1971/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1971 / 2008 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1971/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αναστάσιου Κανελλόπουλου και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείουσας: Χ, Εισαγγελέως Εφετών Αθηνών.

Της αναιρεσιβλήτου: Ψ1, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σταύρο Γκούμα και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28/11/2005 αίτηση της ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 2/3/2006 πρόσθετη παρέμβαση προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2428/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και οι 3307/2007 μη οριστική και 6518/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα Εισαγγελέας με την από 22/11/2007 αίτησή της, κοινοποιουμένης : 1) Στον Εισαγγελέα Αρείου Πάγου, 2) Στον Ψ2. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελευθέριος Μάλλιος, ανέγνωσε την από 10/11/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη ως αβασίμων των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της από 22/11/2007 αιτήσεως για αναίρεση της 6518/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών .

Ο Εισαγγελέας, αφού έλαβε τον λόγο από τον Πρόεδρο, πρότεινε να γίνει δεκτή η προκειμένη αίτηση αναίρεσης.

Κατόπιν αυτών, ο Πρόεδρος έδωσε εκ νέου τον λόγο στον προαναφερόμενο πληρεξούσιο της αναιρεσιβλήτου, ο οποίος αναφέρθηκε σε όσα προηγουμένως είχε αναπτύξει.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθ. 7 ΚΠολΔ "αναίρεση επιτρέπεται (και) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας". Το άρθρο 93 παρ. 2 του Συντάγματος ορίζει ότι οι συνεδριάσεις κάθε δικαστηρίου είναι δημόσιες, εκτός αν το δικαστήριο κρίνει με απόφασή του ότι η δημοσιότητα πρόκειται να είναι επιβλαβής για τα χρηστά ήθη ή ότι συντρέχουν ειδικοί λόγοι προστασίας της ιδιωτικής ή οικογενειακής ζωής των διαδίκων.

Περαιτέρω το άρθρο 114 ΚΠολΔ ορίζει ότι "αν η διεξαγωγή της συζήτησης θα μπορούσε να είναι επιβλαβής για τα χρηστά ήθη ή τη δημόσια τάξη, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει και αυτεπαγγέλτως τη διεξαγωγή της συζήτησης ή ενός μέρους της κεκλεισμένων των θυρών ...". Από το συνδυασμό των διατάξεων τούτων προκύπτει ότι ο εξεταζόμενος λόγος αναιρέσεως ιδρύεται, όταν παρανόμως, χωρίς δηλαδή τη συνδρομή των προϋποθέσεων του Συντάγματος και του νόμου αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Λόγος αναιρέσεως από τη διάταξη αυτή δεν ιδρύεται στην περίπτωση κατά την οποία, παρά την υποχρέωση από το νόμο (άρθρα 114, 802 παρ. 3 ΚΠολΔ) το δικαστήριο δεν απέκλεισε τη δημοσιότητα της συνεδριάσεως, διότι μόνο η έλλειψη της δημοσιότητας όχι δε και η μη τήρηση της μυστικότητας αναγράφεται μεταξύ των λόγων αναιρέσεως.

Αυτό όμως δεν αποκλείει η απόφαση που δεν απέκλεισε τη δημοσιότητα της συνεδριάσεως να είναι αναιρετέα επί τη βάσει του λόγου από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ, κατά την οποία λόγος αναιρέσεως ιδρύεται (και) αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, δεν κήρυξε ακυρότητα ή απαράδεκτο. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση που το δικαστήριο συνεδρίασε δημόσια, ενώ όφειλε, κατά νόμο, χωρίς να έχει διακριτική ευχέρεια σχετικώς, να δικάσει κεκλεισμένων των θυρών, οπότε υπήρχε παραβίαση κανόνα δημοσίας τάξεως, η οποία συνεπάγεται δικονομική ακυρότητα κατά το άρθρο 159 ΚΠολΔ, που στηρίζει τον άνω αναφερόμενο αναιρετικό λόγο.

Περίπτωση υποχρεωτικής από το νόμο διεξαγωγής της συζήτησης κεκλεισμένων των θυρών αποτελεί η διάταξη του άρθρου 802 παρ. 3 ΚΠολΔ σύμφωνα με την οποία "η διεξαγωγή ολόκληρης της συζήτησης ... (σε δίκες για την υποβολή ενός προσώπου σε δικαστική συμπαράσταση) γίνεται "κεκλεισμένων των θυρών'', με εφαρμογή κατά τα λοιπά του άρθρου 114 (ΚΠολΔ)".

Η διάταξη αυτή που αποτελεί το νέο άρθρο 802 ΚΠολΔ, (μετά την κατάργηση του αντίστοιχου προϊσχύσαντος με το άρθρο 44 του ν. 2447/1996) και με την οποία κάμπτεται η άνω αναφερόμενη θεμελιώδης αρχή της δημοσιότητας των συνεδριάσεων των δικαστηρίων (άρθρ. 93 παρ. 2 του Συντάγματος) και καθιερώνεται η διεξαγωγή ολόκληρης της συζήτησης "κεκλεισμένων των θυρών" θεσπίσθηκε χάριν της διασφάλισης και προστασίας του προσώπου του πάσχοντος (βλ.

και άρθρ. 95 παρ. 6 του ν. 2071/1992 σχετικά με τη δίκη που αφορά την υποβολή προσώπου σε ακούσια νοσηλεία, όπου καθιερώνεται η "κεκλεισμένων των θυρών" συνεδρίαση του δικαστηρίου "ώστε να προστατεύεται η ιδιωτική ζωή του ασθενούς". Η παραβίαση συνεπώς της διατάξεως αυτής δημιουργεί ακυρότητα και θεμελιώνει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αριθ. 14 λόγο αναιρέσεως (ΑΠ 1518/2007).

Επομένως, το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως από αυτήν προκύπτει, δεν διέταξε την κεκλεισμένων των θυρών διεξαγωγή της συζητήσεως της κρινόμενης υπόθεσης, που αφορά την υποβολή σε δικαστική συμπαράσταση του φυσικού τέκνου της αναιρεσίβλητης Ψ2, αλλά η σχετική δίκη διεξήχθη "δημόσια στο ακροατήριό του", υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ.

Γι' αυτό και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι η ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου συζήτηση της υποθέσεως εχώρησε απαράδεκτος "δημόσια συνεδρίαση", ενώ έπρεπε να διεξαχθεί "κεκλεισμένων των θυρών" και έτσι ιδρύεται, ο ως άνω αναφερόμενος αναιρετικός λόγος, είναι βάσιμος και πρέπει, κατά παραδοχή του, να γίνει δεκτή η αίτηση, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6518/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Και

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Δεκεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Δεκεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ