Supreme Court dismisses appeal and stops prosecution due to statute of limitations on embezzlement charge.

Απόφαση 1989 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1989/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Μαγγίνα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ' άριθ. 260/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου, Βασιλική Ηλιοπούλου και Στυλιανό Δαρέλλη- Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημα του την 1η Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Δασούλα, (κωλυομένης της Εισαγγελέως) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Ε. Α. του Φ., κατοίκου ... η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Μπόμπορα, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 454/2019 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών.

Το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα-κατηγορουμένη, ζητάει την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην από 11 Ιουλίου 2019 και με αριθμό 592/2019 αίτησή της, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 1209/2019.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παύσει οριστικά λόγω παραγραφής η κατά της κατηγορουμένης ποινική δίωξη, απαλειφόμενης της ελαφρυντικής περίστασης της εμπίστευσης των πραγμάτων λόγων ιδιότητας της ως εντολοδόχου και τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η από 11 Ιουλίου 2019 με αριθμό 592/2019 αίτηση της Ε. Α. για αναίρεση της υπ' αριθμό 454/2019 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία αυτή κηρύχθηκε ένοχη για την αξιόποινη πράξη της υπεξαίρεσης με αντικείμενο ιδιαίτερα μεγάλης αξίας από εντολοδόχο και καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης (2) ετών, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη για τρία (3) έτη, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, καθ' όσον η προσβαλλόμενη απόφαση καταχωρήθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο την 02-07-2019 και η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε την 12-07-2019 με δήλωση που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου (άρθρα 473 παρ. 2,3, 474 παρ. 1 και 2 Κ.Ποιν.Δ., όπως ίσχυαν πριν τον Ν. 4620/2019, εφαρμόζονται όμως στην προκειμένη περίπτωση, κατά τα άρθρα 585 και 589 παρ. 2 του νέου Κ.Ποιν.Δ., αφού η προσβαλλομένη απόφαση εκδόθηκε πριν την 1-7-2019), περιέχει δε τους λόγους αναίρεσης την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και την εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης (άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' του Κ.Ποιν.Δ.). Είναι επομένως τυπικά δεκτή και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, κατ' ουσίαν.

Κατ' άρθρο 511 του ισχύοντος Κ.Ποιν.Δ. "Αν εμφανιστεί ο αναιρεσείων και κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν και δεν προτάθηκαν, όλους τους λόγους της αναίρεσης που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 510, εκτός από τον προβλεπόμενο στο στοιχ. Β. Δεν επιτρέπεται όμως να χειροτερεύσει η θέση του κατηγορουμένου. Υπό τις ίδιες προϋποθέσεις ο Άρειος Πάγος αυτεπαγγέλτως λαμβάνει υπόψη το δεδικασμένο και την παραγραφή που επήλθαν μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης. Επίσης, αυτεπαγγέλτως εφαρμόζει τον επιεικέστερο νόμο που ισχύει μετά τη δημοσίευση της.". Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του Π.Κ. αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου, εφαρμόζεται αυτός που περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 375 παρ. 1 και 2 Π.Κ., όπως ίσχυε μέχρι την αντικατάστασή του με τον νέο Π.Κ. που κυρώθηκε με τον Ν. 4619/2019, "7. Όποιος ιδιοποιείται παρανόμως ξένο (ολικά ή εν μέρει) κινητό πράγμα που περιήλθε στην κατοχή του με οποιονδήποτε τρόπο τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών και, αν το αντικείμενο της υπεξαίρεσης είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους. Αν η συνολική αξία υπερβαίνει το ποσό των εκατό είκοσι χιλιάδων (120.000)ευρώ, ο υπαίτιος τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών. 2. Αν πρόκειται για αντικείμενο ιδιαίτερα μεγάλης αξίας που το έχουν εμπιστευθεί στον υπαίτιο λόγω ανάγκης ή λόγω της ιδιότητάς του ως εντολοδόχου, επιτρόπου ή κηδεμόνα του παθόντος ή ως μεσεγγυούχου ή διαχειριστή ξένης περιουσίας, ο υπαίτιος τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών. Αν το συνολικό αντικείμενο της πράξης του προηγούμενου εδαφίου υπερβαίνει σε ποσό τα εκατόν είκοσι χιλιάδες (120.000) ευρώ, τούτο συνιστά επιβαρυντική περίπτωση.".

Εξάλλου, κατά το άρθρο 375 παρ. 1 και 2 του ισχύοντος, από 01-07- 2019, σύμφωνα με το άρθρο 460 του Ν. 4619/2019, Π.Κ. "Όποιος ιδιοποιείται παράνομα ξένο (ολικά ή εν μέρει) κινητό πράγμα που περιήλθε στην κατοχή του με οποιονδήποτε τρόπο τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή και αν το αντικείμενο είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, με φυλάκιση και χρηματική ποινή. Αν πρόκειται για αντικείμενο που το έχουν εμπιστευθεί στον υπαίτιο λόγω ανάγκης ή λόγω της ιδιότητάς του ως εντολοδόχου, επιτρόπου ή κηδεμόνα του παθόντος ή ως μεσεγγυούχου ή διαχειριστή ξένης περιουσίας, ο υπαίτιος τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή. 2. Αν η αξία του αντικειμένου στην παράγραφο 1 υπερβαίνει συνολικά το ποσό των 120.000 ευρώ ο υπαίτιος τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα έτη και χρηματική ποινή".

Από τη σύγκριση των διατάξεων αυτών, που ως προς τα στοιχεία της υποκειμενικής και αντικειμενικής υπόστασης του οικείου βασικού εγκλήματος προκύπτει, ότι ευμενέστερη διάταξη που οδηγεί στην επιεικέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου είναι αυτή του ισχύοντος από 01-07-2019 Π.Κ., καθόσον με αυτήν καταργήθηκε η κακουργηματική μορφή της υπεξαίρεσης αντικειμένου ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, που το έχουν εμπιστευθεί στον υπαίτιο λόγω ανάγκης ή λόγω της ιδιότητάς του ως εντολοδόχου, επιτρόπου ή κηδεμόνα του παθόντος ή ως μεσεγγυούχου ή διαχειριστή ξένης περιουσίας, και καθιερώθηκε μία μόνο μορφή κακουργηματικού χαρακτήρα της υπεξαιρέσεως, που στηρίζεται σε ποσοτικό κριτήριο, ήτοι όταν η αξία του αντικειμένου υπερβαίνει συνολικά το ποσό των 120.000 ευρώ).

Συνεπώς, η υπεξαίρεση αντικειμένου, η αξία του οποίου δεν υπερβαίνει συνολικά το ποσό των 120.000 τιμωρείται, πλέον, σε βαθμό πλημμελήματος. Τέλος, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 111, 112 και 113 του Π.Κ., το αξιόποινο εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία προκειμένου για πλημμελήματα είναι πέντε έτη και αρχίζει από την ημέρα που τελέστηκε η αξιόποινη πράξη.

Η προθεσμία της παραγραφής αναστέλλεται για όσο χρόνο, σύμφωνα με διάταξη νόμου, δεν μπορεί να αρχίσει ή να εξακολουθήσει η ποινική δίωξη, καθώς και για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, πάντως η αναστολή δεν μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από τρία έτη για τα πλημμελήματα.

Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 310 παρ. 1 εδάφ. β', 368 στοιχ. β' και 511 του Κ.Ποιν.Δ., προκύπτει ότι η παραγραφή ως θεσμός δημόσιας τάξης εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της ποινικής διαδικασίας, ακόμη δε και κατ' αναίρεση. Αν ο Άρειος Πάγος διαπιστώσει τη συμπλήρωση της παραγραφής οφείλει, και μετά την άσκηση της αίτησης, να αναιρέσει την προσβαλλόμενη καταδικαστική απόφαση και να παύσει οριστικώς την ποινική δίωξη, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 368 στοιχ.

Β' Κ.Ποιν.Δ, λόγω παραγραφής, εφόσον η αίτηση αναιρέσεως είναι τυπικά παραδεκτή, για το λόγο ότι ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και περιέχεται σ' αυτή, σύμφωνα με τα άρθρα 474 παρ. 4 και 509 ΚΠοινΔ, ένας τουλάχιστον παραδεκτός λόγος αναιρέσεως, απ' αυτούς που περιοριστικά αναφέρονται στο άρθρο 510 του Κ.Ποιν.Δ.

χωρίς να απαιτείται να είναι αυτός και βάσιμος.

Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα καταδικάσθηκε για κακουργηματική υπεξαίρεση αντικειμένου ιδιαίτερα μεγάλης αξίας και συγκεκριμένα ποσού 90.474,23 ευρώ, που της είχαν εμπιστευθεί λόγο) της ιδιότητάς της ως εντολοδόχου, σε βάρος των Ε. Μ., Θ. Μ., Ε. χήρας Κ. Σ., Ε. Α. συζύγου Π. Χ. και Ν. Κ. και, αφού της αναγνωρίσθηκε το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2α Π.Κ., καταδικάσθηκε σε φυλάκιση 2 ετών.

Από τα ανωτέρω συνάγεται, ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση εφαρμοστέα είναι η διάταξη του άρθρου 375 παρ. 1 του ισχύοντος Π.Κ., δηλαδή η πλημμεληματική υπεξαίρεση και όχι εκείνη της παρ. 2 αυτού, καθώς το ποσό της υπεξαίρεσης που αποδίδεται στην αναιρεσείουσα και για την οποία καταδικάστηκε με την προσβαλλομένη απόφαση, δεν υπερβαίνει τις 120.000 εύρω. Επομένως, εφαρμοζομένων των νεοτέρων και ευμενέστερων, για την αναιρεσείουσα διατάξεων του ισχύοντος Π.Κ. περί υπεξαιρέσεως, δυνάμει των προαναφερθέντων άρθρων 2 παρ. 1 του Π.Κ. και 511 εδ. δ' του Κ.Ποιν.Δ., πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Από τον χρόνο δε τέλεσης της πράξης της, ήτοι τις 20-06-2007, έχει παρέλθει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της οκταετίας (συνυπολογιζομένης, στην πενταετή παραγραφή του πλημμελήματος και της τριετούς αναστολής της, κατά τη διάρκεια της κύριας διαδικασίας). Συνακόλουθα, εφόσον η ασκηθείσα νομίμως και εμπροθέσμως ένδικη αίτηση αναίρεσης περιέχει παραδεκτούς λόγους και εμφανίστηκε η αναιρεσείουσα κατά την εκδίκασή της, πρέπει να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη λόγω παραγραφής, κατά τα, ειδικότερα, αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθμ. 454/2019 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών.

Παύει οριστικά την ασκηθείσα εις βάρος της αναιρεσείουσας Ε. Α. του Φ., κατοίκου ... (οδού ...) για την αξιόποινη πράξη της υπεξαίρεσης του άρθρου 375 παρ. 2 του ΠΚ και δη του ότι:

"Στην ... κατά το χρονικό διάστημα από τις 20.06.2007 και έπειτα, ιδιοποιήθηκε παρανόμως ξένα ολικά κινητά πράγματα ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, που της τα είχαν εμπιστευθεί λόγω της ιδιότητας της ως εντολοδόχου. Συγκεκριμένα, ενώ οι εγκαλούντες Ε. Μ., Θ. Μ., Ε. χα Κ. Σ., Ε. - Α. σύζυγος Π. Χ. και Ν. Κ., κατά την υπογραφή του υπ' αριθμ. ...19/14.03.2007 συμβολαίου αγοραπωλησίας της Συμβολαιογράφου Μ. Λ., της είχαν εμπιστευθεί το ποσό των 90.474,23 Ευρώ (με την ιδιότητα της ως δικηγόρου τους που είχε αναλάβει τη διεκπεραίωση όλων των διαδικασιών που σχετίζονταν με την κληρονομιά του Γ. Κ., του οποίου ήταν οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι), ποσό που αντιστοιχούσε στο τίμημα της πώλησης στην οποία προέβησαν και το οποίο τους καταβλήθηκε αυθημερόν από τους αγοραστές, προκειμένου με το ποσό αυτό να πληρωθεί ο φόρος κληρονομιάς που αναλογούσε σε ομόλογο της ..., αυτή δεν πλήρωσε με το ποσό αυτό τον εν λόγω φόρο, αλλά το ιδιοποιήθηκε παράνομα, ενσωματώνοντάς το στην περιουσία της, αν και όφειλε να το αποδώσει στους εγκαλούντες, όταν αυτοί της το ζήτησαν μετά τις 20-6-2007, ήτοι κατόπιν της πληρωμής του φόρου κατά την ημερομηνία αυτή από το ίδιο το ομόλογο και όχι από το ως άνω ποσό, καθώς και όταν της το ζήτησαν μεταγενέστερα κατά το έτος 2010, όταν τελικά έγινε εκκαθάριση του μεταξύ τους λογαριασμού, από την οποία προέκυπτε ότι όφειλε να τους αποδώσει το εν λόγω ποσό.".

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Νοεμβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Δεκεμβρίου 2019.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ