1979/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1979 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1979/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (επειδή κωλύεται ο Αντιπρόεδρος Ιωάννης Παπανικολάου), Ελένη Μαραμαθά, Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη και Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Οκτωβρίου 2007, με την παρουσία και του γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ1 2) ..... 3)..... και 4) ...., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κων/νο Σαμπατακάκη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τους Υπουργούς Οικονομίας και Οικονομικών και Πολιτισμού, 2) Νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 3) Νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΝΕΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων το 1ο και 2ο εκπροσωπήθηκαν από τον Παναγιώτη Δημόπουλο, Πάρεδρο Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ενώ το 3ο δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-10-2003 αίτηση των ήδη δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 659/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 8012/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 29-9-2006 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αχιλλέας Νταφούλης, διάβασε την από 5-10-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των παρόντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την προσκομιζόμενη με επίκληση ...... έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας Πειραιώς ..... αποδεικνύεται, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση στη σημερινή δικάσιμο επιδόθήκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στο τρίτο αναιρεσίβλητο, νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία "Οργανισμός Ανέγερσης Νέου Μουσείου Ακρόπολης". Όμως αυτό δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθέσης με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο και δεν παραστάθηκε με πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ.

Συνεπώς η συζήτηση πρέπει να προχωρήσει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (άρθρο 576 πα5ρ. 2 ΚΠολΔικ.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 17 παρ. 3 του ν. 2882/2001 "Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (ΚΑΑΑ)", η συζήτηση της αίτησης για τον προσωρινό ή οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης είναι απαράδεκτη εάν δεν προσαχθούν: α) τα κατά την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου πιστοποιητικά ή η κατά την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου βεβαίωση, β) η κατά την παράγραφο 3 του άρθρου 15 έκθεση ή η κατά την παράγραφο 4 του ίδιου άρθρου βεβαίωση και γ) η έκθεση που ορίζεται στην παράγραφο 6 του άρθρου 15.

Εξάλλου, κατά το εδάφιο 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ., αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός δεν έχει εφαρμογή στην περίπτωση που το δικαστήριο της ουσίας δεν απορρίπτει την αγωγή ή το ένδικο βοήθημα κ.λ.π., αλλά κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση (Ολ.

ΑΠ 1331/1985, ΑΠ 877/2007, 205/2006, 74 και 686/1993, 329/1986). Τέλος η βεβαίωση του Εφετείου στην προσβαλλόμενη απόφασή του, ότι προσκομίστηκαν κρίσιμα έγγραφα κατά την ενώπιον αυτού συζήτηση της υπόθεσης, ανάγεται σε πράγματα, η για τα οποία κρίση του δεν ελέγχεται αναιρετικά. Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείοντες προβάλλουν την αιτίαση, ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από το εδάφιο 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ., γιατί δεν τηρήθηκε η προδικασία του άνω άρθρου 17 παρ. 3 του ΚΑΑΑ από τα αναιρεσίβλητα που δεν προσκόμισαν "την κατά τα άρθρα 15 παρ. 6 και 17 παρ. 3 του ν. 2882/2001 βεβαίωση-έκθεση για την αντικειμενική αξία του απαλλοτριωθέντος ακινήτου (των αναιρεσειόντων) το οποίο βρίσκεται σε περιοχή όπου ισχύει το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας ακινήτων" και παρά ταύτα δεν κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση της από 6-1-2005 αίτησης των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης, αλλά προχώρησε στη συζήτηση της υπόθεσης.

Όμως το δικαστήριο της ουσίας, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, βεβαιώνει, ότι "έχει τηρηθεί και η προβλεπόμενη από το άρθρο 17 του ΚΑΑΑ προδικασία", προδήλως με την έννοια της προσκομιδής των παραπάνω πιστοποιητικών, βεβαιώσεων και εκθέσεων. Επομένως προσκομίστηκε και η ως άνω βεβαίωση - έκθεση για την αντικειμενική αξία του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, που υπολογίστηκε στο ποσό των 360.000 δραχμών ανά τετραγωνικό μέτρο, το οποίο συνεκτίμησε κατά νόμο το Εφετείο, για να καταλήξει στον οριστικό καθορισμό της πραγματικής αξίας του ακινήτου αυτού κατά τον κρίσιμο χρόνο.

Σύμφωνα με αυτά, αλλά και τα λοιπά δεδομένα της νομολογίας, ότι α) δεν απαιτείται ως μέρος της προδικασίας η σύνταξη έκθεσης από την επιτροπή εκτίμησης της αξίας του απαλλοτριούμενου ακινήτου, όταν αυτό εμπίπτει στο κατά τις ισχύουσες διατάξεις σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας του, η οποία αναπροσαρμόζεται το βραδύτερο, ανά διετία, με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 41 του ν. 1249/1982 και β) η ακύρωση εν μέρει μιάς τέτοιας απόφασης Υπουργού για το νεότερο καθορισμό της τιμής εκκίνησης του ακινήτου αυτού, δεν σημαίνει ότι το ακίνητο παύει να εμπίπτει στο σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας του και δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη η αμέσως προηγούμενη αντικειμενική αξία του η οποία πάντως σε καμιά περίπτωση δεν δεσμεύει τη δικαστική κρίση για την πραγματική αξία του, άρα ελλείπει η συνδρομή της προϋπόθεσης του άρθρου 15 παρ. 6 του ΚΑΑΑ και απαιτείται για το παραδεκτό της συζήτησης της αίτησης για καθορισμό τιμής μονάδας αποζημίωσης η προσκομιδή της κατά τις παραγράφους 3 και 4 του ίδιου άρθρου και κώδικα έκθεσης της εκτιμητικής επιτροπής ή βεβαίωσης του Προέδρου της, αντίστοιχα (ΑΠ 877/2007), ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος.

ΙΙΙ. Κατά το εδάφιο 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ., αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολ.

ΑΠ 3/1997). Ειδικότερα στη δίκη καθορισμού της οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης του αναγκαστικά απαλλοτριωθέντος ακινήτου στοιχείο της ιστορικής βάσης σχετικής αίτησης, δηλαδή πράγμα κατά την έννοια της άνω διάταξης, είναι η πραγματική αξία του απαλλοτριωθέντος κατά τον κρίσιμο χρόνο, ενώ όσα περιστατικά προβάλλονται τα οποία μπορούν να χρησιμεύσουν ως κριτήριο για τη διάγνωση της αξίας αυτής ή επιδρούν μειωτικά σ' αυτή δεν θεωρούνται πράγματα κατά την πιο πάνω έννοια, αλλά είναι επιχειρήματα πραγματικά και επομένως η μη λήξη υπόψη αυτών από το δικαστήριο δεν ιδρύει το λόγο αυτό αναίρεσης (ΑΠ 1014/2004).

Με βάση αυτά είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος ο δεύτερος λόγος αναίρεσης από το εδάφιο 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ., με τον οποίο ψέγεται η προσβαλλόμενη απόφαση γιατί δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό των αναιρεσειόντων ότι "κατά το διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ της συζήτησης της αίτησης για προσωρινό προσδιορισμό και της αίτησης για οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης, επήλθε αύξηση της πραγματικής αξίας των απαλλοτριουμένων ιδιοκτησιών τους", διότι πράγματι αυτός δεν συνιστά πράγμα με την πιο πάνω έννοια, αλλά επιχείρημα που διατύπωσαν οι αναιρεσείοντες γα την ενίσχυση της άποψής τους, ότι οι ιδιοκτησίες τους έχουν αυξημένη πραγματική αξία.

Σε κάθε περίπτωση ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι ο παραπάνω ισχυρισμός των αναιρεσειόντων έχει ληφθεί υπόψη από το Εφετείο και απορρίφθηκε "εκ του πράγματος", όπως προκύπτει από το όλο περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης και τις επαρκείς αιτιολογίες της που παρατίθενται στην επόμενη σκέψη της παρούσας απόφασης.

IV. Ο λόγος αναίρεσης από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ. για έλλειψη νόμιμης βάσης ιδρύεται, όταν από τις αιτιολογίες της απόφασης δεν προκύπτουν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης.

Ο λόγος άρα δεν ιδρύεται, όταν οι ελλείψεις αναφέρονται στην αιτιολόγηση απλά του αποδεικτικού πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχτηκε τα ακόλουθα: "Από την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα των καθών (αναιρεσιβλήτων) στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου, τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων στο ακροατήριο του μονομελούς πρωτοδικείου Αθηνών κατά την εκδίκαση της αιτήσεως για τον προσδιορισμό της προσωρινής αποζημιώσεως, που περιέχονται στα αντίστοιχα πρακτικά συνεδριάσεως κάθε δικαστηρίου, και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που οι διάδικοι προσκομίζουν και επικαλούνται, αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:

Με την 108744/456/0010/28-1-1997 (ΦΕΚ 54/Τ.Δ'/30-1-1997) κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Πολιτισμού, όπως τροποποιήθηκε με την 1047607/4388/0010/5-12-2001 απόφαση των ιδίων ως άνω Υπουργών, κηρύχθηκε αναγκαστικώς απαλλοτριωτέα υπέρ του αιτούντος Ελληνικού Δημοσίου (πρώτου αναιρεσίβλητου), με δαπάνη του επίσης αιτούντος Ν.Π.Δ.Δ.

Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων (δεύτερου αναιρεσίβλητου), για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για την ανέγερση του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως Αθηνών, εδαφική έκταση αναφερόμενης επιφάνειας 252,62 τ.μ., ευρισκόμενη στην Αθήνα επί της οδού ...., με τα επικείμενα σ' αυτή κτίσματα, επί των οποίων προβάλλουν δικαίωμα κυριότητας οι καθών - ανταιτούντες (αναιρεσείοντες).

Το άνω απαλλοτριούμενο ακίνητο φαίνεται με αριθμό ιδιοκτησίας .... και με στοιχεία ..... στο με α/α ..... κτηματολογικό διάγραμμα και τον αντίστοιχο κτηματολογικό πίνακα του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων, θεωρημένων στις 11-1-1995 από την προϊσταμένη αποτυπώσεως και συντηρήσεως κτιρίων του Τ.Α.Π.Α. ....., καθώς επίσης και στους δύο νέους κτηματολογικούς πίνακες που έχουν συνταχθεί ειδικά για το ακίνητο αυτό (υπολογισμός επιφανείας κτισμάτων του σε τ.μ.) και θεωρηθεί στις ....

από τον τοπογράφο μηχανικό ....., υπεύθυνο του τμήματος αποτυπώσεων και κτηματολογίου του ΥΠΠΟ και με τους οποίους τροποποιήθηκε, διορθώθηκε και συμπληρώθηκε ο αρχικός από .... κτηματολογικός πίνακας του ΤΑΠΑ. Επί του εμπρόσθιου τμήματος της εκτάσεως αυτής έχει ανεγερθεί περί το έτος 1970 οικοδομή η οποία διατηρείται σε σχετικώς καλή κατάσταση, συνολικού εμβαδού 515 τ.μ., αποτελούμενη από ισόγειο (καταστήματα) και τρεις άνω του ισογείου ορόφους και διεπόμενη από τις περί οριζόντιας ιδιοκτησίας διατάξεις.

Επίσης στο οπίσθιο τμήμα αυτής υπάρχουν τα αναφερόμενα στον κτηματολογικό πίνακα επικείμενα κτίσματα, ήτοι 1) "ισόγειο λιθόκτιστο πλακοσκεπές", εμβαδού 19,28 τ.μ., 2) "ισόγειο πλακοσκεπές", εμβαδού 7,62 τ.μ., 3) "ισόγειο πλακοσκεπές", εμβαδού 2,50 τ.μ. και 4) "ισόγειο κεραμοσκεπές", εμβαδού 31,60 τ.μ. Το απαλλοτριούμενο ακίνητο βρίσκεται στο ....

Ο.Τ. της πόλεως των Αθηνών, το οποίο περικλείεται από τις οδούς .... και ....., σε πολύ καλή περιοχή, κοντά στο κέντρο της πόλεως και κοντά στην Ακρόπολη, εξυπηρετείται δε από όλα τα δίκτυα κοινής ωφελείας, από αστική συγκοινωνία και τον υπόγειο σιδηρόδρομο (μετρό). Η περιοχή του επιδίκου είναι οικιστικώς και πολεοδομικώς πλήρως διαμορφωμένη με παραδοσιακά και σύγχρονα κτίρια, χαρακτηρίζεται ως περιοχή γενικής κατοικίας, στην οποία ο συντελεστής δομήσεως είναι 2,10 και η επιτρεπόμενη κάλυψη 70% και η αντικειμενική της αξία ανέρχεται στο ποσό των 1056,49 ευρώ (360.000 δρχ.) ανά τετρ.

μέτρο. Λόγω της γειτνιάσεως της με αρχαιολογικούς χώρους του ιστορικού κέντρου των Αθηνών παρουσιάζει σημαντική εμπορική και τουριστική κίνηση, ιδίως επί των γειτονικών οδών .... και ....., όπου υπάρχουν πολυτελή εμπορικά καταστήματα, κέντρα διασκεδάσεως, ξενοδοχειακές μονάδες, τραπεζικά καταστήματα κ.λ.π..

Περαιτέρω, όσον αφορά την αξία του επιδίκου, ο εξετασθείς ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου μάρτυρας των δικαιούχων ..... αναβιβάζει την αξία του μεν εδάφους σε 5000 ευρώ ανά τ.μ., των δε ορόφων σε 3500 και 4000 ευρώ του πρώτου και του δεύτερου αντίστοιχα. Οι μάρτυρες στη δίκη προσωρινού προσδιορισμού καταθέτουν, ο μεν του αιτούντος Δημοσίου ....., πολιτικός μηχανικός, ότι η αξία του εδάφους είναι κατώτερη των 1100 ευρώ ανά τ.μ., που είναι "η τιμή της εφορίας", οι δε των καθων .....

και ....., ότι η αξία του εδάφους ανέρχεται σε 5000 ευρώ ανά τ.μ. και των ορόφων σε 8000, 3500 και 4000 ευρώ ανά τ.μ. για το ισόγειο, τον πρώτο και το δεύτερο αντίστοιχα και επιπλέον ο τελευταίος σε 4660 ευρώ ανά τ.μ. για τον τρίτο όροφο. Εξάλλου με την 659/2004 απόφαση του μονομελούς πρωτοδικείου Αθηνών καθορίσθηκε η προσωρινή τιμή αποζημιώσεως των άνω απαλλοτριουμένων, με κρίσιμο χρόνο, αυτόν της συζητήσεως της αιτήσεως, ήτοι την 19-12-2003, ως εξής: 1) της εδαφικής εκτάσεως σε 1800 ευρώ ανά τ.μ., 2) του ισογείου της οικοδομής σε 2000 ευρώ ανά τ.μ., 3) του πρώτου ορόφου σε 1660 ευρώ ανά τ.μ., 4) του δευτέρου ορόφου σε 1700 ευρώ ανά τ.μ., 5) του τρίτου ορόφου σε 1750 ευρώ ανά τ.μ., 6) των ισογείων κτισμάτων με πλακοσκεπή σε 500 ευρώ ανά τ.μ., 7) των ισογείων κτισμάτων με σκεπή από ελλενίτ σε 380 ευρώ ανά τ.μ.

και 8) των εν γένει εξόδων μεταφοράς της οικοσκευής της πρώτης εκ των δικαιούχων σε 1100 ευρώ. Πέραν αυτών οι διάδικοι προς θεμελίωση των ισχυρισμών τους προσκομίζουν και επικαλούνται: Α) τα αιτούντα 1) την 3195/2001 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, η οποία με κρίσιμο χρόνο την 23-1-2000, καθόρισε την οριστική αποζημίωση ακινήτου, κειμένου επί της οδού ....

σε 420.000 δρχ. ανά τ.μ. για το έδαφος και 50.000 δρχ. ανά κυβικό μέτρο για το διόροφο κτίσμα, 2) την861/2000 απόφαση του μονομελούς πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία, με κρίσιμο χρόνο την 18-2-2000, καθόρισε την προσωρινή αποζημίωση ακινήτου επί της παρόδου της οδού ....., σε 400.000 δρχ. ανά τ.μ. για το έδαφος, σε 85.000 και 25.000 δρχ. ανά τ.μ.

για το ισόγειο και υπόγειο αντίστοιχα παλαιού ακατοίκητου κτίσματος 3) την 1130/2000, η οποία, με κρίσιμο χρόνο την 28-1-2000, καθόρισε την προσωρινή αποζημίωση ακινήτου ομοίως επί της οδού ....., σε 300.000δρχ. ανά τ.μ. για το έδαφος και σε 60.000 δρχ ανά τ.μ. για το επικείμενο κτίσμα, 4) την 3170/2001 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, η οποία με κρίσιμο χρόνο την 25-2-2000, καθόρισε την οριστική αποζημίωση δύο ακινήτων επί της πλεονεκτούσας, λόγω θέσεως και αυξημένης εμπορικότητας έναντι της ...., ....., σε 500.000 δρχ.

ανά τ. μ. για το έδαφος και 80.000 δρχ. ανά τ.μ. για τα επικείμενα κτίσματα (προπολεμικό το ένα και ξύλινο το άλλο), 5) την 2558/2001 απόφαση του άνω Δικαστηρίου, η οποία με κρίσιμο χρόνο την 25-2-2000, καθόρισε την οριστική αποζημίωση ακινήτου σε πάροδο της οδού ...., σε 400.000 δρχ. ανά τ.μ. για το έδαφος και σε 80.000, 250.000, 300.000, 350.000 και 40.000 δρχ.

ανά τ.μ. για το υπόγειο, ισόγειο, πρώτο, δεύτερο και τρίτο όροφο αντίστοιχα της επικείμενης οικοδομής, 6) την 8797/2001 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου, η οποία, με κρίσιμο χρόνο την 26-1-2001, καθόρισε την οριστική τιμή ακινήτου επί της οδού .... σε 520.000 δρχ. ανά τ.μ., 7) την 3090/2003 του αυτού Δικαστηρίου, η οποία, με κρίσιμο χρόνο την 18-3-2003, καθόρισε την οριστική αποζημίωση ακινήτου επί της οδού ....., σε 1320 ευρώ ανά τ.μ.

για το έδαφος, 645 και 734 ευρώ ανά τ.μ. για ισόγειο και πρώτο όροφο επικειμένου πλινθόκτιστου κεραμοσκεπούς κτίσματος, 529 και 587 ευρώ ανά τ.μ. για τους αντίστοιχους ορόφους λαμαρινοσκεπούς κτίσματος, 8) την 3701/2003 απόφαση του αυτού Δικαστηρίου η οποία, με κρίσιμο χρόνο την 22-3-2002, καθόρισε την οριστική τιμή ακινήτου επί της οδού ....., σε 1320 ευρώ ανά τ.μ.

για το έδαφος και 734, 822 και 885 ευρώ ανά τ.μ. για το ισόγειο, πρώτο και δεύτερο όροφο αντίστοιχα και 500 ευρώ ανά τ.μ. για τα επικείμενα δύο κτίσματα (λαμαρινοσκεπή), 9) την 3963/2002 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, η οποία, με κρίσιμο χρόνο την 19-2-2002, καθόρισε την οριστική τιμή ακινήτου επί της οδού .... (απολύτως πλεονεκτούσας) αριθμ. 15, σε 1.400.000 δρχ.

ανά τ.μ. για το έδαφος, 150.000, 450.000, 550.000, 600.000 και 650.000 δρχ. ανά τ.μ. για υπόγειο, ισόγειο, πρώτο, δεύτερο και τρίτο όροφο αντίστοιχα επικείμενης οικοδομής, 10) την 3587/2003 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου, το οποίο, με κρίσιμο χρόνο την 5-4-2002, καθόρισε την οριστική τιμή ακινήτου επί της οδού ...., σε 2350 ευρώ ανά τ.μ. για το έδαφος, 1000 ευρώ για το ισόγειο του επ' αυτού κτίσματος και 800 ευρώ ανά τ.μ.

για τον πρώτο όροφο και το δώμα αυτού, 11) την 6853/2003 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου, η οποία, με κρίσιμο χρόνο την 27-5-2003, καθόρισε ως οριστική τιμή ακινήτου της οδού ....., σε 1750 ευρώ ανά τ.μ. για το έδαφος, 1320, 1470, 1615, 1760, 2000, και 2200 ευρώ ανά τ.μ. για το ισόγειο, πρώτο, δεύτερο, τρίτο, τέταρτο και πέμπτο όροφο επικείμενης οικοδομής, 12) την 6821/2003 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, η οποία, με κρίσιμο χρόνο την 7-6-2002, καθόρισε την οριστική τιμή ακινήτου επί της οδού ...., σε 1900 ευρώ ανά τ.μ.

για το έδαφος, 240, 300, 350, 385, 410, 600 και 690 ευρώ ανά τ.μ. για το ισόγειο μέχρι και έκτο όροφο αντίστοιχα επικείμμενης οικοδομής, 13) τις .... και .... εκθέσεις εκτιμήσεως του Σώματος Ορκωτών Εκτιμητών, δυνάμει των οποίων η αξία απαλλοτριώσεως (και όχι η αγοραία) οικοπέδου επί της οδού ...., στην οποία συμπεριλαμβάνεται η αξία του δικαιώματος υψούν, ανέρχεται σε δραχμές ανά τ.μ. 220.500 η εδαφική έκταση, 50.000 το ισόγειο κτίσμα κατασκευής 1904 και 1918, 70.000 το κτίσμα κατασκευής 1937, 180.000 ο πρώτος όροφος του κτίσματος κατασκευής 1960, με κρίσιμο χρόνο την 19-1-1999, 14) πέντε (5) φωτογραφίες του απαλλοτριουμένου και της γύρω περιοχής και 15) αγγελία της εφημερίδας ".....", σύμφωνα με την οποία στις 13-2-2000 επωλείτο διαμέρισμα του δευτέρου ορόφου πολυκατοικίας επί της οδού ...., 90 τ.μ., αντί 42.000.000 δραχμών.

Επισημαίνεται ότι η προσκομιζόμενη και επικαλούμενη 9672/1997 απόφαση του Δικαστηρίου αυτού, που αφορά προσδιορισμό οριστικής αποζημιώσεως ακινήτου επί της οδού ...., δεν αποτελεί πρόσφορο συγκριτικό στοιχείο προεχόντως λόγω του απόμερου χρόνου, στον οποίο αναφέρεται. Β) οι, πρώτη, δεύτερη, έβδομος και όγδοη των καθών (ανταιτούντες 1ης ανταιτήσεως - αναιρεσείοντες): 1) τις 3195/2001, 3693/2002, 3587/2003 και 6853/2003 αποφάσεις του παρόντος Δικαστηρίου, οι οποίες, λόγω της προσκομιδής τους από τα αιτούντα αναφέρθηκαν ανωτέρω κατά την παράθεση των συγκριτικών στοιχείων με τους αριθμούς 1, 9, 10 και 11, 2) το ....

συμβόλαιο του συμβ/φου Αθηνών Πλάτωνα-Εμμανουήλ Περάκη, με το οποίο μεταβιβάσθηκε διαμέρισμα δευτέρου ορόφου οικοδομής επί της ...., εμβαδού 209,69 τ.μ., αντί τιμήματος 275.000.000 δραχμών (αντικειμενική αξία 93.242.628 δρχ.), 3) το ..... συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Γεωργίου Αναστασάκη, με το οποίο μεταβιβάσθηκε διαμέρισμα τρίτου ορόφου, εμβαδού 180 τ.μ., και υπόγεια αποθήκη οικοδομής επί της ....., αντί τιμήματος 69.000.000 δραχμών (κατ' εκτίμηση της αρμόδιας εφορίας 92696100 δρχ.), 4) την από .....

τεχνική έκθεση της αρχιτέκτονος μηχανικού ...., στην οποία περιγράφεται η θέση και κατάσταση του ακινήτου και των επικειμένων του, 5) δώδεκα φωτογραφίες του εξωτερικού και εσωτερικού του επιδίκου απαλλοτριουμένου ακινήτου και δύο παρακειμένων ακινήτων (...) το από 1-1-1999 μισθωτήριο του ισογείου καταστήματος της πρώτης των καθών και 7) τις από 12-1-2005 και 19-1-2005 δύο αιτήσεις των ήδη αιτούντων κατά δικαιούχων αποζημιώσεως απαλλοτριωθέντων ακινήτων επί της ιδίας οδού .... (παραπλεύρως του επιδίκου), οι οποίες έχουν προσδιορισθεί προς συζήτηση ενώπιον του μονομελούς πρωτοδικείου Αθηνών για τις δικάσιμους της 11-11-2005 και 18-11-2005 αντίστοιχα και με τις οποίες ζητείται ο προσδιορισμός προσωρινής αποζημιώσεως στις κατωτέρω τιμές:

α) 1800 ευρώ ανά τ.μ. για το έδαφος, β) 1200 και 1350 ευρώ ανά τ.μ. για κατοικίες και καταστήματα ισογείου και γ) 1300, 1400, 1500 και 1650 ευρώ ανά τ.μ. για κατοικίες πρώτου έως και τετάρτου ορόφου αντίστοιχα και γ) οι τρίτη, τέταρτος, πέμπτη και ενάτη των καθών (ανταιτούντες 2ης ανταιτήσεως) : 1) την 6853/2003 απόφαση του παρόντος δικαστηρίου, για την οποία έγινε λόγος ανωτέρω, 2) την από 19-12-2003 έκθεση εκτιμήσεως του μεσίτη αστικών συμβάσεων ......, ο οποίος αναβιβάζει την αξία της απαλλοτριούμενης εδαφικής εκτάσεως σε 4750 ευρώ ανά τ.μ., 7550 ευρώ ανά τ.μ.

το ισόγειο κατάστημα, 3350, 3720 και 4350 ευρώ ανά τ.μ. για τους πρώτο, δεύτερο και τρίτο ορόφους αντίστοιχα, 1400, 1150 και 270 ευρώ ανά τ.μ. για τα παλαιά ισόγεια κτίσματα και μανδρότοιχο και 3) μια φωτογραφία του επιδίκου. Με βάση τα προπαρατεθέντα αποδεικτικά στοιχεία αλλά και τα υπόλοιπα που δεν μνημονεύονται ειδικώς, εκτιμώμενα κατά το λόγο της τοπικής και χρονικής προσφορότητάς τους προς διάγνωση των ένδικων ισχυρισμών, το Δικαστήριο κρίνει, ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο της παρούσας συζητήσεως (δηλαδή στις 15-3-2005) εφόσον έχει παρέλθει έτος από τη συζήτηση της αιτήσεως προσωρινού προσδιορισμού (19-12-2003), η πραγματική αξία του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, χωρίς να λαμβάνεται υπ' όψη τυχόν μεταβολή αυτής μετά τη δημοσίευση της αποφάσεως για την κήρυξη της απαλλοτριώσεως και εξαιτίας αυτής ή λόγω της εξαγγελίας της ή του έργου για το οποίο κηρύχθηκε και συνεπώς η πλήρης αποζημίωση, ήτοι εκείνη με την οποία οι δικαιούχοι μπορούν να αντικαταστήσουν τις απαλλοτριούμενες ιδιοκτησίες τους με άλλες ισάξιες, ανέρχεται στο ποσό των 1650 ευρώ ανά τ.μ.

για την εδαφική έκταση και στα αναφερόμενα στο διατακτικό ποσά για καθένα από τα απαλλοτριούμενα επικείμενα αυτής κτίσματα, στα οποία (ποσά) πρέπει να προσδιορισθεί η οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως. Πρέπει, επίσης, να καθορισθεί πρόσθετη αποζημίωση υπέρ της πρώτης των καθών-ανταιτούσας Χ1 ποσού 1100 ευρώ για τα έξοδα μεταφοράς και μετεγκαταστάσεως της κατοικίας της, την οποία διατηρεί στον τρίτο όροφο της επικείμενης πολυκατοικίας.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω πρέπει να γίνουν εν μέρει δεκτές και στην ουσία τους η αίτηση, οι ανταιτήσεις και η πρόσθετη παρέμβαση κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό>>. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του, αναφορικά με το κρίσιμο και ουσιώδες πραγματικό ζήτημα του προσδιορισμού της πραγματικής αξίας των απαλλοτριούμενων ιδιοκτησιών των αναιρεσειόντων κατά τον άνω κρίσιμο χρόνο της συζήτησης της αίτησης και των ανταιτήσεων (15-3-2005), σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων που εφαρμόστηκαν.

Δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, ούτε παραβίασε κατά τρόπο ευθύ ή πλάγιο τις επικαλούμενες από τους αναιρεσείοντες διατάξεις των άρθρων 17 του Συντάγματος, 13 παρ. 1 και 3 και 15 παρ. 1 έως 6 και 17 παρ. 3 του ν. 2882/2001 (ή άλλες διατάξεις, όπως του άρθρου 6 παρ. 1 του πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, με το οποίο καθόλου δεν ασχολήθηκε).

Επίσης δεν παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας κατά την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς. Συνακόλουθα δεν υπέπεσε στις αποδιδόμενες πλημμέλειες, κατ' εκτίμηση, από τα εδάφια 19 και 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ., γι' αυτό και πρέπει οι αντίθετες αιτιάσεις του τρίτου και τελευταίου λόγου αναίρεσης να απορριφθούν σε κάθε περίπτωση ως αβάσιμες.

Τέλος όλες οι αιτιάσεις των λόγων αναίρεσης, κατά το μέρος που πλήττουν την αναιρετικά ανέλεγκτη για πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, είναι απορριπτέες ως απαράδεκτες (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29-9-2006 αίτηση των Χ1 κ.λ.π., για αναίρεση της 8012/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων (Ελληνικού Δημοσίου και Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων), που ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Νοεμβρίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Νοεμβρίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ