Supreme Court dismisses appeal for non-appearance of defendant despite valid summons in criminal appeal proceedings.

Απόφαση 1987 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1987/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Μαγγίνα Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, (σύμφωνα με την υπ'αριθ. 260/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου, Βασιλική Ηλιοπούλου και Μαρία Βασδέκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 1η Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημήτριου Δασούλα (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Π. Γ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεοχάρη Δαλακούρα, για αναίρεση της υπ'αριθ. 176/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης. Με πολιτικώς ενάγον το Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο εκπροσωπείται νόμιμα και το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θράκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην 25.7.2019 αίτηση αναιρέσεως και τους από 16.10.2019 πρόσθετους λόγους, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1193/2019.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναιρέσεως και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 25-7-2019 αίτηση αναίρεσης ενώπιον του γραμματέα του εκδόσαντος την προσβαλλόμενη απόφαση δικαστηρίου κατά της υπ' αριθ. 176/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης, με την οποία απορρίφθηκε έφεση του αναιρεσείοντος ως ανυποστήρικτη, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, αφού η καταχώριση της προσβαλλόμενης απόφασης, που εκδόθηκε απόντος του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου, έγινε μεν στις 18-6-2019, δεν προκύπτει όμως επίδοσή της στον αναιρεσείοντα, όπως απαιτείται στην περίπτωση αυτή για την έναρξη της προθεσμίας της αναίρεσης (ΑΠ 219/2018, ΑΠ 490/2017). Με την αναίρεση πρέπει να συνεκδικασθούν και οι από 16/10/2019 πρόσθετοι λόγοι, οι οποίοι ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρο 509 ΚΠΔ).

Κατά το άρθρο 501 παρ. 1 εδ. α' του προϊσχύσαντος ΚΠΔ, "Αν κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ο εκκαλών δεν εμφανισθεί αυτοπροσώπως ή διά συνηγόρου του, αν συντρέχει η περίπτωση της παρ. 2 του άρθρου 340, η έφεση απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη". Ορίζει δε η παρ. 2 εδ. α` και γ` του άρθρου 340 ότι "Σε πταίσματα, πλημμελήματα και κακουργήματα επιτρέπεται να εκπροσωπείται ο κατηγορούμενος από συνήγορο, τον οποίο διορίζει με έγγραφη δήλωσή του ... Στην περίπτωση αυτή ο κατηγορούμενος θεωρείται παρών και ο συνήγορός του ενεργεί όλες τις διαδικαστικές πράξεις γι` αυτόν". Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων προκύπτει ότι στην περίπτωση κατά την οποία ο εκκαλών για την υποστήριξη της έφεσής του εμφανισθεί ενώπιον του Εφετείου όχι αυτοπροσώπως αλλά διά συνηγόρου, τον οποίο ο ίδιος έχει διορίσει με έγγραφη δήλωσή του, αυτός πλέον θεωρείται ότι είναι παρών. Εξάλλου, κατά το άρθρο 502 παρ. 1 εδ. α` του ίδιου ΚΠΔ, "Αν ο εκκαλών εμφανιστεί ο ίδιος ή ο συνήγορός του στην περίπτωση της παρ. 2 του άρθρου 340, η συζήτηση αρχίζει και ο εισαγγελέας αναπτύσσει συνοπτικά την έφεση" και κατά το τέταρτο εδάφιο της παρ. 1 του ίδιου άρθρου, "Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται τα άρθρα 329-338, 340, 344, 347, 348, 349, 352, 357-363, 366-373". Από τις διατάξεις αυτές η διάταξη του άρθ. 344 παρ. 1 εδ. α` ορίζει, ότι "η αποχώρηση του κατηγορουμένου κατά τη διάρκεια της δίκης δεν κωλύει καθόλου την πρόοδο της διαδικασίας".

Τέλος, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθ. 501 του ίδιου ΚΠΔ, "Αν μετά την έναρξη της συζήτησης της έφεσης λάβει χώρα διακοπή ή αναβολή αυτής και κατά τη νέα συζήτηση ο εκκαλών κατηγορούμενος, αν και κλητεύθηκε νομίμως, δεν εμφανιστεί όπως ορίζεται στην παράγραφο 1, δικάζεται σαν να ήταν παρών".

Από τις τελευταίες ως άνω διατάξεις προκύπτει ότι αν ο εκκαλών κατηγορούμενος ή ο συνήγορός του εμφανίσθηκε κατά την έναρξη της διαδικασίας της κατ` έφεση δίκης, για να υποστηρίξει την έφεσή του και στην συνέχεια μετά την έναρξη της συζητήσεως αποχώρησε, λογίζεται σαν να ήταν παρών και στο υπόλοιπο μέρος της δίκης, το δε Δικαστήριο δεσμευόμενο από την εμφάνιση του εκκαλούντος κατηγορουμένου δεν μπορεί να απορρίψει την έφεσή του ως ανυποστήρικτη κατά το άρθ. 501 παρ. 1 ΚΠΔ, αλλά οφείλει να την ερευνήσει στην ουσία.

Το ίδιο ισχύει, για την ομοιότητα της περίπτωσης, κατά μείζονα λόγο και όταν ο εκκαλών κατηγορούμενος ή ο συνήγορός του εμφανίστηκε κατά την έναρξη της διαδικασίας της κατ`έφεση δίκης αλλά στη συνέχεια, μετά τη λήψη της ταυτότητάς του, κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήματος, η δίκη αναβλήθηκε και ο κατηγορούμενος δεν εμφανίστηκε στην νέα μετ`αναβολή δικάσιμο ούτε εκπροσωπήθηκε από δικηγόρο.

Αντίθετα, αν ο εκκαλών κατηγορούμενος δεν εμφανισθεί ο ίδιος ή με τον εξουσιοδοτημένο προς τούτο δικηγόρο του κατά την έναρξη της διαδικασίας της κατ` έφεση δίκης, αλλά εμφανισθεί άλλο πρόσωπο ως άγγελος και υποβάλει αίτημα αναβολής για λογαριασμό του, ακόμη και όταν γίνει δεκτό το αίτημα αναβολής που υποβλήθηκε διά του εμφανισθέντος προς τούτο αγγέλου και αναβληθεί η εκδίκαση της υποθέσεως σε ρητή δικάσιμο, κατά την οποία οφείλει να εμφανισθεί ο εκκαλών κατηγορούμενος χωρίς νέα κλήτευση (βλ.

άρθ. 349 παρ. 6 ΚΠΔ), δεν θεωρείται ότι ο εκκαλών κατηγορούμενος εμφανίστηκε στην κατ` έφεση δίκη για να υποστηρίξει την έφεσή του και η μη εμφάνισή του στην νέα μετ` αναβολή δικάσιμο, είτε αυτοπροσώπως, είτε διά εξουσιοδοτημένου να τον εκπροσωπήσει συνηγόρου του, δεν μπορεί να οδηγήσει σε εκδίκαση της υποθέσεώς του σαν να ήταν παρών, αλλά συνεπάγεται, κατ` άρθ. 501 παρ. 1 του ΚΠΔ, την απόρριψη της εφέσεώς του ως ανυποστήρικτης, λόγω της μη εμφανίσεώς του στην κατ` έφεση δίκη προς υποστήριξη της εφέσεώς του (ΑΠ 687/2018).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθ. 510 παρ. 1 στοιχ. Η' του νέου ΚΠΔ (Ν. 4620/2019), ο οποίος άρχισε να ισχύει από 1-7-2019, θεσπίζεται ως λόγος αναίρεσης η παράνομη απόρριψη της έφεσης ως απαράδεκτης ( άρθρο 476) ή ως ανυποστήρικτης (άρθρο 501 παρ. 1).

Στην προκείμενη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας, τα οποία παραδεκτά επισκοπούνται για να κριθεί η βασιμότητα των αναιρετικών λόγων, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την υπ' αριθ. 391/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος καταδικάσθηκε σε ποινή κάθειρξης έξι (6) ετών για την αξιόποινη πράξη της ανακριβούς δήλωσης φορολογίας εισοδήματος ( του αναλογούντος φόρου υπερβαίνοντος το ποσό των 150.000 ευρώ).

Κατά της απόφασης αυτής ο αναιρεσείων άσκησε έφεση ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης, δικάσιμος της οποίας ορίστηκε η 20/6/2018. Κατά τη δικάσιμο εκείνη δεν εμφανίστηκε ο εκκαλών αυτοπροσώπως ούτε δια συνηγόρου, αλλά εμφανίστηκε ως άγγελος ο δικηγόρος του Δ.Σ Ροδόπης Άγγελος Νεστορίδης, ο οποίος ζήτησε την αναβολή της υπόθεσης γνωστοποιώντας στο δικαστήριο κώλυμα στο πρόσωπο του εξουσιοδοτηθέντος συνηγόρου του εκκαλούντος, Γ.

Ρ. Το Τριμελές Εφετείο με την υπ' αριθ. 313/20-6-2018 απόφασή του πριν την έναρξη της συζήτησης ανέβαλε την εκδίκαση της υπόθεσης για τη ρητή δικάσιμο της 15 Απριλίου 2019 αναφέροντας κατά λέξη: "χωρίς την εκ νέου κλήτευση του απόντος κατηγορουμένου, καθόσον η δικάσιμος γνωστοποιήθηκε στον ως άγγελο Άγγελο Νεστορίδη, δικηγόρο του Δ.Σ Ροδόπης, που γνωστοποίησε το κώλυμα του εξουσιοδοτηθέντος συνηγόρου υπεράσπισης του κατηγορουμένου και ζήτησε την αναβολή και δια κλητεύσεως του απόντος μάρτυρα κατηγορίας.

Γίνεται μνεία ότι ο Πρόεδρος ανακοίνωσε στον ως άνω άγγελο, που ζήτησε την αναβολή της δίκης, την υποχρέωσή του να γνωστοποιήσει στον κατηγορούμενο την αναβολή της υποθέσεως και την υποχρέωση του τελευταίου να εμφανισθεί κατά τη νέα ορισθείσα δικάσιμο χωρίς την εκ νέου κλήτευσή του". Κατά τη μετ' αναβολή δικάσιμο της 15-4-2019 δεν εμφανίστηκε ο εκκαλών ούτε εκπροσωπήθηκε από συνήγορο προκειμένου να υποστηρίξει την έφεσή του και το δικαστήριο με την υπ' αριθ. 176/2019 προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε την έφεση ως ανυποστήρικτη διαλαμβάνοντας την ακόλουθη αιτιολογία " ΕΠΕΙΔΗ, στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το από 17-5-2018 αποδεικτικό του Λ.

Ψ., αρχιφύλακα του ΤΑ Καβάλας προς τον κατηγορούμενο και το από 15-5-2018 αποδεικτικό αντιγράφου κλήσεως του ιδίου προς τον αντίκλητο του κατηγορουμένου Ε. Β., δικηγόρο του ΔΣ Καβάλας, σε συνδυασμό με την υπ'αριθμ.313/2018 αναβλητική απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, που βρίσκονται στη δικογραφία και αναγνώσθηκαν δημόσια στο ακροατήριο, ο κατηγορούμενος κλητεύθηκε κατά τον νόμιμο και προσήκοντα τρόπο, προκειμένου να παρουσιαστεί σήμερα στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου και να υποστηρίξει την από 17-6-2016 (υπ' αρ.61/2016) έφεση που άσκησε κατά της υπ' αρ.391/7-6-2016 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης, πλην όμως ο τελευταίος δεν παρουσιάστηκε.

Επομένως, εφόσον ο ως άνω κατηγορούμενος, μολονότι κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (βλ. άρθρ. 155 παρ. 2, 166 του ΚΠΔ), δεν εμφανίστηκε, πρέπει να απορριφθεί η παραπάνω έφεσή του ως ανυποστήρικτη (βλ. άρθρ. 501 παρ. 1 του ΚΠΔ, όπως το πρώτο εδάφιο της παραγράφου αυτής αντικαταστάθηκε με το άρθρο 48 παρ. 1 του Ν. 3160/2003)".

Κατόπιν των ανωτέρω ορθά το δικαστήριο απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος ως ανυποστήρικτη, αφού κατά την αρχική δικάσιμο της 20-6-2018 η υπόθεση αναβλήθηκε απόντος του αναιρεσείοντος πριν την έναρξη της συζήτησης σε ρητή δικάσιμο, η οποία ανακοινώθηκε στον εμφανισθέντα ως άγγελο για την υποβολή του αιτήματος αναβολής και, κατά τη μετ' αναβολή δικάσιμο, κατά την οποία ο αναιρεσείων όφειλε να εμφανιστεί χωρίς κλήτευση και δεν εμφανίστηκε, δεν θεωρείται δικαζόμενος σαν να είναι παρών, ώστε να προχωρήσει το δικαστήριο στην κατ' ουσία εξέταση της έφεσης, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα στη μείζονα σκέψη.

Στην προσβαλλόμενη απόφαση, εξάλλου, αναφέρεται τόσο η επέχουσα θέση κλητεύσεως αναβλητική απόφαση, όσο και τα αποδεικτικά επίδοσης προς τον ίδιο τον αναιρεσείοντα και τον αντίκλητο δικηγόρο του για την αρχική δικάσιμο της 20-6-2018, χωρίς να απαιτούνται άλλα επιπλέον στοιχεία για το νομότυπο της κλήτευσης του εκκαλούντος-αναιρεσείοντος.

Τέλος, δεν συνέτρεχε περίπτωση παύσης της ποινικής δίωξης ή απαραδέκτου αυτής ώστε να προχωρήσει το δικαστήριο στην έκδοση σχετικής αποφάσεως σύμφωνα με το άρθρο 501 παρ. 3 ΚΠΔ.

Επομένως, οι από το άρθρο 510 παρ. στοιχ. Η', Δ' και Α' ΚΠΔ λόγοι αναίρεσης και πρόσθετοι λόγοι, με τους οποίους προβάλλεται η αιτίαση της υπέρβασης εξουσίας (κατ' ορθή εκτίμηση παράνομης απόρριψης της έφεσης ως ανυποστήρικτης), της έλλειψης αιτιολογίας και της απόλυτης ακυρότητας της διαδικασίας στο ακροατήριο, επειδή παραβιάσθηκε το δικαίωμα πρόσβασης του αναιρεσείοντος στο δεύτερο βαθμό, είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι.

Κατ' ακολουθίαν πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα ( άρθρο 578 παρ. 1 ΚΠΔ).

Σημειώνεται ότι για τη συζήτηση κλήθηκε και το πολιτικώς ενάγον Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε (βλ. το από 18-9-2019 αποδεικτικό επίδοσης του επιμελητή εισαγγελίας Λ. Χ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25-7-2019 αίτηση και τους από 16-10-2019 πρόσθετους λόγους του Π. Γ. του Α., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθ. 176/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, τα οποία ορίζει σε διακόσια πενήντα ( 250 ) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Νοεμβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Δεκεμβρίου 2019.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ