Supreme Court allows appeal against lower court's misinterpretation of company articles regarding contract approval authority.

Απόφαση 1974 / 2025 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1974/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Κουφούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Μαρία Τατσέλου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2024, με την παρουσία και της γραμματέως Α. Α., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΚΑΙ ΣΙΑ ΟΕ" και τον διακριτικό τίτλο "ΗΛΙΟΖΕΥΞΗ ΟΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιάκωβο Βενιέρη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: ανώνυμης βιομηχανικής εταιρείας με την επωνυμία "EKOPLYN HELLAS ΑΒΕΕ", που εδρεύει στην Κομοτηνή και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξουσίους δικηγόρους της Ευγενία - Μάρθα Καράμπαλη, Πάνο Αλεξανδρή και Μαρία Σκαρλατάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-11-2017 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ροδόπης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 176/2020 του ίδιου Δικαστηρίου και 212/2022 του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 8-6-2023 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι της αναιρεσιβλήτου ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Με την υπό κρίσιν, από 08.06.2023 (και με αριθμό καταθέσεως 35/09.06.2023) αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η, ερήμην της ενάγουσας, ήδη αναιρεσίβλητης, και κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσα, υπ' αριθμόν 212/2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, με την οποία έγινε τυπικά δεκτή, πλην απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η από 27.04.2021 έφεση της εναγομένης, ήδη αναιρεσείουσας, κατά της υπ' αριθμόν 176/2020 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης, με την οποία είχε γίνει δεκτή η από 27.11.2017 αγωγή της αναιρεσίβλητης και υποχρεώθηκε η αναιρεσείουσα να της καταβάλει το αιτούμενο με αυτήν ποσό των 47.970 ευρώ, πλέον τόκων και λοιπών εξόδων, ως οφειλόμενη εργολαβική αμοιβή από την καταρτισθείσα μεταξύ τους σύμβαση έργου.

2.- Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1 και 566 παρ. 1 του ΚΠολΔ), δοθέντος ότι η προσβαλλόμενη απόφαση επιδόθηκε στην αναιρεσίβλητη στις 17.05.2023 και η τελευταία, που είχε δικασθεί ερήμην, δεν άσκησε κατ' αυτής ανακοπή ερημοδικίας, με αποτέλεσμα να έχει καταστεί τελεσίδικη λόγω παρόδου της δεκαπενθήμερης προθεσμίας για την άσκησή της, ενώ το δικόγραφό της κατατέθηκε στη Γραμματεία του Εφετείου Θράκης στις 09.06.2023. Είναι, συνεπώς, παραδεκτή, κατά το άρθρο 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ, και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 1, 3 του ΚΠολΔ).

3.- Κατά την διάταξη του άρθρου 68 παρ. 1 του ΑΚ η έκταση της εξουσίας εκείνου που είχε τη διοίκηση προσδιορίζεται από τις ουσιαστικές πράξεις ή το καταστατικό. Ο προσδιορισμός αυτός ισχύει έναντι τρίτων και, επομένως, τα όρια της εξουσίας του οργάνου διοικήσεως καθορίζονται από την συστατική πράξη ή το καταστατικό (ΑΠ 1913/2013). Από την διάταξη αυτή, σε συνδυασμό προς εκείνες των άρθρων 61, 65, 67 και 70 του ΑΚ προκύπτει ότι για να υποχρεωθεί το νομικό πρόσωπο από δικαιοπραξία πρέπει αυτή να έχει συναφθεί είτε από το όργανο που το διοικεί, το οποίο να ενεργεί μέσα στα όρια της εξουσίας του, κατά τους όρους της συστατικής πράξεως ή του καταστατικού του είτε από φυσικό πρόσωπο, στο οποίο παρέσχε σχετική εξουσία το όργανο που διοικεί το νομικό πρόσωπο (ΑΠ 461/2010). Δικαιοπραξία, η οποία έχει καταρτισθεί επ' ονόματι νομικού προσώπου από φυσικό πρόσωπο, το οποίο δεν έχει την εξουσία εκπροσωπήσεώς του, δεν το δεσμεύει (ΑΠ 148/2013).

Εξάλλου, κατά την διάταξη του άρθρου 235 του ΑΚ, με την οποία ρυθμίζεται η περίπτωση της δικαιοπραξίας του αντιπροσώπου με τον εαυτό του, "ο αντιπρόσωπος δεν μπορεί να επιχειρήσει στο όνομα του αντιπροσωπευομένου δικαιοπραξία με τον εαυτό του ατομικά ή με την ιδιότητά του ως αντιπροσώπου άλλου, εκτός αν ο αντιπροσωπευόμενος είχε επιτρέψει τη δικαιοπραξία ή αυτή συνίσταται αποκλειστικά στην εκπλήρωση υποχρέωσης.

Αυτοσύμβαση που δεν έχει περιβληθεί τον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου είναι άκυρη". Με την διάταξη αυτή, στον απαγορευτικό κανόνα της οποίας εμπίπτει -κατ' αρχήν- κάθε σύμβαση την οποία καταρτίζει ο άμεσος αντιπρόσωπος (εκούσιος ή νόμιμος) είτε με τον εαυτό του ατομικώς είτε υπό την ιδιότητά του ως αντιπροσωπεύοντος συγχρόνως και άλλο πρόσωπο, απαγορεύεται καταρχήν η αυτοσύμβαση, η οποία αντιμετωπίζεται με δυσπιστία, διότι ενέχει κίνδυνο στα συμφέροντα του αντιπροσωπευομένου, τα οποία ενδέχεται να συγκρούονται με εκείνα του αντιπροσώπου και επιτρέπεται κατ' εξαίρεση στις δυο ρητώς προαναφερθείσες περιπτώσεις (ΟλΑΠ 12/2006, ΑΠ 58/2007), ήτοι:

α) αν αυτή επιτράπηκε προς τον αντιπροσωπευόμενο, οπότε στην περίπτωση αυτή η άδεια παρέχεται, όπως και η πληρεξουσιότητα, δια μονομερούς δηλώσεως του αντιπροσωπευομένου προς τον αντιπρόσωπο, είτε ρητώς είτε σιωπηρώς, επιφυλασσομένης της διατάξεως του άρθρου 217 παρ. 2 του ΑΚ και β) αν αυτή συνίσταται αποκλειστικώς στην εκπλήρωση υποχρεώσεως είτε του αντιπροσώπου προς τον αντιπροσωπευόμενο, είτε αντιστρόφως.

Η απαγόρευση προϋποθέτει πάντως, κατά τη σαφή διατύπωση της ίδιας διατάξεως, δυο μέρη που συμβάλλονται ή δικαιοπρακτούν τα οποία συμπίπτουν στο ίδιο πρόσωπο που εμφανίζεται έτσι με διπλή ιδιότητα. Η σύναψη μιας αυτοδικαιοπραξίας, κατά παράβαση της διατάξεως του άρθρου 235 του ΑΚ, έχει ως συνέπεια την σχετική ακυρότητα της επιχειρηθείσας αυτοδικαιοπραξίας, η οποία προτείνεται από τον αντιπροσωπεύομενο προς απαλλαγή του, για το λόγο ότι η απαγόρευση της πιο πάνω διατάξεως έχει τεθεί μόνο προς το συμφέρον του (ΑΠ1689/2001, πρβλ και ΑΠ 96/2007 και ΑΠ 574/2001).

Τέλος, κατά την διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 20 του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα, που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Κατά την αληθή έννοια της άνω διατάξεως, παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου, που ιδρύει τον συγκεκριμένο λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν το δικαστήριο της ουσίας υπέπεσε ως προς το αποδεικτικό -κατά την έννοια των άρθρων 339 και 432 επ.

του ΚΠολΔ- έγγραφο σε διαγνωστικό λάθος αναγόμενο στην ανάγνωση του εγγράφου (σφάλμα αναγνώσεως) με την παραδοχή ότι αυτό περιέχει περιστατικά προδήλως διαφορετικά από εκείνα, που πράγματι περιλαμβάνει και στην συνέχεια, λόγω ακριβώς της παραμορφώσεως αυτής, καταλήγει σε αποδεικτικό πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα αναφορικά με πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΟλΑΠ 1/1999), στηρίζοντας την κρίση του επί του ουσιώδους ισχυρισμού προς απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο αποκλειστικώς (ΑΠ 1435/2018) ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο που κατά τον τρόπο αυτό παραμορφώθηκε κατά το περιεχόμενό του (ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 464/2019, ΑΠ 763/2018).

Παραμόρφωση εγγράφου συνιστά, πάντως, και η παράλειψη του δικαστηρίου να αναγνώσει μέρος του εγγράφου, όταν το μέρος αυτό είναι κρίσιμο για την ουσία της υποθέσεως (ΑΠ 1195/2018, ΑΠ 922/2018, ΑΠ 1276/2017, ΑΠ 1219/2014, ΑΠ 355/2012, ΑΠ 1440/2002). Για να είναι ορισμένος και συνεπώς παραδεκτός ο άνω λόγος αναιρέσεως πρέπει να αναγράφονται στο αναιρετήριο:

α) το έγγραφο που παραμορφώθηκε, κατά τρόπο που να προκύπτει η ταυτότητά του, β) το αληθινό περιεχόμενο του εγγράφου (και μάλιστα κατά λέξη παρατιθέμενο), γ) το διαφορετικό περιεχόμενο που το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι έχει το έγγραφο αυτό, ούτως ώστε από την σύγκριση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, με εκείνο που φέρεται να δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση να υφίσταται η δυνατότητα κρίσεως από τον Άρειο Πάγο περί της υπάρξεως διαγνωστικού σφάλματος κατά την ανάγνωση του εγγράφου, δ) ο ουσιώδης πραγματικός ισχυρισμός για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο, ε) η επιρροή που είχε η λανθασμένη ανάγνωση του εγγράφου στο διατακτικό της αποφάσεως, δηλαδή το επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα αποδεικτικό πόρισμα, στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο εξαιτίας της παραμορφώσεως του εγγράφου (ΑΠ 922/2018, ΑΠ 194/2005), στ) να εκτίθεται (ή να προκύπτει) ότι πρόκειται για έγγραφο από εκείνα, τα οποία προβλέπονται στα άρθρα 339 ή 432 και επ.

του ΚΠολΔ (ΑΠ 1573/2006) και, επιπλέον, ότι το έγγραφο αυτό προσκομίσθηκε με επίκληση (ΑΠ 1875/2006), ήτοι ότι προσκομίσθηκε κατά νόμιμο τρόπο στο δικαστήριο της ουσίας (ΑΠ 1311/2018, ΑΠ 333/2011). Παραλλήλως, ο αναιρεσείων έχει την υποχρέωση να προσκομίσει το έγγραφο, το οποίο κατά τους ισχυρισμούς του, φέρεται ότι παραμορφώθηκε, προκειμένου να εκτιμηθεί, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, το αληθές περιεχόμενό του, για την διαπίστωση της βασιμότητας του άνω λόγου αναιρέσεως, άλλως, ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος ως αναπόδεικτος (ΑΠ 1167/2019, ΑΠ 1414/2010).

4.- Με το δεύτερο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως η αναιρεσείουσα ομόρρυθμη εταιρεία, επικαλούμενη τις παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως κατά τις οποίες για την σύναψη συμφωνιών και συμβάσεων που υπερέβαιναν το ποσό των 10.000 ευρώ από τον διαχειριστή της Χ. Ρ. απαιτούνταν, σύμφωνα με ρητό όρο (7) του καταστατικού της, προηγούμενη απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως της εταιρείας "ΗΛΙΟΖΕΥΞΗ ΑΕ", η οποία αποτελούσε την βασική εταίρο της με ποσοστό 98% των εταιρικών μεριδίων, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την εκ του αριθμού 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, αναιρετική πλημμέλεια με την ειδικότερη αιτίαση ότι το Εφετείο, με το να μην αναγνώσει κρίσιμη για την ουσία της υποθέσεως περικοπή του άρθρου 7 του καταστατικού της, με το αναφερόμενο περιεχόμενο, το οποίο νομίμως είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει στα δικαστήρια ουσίας, παραμόρφωσε αρνητικώς, με την παράλειψη αναγνώσεως της περικοπής αυτής, το περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου αναφορικά με συγκεκριμένες περιοριστικώς απαριθμούμενες και δεσμευτικές για την εκπροσώπησή της πράξεις και ενέργειες του διαχειριστή Χ.

Ρ. και την παροχή άδειας προς αυτόν να προβεί στην ένδικη αυτοσύμβαση και έτσι κατέληξε με την προσβαλλόμενη απόφασή του, εξαιτίας ακριβώς της παραλείψεως αυτής, στο εσφαλμένο αποδεικτικό πόρισμα ότι δεν αποδείχθηκε ο ουσιώδης ισχυρισμός της, ως εναγομένης-εκκαλούσας, ότι σύμφωνα με ρητό όρο του καταστατικού της ο διαχειριστής Χ.

Ρ. είχε τη δυνατότητα συνάψεως συμφωνιών και συμβάσεων μόνο μέχρι του ποσού των 10.000 ευρώ και αδυνατούσε να πραγματοποιήσει διαχειριστικές πράξεις που υπερβαίνουν το ποσό αυτό, ενώ για τις συμβάσεις που υπερέβαιναν το ποσό αυτό απαιτούνταν απαραιτήτως προηγούμενη σύμφωνη απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως των εταίρων της, ενώ αν το Εφετείο είχε αναγνώσει στο σύνολό του το ως άνω κρίσιμο άρθρο του καταστατικού της, ήτοι ολόκληρο το άρθρο 7 και όχι μόνο την παράγραφο 1 αυτού, θα είχε κρίνει ότι ο ως άνω ρητός όρος του καταστατικού καθιστούσε περιορισμένες τις εξουσίες αντιπροσωπεύσεως του διαχειριστή, σύμφωνα με τα άρθρα 68 και 235 του ΑΚ και συνακολούθως θα είχε δεχθεί τον αντίστοιχο ουσιώδη ισχυρισμό της περί μη παροχής αδείας και σχετικής εξουσίας σε αυτόν για την κατάρτιση της ένδικης αυτοσύμβασης κάνοντας δεκτή την έφεσή της.

Ειδικότερα, η αναιρεσείουσα θεωρεί ότι από το άρθρο 7 του καταστατικού της δεν αναγνώσθηκε πράγματι από το Εφετείο η περικοπή που περιλαμβάνεται στην παράγραφο 2 αυτού, ήτοι: "Η παραπάνω απαρίθμηση των εξουσιών του διαχειριστή είναι περιοριστική. -Οτιδήποτε άλλο θα απαιτείται θα πράττεται μόνο μετά από απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως των Εταίρων της ομόρρυθμης εταιρείας, που θα λαμβάνεται με πλειοψηφία".

5.- Από την παραδεκτή, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο, σχετικώς με την κατ' ουσίαν έρευνα της βασιμότητας της ένδικης αγωγής της αναιρεσίβλητης, διαβεβαιώνοντας ότι έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, που νομίμως μετ' επικλήσεως προσκόμισαν ενώπιόν του οι διάδικοι, δέχτηκε, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα: "Η ενάγουσα και ήδη εφεσίβλητη εταιρεία έχει ως αντικείμενο δραστηριότητας, μεταξύ άλλων, τη μελέτη, επίβλεψη, κατασκευή και συντήρηση ενεργειακών πάρκων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και τη σύνταξη τοπογραφικών διαγραμμάτων και εκπόνηση ενεργειακών και περιβαλλοντικών μελετών, με έδρα τη ΒΙ.ΠΕ Κομοτηνής.

Διαχειριστής και νόμιμος εκπρόσωπος της ενάγουσας, το έτος 2007, ήταν ο Χ. Ρ. Κατά την ανωτέρω χρονολογία, ο αλλοδαπός υπήκοος και κάτοικος ... I. O. αποφάσισε να επενδύσει στην Ελλάδα, στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω φωτοβολταικών συστημάτων. Για το σκοπό αυτό ήρθε σε επαφή με τον Χ. Ρ., νόμιμο εκπρόσωπο, κατά τα προαναφερόμενα, της ενάγουσας.

Οι ανωτέρω κατήρτισαν τις από 5-9-2007, 16- 10-2007 και 31-7-2007 συμβάσεις ανάπτυξης και αγοράς εταιρικών μεριδίων για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα, δυνάμει των οποίων ο I. O. ανέθεσε στο Χ. Ρ., τη διαδικασία έκδοσης αδειών παραγωγής (εξαιρέσεων) για 160, πλέον ή έλαττον, συνολικά, φωτοβολταϊκών έργων, ισχύος 100 ΚW, στα νησιά που δεν είναι συνδεδεμένα με το κεντρικό δίκτυο διανομής στην Ελλάδα καθώς και στην Κοζάνη και Καστοριά.

Για την υλοποίηση του όλου έργου συμφωνήθηκε περαιτέρω, όπως ιδρυθούν, με δαπάνες του I. O. και υπό την επίβλεψη του Χ. Ρ., επτά (7) προσωπικές εταιρείες ειδικού σκοπού, μεταξύ των οποίων και η εναγομένη ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "... & ΣΙΑ ΟΕ", της οποίας διαχειριστής και νόμιμος εκπρόσωπος ορίσθηκε, ο Χ.

Ρ.

Επ' ονόματι των παραπάνω εταιρειών ειδικού σκοπού, υπεβλήθησαν αιτήσεις για συγκεκριμένες άδειες παραγωγής (εξαιρέσεις) στα νησιά Κρήτη, Ρόδο, Κάρπαθο, Κω, Σάμο, Μυτιλήνη, Χίο καθώς και στην Καστοριά και Κοζάνη (το έργο Ήφαιστος), για λογαριασμό ουσιαστικά του I. O. Η αμοιβή του εργολάβου για κάθε άδεια παραγωγής (εξαίρεση), η οποία θα παραδίδεται πλήρως υλοποιημένη, ορίσθηκε, στο ποσό των 27.000 ευρώ.

Περαιτέρω, συμφωνήθηκε ότι σταδιακά και υπό τον όρο πλήρους καταβολής του εργολαβικού ανταλλάγματος, οι εταιρείες αυτές θα μεταβιβάζονταν στον I. O. και συγκεκριμένα στις συσταθείσες από αυτόν ακολούθως, επτά (7) ανώνυμες εταιρείες. Επίσης, με το από 24-2-2011 συμφωνητικό (τροποποίηση των αρχικών συμβάσεων) προβλέφθηκε ότι οι συσταθείσες επτά (7) ανώνυμες εταιρίες, θα έχουν τους ίδιους μετόχους με τους εταίρους των προσωπικών εταιρειών, με το ίδιο ποσοστό συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο, θα φέρουν τον ίδιο διακριτικό τίτλο και θα έχουν Δ.Σ.

και έδρα της απόλυτης επιλογής του I. O., ενώ επιπλέον συμφωνήθηκε ότι προς εξασφάλιση του τελευταίου, ο οποίος ήταν ο χρηματοδότης, θα συσταθεί ενέχυρο στο 100% των μετοχών τους, το οποίο του παραχωρεί δικαίωμα συμμετοχής αποκλειστικά και μόνο αυτού, στις γενικές συνελεύσεις των εν λόγω εταιρειών. Μία από τις επτά ανώνυμες εταιρείες που ιδρύθηκαν για τον ανωτέρω σκοπό, ήταν η εταιρεία "ΗΛΙΟΖΕΥΞΗ Α.Ε.", η οποία, δυνάμει του από 17-2-2011 ιδιωτικού συμφωνητικού, απέκτησε ποσοστό μερίδας συμμετοχής 98 % της εναγομένης εταιρίας, ενώ ο Χ.

Ρ. εξακολουθούσε να μετέχει σε αυτήν με ποσοστό 1% και με ποσοστό 1 % συμμετείχε η θυγατέρα του Β. Ρ. Στο πλαίσιο της ως άνω ευρύτερης συμφωνίας υλοποίησης του έργου κατασκευής φωτοβολταϊκών πάρκων, την 5-3-2012, υπογράφηκε μεταξύ των διαδίκων εταιρειών και δη της εναγόμενης ως κυρίας του έργου και της ενάγουσας ως εργολάβου, οι οποίες αμφότερες εκπροσωπούνταν κατά το χρόνο εκείνο από το Χ.

Ρ., ιδιωτικό συμφωνητικό- σύμβαση έργου, με αντικείμενο την κατάσταση μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα, δυνάμει της οποίας η εναγόμενη ανέθεσε στην ενάγουσα, τις εργασίες εγκατάστασης και κατασκευής ενός φωτοβολταϊκού σταθμού στην τοποθεσία Βαθύ Δ.Δ. Χαμεζίου Δήμου Σητείας Ν.

Λασιθίου Κρήτης, έκτασης 4.053,02 τ.μ.. Ειδικότερα συμφωνήθηκε η ενάγουσα να εκτελέσει τις εργασίες που αναλυτικά κατά ποσότητα αναφέρονται στο συνημμένο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α της επίμαχης σύμβασης και δη: 1) περίφραξη οικοπέδου συνολικού κόστους 4.305 ευρώ, 2) χωματουργικές εργασίες συνολικού κόστους 3.075 ευρώ, 3) επιλογή καλωδίων και λοιπός ηλεκτρολογικός εξοπλισμός συνολικού κόστους 14.145 ευρώ, 4) επιλογή πινάκων (1 κεντρικός πίνακας και 6 υποπίνακες) συνολικού κόστους 8.610 ευρώ, 5) εγκατάσταση 3 βάσεων ηλιοστατών (trackers T150 Mechatron) συνολικού κόστους 7.995 ευρώ, 6) ηλεκτρολογικές εργασίες, εργασίες εγκατάστασης-γείωση συνολικού κόστους 2.460 ευρώ, 7) σύνδεση Ιηternet δίκτυο παρακολούθησης έργου συνολικού κόστους 4.305 ευρώ, 8) Security (συναγερμός-κάμερες ασφαλείας) συνολικού κόστους 3.075 ευρώ.

Το συνολικό κόστος εργασιών ορίσθηκε στο ποσό των 47.970 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ ποσοστού 23%, ήτοι 8.970 ευρώ (23%). Στις συμφωνηθείσες τιμές του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ Α περιέχονταν και οι κάθε είδους δαπάνες για την προμήθεια όλων των απαραίτητων υλικών, μικροϋλικών και αναλώσιμων για την εκτέλεση των ανωτέρω εργασιών.

Ως χρόνος παράδοσης του έργου συμφωνήθηκε προθεσμία 120 ημερολογιακών ημερών από την ημερομηνία έναρξης των εργασιών. Ακόμη συμφωνήθηκε ότι με την άρτια και εμπρόθεσμη περάτωση των εργασιών και την οριστική παραλαβή από τον κύριο του έργου, της εγκατάστασης του φωτοβολταϊκού σταθμού, θα γίνει η εξόφληση όλων των εργασιών, το αργότερο μέχρι την παρέλευση ενός μηνός από την τελική τιμολόγηση (δήλη μέρα καταβολής).

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η ενάγουσα προέβη προσηκόντως στην εκτέλεση των παραπάνω εργασιών και παρέδωσε το έργο αποπερατωμένο, εκδίδοντας σχετικά: α) το με αριθμό 18/30-3-2012 δελτίο αποστολής-τιμολόγιο που αφορούσε : 1) περίφραξη (1) αξίας 3.500 ευρώ, 2) χωματουργικά (1 M3) αξίας 2.500 ευρώ, 3) καλώδια και ηλεκτρολογικό εξοπλισμό (1) αξίας 11.500 ευρώ, 4) ηλεκτρολογικούς πίνακες (7) αξίας 7.000 ευρώ, 5) εγκαταστάσεις βάσεων trackers(3) αξίας 6.500 ευρώ, 6) συνδέσεις Internet, δίκτυα (1) αξίας 3.500 ευρώ και 7) συναγερμός-κάμερες αξίας 2.500 ευρώ, ήτοι αξίας 37.000 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. 23 %, ήτοι ποσού 8,510 ευρώ και συνολικά 45.510 ευρώ και β) το με αριθμό 12/30-3-2012 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών για τις εργασίες που αφορούσαν το έργο ποσού2.000 ευρώ, πλέον Φ.Π.Α. 23 %, ήτοι ποσού 460 ευρώ και συνολικά 2.460 ευρώ. Παρόλα αυτά η εναγομένη δεν κατέβαλε το ως άνω ποσό στην ενάγουσα. Η εναγομένη διατείνεται ότι το έργο αυτό δεν εκτελέσθηκε, καθόσον η συμφωνία αφορούσε μόνο την αδειοδότηση του έργου και όχι την κατασκευή του και ότι τη σύμβαση αυτή δεν γνώριζε η ίδια και είναι άκυρη, διότι αποτελεί απαγορευμένη αυτοσύμβαση, κατ' άρθρο 235 ΑΚ, καθόσον ο Χ. Ρ. συμβλήθηκε υπό την ιδιότητά του ως νόμιμος εκπρόσωπος αμφοτέρων των εταιρειών, δίχως να έχει καμία προηγούμενη εντολή ή μεταγενέστερη έγκριση από την ίδια.

Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι ο τελευταίος ενήργησε καθ' υπέρβαση της διαχειριστικής και εκπροσωπευτικής του εξουσίας, διότι με ρητό όρο του καταστατικού αδυνατούσε να πραγματοποιήσει διαχειριστικές πράξεις που υπερβαίνουν το ποσό των 10.000 ευρώ, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της Γενικής Συνέλευσης της ανώνυμης εταιρίας "ΗΛΙΟΖΕΥΞΗ ΑΕ" που ήταν ο κύριος μέτοχος της ιδίας. Από το σύνολο του αποδεικτικού υλικού προέκυψε ότι το έργο αυτό εκτελέσθηκε από την ενάγουσα και παραδόθηκε στην εναγομένη. Τούτο προκύπτει ιδίως από το ότι η τελευταία, στις 15.11.2012, κατόπιν απόφασης του Δ.Σ της εταιρίας "ΗΛΙΟΖΕΥΞΗ ΑΕ", η οποία ήταν η διαχειρίστριά της, ενέκρινε την πώληση του έργου. Μέλη του Δ.Σ της διαχειρίστριας της εναγομένης ανώνυμης εταιρείας "ΗΛΙΟΖΕΥΞΗ ΑΕ", όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο από την εκκαλούσα, υπ' αριθμ. ....2011 ΦΕΚ Τεύχος ΑΕ, ήταν ο D. I., Α. Χ. και Ε. Ι., πρόσωπα εμπιστοσύνης του επενδυτή I. O.

Εξάλλου, η ίδια η εκκαλούσα ισχυρίζεται ότι το έργο πωλήθηκε περαιτέρω σε τρίτο από την ενάγουσα, γεγονός που αποδεικνύει ότι το έργο εκτελέσθηκε. Και ναι μεν πράγματι ο Χ. Ρ. διενήργησε απαγορευμένη κατ' αρχήν αυτοσύμβαση, ωστόσο σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στη μείζονα σκέψη, η αυτοσύμβαση είναι κατ' εξαίρεση έγκυρη, όταν παρέχεται άδεια από τον αντιπροσωπευόμενο, έστω και σιωπηρά, όπως συνέβη και στην προκειμένη περίπτωση, όπου η επίδικη σύμβαση υπογράφθηκε στα πλαίσια του ευρύτερου επενδυτικού σχεδίου για την υλοποίηση του οποίου συστήθηκε και η εναγόμενη ως εταιρεία ειδικού σκοπού, προκειμένου να εκδοθεί η άδεια παραγωγής για φωτοβολταικά έργα στο όνομά της και εν συνεχεία να μεταβιβασθεί, κατά τα προαναφερόμενα στον επενδυτή και συγκεκριμένα στην εταιρία "ΗΛΙΟΖΕΥΞΗ ΑΕ". Άλλωστε, όπως προαναφέρθηκε, η εναγομένη ενέκρινε την πώλησή του σε τρίτο.

Συνεπώς, η τελευταία, είχε χορηγήσει την άδεια στον Χ. Ρ. για την κατάρτιση της επίδικης σύμβασης και την ενέκρινε σε κάθε περίπτωση, προκειμένου να επιτευχθεί το όλο έργο και η σχετική σύμβαση καθίσταται έγκυρη στο σύνολό της, έστω και αν δεν τηρήθηκε για αυτή ο συμβολαιογραφικός τύπος, εφόσον η τήρηση τέτοιου τύπου δεν είναι υποχρεωτική για την κατάρτιση της βασικής σύμβασης έργου.

Περαιτέρω από κανένα στοιχείο δεν αποδείχθηκε ο ισχυρισμός της εναγομένης-εκκαλούσας, ότι σύμφωνα με ρητό όρο του καταστατικού της, ο διαχειριστής Χ. Ρ. είχε τη δυνατότητα σύναψης συμφωνιών και συμβάσεων, μόνο μέχρι του ποσού των 10.000 ευρώ, για τις συμβάσεις δε που υπερέβαιναν το ποσό αυτό απαιτούνταν προηγούμενη απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της εταιρείας "ΗΛΙΟΖΕΥΞΗ ΑΕ" που αποτελούσε τη βασική εταίρο της εναγομένης με ποσοστό 98% των εταιρικών μεριδίων.

Και τούτο διότι, ο περιορισμός στην διαχειριστική εξουσία, αφορούσε την ανάληψη χρηματικών ποσών και την έκδοση, αποδοχή και οπισθογράφηση αξιογράφων για λογαριασμό της εταιρίας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον όρο 7.1 του καταστατικού, όπως ίσχυσε με την από 17.2.2011 τροποποίηση, συμφωνήθηκε ότι "...Διαχειριστής και νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας ορίζεται ο Χ.

Ρ., ο οποίος θα εκπροσωπεί την εταιρία, ενώπιον κάθε δημόσιας, δημοτικής ή κοινοτικής αρχής και κάθε άλλου προσώπου φυσικού ή νομικού του δημοσίου ή του ιδιωτικού δικαίου και ενώπιον της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), της ΔΕΣΜΗΕ, της ΔΔνήσων και της ΔΕΗ, θα αναλαμβάνει χρήματα από λογαριασμούς της εταιρίας σε οποιαδήποτε τράπεζα ή άλλο πιστωτικό ίδρυμα μέχρι το ποσό των 10.000 Ευρώ, θα εκδίδει, αποδέχεται, οπισθογραφεί αξιόγραφα (συναλλαγματικές, επιταγές), υπογράφοντας κάτω από την εταιρική επωνυμία, για λογαριασμό της εταιρίας μέχρι το ποσό των 10.000 Ευρώ, θα αναλαμβάνει καταθέσεις από τράπεζες, από φυσικά ή νομικά πρόσωπα μέχρι το ποσό των 10.000 Ευρώ.

Ο διαχειριστής θα είναι γενικά υπεύθυνος για την τήρηση των διατάξεων αναφορικά με το σκοπό της εταιρίας. Ειδικά όμως για την πληρωμή των όρων σύνδεσης των φωτοβολταϊκών έργων που ανήκουν στην εταιρεία ρητά συμφωνείται ότι ο διαχειριστής θα δικαιούται να αναλαμβάνει από και να καταθέτει στους τραπεζικούς λογαριασμούς της εταιρείας οιοδήποτε ποσό ανεξαρτήτως ύψους, αποκλειστικά και μόνο για το σκοπό αυτό".

Συνεπώς, ο καταστατικός περιορισμός αφορούσε μόνο τις ανωτέρω πράξεις διαχείρισης και όχι την κατάρτιση συμβάσεων έργου με τίμημα που υπερέβαινε το ποσό των 10.000 ευρώ, όπως εν προκειμένω......

Συνεπώς, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που με την εκκαλουμένη απόφαση, με αιτιολογία που συμπληρώνεται εν μέρει από την παρούσα, έκρινε ότι η επίδικη σύμβαση έργου είναι έγκυρη, ορθώς εκτίμησε τις αποδείξεις, παρά τα όσα περί του αντιθέτου ισχυρίζεται η εκκαλούσα με το σχετικό λόγο εφέσεώς της, καθ' όλα τα σημεία του. Συνακόλουθα, εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος εφέσεως προς έρευνα, θα πρέπει η υπό κρίση έφεση ν' απορριφθεί στο σύνολό της ως αβάσιμη στην ουσία της". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση της αναιρεσείουσας, επικυρώνοντας έτσι την ομοίως κρίνασα απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.

6.- Από τις ως άνω ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο, για την διαμόρφωση του αποδεικτικού πορίσματός του ότι η αναιρεσείουσα, ως αντιπροσωπευόμενη, είχε χορηγήσει βάσει του καταστατικού της την άδεια στον διαχειριστή της Χ. Ρ. να προβεί στην ένδικη αυτοσύμβαση και την ενέκρινε σε κάθε περίπτωση ώστε αυτή να καθίσταται έγκυρη στο σύνολό της, έλαβε προεχόντως υπόψη το άρθρο 7 παρ. 1 του εν λόγω καταστατικού, όπως ίσχυσε με την από 17.02.2011 τροποποίηση, που επέτρεπε στο διαχειριστή την διενέργεια συγκεκριμένων πράξεων και μάλιστα οριοθετώντας την ανάγνωση του άρθρου αυτού μόνο στον ποσοτικό περιορισμό των 10.000 ευρώ επί αναλήψεως χρημάτων και επί εκδόσεως αξιογράφων από τον διαχειριστή της, δεχόμενο ότι ο καταστατικός περιορισμός στην διαχειριστική εξουσία αφορούσε στην ανάληψη χρηματικών ποσών και στην έκδοση, αποδοχή και οπισθογράφηση αξιογράφων για λογαριασμό της αναιρεσείουσας μέχρι του άνω ποσού και μόνο και όχι στην κατάρτιση συμβάσεων έργου με τίμημα που υπερέβαινε το ποσό των 10.000 ευρώ, όπως εν προκειμένω.

Παρέλειψε, όμως, το Εφετείο, όπως αληθώς ισχυρίζεται η αναιρεσείουσα, να αναγνώσει από αυτό, δηλαδή να δεχθεί ότι στην παράγραφο 2 του άρθρου 7 του καταστατικού της περιέχονται και άλλα στοιχεία, τα οποία, σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, ήταν κρίσιμα για την ουσία της υποθέσεως, ήτοι, ότι από την παράγραφο 2 του άρθρου 7 του καταστατικού της αναιρεσείουσας, το οποίο νομίμως προσκομίζει η τελευταία, προκύπτει η επικαλούμενη από την ίδια περιοριστική, κατά την παράγραφο 1, απαρίθμηση των εξουσιών του διαχειριστή και, κυρίως, ότι "για οτιδήποτε άλλο θα απαιτείται θα πράττεται μόνο μετά από απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως των Εταίρων της ομόρρυθμης εταιρείας, που θα λαμβάνεται με πλειοψηφία".

Εξαιτίας αυτής της παραλείψεως αναγνώσεως της παραγράφου 2 του άρθρου του καταστατικού της αναιρεσείουσας, το Εφετείο (το οποίο μάλιστα στις σχετικές περικοπές της προσβαλλομένης δεν αναφέρεται στην αναιρεσείουσα η οποία είναι ομόρρυθμη εταιρεία φέρουσα τον διακριτικό τίτλο "ΗΛΙΟΖΕΥΣΞΗ ΟΕ" αλλά στην εταιρεία "ΗΛΙΟΖΕΥΣΗ ΑΕ"), οδηγήθηκε στην κρίση ότι για την κατάρτιση της ένδικης συμβάσεως απαιτούνταν απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως της εταιρείας με την επωνυμία "ΗΛΙΟΖΕΥΣΗ ΑΕ", η οποία (από τις 14.11.2012 και μετά) ήταν η διαχειρίστρια της αναιρεσείουσας, ως η τελευταία να ήταν η αντιπροσωπευόμενη στην ένδικη αυτοσύμβαση και όχι κατά το ορθόν η ίδια η αναιρεσείουσα. Ήτοι, κατέληξε σε επιζήμιο για την αναιρεσείουσα αποδεικτικό πόρισμα, δοθέντος ότι, κατά την παράγραφο 2 του άρθρου 7 του καταστατικού της αναιρεσείουσας για την κατάρτιση (αλλά και την έγκριση) οποιασδήποτε συμβάσεως ή άλλης διαχειριστικής πράξεως πέρα του ποσού των 10.000 ευρώ άρα και της ένδικης αυτοσύμβασης απαιτούνταν απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως των εταίρων της ιδίας της αναιρεσείουσας που ήταν η αντιπροσωπευόμενη σε αυτήν και όχι της εταιρείας με την επωνυμία "ΗΛΙΟΖΕΥΣΗ ΑΕ", που ήταν η διαχειρίστριά της.

Κατ' αυτόν τον τρόπο το Εφετείο παραμόρφωσε, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμός 20 του ΚΠολΔ, το περιεχόμενο του ως άνω αποδεικτικού εγγράφου, ήτοι του άρθρου 7 του καταστατικού της αναιρεσείουσας, επί του οποίου προεχόντως στηρίχθηκε για τον σχηματισμό της κρίσεώς του, αγνοώντας την παράγραφο 2 αυτού, όπως αναφέρθηκε ήδη. Εκ τούτου υπέπεσε στην εκ του αριθμού 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ αποδιδόμενη αναιρετική πλημμέλεια και, συνεπώς, ο συναφής δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι βάσιμος.

5.- Μετά ταύτα, χωρίς να ερευνηθούν οι λοιποί λόγοι αναιρέσεως εκ του αριθμού 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, η έρευνα των οποίων καθίσταται αλυσιτελής (παρέλκει) διότι καλύπτονται από την αναιρετική εμβέλεια στο σύνολο της προσβαλλομένης με την αναίρεση αποφάσεως του ως άνω δευτέρου λόγου, που κρίθηκε βάσιμος, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που την εξέδωσε, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλον δικαστή εκτός εκείνου που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στην αναιρεσείουσα του παραβόλου που αυτή κατέθεσε για την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη, λόγω της ήττας της, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, η οποία κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο περί τούτου αίτημά της που περιέχεται στο αναιρετήριο (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμόν 212/2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλον Δικαστή, πλην εκείνου που εξέδωσε την αναιρεθείσα απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου, το οποίο κατέθεσε η αναιρεσείουσα για την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως, σε αυτήν.

Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Μαρτίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης αποχωρήσασας ο αρχαιότερος της σύνθεσης Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Νοεμβρίου 2025.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ