1987/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1987 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1987/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Χαραλαμπία Σίμου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Μαΐου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Μ. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Κωνσταντίνου Παναγοπούλου .

Της αναιρεσιβλήτου: Σ. Π. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Λεωνίδα Τσουκαλά, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 16-6-2006 και 5-12-2006 αγωγές των ήδη διαδίκων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 70/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 20/2012 του Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 27-4-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Χαραλαμπία Σίμου, ανέγνωσε την από 10-5-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως αν το ουσιαστικό δικαστήριο δεν διέλαβε νόμιμη βάση στην απόφασή του, και ιδίως αν αυτή δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο Καλαμάτας, που δίκασε έφεση κατά της 70/2008 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, που εκδόθηκε επί αντιθέτων αγωγών των διαδίκων για διαφορές από μίσθωση πράγματος, δέχθηκε, σε σχέση με την αγωγή του εδώ αναιρεσείοντος, τα ακόλουθα: "Ο εφεσίβλητος ... Σ. Π. ...

δυνάμει του από 20-4-2004 ιδιωτικού συμφωνητικού μίσθωσης που συνήψε με τον εκκαλούντα Ε. Μ., εκμίσθωσε στον τελευταίο διακόσιες (200) κυψέλες της ιδιοκτησίας του μετά των εντός αυτών σμηνών μελισσών του, ο οποίος και ανέλαβε τη φροντίδα και εκμετάλλευση τους, αντί μισθώματος (αμοιβής) ίσου με το 1/2 της παραγόμενης ποσότητας μελιού από τα μελίσσια του (ως μισιακά).

Σε εκτέλεση της ανωτέρω σύμβασης ο εκκαλών Ε. Μ. παρέλαβε την ίδια ημερομηνία (20/4/04) διακόσιες (200) διώροφες κυψέλες του εφεσίβλητου με τα εντός αυτών σμήνη μελισσών και με τα ξύλινα πλαίσια τους, είκοσι (20) σε κάθε μία κυψέλη, ήτοι συνολικώς 4.000 πλαίσια, που έφεραν τον κωδικό αριθμό EL 17/240. Τα μελίσσια αυτά μετέφερε στην Τρίπολη, σε περιοχή του όρους Μαινάλου με ελατοδάσος, για να παραχθεί το μέλι αντίστοιχης ποιότητας και γεύσης.

Κατά την εκεί παραμονή των μελισσών ο εκκαλών τρύγησε τα μελίσσια του εφεσίβλητου και παρήγαγε 2.600 κιλά μέλι, από το οποίο τα 1.300 κιλά απέδωσε στον ιδιοκτήτη των μελισσών Σ. Π. στις 20/7/04, κατά τα μεταξύ τους συμφωνηθέντα (συνομολογείται). Στη συνέχεια και ενώ με βάση τη συμφωνία τους θα έπρεπε ο εκκαλών να εκμεταλλευθεί τα μελίσσια του μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2004, τον Αύγουστο του ιδίου έτους ο αντισυμβαλλόμενος του Σ.

Π. μεταβάλλοντας γνώμη ζήτησε από τον Ε. Μ. την επιστροφή των μελισσιών και έτσι την νύχτα της 24ης προς 25η Αυγούστου οι κυψέλες μεταφέρθηκαν και πάλι στη Μεσσηνία και αποτέθηκαν στην περιοχή γύρω από την μελισσοκομική εγκατάσταση του εφεσίβλητου. Όμως την επομένη, κατά την εξέταση των κυψελών, που έγινε από τον εφεσίβλητο (ενάγοντα) Σ.

Π. και τον αλλοδαπό εργάτη που απασχολούσε αυτός (Ι. Τ.) διαπιστώθηκε ότι οι πενήντα (50) κυψέλες ήταν κενές, δηλαδή χωρίς μέλισσες, μέλι, γόνο, παρά μόνο άδεια πλαίσια και οι υπόλοιπες (150) κυψέλες περιείχαν μόνο ελάχιστες μέλισσες σε ημιθανή κατάσταση καθώς και ελάχιστα δικά, του πλαίσια (3 σε κάθε κυψέλη) τα δε υπόλοιπα είχαν αντικατασταθεί με άλλα μεταχειρισμένα, ιδιοκτησίας του εκκαλούντος.

Επί πλέον υπήρχαν άλλα εκατόν πενήντα (150) πλαίσια διασκορπισμένα και αναμεμειγμένα με πλαίσια του εκκαλούντος (εναγομένου) στους επάνω ορόφους των κυψελών. Έτσι από τα 4.000 πλαίσια που υπήρχαν στις 200 κυψέλες και είχε παραδώσει στον εκκαλούντα (εναγόμενο) κατά την κατάρτιση της σύμβασης (200 Χ 20), αυτός του επέστρεψε μόνο τα [150 Χ 3= 450 + 150] εξακόσια (600), ενώ τα υπόλοιπα χίλια (1.000) πλαίσια που του επέστρεψε έφεραν τα αρχικά του ιδίου (Ε.

Μ.). Μετά από έντονες διαμαρτυρίες του εφεσίβλητου (ενάγοντος), ιδιοκτήτη των μελισσών για τις απώλειες μελισσών και λοιπών αντικειμένων, πέτυχε, να του αποδώσει ο εκκαλών - αντισυμβαλλόμενος του στις 30-8-2004 άλλα 600 πλαίσια και τον μελιτοεξαγωγέα που του είχε επίσης παραδώσει. Ενόψει των ανωτέρω, κύριος υπαίτιος για την θανάτωση των διακοσίων (200) σμηνών μελισσιών και την απώλεια 1.800 ξύλινων πλαισίων ...

ιδιοκτησίας του εφεσιβλήτου Σ. Π., είναι ο εκκαλών (μισθωτής) Ε. Μ., ο οποίος από αμέλεια του, δεν επέδειξε την απαιτούμενη επιμέλεια του μέσου συνετού μελισσοκόμου κατά την εκμετάλλευση τους, την οποία όφειλε και μπορούσε να καταβάλει ενόψει της εμπειρίας που είχε στη μελισσοκομία. Ειδικότερα αυτός κατά τον τρύγο της παραγόμενης ποσότητας μελιού από τα σμήνη των μελισσών του εφεσίβλητου στην Αρκαδία, από βαριά αμέλεια του αφαιρούσε τα πλαίσια του κάτω ορόφου κάθε κυψέλης, όπου βρίσκεται ο εμβρυοθάλαμος και γίνεται η αναπαραγωγή των μελισσών, καθώς και η γύρη και τοποθετούσε μάλιστα εναλλάξ, όπως συνομολόγησε και δικά του πλαίσια.

Η ενέργεια όμως αυτή δεν είναι επιτρεπτή στη μελισσοκομία, διότι προκαλεί τον θάνατο του σμήνους των μελισσών, όπως και συνέβη εν προκειμένω. Κατ' ακολουθίαν ο θάνατος των σμηνών μελισσών του ενάγοντος και ήδη εφεσίβλητου, όπως και η παρακράτηση των ξύλινων πλαισίων του οφείλεται στην πλημμελή και κατά παράβαση των συμφωνηθέντων εκμετάλλευση αυτών κατά τον τρύγο του μελιού εκ μέρους του εναγομένου και ήδη εκκαλούντος.

Τα παραπάνω ενισχύονται και από το γεγονός ότι σημαντικός αριθμός δικών του πλαισίων βρέθηκε κατά την επιστροφή των κυψελών στον εφεσίβλητο, αναμεμειγμένα με τα πλαίσια του τελευταίου, όπως προαναφέρθηκε (βλ. και την ένορκη βεβαίωση του Ι. Τ.). Η ανωτέρω, όμως, απομείωση των σμηνών μελισσών του εφεσίβλητου - ενάγοντος, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, οφείλεται κατά ένα μέρος και μάλιστα σε ποσοστό 30% των θανατωθέντων σε φυσικά αίτια, καθόσον μπορεί να μειωθεί ή να αυξηθεί το σμήνος μελισσών από την πολύ εργασία και ιδίως στο ελατοδάσος, λόγω συλλογής μεγάλης ποσότητας μελιού και έλλειψης χώρου στην κυψέλη κατά την αναπαραγωγή από τη βασίλισσα στον εμβρυοθάλαμο και έτσι μπορεί αυτό να υποστεί αφαίμαξη ... .

Ο ισχυρισμός του εκκαλούντος ότι ο εφεσίβλητος δεν διέθετε άλλες κυψέλες πλην των επιδίκων, κρίνεται αβάσιμος ... Κατά το ανωτέρω ποσοστό (30%) συνεπώς, πρέπει να μειωθεί η αποζημίωση που θα επιδικαστεί στον ενάγοντα ... . Τέλος, δεν αποδεικνύεται ότι συνέτρεξε οιοδήποτε πταίσμα του ζημιωθέντος, ο οποίος παρέλαβε κατεστραμμένες και έρημες τις κυψέλες και δεν μπορούσε πλέον να πράξει οτιδήποτε από όσα αναφέρει στις προτάσεις του ο εναγόμενος (εξωτερική τροφοδοσία και ό,τι άλλο ενδείκνυται κατά την μελισσοκομική τεχνική), ώστε να ανανήψουν τα σμήνη και να διασωθούν τα περιουσιακά αυτά στοιχεία του.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η ένσταση συντρέχοντος πταίσματος του παθόντος εφεσίβλητου, που πρόβαλε ο εκκαλών (εναγόμενος) το πρώτον με τις προτάσεις του στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, και επαναφέρει αυτή με την υπό κρίση έφεση, ως αβάσιμη κατ' ουσίαν. Ενόψει των ανωτέρω, η κρινόμενη αγωγή του Σ. Π., η οποία είναι νόμιμη στηριζόμενη αφενός στις διατάξεις των άρθρων 592, 594, 599, 330 και 288 του ΑΚ περί πλημμελούς εκπλήρωσης της σύμβασης, αφετέρου δε στις περί αδικοπραξιών διατάξεις των άρθρων 914 επ.

ΑΚ, πρέπει να απορριφθεί ως προς τη δεύτερη βάση της ως αβάσιμη κατ' ουσίαν, να γίνει δε αυτή δεκτή ως προς την πρώτη βάση της ... Στη συνέχεια εκτίθενται περιστατικά υπολογισμού της θετικής και αποθετικής ζημίας του ενάγοντος-αναιρεσίβλητου).

Υπό τις παραδοχές αυτές το Εφετείο διέλαβε στην απόφαση του σαφείς επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, σχετικώς με το θέμα της πλημμελούς εκ μέρους του εναγομένου εκτέλεσης της ένδικης σύμβασης και της συνεπεία αυτής (πλημμελούς εκτέλεσης) πρόκλησης ζημίας στον ενάγοντα, κεφάλαιο της προσβαλλόμενης απόφασης στο οποίο αναφέρονται οι διαλαμβανόμενες στο δεύτερο, από το άρθ. 559 αριθ. 19, λόγο της αναίρεσης αιτιάσεις, οι οποίες (αιτιολογίες) καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη της υπαγωγής των (γενομένων δεκτών ως) αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών στις εφαρμοσθείσες διατάξεις των άρθρων 592, 594, 599, 330 και 288 του ΑΚ. Επομένως, τα αντίθετα υποστηριζόμενα με το λόγο αυτό (δεύτερο) είναι αβάσιμα.

Ο προβλεπόμενος στο άρθρο 559 αριθ. 11 εδ. γ Κ.Πολ.Δικ. λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο κατά την κατάστρωση του αποδεικτικού συλλογισμού του, παρέλειψε να λάβει υπόψη αποδεικτικά μέσα τα οποία οι διάδικοι παραδεκτώς και νομίμως επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν προς άμεση ή έμμεση απόδειξη πραγματικών γεγονότων με ουσιώδη στην έκβαση της δίκης επίδραση. Κατ' αρχήν αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου, χωρίς να απαιτείται ειδική μνεία και αξιολόγηση του καθενός από αυτά. Βέβαια δεν αποκλείεται η δυνατότητα στο δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξάρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί από το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως να καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που με επίκληση προσκομίσθηκαν νομίμως.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, βεβαιώνει ότι, οδηγήθηκε στο αποδεικτικό του πόρισμα εκτιμώντας εκτός άλλων και "όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα" που προσκόμισαν με επίκληση οι διάδικοι. Από τη βεβαίωση αυτή σε συνδυασμό με το υπόλοιπο περιεχόμενο της αποφάσεως ουδεμία γεννάται αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και το φερόμενο, με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, ως αγνοηθέν έγγραφο, ήτοι το από 19-2-2008 της Νομαρχίας Μεσσηνίας περί Εκμετάλλευσης Μελισσοκομικής του αντιδίκου του, έστω και αν δεν κάνει ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση τούτου. Επομένως ο τα αντίθετα υποστηρίζων, πρώτος, από το άρθ. 559 αριθ. 11 ΚΠολΔ, λόγος της αναίρεσης είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει, η κρινόμενη αίτηση να απορριφθεί και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου (άρθ. 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 27-4-2012 αίτηση του Ε. Μ. για αναίρεση της 20/2012 απόφασης του Εφετείου Καλαμάτας.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Μαΐου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Νοεμβρίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ