198/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 198 / 2016 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 198/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους δικαστές: Ευφημία Λαμπροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Στυλιανή Γιαννούκου, Χαράλαμπο Μαχαίρα, Γεώργιο Αναστασάκο και Σοφία Καρυστηναίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του στις 17 Νοεμβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ν. Μ. του Μ., κατοίκου ..., 2) Π. Κ. του Δ., κατοίκου ..., 3) Γ. Τ. του Κ., κατοίκου ..., 4) Α. Γ. του Κ., κατοίκου ..., 5) Κ. Μ. του Χ., κατοίκου ..., 6) Σ. Ν. του Α., κατοίκου ..., 7) Σ. Ε. του Π., κατοίκου ..., 8) Θ. Σ. του Π., κατοίκου ..., 9) Ι. Α. του Η., κατοίκου ..., 10) Ν. Κ. του Θ., κατοίκου ..., 11) Ν. Μ. του Χ., κατοίκου ..., 12) Γ. Κ. του Β., κατοίκου ..., 13) Η. Β. του Ε., κατοίκου ..., 14) Ι. Ρ. του Χ., κατοίκου ..., 15) Γ. Τ. του Π., κατοίκου ..., από τους οποίους οι δεύτερος, τέταρτος, πέμπτος, έβδομος και όγδοος παραστάθηκαν με την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία-Μαγδαληνή Τσίπρα και οι λοιποί εκπροσωπήθηκαν από την ίδια πληρεξούσια δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ελληνικά Ναυπηγεία Α.Ε." που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σταύρο Ανδριόπουλο που διόρισε στο ακροατήριο τον παρόντα δικηγόρο Δημήτριο Ζερδελή και κατέθεσε προτάσεις.

Των προσθέτως παρεμβαινουσών υπέρ των αναιρεσειόντων: 1) Τριτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης με την επωνυμία "Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ)" που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) Δευτεροβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης με την επωνυμία "Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου (ΠΟΕΜ)" που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Σοφία Καζάκου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-1-2008 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και λοιπών δεκατριών μη διαδίκων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1430/2009 του ίδιου δικαστηρίου και 2772/2011 του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν: α) οι αναιρεσείοντες με την από 20-1-2012 αίτησή τους και τους από 10-10-2012 πρόσθετους λόγους αυτής που επαναφέρονται για συζήτηση με την από 19-5-2014 κλήση της αναιρεσίβλητης μετά τη ματαίωση αυτής κατά την ορισθείσα προς τούτο δικάσιμο της 4-3-2014 και β) οι προσθέτως υπέρ αυτών παρεμβαίνουσες με την από 12-11-2012 πρόσθετη παρέμβαση που επαναφέρεται για συζήτηση με την από 19-5-2014 κλήση της αναιρεσίβλητης μετά τη ματαίωση αυτής κατά την ορισθείσα προς τούτο δικάσιμο της 20-11-2012. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου ανέγνωσε την από 29-10-2012 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Νικόλαου Πάσσου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης και των προσθέτων λόγων της. Οι πληρεξούσιες των αναιρεσειόντων και των υπέρ αυτών προσθέτως παρεμβαινουσών ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης και των πρόσθετων λόγων της, οι πληρεξούσιοι της αναιρεσίβλητης την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τις από 19-5-2014 κλήσεις της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ελληνικά Ναυπηγεία ΑΕ" που στρέφονται η πρώτη κατά των αναιρεσειόντων - εναγόντων και η δεύτερη κατά της τριτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης με την επωνυμία "Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ)" και της δευτεροβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης με την επωνυμία "Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου (ΠΟΕΜ)" φέρονται για συζήτηση ενώπιον του δικαστηρίου αυτού:

α) η από 20-1-2012 αίτηση για αναίρεση της 2772/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών και οι από 10-10-2012 πρόσθετοι λόγοι της, μετά τη ματαίωση της συζήτησης αυτής κατά τη δικάσιμο της 4-3-2014 (με την πρώτη κλήση) και β) η από 12-11-2012 πρόσθετη παρέμβαση των άνω συνδικαλιστικών οργανώσεων που ασκήθηκε ενώπιον του δικαστηρίου αυτού υπέρ των αναιρεσειόντων και σε βάρος της αναιρεσίβλητης, μετά τη ματαίωση της συζήτησης αυτής κατά τη δικάσιμο της 20-11-2012 (με τη δεύτερη κλήση).

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 94 παρ. 1, 96 παρ. 1 και 104 Κ.Πολ.Δ. προκύπτουν τα ακόλουθα: α) στα πολιτικά δικαστήρια και μάλιστα στον Άρειο Πάγο οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, β) η πληρεξουσιότητα δίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση είτε με ιδιωτικό έγγραφο, εφόσον η υπογραφή εκείνου που παρέχει την πληρεξουσιότητα βεβαιώνεται από δημόσια, δημοτική ή άλλη αρμόδια αρχή ή από δικηγόρο, μπορεί δε να αφορά ορισμένες ή όλες τις δίκες εκείνου που την παρέχει.

Αν ο διάδικος δεν εκπροσωπείται με πληρεξούσιο δικηγόρο, όπου είναι υποχρεωτική η παράστασή του, ή παρίσταται με δικηγόρο και δεν αποδεικνύεται η ύπαρξη ρητής πληρεξουσιότητας που απαιτείται κατά τη συζήτηση της υποθέσεως και την ύπαρξη της οποίας αυτεπαγγέλτως ερευνά το δικαστήριο, ο διάδικος αυτός θεωρείται δικονομικώς απών.

Εξάλλου από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 1 και 2 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολιπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται αν ο απολιπόμενος ή ο μη παριστάμενος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος διάδικος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί, ενώ σε αποφατική περίπτωση κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση.

Κατά δε την παρ. 3 εδ. β του ίδιου άρθρου, που προστέθηκε σ’ αυτό με το άρθρο 62 του ν. 4139/2013, αν στη δίκη μετέχουν περισσότεροι συνδεόμενοι με απλή ομοδικία και κάποιος από αυτούς δεν εκπροσωπείται από πληρεξούσιο δικηγόρο, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομίμως και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς (Πλ.Ολ.Α.Π. 14/2015).

Στην προκειμένη περίπτωση από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδριάσεως προκύπτει ότι κατά την εκφώνηση της υποθέσεως στη σειρά της από το οικείο πινάκιο κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας οι δεύτερος, τέταρτος, πέμπτος, έβδομος και όγδοος των αναιρεσειόντων παραστάθηκαν με την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία Μαγδαληνή Τσίπρα, οι δε λοιποί εκπροσωπήθηκαν από την ίδια δικηγόρο ως πληρεξούσια αυτών κατά τη δήλωσή της.

Πλην όμως από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας, παραδεκτώς επισκοπούμενα, ουδόλως αποδεικνύεται χορήγηση πληρεξουσιότητας προς την ανωτέρω εκ μέρους των ενάτου, ενδεκάτου, δωδεκάτου, δεκάτου τρίτου και δεκάτου τετάρτου των αναιρεσειόντων κατά ένα εκ των ρηθέντων νομίμων τρόπων, αφού δεν προσκομίζεται ούτε σχετική συμβολαιογραφική πράξη ούτε ιδιωτικό έγγραφο με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής τους, από το οποίο να προκύπτει ότι παρείχαν στην ως άνω παραστάσα την εντολή και πληρεξουσιότητα να τους εκπροσωπήσει ενώπιον του δικαστηρίου τούτου κατά τη συζήτηση της ένδικης αίτησης και των πρόσθετων λόγων της κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο.

Συνακόλουθα οι ένατος, ενδέκατος, δωδέκατος, δέκατος τρίτος και δέκατος τέταρτος των αναιρεσειόντων είναι δικονομικώς απόντες. Εξάλλου δεν προκύπτει ποιος επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης. Ειδικότερα δεν προσκομίζεται αποδεικτικό επίδοσης προς τους εν λόγω αναιρεσείοντες της ένδικης από 19-5-2014 κλήσης με την οποία φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του δικαστηρίου αυτού η από 20-1-2012 αίτηση για αναίρεση της 2772/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών ούτε αποδεικτικό επίδοσης της κλήσης αυτής προς την αναιρεσίβλητη εκ μέρους των αναιρεσειόντων ούτε τέλος γίνεται οποιαδήποτε μνεία περί όλων των ανωτέρω στα έγγραφα σημειώματα - προτάσεις των διαδίκων.

Επομένως και δεδομένου ότι δεν συντρέχει εν προκειμένω περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας, πρέπει να χωρισθεί η υπόθεση ως προς τους ένατο, ενδέκατο, δωδέκατο, δέκατο τρίτο και δέκατο τέταρτο των αναιρεσειόντων και να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση ως προς αυτούς. Κατά το άρθρο 82 εδ. γ Κ.Πολ.Δ. αποφάσεις και δικόγραφα που επιδίδονται στους κύριους διαδίκους πρέπει να επιδίδονται και σε εκείνον που άσκησε πρόσθετη παρέμβαση.

Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 81 παρ. 3 εδ. α του ίδιου κώδικα, η οποία ορίζει ότι ο παρεμβαίνων καλείται στις επόμενες διαδικαστικές πράξεις από το διάδικο που επισπεύδει τη δίκη, συνάγεται ότι η κλήση προς συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως που γίνεται είτε κάτω από το αντίγραφο του αναιρετηρίου είτε αυτοτελώς (άρθρο 568 Κ.Πολ.Δ.) πρέπει να επιδίδεται και προς εκείνον που δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το πινάκιο και είχε στη δίκη επί της ουσίας από την οποία προήλθε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση την ιδιότητα του προσθέτως παρεμβαίνοντος υπέρ κάποιου από τους κύριους διαδίκους, πρέπει δε αυτός να καλείται από τον επισπεύδοντα σε κάθε επόμενη διαδικαστική πράξη για να ενημερώνεται ως προς την εξέλιξη της δίκης που ανοίγεται με την άσκηση του ένδικου μέσου της αιτήσεως αναιρέσεως και ν’ ασκεί τα νόμιμα δικαιώματά του, διότι και αυτός είναι διάδικος.

Έτσι, από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 20 παρ. 1 του Συντάγματος, που ορίζει ότι "Καθένας έχει δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια και μπορεί να αναπτύξει σ’ αυτά τις απόψεις του για τα δικαιώματα ή συμφέροντά του, όπως νόμος ορίζει" και με εκείνη του άρθρου 558 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.

σαφώς προκύπτει ότι η αναίρεση δεν απευθύνεται κατ’ αρχήν κατά του προσθέτως παρεμβαίνοντος γιατί αυτός δεν είναι κύριος διάδικος, όμως αυτός πρέπει να καλείται στη συζήτηση της αναίρεσης. Χωρίς την κλήτευσή του παραβιάζεται η θεμελιώδης δικονομική αρχή της εκατέρωθεν ακροάσεως που καθιερώνεται με το άρθρο 110 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., ειδική εφαρμογή της οποίας συνιστούν οι προαναφερόμενες διατάξεις, και δημιουργείται απαράδεκτο της συζητήσεως της αιτήσεως αναιρέσεως για όλους τους διαδίκους (άρθρο 576 παρ. 3 εδ.

α Κ.Πολ.Δ.), το οποίο, ως αναφερόμενο στην προδικασία, λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως από τον Άρειο Πάγο (Α.Π. 972/2014, 910/2013). Τα ανωτέρω εφαρμόζονται αναλογικά και για τους πρόσθετους λόγους αναίρεσης, οι οποίοι κατά το άρθρο 569 παρ. 2 εδ. α Κ.Πολ.Δ. ασκούνται με ιδιαίτερο δικόγραφο, αντίγραφο του οποίου επιδίδεται στον αναιρεσίβλητο και τους άλλους διαδίκους.

Στην προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή κατά το άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. επισκόπηση της προσβαλλόμενης και των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι στη δίκη που ανοίχθηκε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την από 31-1-2008 αγωγή του Α. Β. και λοιπών συνολικά είκοσι οκτώ εναγόντων, μεταξύ των οποίων των ήδη αναιρεσειόντων, κατά της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης ανωνύμου εταιρείας με την επωνυμία "Ελληνικά Ναυπηγεία ΑΕ", επί της οποίας εκδόθηκε η 1430/2009 απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου που απέρριψε την αγωγή και (επί ασκηθείσας κατ’ αυτής εφέσεως των εναγόντων) η προσβαλλόμενη απόφαση, άσκησαν:

α) ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου πρόσθετη παρέμβαση υπέρ των εναγόντων και σε βάρος της εναγομένης το πρωτοβάθμιο σωματείο με την επωνυμία "... "... μέλη του οποίου είναι οι ενάγοντες, και β) ενώπιον του Εφετείου Αθηνών πρόσθετες παρεμβάσεις υπέρ των εναγόντων και σε βάρος της εναγομένης το προαναφερθέν πρωτοβάθμιο σωματείο, η δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία "Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου (ΠΟΕΜ)" και η τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία "Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ)", ζητώντας την παραδοχή της αγωγής και της έφεσης.

Το εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του συνεκδίκασε την έφεση με τις εν λόγω τρεις πρόσθετες παρεμβάσεις, δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ’ ουσία την έφεση και τις πρόσθετες παρεμβάσεις. Όπως δε προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά, κατά την εκφώνηση της προκειμένης υποθέσεως από τη σειρά του οικείου πινακίου στο ακροατήριο του παρόντος δικαστηρίου δεν εμφανίσθηκε το προσθέτως παρεμβαίνον πρωτοβάθμιο συνδικαλιστικό σωματείο με την επωνυμία "... "..." ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο ή με δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Κανένας όμως από τους κύριους διαδίκους δεν ισχυρίζεται ότι κλήτευσε το εν λόγω προσθέτως παρεμβαίνον για να παραστεί κατά τη συζήτηση της προκείμενης αιτήσεως κατά τη δικάσιμο της 4-3-2014 (προσδιορισθείσα κατόπιν της από 1-10-2013 κλήσεως των αναιρεσειόντων μετά προηγηθείσα ματαίωση αυτής κατά τη δικάσιμο της 17-9-2013) κατά την οποία αυτή ματαιώθηκε, ούτε κατά την προσδιορισθείσα κατόπιν της από 19-5-2014 κλήσεως της αναιρεσίβλητης νέα δικάσιμο της 17-3-2015, κατά την οποία η συζήτηση αναβλήθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, ούτε από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας αποδεικνύεται τέτοια κλήτευση με την προσκομιδή σχετικών εκθέσεων επιδόσεως.

Οι μόνες σχετικές εκθέσεις επιδόσεως που προσκομίζονται (.../19-9-2012 και .../18-10-2012 του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Α. Μ.) αφορούν αποκλειστικά και μόνο την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 20-11-2012, παρότι έκτοτε η συζήτηση της υπόθεσης ματαιώθηκε δύο φορές και εχώρησαν οι ρηθείσες διαδικαστικές πράξεις με επίσπευση των κύριων διαδίκων, για τις οποίες κατά τα προεκτεθέντα έπρεπε να κληθεί το παρεμβαίνον σωματείο.

Ομοίως, καθόσον αφορά τους ασκηθέντες από τους αναιρεσείοντες από 10-10-2012 πρόσθετους λόγους αναιρέσεως, ουδόλως προκύπτει ότι οι αναιρεσείοντες ή η αναιρεσίβλητη κλήτευσαν το ίδιο προσθέτως παρεμβαίνον, μετά τις ρηθείσες ματαιώσεις της συζητήσεως κατά τις δικασίμους της 17-9-2013 και της 4-3-2014, για να παραστεί κατά τις προσδιορισθείσες με επίσπευση αυτών δικασίμους της 4-3-2014 και της 17-3-2015 αντιστοίχως.

Επομένως, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην αρχή της παρούσης, η συζήτηση της από 20-1-2012 αίτησης και των από 10-10-2012 πρόσθετων λόγων αυτής πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη ως προς όλους τους λοιπούς διαδίκους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει το χωρισμό της υπόθεσης όσον αφορά τους ένατο, ενδέκατο, δωδέκατο, δέκατο τρίτο και δέκατο τέταρτο των αναιρεσειόντων και κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 20-1-2012 αίτησης για αναίρεση της 2772/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών και των από 10-10-2012 πρόσθετων λόγων της ως προς τους αναιρεσείοντες αυτούς.

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της ίδιας πιο πάνω αίτησης και των πρόσθετων λόγων της ως προς όλους τους λοιπούς διαδίκους.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Φεβρουαρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 1 Μαρτίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ