Supreme Court dismisses appeal for inadmissibility due to vague grounds failing to specify violated legal provisions and facts.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellant's request to appeal the Third Instance Court's final decision regarding property ownership and social benefits. The appellant argued that the lower court erred in evaluating facts and ignored specific claims, but the Court found all grounds inadmissible because they lacked the required clarity and specificity. The decision held that vague references to legal errors without pinpointing exact violated provisions or factual premises do not constitute a valid appeal.
Legislator headnote
AI generatedArticles 559, 577 of the Code of Civil Procedure; An appeal ground must be specific, citing the exact legal provision violated and the specific factual premises relied upon, rather than remaining vague or referring generally to the lower court's evaluation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1969 / 2025 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1969/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα-Εισηγήτρια, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευαγγελία Στεργίου, Ευγενία Μπιτσακάκη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 4 Δεκεμβρίου 2024, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Ι. Λ. του Δ. και της Α., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ευφροσύνη Λαμπρινούδη, και κατέθεσε προτάσεις.
Του αναιρεσιβλήτου: Β. Λ. του Δ. και της Α., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Πολυτίμη Μπεγέτη, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-3-2017 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 39/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 38/2022 του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 27-12-2022 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την κρινόμενη από 27-12-2022 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η εκδοθείσα αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία 38/2022 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας. Το ως άνω Δικαστήριο, κατά παραδοχή κατ' ουσίαν της από 08-05-2019 έφεσης του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος κατά της 39/2019 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, το οποίο θεώρησε ως μη ασκηθείσα την από 01-03-2017 αγωγή, εξαφάνισε την πρωτόδικη αυτή απόφαση και απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την αγωγή.
Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα κατά τις διατάξεις των άρθρων 495 παρ. 1 και 4 και 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ. Επομένως αυτή είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρα 571 και 577 Κ.Πολ.Δικ.). Από τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθ. 4, 566 παρ. 1 και 577 παρ. 3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι στο έγγραφο της αναίρεσης πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας, ώστε να είναι δυνατόν να διαπιστωθεί, αν και ποιο λόγο αναίρεσης από τους περιοριστικώς αναφερομένους στο άρθρο 559 ΚΠολΔ θεμελιώνει η προβαλλόμενη αιτίαση.
Η αοριστία του λόγου δεν μπορεί να συμπληρωθεί με παραπομπή σε άλλα προσκομιζόμενα διαδικαστικά ή αποδεικτικά έγγραφα, ούτε με παραπομπή (ή προσφυγή αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο) στην ίδια την αναιρεσιβαλλόμενη. Γενικά, για να είναι ορισμένος ένας λόγος αναίρεσης δεν αρκεί η απλή μνεία του αριθμού του άρθρου 559 ΚΠολΔ, που προβλέπει το σχετικό λόγο, ούτε η επανάληψη του κειμένου της σχετικής διάταξης, χωρίς να προσδιορίζονται τα αναγκαία στοιχεία, που σύμφωνα με αυτήν απαιτούνται για να στοιχειοθετηθεί ο συγκεκριμένος λόγος αναίρεσης.
Ειδικότερα: 1) ως προς τον προβλεπόμενο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης, πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο: ο κανόνας δικαίου που παραβιάσθηκε και μάλιστα ενάριθμα, το συγκεκριμένο ερμηνευτικό ή υπαγωγικό σφάλμα στο οποίο κατά την άποψη του αναιρεσείοντος υπέπεσε το δικαστήριο της ουσίας, η επίδραση του σφάλματος στο διατακτικό της απόφασης και, αν η αγωγή κρίθηκε κατ' ουσίαν, με πληρότητα οι παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, 2) ως προς τον προβλεπόμενο από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο ο αυτοτελής ισχυρισμός, ήτοι τα συγκροτούντα αυτόν πραγματικά περιστατικά, όπως προβλήθηκαν στο δικαστήριο της ουσίας και να καθορίζεται ο νόμιμος τρόπος προβολής του στο πρωτοβάθμιο και της επαναφοράς του στο δευτεροβάθμιο, όταν η υπόθεση διήλθε και τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, ενώ και στις δύο περιπτώσεις (της παρά το νόμο λήψης ή μη λήψης υπόψη) πρέπει να αναφέρεται ποια ουσιώδη επίδραση ασκούσε ο ισχυρισμός στην έκβαση της δίκης (Ολ.Α.Π.25/2003), 3) ως προς τον προβλεπόμενο από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο ποια πράγματα δέχθηκε το δικαστήριο ως αληθινά καθώς και ότι τα δέχθηκε χωρίς να αναφέρει στην απόφασή του καθόλου αποδεικτικά μέσα, από τα οποία συνήγαγε την απόδειξή τους, 4) ως προς τον προβλεπόμενο από τον αριθμό 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο, πρέπει, πέραν των άλλων, να προσδιορίζονται τα αποδεικτικά μέσα, που παρά το νόμο λήφθηκαν ή δεν λήφθηκαν υπόψη και να καθορίζεται το περιεχόμενό τους και 5) ως προς τον προβλεπόμενο από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο πρέπει, πέραν των άλλων, να αναφέρονται ο κανόνας ή κανόνες ουσιαστικού δικαίου, που παραβιάστηκαν εκ πλαγίου, οι κρίσιμες πραγματικές παραδοχές της προσβαλλόμενης και εξειδίκευση του σφάλματος.
Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 561 παράγραφος 1 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί ή εφόσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις, απορρίπτεται, ως απαράδεκτος, εφόσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (ΟλΑΠ 714/1973, ΑΠ 1020/2019, ΑΠ 255/2018, ΑΠ 86/2018, ΑΠ 432/2016).
Στην προκείμενη περίπτωση με την ένδικη αίτηση αναίρεσης, ο αναιρεσείων μέμφεται την αναιρεσιβαλλομένη, επικαλούμενος, επί λέξει, τα εξής: "... Η αναιρεσιβαλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψιν της πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ενώ παράλληλα, παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά, χωρίς πλήρη απόδειξη και δεν έλαβε υπόψιν του αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκα και προσκόμισα.
Επίσης δεν έχει νομική βάση διότι έχει ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες για θέματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Συγκεκριμένα: το Εφετείο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψιν του την από 23-02-2005 εξώδικη καταγγελία στην οποία ο πατέρας μου ομολογεί ότι μου έδωσε, από όταν παντρεύτηκα, όλη την περιουσία του για να την εκμεταλλεύομαι (δηλαδή όχι μόνο να την καλλιεργώ, όπως κάνει ο επίμορτος αγρολήπτης, μισθωτής) χωρίς να λαμβάνει ενοίκιο.
Δεν λαμβάνει επίσης υπόψιν του και δεν ερμηνεύει ορθά (γεγονός που αποτελεί και αναιρετικό λόγο του άρθρου 559 αριθμ. 1 του ΚΠολΔ) το γεγονός ότι ο πατέρας μου, μου ζητά, με το ανωτέρω εξώδικο από 23-02-2005, να αποχωρήσω από κάποια ακίνητα, ούτε λαμβάνει υπόψιν του το ότι εγώ ακόμη έως σήμερα δηλώνω στο Ε9 μόνο το συγκεκριμένο ακίνητο ως πλήρη κυριότητα σε ποσοστό 100% ενώ τα υπόλοιπα ως πλήρη κυριότητα σε ποσοστό 33% (τα υπόλοιπα 66,6 % ανήκουν στα αδέλφια μου).
Επίσης το δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση σφάλλει διότι εκλαμβάνει ως πλήρη απόδειξη (η οποία απαιτείται στην τακτική διαδικασία) ισχυρισμούς που απλώς είχαν πιθανολογηθεί στα πλαίσια δίκης ασφαλιστικών μέτρων και συνεπώς δέχεται πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς αυτά να έχουν αποδειχθεί πάρα μόνον πιθανολογηθεί.
Δεν είναι δυνατόν το έτος 1980 ή 1982 (που είναι το έτος που παντρεύτηκα) να είχα συμφωνήσει με τον πατέρα μου ότι εγώ α καλλιεργώ ένα χέρσο χωράφι με μόλις δεκαπέντε ρίζες ελιές και θα του δίνω και τριακόσια κιλά λάδι! Οι δεκαπέντε ρίζες ελιές δεν μπορούν να παράξουν τόσο λάδι. Το λάδι που πράγματι έδινα στον πατέρα και στα αδέλφια μου και στο οποίο αναφέρεται η σύζυγός μου κατά την κατάθεσή της προερχόταν από τα υπόλοιπα κτήματα που ήταν ελαιοπερίβολα παραγωγικά.
Το επίδικο χωράφι στη θέση "Καντιάνα" έγινε παραγωγικό μετά από εκτεταμένες φυτεύσεις στις οποίες προέβην σταδιακά δανειζόμενος μάλιστα από την ΑΤΕ, όπως αναλυτικά αναφέρω στην αγωγή μου, η οποία δεν αμφισβητήθηκε. Ούτε ήταν δυνατόν να συμφωνήσω με τον πατέρα μου το έτος 1982 ότι ο πατέρας μου θα λαμβάνει την επιδότηση διότι, τότε δεν υπήρχε καν επιδότηση, όπως ανέφερα και ανωτέρω.
Λεπτομέρειες για την καθιέρωση της επιδότησης αναφέρω στην αγωγή μου που απέδειξα με έγγραφα, των οποίων η γνησιότητα και η ορθότητα δεν αμφισβητήθηκε και ανέλυσα με τις πρωτόδικες προτάσεις μου. Σε αυτές τις τελευταίες αναδεικνύεται το πλήθος των αντιφάσεων του αντιδίκου μου καθώς και το γεγονός ότι το Τριμελές Εφετείο Καλαμάτας, κρίνοντας κατ' ουσίαν εξέδωσε απόφαση η οποία αντιβαίνει στο άρθρο 559 του ΚΠολΔ και ιδίως στους αριθμού 1,8,10,11 και 19 όπως πχ ότι ενώ φέρεται να δηλώνει μισθώματα τα έτη 2004, 2005 (χρήματα ενοικίου δηλαδή) για το επίδικο χωράφι και για άλλα χωράφια εν τούτοις στέλνει εξώδικο στο οποίο αναφέρει ότι μου έχει παραχωρήσει τα επίδικα ακίνητα "χωρίς ενοίκιο" και παράλληλα, στις 12-04-2007 υποβάλλει υπεύθυνη δήλωση ότι το μεταβιβαζόμενο ακίνητο στην "Καντιάνα" του αποφέρει γεωργικό εισόδημα, δηλαδή ότι το καλλιεργεί και εισπράττει εισόδημα από την πώληση των προϊόντων! Για την πληρότητα του παρόντος δικογράφου με τους λόγους αναιρέσεως αναφέρω παρακάτω το πλήρες κείμενο των προτάσεων μου ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, τις οποίες ζητώ να λάβετε υπόψιν σας ως λόγους αναιρέσεως και τις οποίες, το δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση δεν ερμήνευσε και δεν αξιολόγησε ορθά, μη λαμβάνοντας υπόψιν του πράγματα που αναφέρονται σε αυτές και έχουν ουσιώδη επίδραση στη δίκη, ενώ ταυτόχρονα συμπεριέλαβε στην απόφαση αντιφατικές αιτιολογίες, πχ πως είναι δυνατόν να συμφωνήσω το έτος 1980, το οποίο συγχέεται με το έτος 1982 (οπότε και πράγματι έλαβα την πλήρη κυριότητα του επίδικου ακινήτου), ότι ο πατέρας μου θα συνεχίσει να λαμβάνει επιδότηση, αφού τότε δεν ήταν καν γνωστή η έννοια της επιδότησης.
Ειδικότερα οι ανωτέρω αναφερόμενες προτάσεις μου είναι οι εξής:..................................Να γίνει δεκτή η παρούσα αίτησή μου και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη με αριθμό 38/2022 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας....". Κατά τα ανωτέρω, ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλομένη πλημμέλειες από τους αριθμούς, 1, 8, 10, 11 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.
Όλοι, όμως, οι ανωτέρω λόγοι αναίρεσης είναι απαράδεκτοι, λόγω της αοριστίας τους. Ειδικότερα δεν αναφέρονται στο αναιρετήριο ενάριθμα η διάταξη ή διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου, που φέρεται ότι παραβιάστηκαν ευθέως και εκ πλαγίου, ούτε διαλαμβάνονται σ' αυτό οι κρίσιμες ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε το Εφετείο, υπό τα οποία και συντελέστηκε η επικαλούμενη παραβίαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου (αριθμοί 1, 19), δεν παρατίθενται στο αναιρετήριο οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί του αναιρεσείοντος, που κατ' αυτόν, δεν λήφθηκαν υπόψη, όπως αυτοί προτάθηκαν στο δικαστήριο της ουσίας (αριθμός 8), δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ποιος ήταν ο ισχυρισμός, τον οποίον έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, χωρίς απόδειξη και ποια ήταν η ουσιώδης επίδρασή του στο διατακτικό (αριθμός 10), δεν αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα που παρα το νόμο λήφθηκαν ή δεν λήφθηκαν υπόψιν (αριθμός 11).
Σε κάθε περίπτωση, όμως, όλοι οι ανωτέρω αναιρετικοί λόγοι είναι απαράδεκτοι, αφού με το υπόψη αναιρετήριο, υπό το πρόσχημα των επικαλουμένων πλημμελειών, ο αναιρεσείων πλήττει την αναιρετικά ανέλεγκτη ουσιαστική κρίση του Εφετείου, περί την εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων.
Επομένως, αφού δεν υπάρχει, προς έρευνα, άλλος αναιρετικός λόγος, η ένδικη αίτηση, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 38/2022 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας πρέπει να απορριφθεί και να επιβληθούν στον αναιρεσείοντα, λόγω της ήττας του, τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματος, που υπέβαλε αυτός με τις, εμπρόθεσμες, προτάσεις του (άρθρα 106, 176, 183 ΚΠολΔ). Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, για την άσκηση της αναίρεσης παραβόλου (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό της παρούσας.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 27-12-2022 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 38/2022 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας.
Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος, για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης παραβόλου.
Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία προσδιορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Νοεμβρίου 2025.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Νοεμβρίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ