Supreme Court acquits defendant of non-payment of public debts due to new law declaring acts non-criminal.

Απόφαση 1992 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1992/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Μαγγίνα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου και Βασιλική Ηλιοπούλου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημα του στις 8 Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Μπρακουμάτσου, (κωλυομένου του Εισαγγελέως) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Α. Ι. Α. του Α., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον δικηγόρο Ιωάννη Ρεκούμη ο οποίος ορίστηκε με την 155/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 4835/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών.

Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητάει την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην από 19.4.2019 αίτησή του, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 684/2019.

Αφού άκουσε Τον Εισαγγελέα ο οποίος πρότεινε: α) να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να εφαρμοστούν οι επιεικέστερες διατάξεις του άρθρου 84 παρ. 2α του ισχύοντος Π.Κ., β) να παραπεμφθεί η υπόθεση και μόνο για επιμέτρηση της ποινής στο ίδιο δικαστήριο, κατ' άρθρο 522 Κ.Π.Δ. και γ) να απορριφθεί κατά τα λοιπά η αίτηση αναίρεσης και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Η υπό κρίση, υπ' αρ. Ε.Μ. 50/2019 αίτηση για αναίρεση της υπ' αρ. 4835/2018 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου ( Πλημμελημάτων) Αθηνών, με την οποία ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος για την πράξη της μη καταβολής χρεών στο Δημόσιο και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 3 ετών, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη επί τριετία, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 1 και 2 του προϊσχύσαντος ΚΠΔ, κατ' άρθρο 589 παρ.3 νέου ΚΠΔ). Είναι συνεπώς τυπικά δεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν, συνεκδικαζόμενη λόγω της πρόδηλης συνάφειας με τους παραδεκτώς ασκηθέντες από 21-10-2019 πρόσθετους λόγους (509 ΚΠΔ).

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του κυρωθέντος με το ν.4619/2019 και ισχύοντος από 1-7-2019 (άρθρο δεύτερο του ν.4619/19 ) Ποινικού Κώδικα << Αν από την τέλεση της πράξης ως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου>>. Είναι δε προδήλως ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο οι διατάξεις νόμου, με τις οποίες χαρακτηρίζεται ανέγκλητη η μέχρι τότε αξιόποινη πράξη. Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 511 εδ. δ' και 514 εδ.τελ. περ.β' ΚΠΔ, προκύπτει ότι, αν μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης ισχύσει νεότερος νόμος που χαρακτηρίζει ανέγκλητη την πράξη, για την οποία καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος, τότε ο Άρειος Πάγος, εφόσον διαπιστώσει ότι η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή κατά τα άρθρα 474 παρ. 4 και 476 παρ. 1 ΚΠΔ, δηλαδή ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και περιέχει ένα τουλάχιστον παραδεκτό λόγο, ήτοι ένα λόγο σαφή και ορισμένο από τους περιοριστικώς αναφερόμενους στο άρθρο 510 ΚΠΔ, χωρίς να απαιτείται αυτός να είναι και βάσιμος, ανεξάρτητα από την εμφάνιση ή μη του κατηγορουμένου κατά τη συζήτηση αυτής, εφαρμόζει αυτεπαγγέλτως το νεότερο νόμο και, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 518 παρ.1 ΚΠΔ, κηρύσσει αθώο τον κατηγορούμενο, αφού δεν υπάρχει αξιόποινη πράξη

ΙΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 25 του ν. 1882/1990, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 20 του ν. 4321/2015 και την αναπροσαρμογή, κατά το άρθρο 71 του ν. 4174/2013, που προστέθηκε με το άρθρο 8 του ν. 4337/2015, των αναφερόμενων στις περιπτώσεις α και β της παρ. 1 αυτού ποσών των 50.000 και 150.000 ευρώ σε 100.000 και 200.000 αντίστοιχα, <<1.

Όποιος δεν καταβάλλει τα βεβαιωμένα στη Φορολογική Διοίκηση χρέη προς το Δημόσιο, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων (4) μηνών τιμωρείται με ποινή φυλάκισης: α) Ενός (1) τουλάχιστον έτους, εφόσον το συνολικό χρέος από κάθε αιτία, συμπεριλαμβανομένων των κάθε είδους τόκων ή προσαυξήσεων και λοιπών επιβαρύνσεων μέχρι την ημερομηνία σύνταξης του πίνακα χρεών, υπερβαίνει το ποσό των εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ.

β) Τριών (3) τουλάχιστον ετών, εφόσον το συνολικό χρέος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω περίπτωση α, υπερβαίνει το ποσό των διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ. Η ποινική δίωξη ασκείται ύστερα από αίτηση του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. ή των Ελεγκτικών Κέντρων ή του Τελωνείου προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας τους, που συνοδεύεται υποχρεωτικά από πίνακα χρεών, συμπεριλαμβανομένων των κάθε είδους τόκων ή προσαυξήσεων και λοιπών επιβαρύνσεων.>> Εξάλλου, με τη διάταξη του άρθρου 19 παρ. 5 εδ.

α' του Ν. 2523/1997 "Διοικητικές και ποινικές κυρώσεις στη φορολογική νομοθεσία και άλλες διατάξεις", η οποία είχε προστεθεί με το άρθρο 76 παρ. 2 του Ν. 3842/2010 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 16 παρ. 2 του Ν. 3888/2010, οριζόταν ότι "με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τεσσάρων (4) μηνών τιμωρείται ο υπόχρεος που δεν εκδίδει ή εκδίδει ανακριβώς τα προβλεπόμενα από το ΠΔ 186/1992 "Κώδικας Βιβλίων και Στοιχείων (Κ.Β.Σ.)", στοιχεία κατά την πώληση ή διακίνηση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών ή δεν καταχωρεί στα πρόσθετα βιβλία της παραγράφου 5 του άρθρου 10 του ίδιου προεδρικού διατάγματος, τις συναλλαγές για τις οποίες δεν έχουν εκδοθεί τα οικεία στοιχεία εσόδων, εφόσον εμπίπτει στις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 13".

Το τελευταίο αυτό ποινικό αδίκημα είναι αυτοτελές και ανεξάρτητο από τα αδικήματα φοροδιαφυγής, που προβλέπονται και τιμωρούνται με τις λοιπές ποινικές διατάξεις του Ν. 2523/1997 (βλ. άρθρο 19 παρ. 2 και 5 εδ. τελευταίο του Ν. 2523/1997). Ήδη, με το άρθρο 8 του Ν. 4337/2015, η ισχύς του οποίου άρχισε από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δηλαδή από τις 17-10-2015, οι ως άνω διατάξεις του άρθρου 19 του Ν. 2523/1997, όπως, άλλωστε, και εκείνες (διατάξεις) των άρθρων 17 και 18 του ίδιου νόμου (περί φοροδιαφυγής στο εισόδημα και στην καταβολή ΦΠΑ, αντίστοιχα), αντικαταστάθηκαν με τις σχετικές ρυθμίσεις του άρθρου 66, που προστέθηκε στο Ν. 4174/2013 "Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας κλπ".

Τέλος, με το άρθρο 469 του ισχύοντος από 1-7-2019 ΠΚ, προστέθηκε, μετά το εδάφιο (περίπτωση) β' της παρ. 1 του άρθρου 25 του Ν. 1882/1990, εδάφιο (περίπτωση) γ', σύμφωνα με το οποίο "στην αίτηση και στον πίνακα χρεών που υποβάλλονται σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο δεν συμπεριλαμβάνονται και δεν υπολογίζονται για τον προσδιορισμό της ευθύνης του προσώπου, τα χρέη που προέρχονται από τη μη εκτέλεση χρηματικών ποινών που επιβλήθηκαν από ποινικό δικαστήριο και οι σχετικές με αυτά προσαυξήσεις, τόκοι και λοιπές επιβαρύνσεις καθώς και τα χρέη από τα αδικήματα που τυποποιούνται στο άρθρο 66 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας μαζί με τις σχετικές με αυτά προσαυξήσεις, τόκους και λοιπές επιβαρύνσεις". Στα αδικήματα που τυποποιούνται στο άρθρο 66 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας εμπίπτει, κατά τα προαναφερθέντα και η μη έκδοση ή έκδοση ανακριβώς των προβλεπόμενων από το ΠΔ 186/1992 (Κ.Β.Σ.) στοιχείων κατά την πώληση ή διακίνηση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών κλπ, την οποία προέβλεπε το άρθρο 19 παρ. 5 του Ν. 2523/1997.

Επομένως, εφόσον στην αίτηση και στον πίνακα χρεών, που υποβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 1 εδ. β' του Ν. 1882/1990, δεν συμπεριλαμβάνονται και δεν υπολογίζονται για τον προσδιορισμό της ευθύνης του προσώπου, μεταξύ των άλλων, και τα χρέη από τα αδικήματα που τυποποιούνται στο άρθρο 66 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας μαζί με τις σχετικές με αυτά προσαυξήσεις, τους τόκους και τις λοιπές επιβαρύνσεις, η μη καταβολή στο Δημόσιο των εν λόγω χρεών με τις σχετικές με αυτά προσαυξήσεις, τους τόκους και τις λοιπές επιβαρύνσεις, όπως είναι τα πρόστιμα, έχει πλέον καταστεί ανέγκλητη πράξη στα πλαίσια του ν. 1882/1990 και, συνεπώς, ο εν λόγω νόμος είναι επιεικέστερος.

IV. Στην προκείμενη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση ο κατηγορούμενος και ήδη αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος για την πράξη της μη καταβολής χρεών στο Δημόσιο (άρθρο 25 παρ.1 στ.β' ν.1882/1990) και ειδικότερα του ότι: << Στην Αθήνα, στις 31/8/2013, όντας οφειλέτης του Δημοσίου και ενώ τα χρέη του κατέστησαν ληξιπρόθεσμα κατά την ισχύ του Ν.3220/0.4, με πρόθεση καθυστέρησε την καταβολή χρεών προς το Δημόσιο για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων μηνών, το δε ποσό της ληξιπρόθεσμης για την καταβολή οφειλής, μαζί με τις κάθε είδους προσαυξήσεις υπερβαίνει τα 200.000 ευρώ. Συγκεκριμένα, ενώ είχαν βεβαιωθεί σε βάρος της εταιρείας με την επωνυμία "... ΠΡΟΗΓΜΕΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ Α.Ε." της οποίας τυγχάνει διευθύνων σύμβουλος διάφορα χρέη υπέρ του Δημοσίου στη Δ.Ο,Υ. Φ.Α.Ε. ΑΘΗΝΩΝ όπως ακριβώς αναφέρονται στον πίνακα χρεών της παραπάνω Δ.Ο,Υ (αρ ειδ. Βιβλίου …2013) και συνοδεύει ως αναπόσπαστο μέρος αυτής την από 1/10/2013 μηνυτήρια•αναφορά του Προϊσταμένου της πιο πάνω Δ.Ο.Υ, ηθελημένα δεν κατέβαλε ποσό των 2.332.806,51 ευρώ, που αφορά βεβαιωμένα χρέη αυτού προς το Δημόσιο>>. Στη συνέχεια παρατίθεται ο πίνακας χρεών που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του διατακτικού .

V. Όπως προκύπτει από τον περιεχόμενο στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης πίνακα χρεών (4 τον αριθμό), για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της μη καταβολής χρεών στο Δημόσιο του άρθρου 25 παρ.1 στ.β' του ν.1882/1990, για το οποίο καταδικάσθηκε ο κατηγορούμενος, λήφθηκαν υπόψη και τα τρία από τα τέσσερα χρέη που προέρχονται από πρόστιμα ΚΒΣ, το σύνολο των οποίων αντιστοιχεί στο συνολικό σχεδόν χρέος του πίνακα και η μη καταβολή των οποίων δεν συμπεριλαμβάνεται και δεν υπολογίζεται για τον προσδιορισμό της ευθύνης για χρέη προς το Δημόσιο, έχοντας πλέον καταστεί ανέγκλητη πράξη, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν. Επομένως, εφόσον η αναίρεση είναι παραδεκτή, περιέχουσα παραδεκτό λόγο από το άρθρο 510 παρ.1 Δ' ΚΠΔ, συντρέχει νόμιμη περίπτωση αυτεπάγγελτης εφαρμογής από τον Άρειο Πάγο , κατ` άρθρο 511 ΚΠΔ , του ως άνω επιεικέστερου νόμου (άρθρο 25 παρ.1 περ.γ'του ν.1882/1990, που προστέθηκε με το άρθρο 469 του νέου ΠΚ) , με βάση τον οποίο κατέστη ανέγκλητη η μη καταβολή στο Δημόσιο χρεών από το αδίκημα της μη έκδοσης ή της ανακριβούς έκδοσης φορολογικών στοιχείων κατά την πώληση ή διακίνηση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών κτλ καθώς και των σχετικών με αυτά προστίμων. Περαιτέρω, σύμφωνα με τον ίδιο πίνακα, το ύψος του εναπομείναντος υπό στ. 2 χρέους (28,29 ευρώ) δεν υπερβαίνει το ποσό των 100.000 ευρώ που κατά το άρθρο 25 παρ. 1α του ν. 1882/1990 απαιτείται για να είναι αξιόποινη η πράξη.

Συνεπώς η πράξη αυτή, για την οποία καταδικάσθηκε ο κατηγορούμενος είναι ανέγκλητη, γεγονός που εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο (511 εδ 1 ΚΠΔ). Κατόπιν τούτων, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της, αφού πρόκειται για πράξεις που είναι ανέγκλητες, και να κηρυχθεί αθώος κατ'άρθρο 518 παρ.1 ΚΠΔ ο κατηγορούμενος - αναιρεσείων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Aναιρεί την υπ' αρ. 4835/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου ( Πλημμελημάτων) Αθηνών.

Κηρύσσει αθώο τον αναιρεσείοντα - κατηγορούμενο Α. Ι. Α. του Α. του ότι: << Στην Αθήνα, στις 31/8/2013, όντας οφειλέτης του Δημοσίου και ενώ τα χρέη του κατέστησαν ληξιπρόθεσμα κατά την ισχύ του Ν.3220/04, με πρόθεση καθυστέρησε την καταβολή χρεών προς το Δημόσιο για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων μηνών, το δε ποσό της ληξιπρόθεσμης για την καταβολή οφειλής, μαζί με τις κάθε είδους προσαυξήσεις υπερβαίνει τα 200.000 ευρώ. Συγκεκριμένα, ενώ είχαν βεβαιωθεί σε βάρος της εταιρείας με την επωνυμία "... ΠΡΟΗΓΜΕΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ Α.Ε." της οποίας τυγχάνει διευθύνων σύμβουλος διάφορα χρέη υπέρ του Δημοσίου στη Δ.Ο,Υ. Φ.Α.Ε. ΑΘΗΝΩΝ όπως ακριβώς αναφέρονται στον πίνακα χρεών της παραπάνω Δ.Ο,Υ (αρ ειδ. Βιβλίου ...2013) και συνοδεύει ως αναπόσπαστο μέρος αυτής την από 1/10/2013 μηνυτήρια•αναφορά του Προϊσταμένου της πιο πάνω Δ.Ο.Υ, ηθελημένα δεν κατέβαλε ποσό των 2.332.806,51 ευρώ, που αφορά βεβαιωμένα χρέη αυτού προς το Δημόσιο ,ως ακολούθως

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Δεκεμβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Δεκεμβρίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ