Supreme Court quashes labor law conviction due to lack of specific factual reasoning regarding employer identity and authority.

Απόφαση 1977 / 2019 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1977/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αβροκόμη Θούα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αρτεμισία Παναγιώτου, Γεώργιο Αναστασάκο - Εισηγητή, Ευφροσύνη Καλογεράτου - Ευαγγέλου και Πηνελόπη Παρτσαλίδου - Κομνηνού, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημα του στις 19 Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Παππαδά, (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Θ. Κ. του Δ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Λιάπη, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2414/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητάει την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ' αριθμ. πρωτ. 6017/23.5.2019 αίτησή του, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 873/2019.

Αφού άκουσε Τον Εισαγγελέα, ο οποίος πρότεινε να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I) Η κρινόμενη από 23-5-2019 αίτηση - δήλωση (αρ.πρ. 6017/2019) του Θ. Κ. του Δ. , για αναίρεση της απόφασης 2414/2019 του Α' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης , ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα . Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω.

II) Σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 1 και 2 Ν. 3996/2011, "κάθε εργοδότης, που παραβαίνει τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας τις σχετικές με τους όρους και τις συνθήκες εργασίας και συγκεκριμένα τα χρονικά όρια εργασίας, υπό την επιφύλαξη των παραγράφων 5 και 6 του άρθρου 31 του Ν. 3904/2010, την καταβολή δεδουλευμένων, την αμοιβή, την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων ή την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης απόλυσης, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών ή με χρηματική ποινή τουλάχιστον εννιακοσίων (900) ευρώ ή και με τις δύο αυτές ποινές.

Ειδικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας που προβλέπουν βαρύτερη ποινική μεταχείριση εξακολουθούν να ισχύουν." Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου μόνου παράγραφος 1 του ΑΝ 690/1945, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 8 παρ. 1 του Ν. 2336/1995, τιμωρείται με τις αναφερόμενες σ' αυτό αθροιστικώς ποινές κάθε εργοδότης ή διευθυντής ή επιτετραμμένος ή με οποιονδήποτε τίτλο εκπρόσωπος οποιασδήποτε επιχείρησης, εκμετάλλευσης ή εργασίας, ο οποίος δεν καταβάλλει εμπρόθεσμα στους απασχολούμενους σε αυτόν τις οφειλόμενες συνεπεία της σύμβασης ή της σχέσης εργασίας πόσης φύσεως αποδοχές, που καθορίζονται είτε από τη σύμβαση εργασίας, είτε από συλλογικές συμβάσεις εργασίας, είτε από αποφάσεις διαιτησίας, είτε από το νόμο ή το έθιμο.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι το προβλεπόμενο από αυτή ως άνω πλημμέλημα τιμωρείται ως γνήσιο έγκλημα παραλείψεως, το οποίο συντελείται ευθύς ως ο υπόχρεος παραλείψει να καταβάλει στο δικαιούχο μισθωτό τις οφειλόμενες σ' αυτόν αποδοχές ή άλλης φύσεως χορηγίες, μέσα στην προθεσμία που ορίζεται είτε από τη σύμβαση είτε από το νόμο ή το έθιμο, είτε από τις διοικητικές πράξεις.

Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση στερείται την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία και ιδρύεται εκ τούτου ο προβλεπόμενος από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' Κ.Π.Δ. λόγος αναιρέσεως, όταν δεν αναφέρονται ο' αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη.

Ειδικότερα, η καταδικαστική απόφαση για παράβαση της ως άνω διατάξεως του ΑΝ 690/1945 στερείται της απαιτούμενης αιτιολογίας, όταν δεν εκτίθενται σ' αυτήν με πληρότητα και σαφήνεια, ενόψει του περιεχομένου της άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεως, τα κρίσιμα για την θεμελίωση του αναφερομένου εγκλήματος περιστατικά, που είναι ο χρόνος κατά τον οποίο διήρκεσε η σύμβαση εργασίας, οι μηνιαίες τακτικές αποδοχές, καθώς και οι έκτακτες, το σύνολο αυτών, το ποσό που καταβλήθηκε στον εργαζόμενο έναντι αυτών και ο χρόνος που έπρεπε να καταβληθούν οι οφειλόμενες από τον κατηγορούμενο αποδοχές στον εργαζόμενο, καθώς και αν το ύψος των αποδοχών και ο χρόνος καταβολής τους είχε ορισθεί από ατομική σύμβαση εργασίας ή διαιτητική απόφαση ή από το νόμο ή από το έθιμο.

Περαιτέρω, επί νομικού προσώπου, φερόμενου ως εργοδότη, πρέπει να προσδιορίζεται η μορφή του νομικού προσώπου και, εάν πρόκειται για εταιρεία και η εταιρική αυτής μορφή, καθώς και τα πραγματικό περιστατικά, από τα οποία προκύπτει η θέση και η ιδιότητα που είχε ο κατηγορούμενος στην εταιρεία αυτή, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ώστε να ανακύπτει η υποχρέωσή του για την καταβολή των αποδοχών.

Δεν αρκεί, δηλαδή, ο χαρακτηρισμός του κατηγορουμένου ως εργοδότη ή ως νόμιμου εκπροσώπου της εταιρικής επιχείρησης (ΑΠ261/2019, 337/2018). Στην προκειμένη περίπτωση, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, με την προσβαλλόμενη 2414/2019 απόφασή του, κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα της παραβάσεως του άρθρου 28 παρ. 1 Ν. 3996/2011, κατ' εξακολούθηση, και καταδίκασε αυτόν, με την αναγνώριση συνδρομής στο πρόσωπο του της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ.2β' Π.Κ, σε ποινή φυλάκισης 6 μηνών, με τριετή αναστολή.

Στο σκεπτικό της αποφάσεως του, το ανωτέρω δικαστήριο, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση των μνημονευομένων, κατά το είδος τους, αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε, ανελέγκτως, κατά λέξη, τα εξής : "Στη … ενώ από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο του 2014 ήταν νόμιμος εκπρόσωπος του σωματείου "... και κατ' επέκταση εργοδότης των 36 υπαλλήλων που αναφέρονται στο διατακτικό, δεν κατέβαλε εμπρόθεσμα τις οφειλόμενες σε αυτούς, αποδοχές και χορηγίες που συνολικά ανέρχονται στο ποσό των 126.286,99 ευρώ, όπως περιγράφεται αναλυτικά στο διατακτικό".

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το δικαστήριο, στη συνέχεια, κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο του ότι: "Στη … , κατά το χρονικό διάστημα από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο του 2014 εργοδότης ων, και δη, ως νόμιμος εκπρόσωπος του σωματείου "..., με έδρα την ..., με περισσότερες από μια πράξεις , που συνιστούν εξακολούθηση ενός και του ιδίου εγκλήματος , δεν κατέβαλε εμπρόθεσμα , δηλαδή , μέχρι και της παραπάνω χρονολογίας, σ' αυτούς που απασχολήθηκαν, απ' αυτόν με μισθό , τις οφειλόμενες από τη σχέση εργασίας αποδοχές και χορηγίες, που καθορίστηκαν από τη μεταξύ τους σύμβαση εργασίας, και αφενός, του άρθρου 5§7 Α.Ν. 539/45 περί αδείας, του άρθρου 3§16 Ν. 4504/66 περί επιδόματος αδείας και της υπ' αριθμ. 19040/81 απόφασης Υπουργού Οικονομικών και Εργασίας "περί χορηγήσεως επιδόματος εορτών, Χριστουγέννων, Πάσχα", αφετέρου, και συγκεκριμένα, δεν κατέβαλε στους κάτωθι αναφερόμενους τριάντα έξι (36) εργαζόμενους για το χρονικό διάστημα από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο του 2014, το συνολικό χρηματικό ποσό των 126.286,99 ευρώ, όπως περιγράφεται αναλυτικά στον πίνακα οφειλομένων ποσών μισθοδοσίας που ακολουθεί:

1. Ο Γ. Α. ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΘΗΚΕ ΣΤΙΣ 25.7.2014.

2. Ο Π. Μ. ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΠΟΜΕΝΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΕΞΟΦΛΗΘΕΙ ΤΟ ΑΝΩΤΕΡΩ ΤΡΙΜΗΝΟ ΤΟ ΠΟΣΟ 321,16 ΕΥΡΩ, ΕΠΙΣΥΝΑΠΤΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΞΩΦΛΗΤΙΚΕΣ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΤΟΥ.

Επομένως, το συνολικό οφειλόμενο χρηματικό ποσό ανέρχεται στις 126.286,99 Ευρώ". Με αυτές τις παραδοχές, το Δικαστήριο της ουσίας στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του από την απαιτούμενη από τις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού δεν εκθέτει σ' αυτή, με σαφήνεια, και πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της παραβάσεως του άρθρου 28 Ν. 3926/2011, σε συνδυασμό με το όρθρο μόνο του ΑΝ 690/1945, για το οποίο καταδικάσθηκαν ο αναιρεσείων .

Ειδικότερα, δεν προσδιορίζονται στην απόφαση, η θέση και η ιδιότητα του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου στο ως άνω σωματείο (...), αλλά αναφέρεται, μόνο, ότι αυτός είναι νόμιμος εκπρόσωπος αυτού, χωρίς να διευκρινίζεται πώς προκύπτει η εξουσία εκπροσώπησης του από τον αναιρεσείοντα και η εξουσία προσλήψεως των ως άνω εργαζομένων, ως και η υποχρέωση καταβολής των αποδοχών εκ μέρους του με την ιδιότητα του εργοδότη.

Κατά συνέπεια, είναι βάσιμος ο σχετικός, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ, ο τρίτος λόγος της αίτησης αναίρεσης και κατά παραδοχή τούτου, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσης μετά ταύτα της έρευνας των λοιπών λόγων του αναιρετηρίου. Ακολούθως, πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 519 ΚΠΔ, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που την εξέδωσε, του οποίου η συγκρότηση από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως, είναι εφικτή.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την απόφαση 2414/2019 του Α'Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Δεκεμβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Δεκεμβρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ