1975/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1975 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1975/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη, Παναγιώτη Παρτσιλίβα και Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Σεπτεμβρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ1, και 2) Χ2, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Κωνσταντόπουλο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ........ και 2) .........., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Γεωργία Κωσταρά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19 Ιουνίου 2003 αίτηση (Διαδικασίας Απαλλοτριώσεων) των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 809/2004 μη οριστική και 5935/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 10 Ιουλίου 2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Πολυζωγόπουλος, ανέγνωσε την από 3 Σεπτεμβρίου 2007 έκθεσή του Προεδρεύοντος Αρεοπαγίτη Αχιλλέα Νταφούλη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη σε κάθε περίπτωση της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 1 του ν. 2882/2001 "κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (ΚΑΑΑ)" κατά της απόφασης του Εφετείου περί οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης επιτρέπεται μόνο το ένδικο μέσο της αναίρεσης κατά τις διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Ενώ δεν επεδόθη η απόφαση του Εφετείου, η προθεσμία προς άσκηση αναίρεσης είναι σε κάθε περίπτωση ένα έτος από τη δημοσίευση της απόφασης Η θεσπιζόμενη με την ως άνω διάταξη προθεσμία είναι καταχρηστική και η έναρξή της, σε αντίθεση με τις προθεσμίες των παρ. 1 και 2 του άρθρου 564 ΚΠολΔ, δεν συνδέεται με οποιαδήποτε πρωτοβουλία ή ενέργεια των διαδίκων.

Η προθεσμία αυτή συμπληρώνεται σε κάθε περίπτωση, δηλαδή είτε ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό ή αν η διαμονή του είναι άγνωστη, μετά την πάροδο έτους από τη δημοσίευση της απόφασης, εκτός εάν προ της συμπληρώσεως του έτους προηγηθεί επίδοση της απόφασης, οπότε η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης αρχίζει κατ' άρθρο 144 παρ. 1 ΚΠολΔικ, από την επόμενη της επίδοση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ημέρα.

Στην προκείμενη περίπτωση, από την σύμφωνα με το άρθρο 139 παρ. 3 ΚΠολΔικ γενόμενη επισημείωση του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ........, η οποία υπάρχει στην προσβαλλόμενη 5935/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών που δημοσιεύτηκε την 5-7-2005 και καθόρισε οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για την αναφερόμενη σ' αυτή και απαλλοτριωθείσα αναγκαστικά λόγω ρυμοτομίας εδαφική έκταση, προκύπτει ότι επικυρωμένο αντίγραφο της ως άνω απόφασης επιδόθηκε στις 12-5-2006 νόμιμα, κατ' άρθρο 143 παρ. 1 και 4 ΚΠολΔ, στο δικηγόρο Αθηνών Βασίλειο Διον.

Κωσταντόπουλο, ως πληρεξούσιο και αντίκλητο των αναιρεσειόντων, οι οποίοι διαμένουν στην αλλοδαπή (Γερμανία). Επομένως, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, η οποία κατατέθηκε στη γραμματεία του Εφετείου Αθηνών στις 11-9-2006, ήτοι εντός της προθεσμίας των ενενήντα ημερών που ορίζει το άρθρο 564 παρ. 2 ΚΠολΔ, δοθέντος ότι το χρονικό διάστημα από 1 έως 31 Αυγούστου δεν υπολογίζεται κατ' άρθρο 147 παρ. 7 του ίδιου Κώδικα, ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Συνεπώς, είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Για το ορισμένο του λόγου αναίρεσης από το εδάφιο 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, χρειάζεται να αναφέρονται στο αναιρετήριο με σαφήνεια οι πραγματικές διαπιστώσεις της προσβαλλόμενης απόφασης, η έννομη συνέπεια που με βάση αυτές διαγνώστηκε ο κανόνας του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και που

συγκεκριμένα βρίσκεται η παραβίαση (Ολ ΑΠ 32/1996, 28/1998). Η αοριστία δεν μπορεί, να συμπληρωθεί με παραπομπή σε άλλα δικαστικά έγγραφα (Ολ ΑΠ 57/ 1990). Δεν αρκεί για το ορισμένο του λόγου αυτού η ανάλυση της έννοιας που οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην φερόμενη ως παραβιασθείσα διάταξη, ούτε η παράθεση του συμπεράσματος του δικαστηρίου, διότι μόνο με βάση τις ουσιαστικές παραδοχές μπορεί να ελεγχθεί αν η αποδιδόμενη νομική πλημμέλεια' οδήγησε σε ,εσφαλμένο διατακτικό, από το οποίο και εξαρτάται τελικά η ευδοκίμηση της αναίρεσης κατά το άρθρο 578 KΠoλΔικ.

Η παράθεση των κρίσιμων παραδοχών του δικαστηρίου της ουσίας είναι απολύτως σύμφωνη με το άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, διότι εξασφαλίζει την απ' αυτό δίκαιη δίκη, καθόσον συμβάλλει στην αποτελεσματικότητά του και συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος πρόσβασης του καθένα στα δικαστήρια, το οποίο (δικαίωμα) μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο με την άσκηση ορισμένης, σύμφωνα με το νόμο, προσφυγής οιασδήποτε μορφής, η οποία επιτρέπει, λόγω του ορισμένου περιεχομένου της την από το δικαστήριο ασφαλή κρίση.

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 10 του ν. 2882/2001 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (ΚΑΑΑ) συνάγεται (πρβλ. άρθρο 10 του ν.δ. 797/1971), ότι σε αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου το δικαίωμα (αξίωση) του ενδιαφερόμενου ιδιοκτήτη για το δικαστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης υπόκειται πλέον στη γενική παραγραφή, η οποία μετά την εισαγωγή του ΑΚ είναι εικοσαετής κατ' άρθρο 249 αυτού, ενόψει και της διάταξης του άρθρου 18 Εισαγ.

Νόμου ΑΚ. Η παραγραφή αυτή, σε απαλλοτρίωση ακινήτου, λόγω ρυμοτομίας ή προσκυρώσεως, αρχίζει από την αμετάκλητη υπουργική απόφαση που εγκρίνει την απόφαση του Νομάρχη η οποία κύρωσε την πράξη τακτοποίησης οικοπέδων και αναλογισμού αποζημίωσης του οικείου γραφείου πoλεoδoμίας. Στην ίδια παραγραφή, που αρχίζει από την κατάληψη του ακινήτου από τον υπερού η απαλλοτρίωση, υπόκειται και η διεκδικητική του ακινήτου αγωγή, μετά δε τη συμπλήρωση του χρόνου παραγραφής δεν μπορεί να ζητηθεί ο καθορισμός αποζημίωσης.

για το απαλλοτριωθέν, λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος αυτού που προβάλλει τον εαυτό του ως δικαιούχο. Τέλος, στη διαδικασία του καθορισμού της αποζημίωσης δεν αποκλείεται η έρευνα ζητημάτων, τα οποία έχουν σχέση με θεμελιώδεις ιδιότητες των δικαζομένων, όπως είναι και η ύπαρξη εννόμου .συμφέροντος για την κίνηση της διαδικασίας αυτής, πράγμα το .οποίο εξετάζεται αυτεπάγγελτα.

από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, κατά τα άρθρα 70 και 73 ΚΠολΔικ. Στην προκείμενη περίπτωση οι αναιρεσείοντες με το μοναδικό λόγο αναίρεσης ισχυρίζονται, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, που δίκασε κατά τη διαδικασία των απαλλοτριώσεων, δέχτηκε κατά ένα μέρος την από 19-6-2003 αίτηση (με αρ. κατάθεσης 904/25-6-2003) των αναιρεσιβλήτων και καθόρισε οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για τη σαυτή εδαφική έκταση που απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά λόγω ρυμοτομίας σε εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου του Δήμου Γλυφάδας, υπέπεσε στην πλημμέλεια του εδαφίου 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ, γιατί παραβίασε κανόνες του ουσιαστικού δικαίου.

Ειδικότερα υποστηρίζουν, ότι από τη διάταξη του άρθρου 10 παρ. 3 του ν. 2882/2001 ΚΑΑΑ συνάγεται ότι "το δικαίωμα για δικαστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης υπόκειται στην εικοσαετή παραγραφή του άρθρου 249 ΑΚ, από την κήρυξη της απαλλοτρίωσης το έτος 1979 μέχρι σήμερα παρήλθαν 27 έτη και το δικαίωμα προσδιορισμού της αποζημίωσης των αντιδίκων, παραγραφείσης της διεκδικητικής αγωγής, ελλείψει εννόμου συμφέροντος, έχει παραγραφεί, έτσι προέβαλαν στο Εφετείο την ένσταση παραγραφής, όμως αυτό δέχτηκε την αίτηση των αντιδίκων αντί να την απορρίψει, παραβιάσαν τις προαναγραφείσες διατάξεις που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, γι' αυτό και πρέπει 1) απόφασή του να αναιρεθεί καθόλες τις διατάξεις της, αφού έχουν οι ίδιοι έννομο συμφέρον".

Με αυτό το περιεχόμενο ο λόγος αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως αόριστος και απαράδεκτος, διότι στο αναιρετήριο, κατά παράβαση των άρθρων 118 αρ. 4, 566 παρ. 1 και 577 ΚΠολΔικ, δεν αναφέρονται όλα τα πιο πάνω αναγκαία για το ορισμένο του στοιχεία και ιδίως οι πραγματικές διαπιστώσεις της προσβαλλόμενης απόφασης, η έννομη συνέπεια που με βάση αυτές διαγνώστηκε, το περιεχόμενο της ένστασης των αναιρεσειόντων στο Εφετείο με πληρότητα και σαφήνεια, οι κανόνες του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκαν και που συγκεκριμένα βρίσκεται η παραβίαση, δηλαδή σε τι ακριβώς συνίσταται εδώ το σφάλμα του δικαστηρίου κατά την ερμηνεία ή εφαρμογή κάποιων κανόνων ουσιαστικού δικαίου.

Σε κάθε περίπτωση είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι από την προσβαλλομένη προκύπτει, ότι η ένδικη απαλλοτρίωση κηρύχτηκε σε εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου του Δήμου Γλυφάδας, το οποίο εγκρίθηκε με το από 4-1-1979 διάταγμα.

Στη συνέχεια εκδόθηκε η ..... πράξη προσκύρωσης και αναλογισμού αποζημίωσης της διεύθυνσης πολεοδομίας Πειραιά, η οποία κυρώθηκε με την ....... απόφαση του Νομάρχη Πειραιώς. Στις 19-12-2001 οι αναιρεσίβλητοι υπέβαλαν στο μονομελές πρωτοδικείο Αθηνών εμπρόθεσμη αίτηση και κατά των αναιρεσειόντων για καθορισμό προσωρινής τιμής μονάδας αποζημίωσης.

Εκδόθηκε η 398/ 5-3-2003 απόφαση του δικαστηρίου εκείνου, που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης για την επίδικη έκταση στο ποσό των 550 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Η τελευταία αυτή απόφαση κοινοποιήθηκε στους αντιδίκους των αναιρεσιβλήτων στις 27-6-2003 και 295-2003. Μετά απ' αυτά οι αναιρεσίβλητοι στις 25-62003 κατέθεσαν την από 19-6-2003 αίτησή τους και κατά των αναιρεσειόντων ενώπιον του Εφετείου Αθηνών και ζήτησαν, νόμιμα και εμπρόθεσμα κατά το άρθρο 20 παρ. 1, 2 και 3 του ΚΑΑΑ, τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης, για να εκδοθεί τελικά η προσβαλλομένη, χωρίς έτσι να έχει συμπληρωθεί (από 30-1-1984 μέχρι 25-6-2003) η πιο πάνω εικοσαετής παραγραφή για το δικαίωμα (αξίωση) αυτό των αναιρεσιβλήτων στο δικαστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης που οφείλουν οι αναιρεσείοντες, οι οποίοι μέχρι την έκδοση της αναιρεσιβαλλομένης δεν είχαν αποκτήσει κανένα δικαίωμα στην απαλλοτριωθείσα εδαφική έκταση λόγω ρυμοτομίας, διότι δεν συντελέστηκε η απαλλοτρίωση αυτή κατά νόμιμο τρόπο (άρθρο 7 του ΚΑΑΑ). Συνακόλουθα η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-

Απορρίπτει την από 10-7-2006 αίτηση των : 1) Χ1 και 2) Χ2, για αναίρεση της 5935/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

-

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, που ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Οκτωβρίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Νοεμβρίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ