1992/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1992 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1992/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Σεπτεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1)... 2) ... και 3) ... που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Πέτρο Σπεντζόπουλο.

Του αναιρεσίβλητου: ... που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Νικέζη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-7-2002 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Πολυκάστρου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 12/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 63/2004 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 19-11-2004 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιχαήλ Θεοχαρίδης ανέγνωσε την από 8-9-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατ΄ αποδοχή του πρώτου λόγου, μέρος 2, της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, όπως ο λόγος αυτός, κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό, προτείνει να συμπληρωθεί. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 281 ΑΚ η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη, ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, το δικαίωμα θεωρείται ότι ασκείται καταχρηστικά, πλην άλλων, και όταν η συμπεριφορά του δικαιούχου που προηγήθηκε της ασκήσεώς του και η πραγματική κατάσταση που διαμορφώθηκε κατά το μεσολαβήσαν χρονικό διάστημα δεν δικαιολογούν επαρκώς τη μεταγενέστερη άσκησή του, από την οποία, αντιθέτως, προκύπτει προφανής υπέρβαση των ορίων που επιβάλλονται από την καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή από τον κοινωνικό ή οικονομικό σκοπό του δικαιώματος.

Για την εφαρμογή της διάταξης αυτής και τη θεμελίωση της απ΄ αυτήν ενστάσεως καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος απαιτείται η υπέρβαση των πιο πάνω ορίων που ορίζονται στη διάταξη αυτή από την άσκηση του επιδιωκόμενου με την αγωγή δικαιώματος να είναι προφανής, δηλαδή πρόδηλη και αναμφισβήτητη. Στην προκειμένη περίπτωση το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως από την επισκόπησή της προκύπτει, αφού εξέφερε καταφατική κρίση για το δικαίωμα συγκυριότητας των εναγουσών επί του επιδίκου τμήματος ακινήτου, έκρινε με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανελέγκτως δέχθηκε ως αποδειχθέντα, τα οποία και παρατίθενται στην απόφασή του, ότι η άσκηση με την ένδικη αγωγή του δικαιώματος κυριότητας των εναγουσών επί του επιδίκου είναι καταχρηστική, κατ΄ άρθρο 281 ΑΚ, καθόσον γίνεται κατά τρόπο που υπερβαίνει τα όρια που θέτουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη και ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός αυτού του δικαιώματος.

Ακολούθως το Πολυμελές Πρωτοδικείο, κρίνοντας βάσιμη την ένσταση του εναγομένου για καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος των εναγουσών και απορριπτέα για το λόγο αυτό την ένδικη αγωγή των τελευταίων περί διεκδικήσεως του επιδίκου, απέρριψε ως αβάσιμη την έφεση των εναγουσών κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, το οποίο είχε κρίνει ομοίως.

Έτσι που έκρινε το Πολυμελές Πρωτοδικείο παραβίασε ευθέως, με εσφαλμένη εφαρμογή, την προπαρατιθέμενη διάταξη του άρθρου 281 Α.Κ., αφού, με το να δεχθεί ότι η άσκηση του ενδίκου δικαιώματος των εναγουσών υπερβαίνει απλώς τα καθοριζόμενα από τη διάταξη αυτή όρια, χωρίς να επισημαίνει και ότι η υπέρβαση των ορίων αυτών είναι προφανής, περιορίσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από όσα απαιτεί η διάταξη αυτή για την εφαρμογή της.

Επομένως πρέπει, κατά το βάσιμο περί τούτου από το άρθρο 560 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. πρώτο λόγο, μέρος δεύτερο, αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δευτεροβάθμιο δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

Η δικαστική δαπάνη θα επιβληθεί σε βάρος των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176 και 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 63/2004 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Πολυμελές Πρωτοδικείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Δεκεμβρίου 2006.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 20 Δεκεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ