1979/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1979 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1979/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Ελένη Σπίτσα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Οκτωβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας:Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία ΗΛΒΕΛ ABEE, που εδρεύει στα ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Πλιάτσικα.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Δεμουρτζίδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την υπ' αριθμ. κατάθεσης 5806/27-12-1993 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 882/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 33504/2003 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 5-3-2004 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Σπίτσα, ανέγνωσε την από 29-1-2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 18 παρ. 1 και 22 παρ. 1 και 3 του Ν. 2190/1920 "περί ανωνύμων εταιριών" προκύπτει ότι η δικαστική ή εξώδικη εκπροσώπηση του νομικού προσώπου της ανώνυμης εταιρίας ανήκει κατ' αρχήν στο διοικητικό συμβούλιο αυτής, το οποίο ενεργεί για το σκοπό αυτό συλλογικά. Μπορεί, όμως, με το καταστατικό της εταιρίας να ανατεθεί η εκπροσώπηση αυτής στην ίδια έκταση σε ένα ή περισσότερα μέλη αυτού ή σε άλλα πρόσωπα, τα οποία ενεργούν ως όργανα εκπροσώπησης του νομικού προσώπου της εταιρίας κατ' άρθρα 65, 67 και 68 του ΑΚ, εκφράζοντας τη βούληση αυτού.

Στην αρμοδιότητα του διοικητικού συμβουλίου ανήκει η απόφαση για κάθε θέμα σχετικό με τη διοίκηση, διαχείριση της περιουσίας της εταιρίας και γενικά με την πραγματοποίηση του σκοπού αυτής και συνεπώς και η απόφαση για την έγερση αγωγής και τη διενέργεια των απαιτούμενων διαδικαστικών πράξεων. Εξάλλου, κατ' άρθρο 26 παρ. 3 του ν. 2190/1920, που προστέθηκε με το άρθρο 11 παρ. 3 του ν.2339/1995 "πρόσκληση για σύγκληση γενικής συνέλευσης δεν απαιτείται στην περίπτωση κατά την οποία στη συνέλευση παρίστανται ή αντιπροσωπεύονται μέτοχοι που εκπροσωπούν το σύνολο του μετοχικού κεφαλαίου και κανείς από αυτούς δεν αντιλέγει στην πραγματοποίησή της και τη λήψη αποφάσεων", επί της καθολικής δε γενικής συνέλευσης των μετόχων ανωνύμου εταιρίας, η οποία συνέρχεται χωρίς πρόσκληση και κανείς δεν αντιλέγει, δεν απαιτείται η τήρηση των από τα άρθρα 27 και 28 του ν. 2190/1920 προβλεπόμενων διατυπώσεων, κατά τις οποίες για να μετάσχει ο μέτοχος στη γενική συνέλευση πρέπει να καταθέσει τις μετοχές του στο ταμείο της εταιρίας ή στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή σε οποιαδήποτε τράπεζα στην Ελλάδα πέντε ημέρες πριν από τη συνέλευση και το ΔΣ ελέγχει τη νομιμοποίηση των μετόχων και συντάσσει πίνακα των εχόντων δικαίωμα ψήφου, ο οποίος τοιχοκολλάται σε εμφανή θέση του καταστήματος της εταιρίας σαράντα οκτώ ώρες πριν από τη γενική συνέλευση.

Περαιτέρω, το άρθρο 238 του ΑΚ, που αφορά τη συγκατάθεση που παρέχεται μετά την επιχείρηση της δικαιοπραξίας (έγκριση), η οποία έχε ως συνέπεια την κατά τον χρόνο τέλεσής της (αναδρομική) ισχυροποίηση της διενεργηθείσας δικαιοπραξίας (νομικής πράξης), εφαρμόζεται, ελλείψει αντιθέτου δικονομικού ορισμού, και επί των διαδικαστικών πράξεων.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο, δικάζοντας ως Εφετείο, δέχθηκε, όπως από την προσβαλλόμενη απόφασή του προκύπτει, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά : Με το 14030/1984 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Τριαντ. Τσαγανά - Τακαντζά συστάθηκε η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα, ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "Ηλεκτροβιομηχανική Βορείου Ελλάδος -ΗΛΒΕΛ - ΑΒΕΕ", της οποίας το καταστατικό δημοσιεύθηκε στο 2093/13-6-1984 ΦΕΚ.

Ότι, κατά το άρθρο 10 παρ. 1γ του καταστατικού της ενάγουσας η θητεία των μελών του ΔΣ αυτής είναι διετής και παρατείνεται μέχρι την πρώτη μετά τη λήξη της διετίας γενική συνέλευση, κατά δε το άρθρο 19 παρ. 1α του ίδιου καταστατικού, η γενική συνέλευση των μετόχων συγκαλείται από το ΔΣ και συνέρχεται στην έδρα της εταιρίας τακτικά μία φορά το χρόνο μέσα στο πρώτο εξάμηνο από τη λήξη κάθε εταιρικής χρήσης.

Ότι, κατά τη γενική συνέλευση των μετόχων της ενάγουσας εταιρίας της 30-6-1989 εκλέχθηκαν τα μέλη του ΔΣ αυτής με διετή θητεία, η οποία άρχισε την 1-7-1989 και έληξε την 30-6-1991, ενώ παρατάθηκε η διάρκεια αυτής, κατά το άνω άρθρο 10 παρ. 1γ του καταστατικού της μέχρι την πρώτη μετά τη λήξη της διετίας γενική συνέλευση, η οποία, κατά το άρθρο 19 παρ. 1α του καταστατικού έπρεπε να συνέλθει μέσα στο πρώτο εξάμηνο από τη λήξη κάθε εταιρικής χρήσης, ήτοι το αργότερο μέχρι 30-6-1992.

Ότι, έκτοτε, δεν καταχωρήθηκε στην αρμόδια υπηρεσία νεότερο πρακτικό εκλογής διοικητικού συμβουλίου της ενάγουσας. Ότι, ακολούθως, η ενάγουσα, με την 4024/1994 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης κηρύχθηκε σε κατάσταση πτώχευσης, η οποία, απόφαση, στη συνέχεια, ανακλήθηκε με τη 30352/1997 απόφαση του ίδιου ως άνω δικαστηρίου.

Ότι, κατόπιν της από 20-3-2002 πρόσκλησης των μετόχων της ενάγουσας συνήλθε την 19-4-2002 αυτόκλητη - καθολική γενική συνέλευση των μετόχων αυτής, η οποία έλαβε απόφαση περί αναβιώσεώς της και περί εκλογής των μελών του διοικητικού συμβουλίου αυτής. Ότι, η απόφαση περί αναβίωσης της ενάγουσας εταιρίας εγκρίθηκε με την 17/3634/30-4-2002 απόφαση του Νομάρχη Θεσσαλονίκης.

Ότι, από όλα τ' ανωτέρω καθίσταται σαφές ότι την 30-6-1992 είχε λήξει αυτοδικαίως, σύμφωνα με τις άνω διατάξεις του καταστατικού της ενάγουσας, η θητεία του διοικητικού συμβουλίου αυτής, το οποίο εκλέχθηκε την 30-6-1989 από την γενική συνέλευση των μετόχων της. Ότι, έτσι, η ενάγουσα εστερείτο νόμιμης εκπροσώπησης κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής (30-12-1993) και δεν μπορούσε να παρασταθεί ως διάδικος στο δικαστήριο και να επιχειρεί τις κατ' ιδίαν διαδικαστικές πράξεις.

Ότι η έλλειψη αυτή δεν καλύφθηκε με την προαναφερόμενη απόφαση περί αναβιώσεως της ενάγουσας εταιρίας και την εκλογή του διοικητικού συμβουλίου αυτής από τη συνελθούσα την 19-4-2002 αυτόκλητη - καθολική γενική συνέλευση των μετόχων της, καθόσον η γενική αυτή συνέλευση δεν συγκλήθηκε από αρμόδιο όργανο της ενάγουσας εταιρίας, ενώ το ανωτέρω διοικητικό συμβούλιο αυτής είναι ανύπαρκτο, λόγω λήξεως της θητείας του από την 30-6-1992 και ότι συνεπώς η ενάγουσα ανώνυμη εταιρία εστερείτο νόμιμης εκπροσώπησης κατά την άσκηση της αγωγής και της ικανότητας παράστασης ως διαδίκου ενώπιον του Δικαστηρίου και εξαιτίας των ελλείψεων αυτών επήλθε ακυρότητα των παραπάνω διαδικαστικών πράξεων με αποτέλεσμα να είναι απαράδεκτη η αγωγή.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε την αγωγή ως απαράδεκτη. Εφόσον όμως, κατά το προαναφερθέν άρθρο 26 παρ. 3 του Ν. 2190/1920, που προστέθηκε με το άρθρο 11 παρ. 3 του Ν. 2339/1995, δεν απαιτείτο πρόσκληση για σύγκληση της συνελθούσης των 19-4-2002 αυτόκλητης - καθολικής γενικής συνέλευσης των μετόχων της αναιρεσείουσας εταιρίας, αυτή εγκύρως συνήλθε την άνω ημερομηνία και εγκύρως έλαβε τις προαναφερθείσες αποφάσεις, μεταξύ των οποίων η εκλογή των μελών του διοικητικού συμβουλίου της εταιρίας αυτής.

Εφόσον δε η αναιρεσείουσα κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ενώπιόν του ως εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης παραστάθηκε νομίμως εκπροσωπούμενη από το εγκύρως εκλεγέν, κατά τα άνω, διοικητικό συμβούλιο, το οποί δια της παραστάσεώς του εξέφρασε σιωπηρά την βούλησή του περί εγκρίσεως των ανωτέρω διαδικαστικών πράξεων ήτοι της κατάθεσης της αγωγής και των στα πλαίσια της δίκης αυτής ενεργηθεισών πράξεων του παραστάντος για λογαριασμό της εταιρίας, χωρίς την σχετική πληρεξουσιότητα, δικηγόρου, οι πράξεις αυτές, κατά το ως άνω άρθρο 238 ΑΚ, ισχυροποιήθηκαν αναδρομικώς, ήτοι από το χρόνο τέλεσης κάθε μιας από αυτές.

Επομένως, το Εφετείο που δέχθηκε ότι είναι ανύπαρκτη η άνω γενική συνέλευση των μετόχων της αναιρεσείουσας και ανίσχυρη η ληφθείσα κατ' αυτή απόφαση περί εκλογής νέου διοικητικού συμβουλίου, εντεύθεν δε ότι η τελευταία (αναιρεσείουσα) εστερείτο νόμιμης εκπροσώπησης και της ικανότητας παράστασης ενώπιον των δικαστηρίων με συνέπεια την ακυρότητα των άνω διαδικαστικών πράξεων και απέρριψε την αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας ως απαράδεκτη, παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 26 παρ. 3 του Ν. 2190/1920, που προστέθηκε με το άρθρο 11 παρ. 3 του Ν. 2339/1995 και 238 ΑΚ και ο σχετικός από το άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης κατά το μέρος που με αυτόν προσάπτεται στην προσβαλλομένη αιτίαση για παραβίαση των ανωτέρω διατάξεων είναι βάσιμος.

Συνακόλουθα, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) καταδικαζομένου του αναιρεσιβλήτου στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 33504/2003 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν την υπόθεση. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Νοεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Δεκεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ