197/2022 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 197 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 197/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλτάνα Κοκκοβού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αγγελική Τζαβάρα, Θωμά Γκατζογιάννη, Χρήστο Τζανερρίκο και Βασίλειο Μαχαίρα - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 27 Ιανουαρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "Ε.Ε. Α. Ε. Ι. - Κ. Ε., Φ. L." και τον διακριτικό τίτλο "Ε.Ε. Ι. ΑΕ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Φωκίωνα Τσίντο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΤ - ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ" (πρώην "ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΤ") που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Κοσμά και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9/12/2011 αγωγή και την από 9/12/2011 προσεπίκληση σε παρέμβαση της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2708/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5412/2015 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19/12/2017 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθμό 5412/2015 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε κατά την τακτική διαδικασία, αντιμωλία των διαδίικων. Με την απόφαση αυτή έγινε κατ' ουσίαν δεκτή η από 18-09-2014 και με αριθμό κατάθεσης 6172/2014 έφεση του αναιρεσίβλητου, κατά της με αριθμό 2708/2014 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Με την πρωτόδικη αυτή απόφαση συνεκδικάσθηκαν α) η από 9-12-2011 και με αριθμό κατάθεσης 216642/11550/9-12-2011 αγωγή της αναιρεσείουσας ανώνυμης εταιρείας και β) η από 9-12-2011 προσεπίκληση της αναιρεσείουσας, καθώς και οι κύριες παρεμβάσεις των τραπεζικών εταιρειών, από 14-5-2012 της "Α. Τ. ΑΕ", από 26-3-2013 της "Ε. Τ. ΑΕ" και από 18-12-2013 της "Ε. Τ. Τ. Ε. ΑΕ". Η εκκαλούμενη απόφαση δέχθηκε κατά ένα μέρος την από 9-12-2011 αγωγή και υποχρέωσε το εναγόμενο να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 108.813,90 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επόμενη ημέρα της παρέλευσης 60 ημερών από την παραλαβή των πωληθέντων εμπορευμάτων. Ακόμη δέχθηκε τις ως άνω κύριες παρεμβάσεις και υποχρέωσε το κυρίως εναγόμενο (ήδη αναιρεσίβλητο) να καταβάλει στις κυρίως παρεμβαίνουσες, παραπάνω τραπεζικές εταιρείες, τα ποσά των 18.954,35 ευρώ, των 9.519,44 ευρώ και των 5.764,36 ευρώ, αντίστοιχα, με το νόμιμο τόκο από την επόμενη ημέρα της παρέλευσης 60 ημερών, από την παραλαβή των πωληθέντων εμπορευμάτων. Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφού εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση και δίκασε την αγωγή και τις κύριες παρεμβάσεις, απέρριψε την αγωγή ως προς την κύρια βάση της, της ενδοσυμβατικής ευθύνης από διαδοχικές συμβάσεις πωλήσεων υγειονομικού υλικού και την δέχθηκε μερικά κατ' ουσίαν, ως προς την επικουρική της βάση του αδικαιολογήτου πλουτισμού, υποχρεώνοντας το εναγόμενο να καταβάλει στην ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα το ποσό των 118.333,32 ευρώ, με το νόμιμο τόκο (6%) από την επίδοση της αγωγής. Επίσης απέρριψε την από 26-3-2013 κύρια παρέμβαση, ενώ έκανε δεκτές τις από 18-12-2013 και 14-5-2012 κύριες παρεμβάσεις και υποχρέωσε το εναγόμενο και ήδη αναιρεσίβλητο να καταβάλει στις κυρίως παρεμβαίνουσες τα ποσά των 5.764,36 ευρώ και 18.954,35 ευρώ, αντίστοιχα, με το νόμιμο τόκο (6%) από την επίδοση των παρεμβάσεων αυτών. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 Κ.Πολ.Δ), είναι, συνεπώς, παραδεκτή (άρθρο 577 παρ.1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577 παρ.3 Κ.Πολ.Δ).

ΙΙ. Κατά τις διατάξεις των άρθρων 82 παρ.1 και 83 παρ.1 του Ν. 2362/1995 για κάθε σύμβαση του Δημοσίου και ΝΠΔΔ που συνεπάγεται έσοδο ή δαπάνη αυτού, αν δεν ορίζεται διαφορετικά με ειδική διάταξη, προηγείται η προβλεπόμενη από τις κατά περίπτωση ισχύουσες διατάξεις διαδικασία ανοικτού ή κλειστού διαγωνισμού, επιτρέπεται, όμως, κατ' εξαίρεση, η με απευθείας ανάθεση σύναψη σύμβασης προμήθειας προϊόντων, παροχής υπηρεσιών ή εκτέλεσης έργων για ετήσια δαπάνη μέχρι ποσού ενός εκατομμυρίου πεντακοσίων χιλιάδων (1.500.000) δραχμών. Επί των ως άνω συμβάσεων, εφ' όσον καθεμία έχει μικρή διάρκεια (κάτω του έτους), για να επιτρέπεται η σύναψή τους από το Δημόσιο με απευθείας ανάθεση, πρέπει η από τις συμβάσεις αυτές προκαλούμενη για το Δημόσιο ετήσια δαπάνη να ανέρχεται μέχρι του ποσού των 1.500.000 δραχμών. Τούτο διότι, εάν στις άνω μικρής διάρκειας συμβάσεις, ληφθεί υπ' όψη, ως κριτήριο για το επιτρεπτό ή μη της συνάψεώς τους με απευθείας ανάθεση, η για το Δηπόσιο προκαλούμενη δαπάνη από εκάστη τούτων, τότε, προς καταστρατήγηση των διατάξεων του άρθρου 83 παρ.1 του Ν.2362/1995, θα ήταν δυνατόν να συναφθούν πολλές όμοιες και διαδοχικές συμβάσεις, με μικρή διάρκεια η καθεμία, ώστε να παρακάμπτεται νομίμως η διαδικασία του διαγωνισμού και να συνάπτεται η σχετική σύμβαση με απευθείας ανάθεση, αφού η για το Δημόσιο δαπάνη από καθεμία σύμβαση δεν θα υπερέβαινε το ποσό των 1.500.000 δρχ., πράγμα που δεν ήταν στην πρόθεση του νομοθέτη που ήθελε να τηρείται η διαδικασία του διαγωνισμού, που εξασφαλίζει πλείονες συμμετοχές και αντίστοιχες προσφορές, εντεύθεν δε συνθήκες διαφάνειας και υγιούς ανταγωνισμού, για τις συμβάσεις από τις οποίες προκαλείται ετήσια δαπάνη για το Δημόσιο άνω του ποσού του 1.500.000 δραχμών. Κατά τη διάταξη δε του άρθρου 85 εδ.α' του ιδίου νόμου "Η καθ' οιονδήποτε τρόπο παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 79 έως 84 του παρόντος νόμου επάγεται την απόλυτη ακυρότητα της συμβάσεως". Περαιτέρω, κατά το άρθρο 36 ν.3763/2009 "Οι προμήθειες των νοσοκομείων του Εθνικού Συστήματος Υγείας .... που έγιναν μέχρι την κατάθεση της παρούσας διάταξης στη Βουλή των Ελλήνων δυνάμει παρατάσεων των συμβάσεων μεταξύ αυτών και των προμηθευτών καθώς και δυνάμει των κοινών υπουργικών αποφάσεων που εκδόθηκαν βάσει των διατάξεων της παρ.2 του άρθ. 7 ν.2955/2001 θεωρούνται ότι πραγματοποιήθηκαν νόμιμα". Τέλος, κατά το άρθρο 27 παρ.9 ν.3867/2010 "Για λόγους διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος και προστασίας της δημόσιας υγείας, θεωρούνται νόμιμες οι δαπάνες που απαιτούνται για την εξόφληση υποχρεώσεων, που απορρέουν από προμήθειες, των νοσοκομείων του Εθνικού Συστήματος Υγείας .... οι οποίες προμήθειες διενεργήθηκαν μέχρι την κατάθεση του παρόντος νόμου στη Βουλή δυνάμει απευθείας αναθέσεων λόγω επειγουσών αναγκών ή παρατάσεων των συμβάσεων μεταξύ των ανωτέρω φορέων και των προμηθευτών...". Από τις ως άνω διατάξεις προκύπτει ότι με αυτές και από τη δημοσίευση των σχετικών νόμων καλύφθηκε η ακυρότητα των προμηθειών των νοσοκομείων, οι οποίες είχαν μέχρι τότε συναφθεί κατά παράβαση των διατάξεων του Ν.2362/1995 με απ' ευθείας ανάθεση, ακύρως, οι οποίες πλέον θεωρούνται νόμιμες (ΑΠ 1223/2019 ΑΠ 91/2016, ΑΠ 327/2018). Άλλωστε και η όμοια διάταξη του άρθρου 17 παρ.2 του Ν.3301/2004, που όριζε ότι "Προμήθειες των νοσοκομείων Ε.Σ.Υ., εκτός των ψυχιατρικών νοσοκομείων, για υγειονομικό υλικό και χημικά αντιδραστήρια, που πραγματοποιήθηκαν από 1-1-2002 έως τη δημοσίευση του παρόντος (23-12-2004) με απευθείας ανάθεση ή στα πλαίσια συμβάσεων που είχαν καταρτιστεί νόμιμα αλλά είχε λήξει η ισχύς τους, εξαιτίας της μη ολοκλήρωσης των διαδικασιών κατακύρωσης των αποτελεσμάτων των σχετικών διαγωνισμών, θεωρούνται νόμιμες", την ίδια έννομη συνέπεια επαγόταν, δηλαδή την κάλυψη της ακυρότητας των προμηθειών των νοσοκομείων, οι οποίες είχαν μέχρι τότε (23-12-2004) συναφθεί κατά παράβαση των διατάξεων του ν.2362/1995 με απ' ευθείας ανάθεση, ακύρως, οι οποίες πλέον θεωρούνται νόμιμες (ΑΠ 327/2018, ΑΠ 91/2016). Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ.Γ' υποπαρ. Γ2, "ΠΛΗΡΩΜΗ ΔΑΠΑΝΩΝ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΤΩΝ - ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΛΗΞΙΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ" αριθμ.3 του Ν.4093/212, "οι δαπάνες προμήθειας φαρμάκων, υγειονομικού υλικού, ορθοπεδικού υλικού και χημικών αντιδραστηρίων των στρατιωτικών νοσοκομείων και του ....., των στρατιωτικών φαρμακείων και του Κέντρου..... που πραγματοποιήθηκαν έως και 31-12-2011, δύνανται να εξοφληθούν κατά παρέκκλιση των διατάξεων των άρθρων 21, 82 και 83 του ν.2362/1995, του ν. 2286/1995, του ΠΔ 60/2007, του π.δ. 118/2007 και του ΠΔ 113/2010". Με την διάταξη αυτή, που αποσκοπεί στην εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου προς τους προμηθευτές στρατιωτικών νοσοκομείων και λοιπών αναφερομένων σ' αυτές ιδρυμάτων, ορίσθηκε ότι οι δαπάνες προμήθειας φαρμάκων υγειονομικού και ορθοπεδικού υλικού και χημικών αντιδραστηρίων, που πραγματοποιήθηκαν μέχρι την 31-12-2011 εξοφλούνται κατά παρέκκλιση των μνημονευομένων σ' αυτές διατάξεων, δηλαδή και χωρίς την τήρηση της διαδικασίας που προβλέπεται από τις διατάξεις αυτές, στην οποία περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η ενέργεια διαγωνισμού για τις προμήθειες που υπερβαίνουν ορισμένο όριο δαπάνης και η τήρηση τύπου για την κατάρτιση των σχετικών συμβάσεων που έχουν ήδη εκτελεστεί. Η παράλειψη τήρησης των διατυπώσεων αυτών καλύπτεται εκ των υστέρων με την εν λόγω διάταξη και έτσι οι σχετικές συμβάσεις, κατά νομοθετική βούληση, καθίστανται έγκυρες και ισχυρές (ΑΠ 543/2015). Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.4132/2013 "1, η εξόφληση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τρίτους των Νοσηλευτικών ιδρυμάτων του ΕΣΥ, του ΠΓΝ ......, των λοιπών Φορέων Γενικής Κυβέρνησης που λειτουργούν υπό τη μορφή ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ και εποπτεύονται από το Υπουργείο..., του ......., του ......., του...... και των στρατιωτικών νοσοκομείων που έχουν προκύψει από την προμήθεια αγαθών και υπηρεσιών και μέχρι του ύψους των υφισταμένων κατά την 31η Δεκεμβρίου 2011 υποχρεώσεων αυτών, σύμφωνα με την υποπαράγραφο Γ2' του Ν.4093/2012, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, πραγματοποιείται υπό την προϋπόθεση της παραίτησης των δικαιούχων από οποιαδήποτε άλλη αξίωση και ένδικο μέσο συμπεριλαμβανομένων και των τόκων υπερημερίας..... 2. Η αποδοχή της ρύθμισης από τους δικαιούχος συντελείται με την υποβολή σχετικής υπεύθυνης δήλωσης, δήλωσης εκ μέρους του δικαιούχου που κατατίθεται στην αρμόδια Υπηρεσία του νοσηλευτικού ιδρύματος". Είναι σαφές, ότι ο σκοπός της προβλεπόμενης με την διάταξη του προαναφερθέντος άρθρου 4 του νόμου 4132/2013 ρύθμισης, όπως προκύπτει και από την αιτιολογική του έκθεση, είναι η άμεση εξωδικαστική ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων μέχρι 31-12-2011 υποχρεώσεων όλων των νοσηλευτικών ιδρυμάτων του ΕΣΥ, είτε είχαν καταρτιστεί εξ αρχής εγκύρως, κατά τον τύπο και τη διαδικασία σύναψής τους, είτε κατέστησαν εκ των υστέρων έγκυρες, κατά την υποπαράγραφο Γ2' του Ν. 4093/2012. Η ρύθμιση αυτή εξάλλου την οποία ο δικαιούχος πρέπει να αποδεχθεί προκειμένου να επιτύχει την άμεση εξόφληση των απαιτήσεών του από τους αναφερόμενους στην ανωτέρω διάταξη φορείς, αφενός μεν, δεν είναι υποχρεωτική και δεν εμποδίζει τον δικαιούχο να επιδιώξει δικαστικώς την σχετική του αξίωση (σχ. ΣτΕ 3125/2015), αφετέρου δε, δεν αποτελεί προϋπόθεση για την προβλεπόμενη εκ των υστέρων νομιμοποίηση των σχετικών συμβάσεων με την υποπαρ. Γ1' αριθμ.3 του Ν.4093/2012 (ΑΠ 1213/2015).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 Κ.Πολ.Δ αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή. Με τον λόγο αυτό ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμου βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κλπ, ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παράβαση. Τούτο συμβαίνει, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (Ολ. ΑΠ 2/2019, Ολ. ΑΠ 6/2019, Ολ. ΑΠ 7/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση, στην από 9-12-2011 αγωγή, η οποία επισκοπείται παραδεκτά για την έρευνα του αναιρετικού λόγου (άρθρ. 561 παρ.2 Κ.Πολ.Δ), η αναιρεσείουσα (ενάγουσα) εκθέτει ότι κατά το χρονικό διάστημα από 2-7-2007 έως 18-12-2009, σε εκτέλεση αντίστοιχων παραγγελιών του εναγομένου νοσοκομείου (αναιρεσίβλητου), κατήρτισε με αυτό διαδοχικές συμβάσεις πώλησης εμπορευμάτων της (σετ αυτομετάγγισης αίματος κυρίως αντιδραστήρια αίματος κ.λ.π), δυνάμει των οποίων πώλησε και παρέδωσε στο εναγόμενο τα λεπτομερώς περιγραφόμενα εμπορεύματα, για τα οποία εξέδωσε τα αναφερόμενα 522 συνολικά φορολογικά παραστατικά (τιμολόγια πώλησης), συνολικής αξίας 143.052,03 ευρώ, τίμημα το οποίο το εναγόμενο δεν κατέβαλε, παρότι οχλήθηκε προς τούτο. Ζήτησε δε, με την κύρια βάση της αγωγής, να υποχρεωθεί το εναγόμενο, ευθυνόμενο συμβατικά, κατά τις διατάξεις περί πώλησης (άρθρ. 513 ΑΚ), να υποχρεωθεί να της καταβάλει το ανωτέρω ποσό, με το νόμιμο τόκο από την επομένη της παρέλευσης εξήντα (60) ημερών από την παραλαβή των εμπορευμάτων, η οποία έλαβε χώρα την ίδια ημέρα με τη σύνταξη του αντίστοιχου τιμολογίου, άλλως από την επίδοση της αγωγής. Επικουρικά και για την περίπτωση που οι επίδικες συμβάσεις πώλησης ήθελε κριθούν άκυρες, διότι δεν τηρήθηκε ο απαιτούμενος από το νόμο έγγραφος τύπος, ούτε δε εκ των υστέρων νομιμοποιημένες κατά το άρθρο 27 του ν.3867/2010, ζήτησε να υποχρεωθεί το εναγόμενο, ευθυνόμενο σύμφωνα με τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού, να της καταβάλει το ως άνω ποσό των 143.052,03 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση. Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη, με αριθμό 5412/2015 απόφασή του, αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη, με αριθμό 2708/2014, απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία είχε κρίνει την αγωγή ως νόμιμη κατά την κύρια βάση της και την είχε δεχθεί κατ' ουσίαν εν μέρει, απέρριψε την αγωγή ως προς την κύρια βάση της, της ενδοσυμβατικής ευθύνης, με τις ακόλουθες παραδοχές που διέλαβε στον ελάσσονα ισχυρισμό της ".... Τα ως άνω πωληθέντα υλικά, συνολικής αξίας 143.052,03 ευρώ, παραδόθηκαν από την έκδοση ενός εκάστου τιμολογίου στο ανωτέρω νοσοκομείο και παραλήφθηκαν από τους αρμοδίους υπαλλήλους του ανεπιφύλακτα. Όμως, σύμφωνα με όσα παραπάνω αποδείχθηκαν ανωτέρω, για τα πωληθέντα ιατρικά υλικά η συνολική προκαλούμενη ετήσια δαπάνη του εναγομένου νοσοκομείου για το επίδικο έτος 2007 και συγκεκριμένα για το χρονικό διάστημα από 2.7.2007 έως και 31.12.2007 ανήλθε στο ποσόν των 22.735,76 ευρώ, για το επίδικο έτος 2008 και συγκεκριμένα για το χρονικό διάστημα από 4.1.2008 έως και 31.12.2008 ανήλθε στο ποσό των 61.960,51 ευρώ και για το επίδικο έτος 2009 και συγκεκριμένα για το χρονικό διάστημα από 15.1.2009 έως και 18.12.2009 ανήλθε στο ποσό των 58.355,81 ευρώ, ήτοι υπερέβαινε για όλα τα παραπάνω (επίδικα) έτη (2007, 2008 και 2009) την επιτρεπόμενη από τις διατάξεις 2 παρ.παρ.12 & 13V & VIII Ν.2286/1995 (όπως η παράγραφος 13V III συμπληρώθηκε με το άρθρο 13 παρ.3 Ν.2503/1997) και τις εκδοθείσες ΥΑ Π1/2391/1996 του Υπουργού Αναπτύξεως, ΥΑ Π1/7446/2002 του ίδιου ως άνω Υπουργού και ΚΥΑ 27319/18.7.2002 των Υπουργών Εσωτερικών, Δημοσίας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Ανάπτυξης ετήσια δαπάνη των 15.000 ευρώ, με αποτέλεσμα, σύμφωνα και με όσα έχουν εκτεθεί στην υπό στοιχ.

ΙΙΙΑ' νομική σκέψη της παρούσας, οι ως άνω συμβάσεις που έγιναν με απευθείας ανάθεση, ήτοι χωρίς να τηρηθεί η κατά τις προαναφερόμενες ισχύουσες διατάξεις διαδικασία διαγωνισμού, να είναι άκυρες στο σύνολό τους, κατά τους βάσιμους ισχυρισμούς του εναγομένου νοσοκομείου που προβάλλονται με το δεύτερο λόγο έφεσης (της ακυρότητας αυτής ούτως ή άλλως λαμβανομένης υπόψη και αυτεπαγγέλτως ... και ανεξαρτήτως του γεγονότος εάν έκαστο τιμολόγιο υπερβαίνει ή όχι το εκ του νόμου καθοριζόμενο όριο των 2.500 ευρών ή εάν για κάποια τιμολόγια που υπερέβαιναν το παραπάνω ποσόν ήρθη η ακυρότητα επειδή είχε προηγηθεί έγγραφη παραγγελία του εναγομένου νοσοκομείου και εκτελέσθηκε η σύμβαση, σύμφωνα με το άρθρο 41 εδάφια α' και β' του ΝΔ 496/1974 και ΥΑ 2054839/452/0026/3/9.7.1992 2/42053/0094/7.8.2002). Επομένως, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που δέχθηκε την αγωγή κατά την κυρία βάση της και ειδικότερα ότι οι ως άνω συμβάσεις (πλην αυτών που αφορούν τα με αύξοντες αριθμούς 187, 340 και 480 τιμολόγια) που έλαβαν χώρα με απευθείας ανάθεση (ήτοι χωρίς τη διενέργεια διαγωνισμού) ήταν έγκυρες, έσφαλε περί την ερμηνεία του νόμου και την εκτίμηση των αποδείξεων, αφού σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις (αλλά και αυτή του άρθρου 7 παρ.2 του Ν. 2955/2001) επιτρέπεται μεν κατά προτεραιότητα η με απευθείας ανάθεση σύναψη σύμβαση προμήθειας ιατρικών προϊόντων, όπως στην εξεταζόμενη περίπτωση, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι επιτρέπεται με τον τρόπο αυτό να παρακάμπτονται οι διατάξεις των άρθρων 2 παρ.παρ.12 & 13V & VIII Ν. 2286/1995, με τις οποίες ορίζεται ότι η ετήσια προκαλούμενη δαπάνη του εναγομένου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (νοσοκομείου) δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσόν των 15.000 ευρώ, μέσω του κατακερματισμού πολλών όμοιων συμβάσεων μικρής διάρκειας, όπως εν προκειμένω. Η ενάγουσα και νυν πρώτη εφεσίβλητη εταιρεία με την πρώτη επικουρική βάση της αγωγής της, η οποία, μετά την απόρριψη της κυρίας βάσης της αγωγής από το παρόν δευτεροβάθμιο Δικαστήριο μετά από την παραδοχή του δεύτερου λόγου της έφεσης του εναγομένου και συνακόλουθα την εξαφάνιση της εκκαλουμένης απόφασης και δεδομένου ότι αυτή (πρώτη επικουρική βάση) δεν έχει απορριφθεί από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, ερευνάται αυτεπαγγέλτως και χωρίς ειδικό παράπονο (άρθρα 522, 535, 536 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ...), ισχυρίζεται ότι σε κάθε περίπτωση οι ως άνω συμβάσεις θεωρούναι νόμιμες εκ των υστέρων, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 27 παρ.9 του Ν.3867/2010. Όμως, η βάση της αγωγής αυτής πρέπει να απορριφθεί ως νόμιμη, καθόσον, κατά τα εκτιθέμενα στην υπό στοιχείο

ΙΙΙΓ' νομική σκέψη της παρούσας, η ως άνω διάταξη δεν καταλαμβάνει τις για οποιονδήποτε λόγο ακύρως συναφθείσες συμβάσεις. Σε κάθε περίπτωση, και εάν ακόμη ήθελε υποτεθεί ότι οι ως άνω συμβάσεις θεωρούνται νόμιμες με βάση την ανωτέρω διάταξη, η αγωγή ως προς τη βάση της αυτή πρέπει και πάλι να απορριφθεί, διότι σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 4 του Ν.4132/2013, η οποία άρχισε να ισχύει από 7.3.2013 και ίσχυε τόσο κατά το χρόνο συζήτησης της αγωγής στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο (19.2.2014) όσο και κατά το χρόνο δημοσίευσης της εκκαλουμένης απόφασης (25.6.2014) αλλά και κατά το χρόνο δημοσίευσης της παρούσας απόφασης (άρθρο 533 του Κ.Πολ.Δ), τέθηκε ρητά ως προϋπόθεση για την εκ των υστέρων νομιμοποίηση των άκυρων συμβάσεων η παραίτηση των δικαιούχων από οποιαδήποτε άλλη αξίωση και ένδικο μέσο συμπεριλαμβανομένων και των τόκων υπερημερίας, της παραίτησης αυτής συντελουμένης με την υποβολή σχετικής υπεύθυνυης δήλωσης εκ μέρους του δικαιούχου κατατεθειμένης στην αρμόδια Υπηρεσία του νοσηλευτικού ιδρύματος... Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, η ενάγουσα, δικαιούχος της ένδικης αξίωσης, ούτε επικαλείται ούτε βέβαια αποδεικνύει ότι προέβη σε σχετική δήλωση παραίτησης από οποιαδήποτε άλλη αξίωσή της, ένδικο μέσο και των τόκων υπερημερίας με την υποβολή σχετικής υπεύθυνης δήλωσης κατατεθειμένης στην αρμόδια υπηρεσία του εναγομένου νοσοκομείου, όπως επιβάλλει η ως άνω διάταξη και συνεπώς οι ένδικες άκυρες συμβάσεις πώλησης ουδέποτε νομιμοποιήθηκαν, όπως αυτή αβασίμως διατείνεται...".

Έτσι που έκρινε όμως το Εφετείο, απορρίπτοντας την κύρια αγωγική βάση της ενδοσυμβατικής ευθύνης, υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.1 Κ.Πολ.Δ και ειδικότερα παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 27 παρ.9 του Ν.3867/2010 δια της εσφαλμένης ερμηνείας και μη εφαρμογής της, ενώ, με βάση τις ως άνω παραδοχές του ήταν εφαρμοστέα, καθώς και τις διατάξεις ουσιαστικού δικαίου του άρθρου 4 παρ.1 και 2 του Ν.4132/2013, τις οποίες εφάρμοσε παρότι δεν ήταν εφαρμοστέες, τούτο δε διότι, όπως εκτέθηκε στις νομικές σκέψεις της παρούσας απόφασης, με τη διάταξη του άρθρ. 27 παρ.9 Ν.3867/2010 καλύφθηκε η ακυρότητα των προμηθειών των νοσοκομείων, οι οποίες είχαν μέχρι τότε συναφθεί κατά παράβαση των διατάξεων του Ν.2362/1995 με απ' ευθείας ανάθεση, οι οποίες πλέον θεωρούνται νόμιμες, η δε ρύθμιση με το άρθρο 4 του Ν.4132/2013 για την άμεση - εξωδικαστική εξόφληση των απαιτήσεων του δικαιούχου δεν αποτελεί προϋπόθεση για την εκ των υστέρων νομιμοποίηση των σχετικών συμβάσεων, που ήσαν αρχικά άκυρες. Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση τηνπιο πάνω πλημμέλεια, είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η απόφαση του Εφετείου, ως προς το προσβαλλόμενο κεφάλαιο της απόρριψης της κύριας βάσης και παραδοχής της επικουρικής βάσης της από 9-12-2011 αγωγής. Στη συνέχεια πρέπει, κατά την παρ.3 του άρθρου 580 Κ.Πολ.Δ, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από διαφορετικούς δικαστές, από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η απόδοση στην αναιρεσείουσα του παραβόλου που καταβλήθηκε για την άσκηση της αναίρεσης (άρθρο 495 παρ.3 Κ.Πολ.Δ) και να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσίβλητου λόγω της ήττας του, τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματός της (άρθρα 176, 183, 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ). -

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την με αριθμό 5412/2015 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, ως προς το κεφάλαιο που απέρριψε την κύρια βάση και δέχθηκε την επικουρική βάση της από 9-12-2011 αγωγής.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους, από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Διατάσσει την απόδοση στην αναιρεσείουσα του παραβόλου που καταβλήθηκε από αυτήν, για την άσκηση της αναίρεσης.

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Ιουνίου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ (Και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου) ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Φεβρουαρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ