότητα, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις που έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο είτε για την ανεύρεση με βάση αυτά της αληθινής έννοιας κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδίως όταν αυτός περιέχει αόριστες νομικές έννοιες, ήτοι για την εξειδίκευση των αόριστων νομικών εννοιών, είτε για την έμμεση απόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων ή στοιχείων που χρησιμοποιήθηκαν κατά το άρθρο 336 παρ. 4 του ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 8/2005).

Όμως η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, κατά την έννοια της ως άνω διάταξης του εδ. β' του αριθ. 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, ιδρύει τον προβλεπόμενο απ' αυτήν αναιρετικό λόγο, μόνον όταν το δικαστήριο της ουσίας εσφαλμένα χρησιμοποιεί ή παραλείπει να χρησιμοποιήσει τα διδάγματα της κοινής πείρας κατά την ερμηνεία κανόνος δικαίου για την ανεύρεση με βάση αυτά της αληθινής έννοιας αυτού, ιδίως όταν ο κανόνας δικαίου περιέχει νομικές έννοιες ή για την υπαγωγή ή όχι στον κανόνα αυτό των πραγματικών γεγονότων της διαφοράς (ΟλΑΠ 8/2005, ΑΠ 1620/2022, ΑΠ 1285/2021, ΑΠ 1333/2018).

Δεν ιδρύεται ο παραπάνω λόγος όταν το δικαστήριο παραβιάζει τα διδάγματα αυτά, κατά την εκτίμηση των αποδείξεων και των πραγματικών γεγονότων, δηλαδή, της ουσίας της διαφοράς (ΑΠ 177/2021, 885/2019).Με τον τρίτο λόγο της αίτησης αναίρεσης η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 1β του άρθρου 559 ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο, εσφαλμένα χρησιμοποίησε, κατά την ερμηνεία των διατάξεων των άρθρων 361, 681 και 694ΑΚ, ως δίδαγμα της κοινής πείρας το ότι δεν είναι δυνατόν να λάβει χώρα έναρξη και εκτέλεση εργασιών πριν διευθετηθεί το ζήτημα της εκπόνησης, πληρωμής, υποβολής και έγκρισης τεχνικών μελετών, με αποτέλεσμα να κρίνει εσφαλμένα ότι οι επίδικες εργασίες δεν αποτελούσαν αυτοτελές και ανεξάρτητο της από ...-2015 σύμβασης έργο και να απορρίψει την αγωγή της.

Ο λόγος αυτός είναι, σύμφωνα με τα ανωτέρω λεχθέντα, απαράδεκτος, διότι υπό την επίφαση της επικαλούμενης αναιρετικής πλημμέλειας στην πραγματικότητα η αναιρεσείουσα πλήττει ανεπίτρεπτα (561 παρ.1 ΚΠολΔ) την προσβαλλόμενη απόφαση για την εκτίμηση των αποδείξεων.Ε. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 16 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν το δικαστήριο κατά παράβαση του νόμου δέχθηκε ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει δεδικασμένo.

Ο Άρειος Πάγος ελέγχει μόνο την παράβαση του νόμου, δηλαδή την ψευδή ερμηνεία ή την εσφαλμένη εφαρμογή των περί δεδικασμένου διατάξεων, σε σχέση με όσα γίνονται ανελέγκτως δεκτά, ήτοι αν αυτά συνιστούν την έννοια του δεδικασμένου και σε καταφατική περίπτωση αν αυτά έχουν την έκταση και τα αποτελέσματα που του προσέδωσε η απόφαση, ενώ διαφεύγει του αναιρετικού ελέγχου, ως κρίση περί τα πράγματα, η συνδρομή ή όχι των περιστατικών ως προς την ταυτότητα της διαφοράς και των διαδίκων.

Αν η κρίση περί δεδικασμένου στηρίζεται επί διαδικαστικών εγγράφων, για τη βασιμότητα ή μη του λόγου, ελέγχεται και η εκτίμηση του περιεχομένου τους, ενώ επισκοπείται από τον Άρειο Πάγο και η απόφαση από όπου απορρέει το δεδικασμένο και ελέγχει με βάση αυτή τη σχετική παραδοχή του δικαστηρίου (AΠ 1439/2021, AΠ 380/2021, ΑΠ 794/2020, ΑΠ 960/2015).

Για να είναι ο λόγος αυτός ορισμένος, πρέπει να καθορίζεται στο αναιρετήριο με σαφήνεια το αντικείμενο της δίκης, που προηγήθηκε από την οποία η επίκληση του δεδικασμένου, τα ζητήματα που κρίθηκαν σ` αυτή με δύναμη δεδικασμένου, σε συσχετισμό με το αντικείμενο της ενεστώσας δίκης, ποιος ήταν ο ισχυρισμός, τον οποίο αφορά το δεδικασμένο, ο τρόπος με τον οποίο, συγκεκριμένως, παραβιάστηκε αυτό και οι παραδοχές του δικαστηρίου με τα πραγματικά περιστατικά, που προσδιορίζουν την πλημμέλεια της προσβαλλόμενης απόφασης, ώστε να μπορεί να κριθεί, αν παραβιάσθηκαν οι διατάξεις του ΚΠολΔ, για το δεδικασμένο, καθώς και ότι η περί δεδικασμένου ένσταση είχε προταθεί νομίμως στο δικαστήριο της ουσίας.

Ειδικότερα, μολονότι κατά το άρθρο 332 ΚΠολΔ το δεδικασμένο λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, δεν αφορά ωστόσο τη δημόσια τάξη, αφού οι σχετικές μ` αυτό διατάξεις εξυπηρετούν τα ιδιωτικά, πρωτίστως, συμφέροντα και όχι άλλα ανώτερα κοινωνικά συμφέροντα. Επομένως, η παράλειψη του δικαστηρίου της ουσίας να λάβει υπόψη του το δεδικασμένο ιδρύει τον παραπάνω λόγο αναίρεσης, εφόσον ο σχετικός, με το δεδικασμένο, ισχυρισμός προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας και ρητά απορρίφθηκε, δηλαδή περιέχεται στην απόφαση του δικαστηρίου αρνητική κρίση για τη συνδρομή του δεδικασμένου, πρέπει δε αυτό να αναφέρεται στο αναιρετήριο, αλλιώς ο λόγος αναίρεσης είναι και πάλι αόριστος (Ολ.

ΑΠ 1339/1985, ΑΠ 134/2025, ΑΠ 1439/2021, ΑΠ 81/2020, ΑΠ 1311/2018, ΑΠ 2/2006, ΑΠ 1002/2005, ΑΠ 2/2006). Αντίθετα, αν στην απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν περιέχεται η οποιαδήποτε κρίση για την ύπαρξη ή ανυπαρξία δεδικασμένου, δεν ιδρύεται ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 16, αλλά από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, με την προϋπόθεση, που πρέπει, επίσης, να αναφέρεται στο αναιρετήριο, ότι ο διάδικος προσκόμισε στο δικαστήριο της ουσίας την τελεσίδικη απόφαση, από την οποία, κατά τους ισχυρισμούς του, απορρέει το δεδικασμένο και το επικαλέσθηκε προς απόδειξη ή απόκρουση της ένδικης αγωγής (ΑΠ 134/2025, ΑΠ 81/2020, ΑΠ 1311/2018, ΑΠ 228/2014).

Τέλος, κατά το άρθρο 321 ΚΠολΔ, δεδικασμένο - το οποίο, κατ` άρθρο 332 ΚΠολΔ, λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης, εμποδίζοντας το δικαστήριο να ερευνήσει την ίδια υπόθεση και πάλι - δημιουργούν οι οριστικές αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων, που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση, δηλαδή οι τελεσίδικες.Με τον πρώτο πρόσθετο λόγο η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι κατά παράβαση νόμου το Εφετείο δεν δέχθηκε το δεδικασμένο που απορρέει από την υπ' αρ. 316/2019 προηγούμενη απόφασή του με το να κρίνει ότι οι επίδικες εργασίες δεν αποτελούσαν αντικείμενο της επίδικης από Φεβρουαρίου 2016 σύμβασης, αλλά ότι εντάσσονταν στο από ...-2015 εργολαβικό συμφωνητικό, με αποτέλεσμα να απορρίψει την αγωγή της.

Ο λόγος αυτός, πέραν της αοριστίας του, διότι δεν γίνεται επίκληση στο αναιρετήριο ότι η αναιρεσείουσα προέβαλε στο Εφετείο τέτοιο ισχυρισμό και απορρίφθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση, σε κάθε περίπτωση είναι απαράδεκτος, διότι υπό τα επικαλούμενα στην αίτηση η υπ' αρ. 316/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, με την οποία έγινε δεκτή η έφεση της ενάγουσας - αναιρεσείουσας, εξαφανίστηκε η πρωτόδικη απόφαση και αναβλήθηκε η έκδοση οριστικής απόφασης προκειμένου να εξεταστούν ανωμοτί οι διάδικοι, δεν είναι οριστική απόφαση και δεν δημιουργεί εξ αυτού του λόγου δεδικασμένο, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω.ΣΤ.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, παραμόρφωση υπάρχει όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει σε διαγνωστικό λάθος (εσφαλμένη ανάγνωση), αποδίδει, δηλαδή, ύστερα από εσφαλμένη ανάγνωση του κειμένου αποδεικτικού, σύμφωνα με τα άρθρα 432 επ.

ΚΠολΔ, εγγράφου, περιεχόμενο προφανώς διαφορετικό εκείνου που πραγματικά έχει, και κατά προφανή παρανόηση δέχεται ως μνημονευόμενα σε αυτό πραγματικά περιστατικά, τα οποία όμως είναι καταδήλως διάφορα των πράγματι διαλαμβανομένων στο έγγραφο, ακολούθως δε στηριζόμενο αποκλειστικά στο ίδιο έγγραφο ή κυρίως σε αυτό, οδηγείται σε ουσιαστική κρίση βλαπτική για τον επικαλούμενο τον πιο πάνω αναιρετικό λόγο.

Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας, εκτιμώντας το έγγραφο ως αποδεικτικό μέσο, δεν υπέπεσε σε διαγνωστικό σφάλμα, αλλά αναγιγνώσκοντας το περιεχόμενο του εγγράφου αυτού όπως αυτό πραγματικά έχει, προβαίνει σε εκτίμηση του αληθινού περιεχομένου του, δηλαδή σε αποδεικτική αξιολόγησή του, και συνάγει εξ αυτού, έστω και εσφαλμένα, αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που θεωρεί ορθό ο αναιρεσείων.

Τούτο, δε, διότι, αυτή η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας που εξάγεται από το αληθινό περιεχόμενο του εγγράφου, είναι, κατά τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, αναιρετικώς ανέλεγκτη, η δε σχετική αιτίαση αφορά στην εκτίμηση πραγμάτων (ΑΠ 1745/2022, ΑΠ 376/2022, ΑΠ 137/2021).Με τον δεύτερο πρόσθετο λόγο της αναίρεσης η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 20 του άρθρου 559ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο των κάτωθι εγγράφων, ήτοι :

α) της από ...-2015 σύμβασης κατασκευής έργου μετά του επισυναπτόμενου σε αυτήν πίνακα εργασιών με τίτλο "ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΝΑ ΟΜΑΔΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ", β) της υπ' αρ. έγκρισης δόμησης ...-2015 της Διεύθυνσης Υπηρεσίας Δόμησης - Τμήμα Έκδοσης Αδειών Δόμησης του Δήμου Λαρισαίων, γ) της συνοδεύουσας την άνω άδεια αρχιτεκτονικής μελέτης της πολιτικού μηχανικού Δ.

Χ., που αποτελείται από διάγραμμα δόμησης (Α0), κάτοψη ισογείου (Α1), βοηθητικό χώρο - κάτοψη ισογείου (Α2), με ημερομηνία Σεπτέμβριος 2015 και ημερομηνία θεώρησης από τη Διεύθυνση Πολεοδομίας του Δήμου Λαρισαίων στις 24-9-2015 και δ) του υπ' αρ. ...-2016 εγγράφου του Τμήματος Περιβαλλοντικής Υγιεινής και Υγειονομικού Ελέγχου της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας, με το να δεχθεί ότι οι ένδικες εργασίες περιλαμβάνονται στην από ...-2015 προηγούμενη (μη επίδικη) σύμβαση των διαδίκων, ενώ από την ορθή ανάγνωση των εγγράφων αυτών προκύπτει ότι δεν περιλαμβάνονται, με αποτέλεσμα να κρίνει ότι οι εργασίες αυτές δεν αποτελούν αντικείμενο της επίδικης νέας αυτοτελούς σύμβασης που σύναψε με τον εναγόμενο και για το λόγο αυτό να απορρίψει την αγωγή της.

Από τις παραπάνω εκτιθέμενες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο ανέγνωσε ορθά τα παραπάνω έγγραφα και αφού προέβη σε αποδεικτική αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου τους, συνήγαγε εξ αυτών το αποδεικτικό πόρισμα ότι οι επίδικες εργασίες περιλαμβάνονται στις εργασίες του από ...-2015 εκτελεσθέντος εργολαβικού συμφωνητικού, ήτοι κατέληξε σε πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που θεωρεί ορθό η αναιρεσείουσα.

Κατόπιν αυτών, ο παραπάνω αναιρετικός λόγος από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος. Κατά τα λοιπά, η αναιρεσείουσα με τις αιτιάσεις της ότι εσφαλμένα δέχθηκε το Εφετείο ότι οι επίδικες εργασίες περιλαμβάνονται στην από ...-2015 εργολαβική σύμβαση που προηγουμένως είχε καταρτισθεί μεταξύ των διαδίκων, υπό την επίφαση του άνω αναιρετικού λόγου, πλήττει στην πραγματικότητα, απαραδέκτως, την αναιρετικά ανέλεγκτη, κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτίμηση των αποδείξεων από το δικαστήριο.Σύμφωνα με το άρθρο 559 αρ.12 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο της ουσίας παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων.

Στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, κατά κανόνα, ισχύει το σύστημα της ελεύθερης εκτίμησης των αποδείξεων (άρθρο 340) και εξαιρετικά μόνο προσδίδεται σε ορισμένα αποδεικτικά μέσα αυξημένη αποδεικτική δύναμη, όπως η δικαστική ομολογία (άρθρο 352) και τα έγγραφα που παράγουν πλήρη απόδειξη (άρθρα 438 επ., 441, 445).

Για τα αποδεικτικά μέσα που κατά το νόμο είναι ισοδύναμα εναπόκειται στο δικαστήριο να κρίνει την αποδεικτική βαρύτητα του καθενός, αφού αυτά, κατ` άρθρο 340 ΚΠολΔ εκτιμηθούν "ελεύθερα". Ο παραπάνω λόγος ιδρύεται μόνο αν το δικαστήριο προσέδωσε στο αποδεικτικό μέσο αυξημένη αποδεικτική δύναμη, που δεν την είχε κατά νόμο, ή δεν του απέδωσε αυξημένη δύναμη παρότι την είχε κατά νόμο (ΑΠ 348/2021, ΑΠ 155/2021).

Τέτοια περίπτωση συντρέχει και όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν προσέδωσε στα δημόσια έγγραφα την αυξημένη κατ' άρθρο 438 ΚΠολΔ αποδεικτική δύναμη που τους προσδίδει ο νόμος (ΑΠ 155/2021, ΑΠ 309/2020). Δεν ιδρύεται όμως λόγος αναίρεσης όταν υπό το πρόσχημα αναιρετικής πλημμέλειας πλήττεται η ανέλεγκτη (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ) από τον Άρειο Πάγο ουσιαστική εκτίμηση, ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση των αποδεικτικών μέσων από το Εφετείο (ΑΠ 270/2024, ΑΠ 1392/2023, ΑΠ 536/2022).Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα με τον τρίτο πρόσθετο λόγο της αναίρεσης αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 12 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι το Εφετείο προσέδωσε στην υπ' αρ. ...-2015 έγκριση δόμησης της Διεύθυνσης Υπηρεσίας Δόμησης - Τμήμα Έκδοσης Αδειών Δόμησης του Δήμου Λαρισαίων και τη συνοδεύουσα αυτή αρχιτεκτονική μελέτη της πολιτικής μηχανικού Δ.

Χ., που περιέχει το διάγραμμα δόμησης (ΑΟ) κάτοψη ισογείου (Α1), βοηθητικό χώρο - κάτοψη ισογείου (Α2) με ημερομηνία Σεπτέμβριος 2015, μικρότερη αποδεικτική δύναμη από εκείνη, που δεσμευτικά ορίζει για τα εν λόγω δημόσια έγγραφα ο νόμος, διότι ενώ δεν περιλαμβάνονται σε αυτά οι επικαλούμενες στην αγωγή της εργασίες, ήτοι :

α) η εργασία για θέατρο και για αποθήκη γεννήτριας, β) τα χωματουργικά, γ) τα ηλεκτρολογικά που αφορούν υλικά και εργασία για φωτισμό του θεάτρου, της εισόδου και της γέφυρας, καθώς και υλικά και εργασία για φωτισμό των μικρών σπιτιών που τοποθετήθηκαν στον περιβάλλοντα χώρο και σε επιπλέον συνδέσεις και δ) οι μεταλλικές κατασκευές της αψίδας, της γέφυρας με τα κιγκλιδώματα και το ξύλινο δάπεδο αυτής, το Εφετείο δέχθηκε, αντίθετα, ότι οι εργασίες αυτές περιλαμβάνονται στα άνω έγγραφα και έγιναν με βάση την παραπάνω οικοδομική άδεια.

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, σύμφωνα με τα ανωτέρω λεχθέντα, διότι, υπό την επίφαση της από τον αριθμό 12 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αναιρετικής πλημμέλειας, πλήττεται η ουσιαστική εκτίμηση, ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση των άνω αποδεικτικών εγγράφων από το Εφετείο, με επαναξιολόγηση αυτών, που δεν επιτρέπεται, έστω και αν το δικαστήριο, με την εκτίμησή τους, κατέληξε σε εσφαλμένη, κατά την αναιρεσείουσα, για τα πράγματα κρίση.Κατ' ακολουθίαν, αφού δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι αυτής λόγοι και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα, στο Δημόσιο Ταμείο, λόγω της ήττας αυτής (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Τέλος, τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει, κατά το σχετικό αίτημά του, να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσείουσας, λόγω της ήττας αυτής (άρθρα 176, 183, 189 παρ.1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζονται στο διατακτικό.ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΕΙ την από 23-3-2022 αίτηση για αναίρεση της υπ' αρ. 588/2021 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας και τους από 8-9-2023 πρόσθετους λόγους αυτής.

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την αίτηση αναίρεσης και τους πρόσθετους λόγους.ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα. ΚαιΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 08 Μαΐου 2025.ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 25 Νοεμβρίου 2025.Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης καθώς και της αμέσως αρχαιότερης Αρεοπαγίτου αποχωρησασών από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης