1967/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1967 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1967/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Γεώργιο Κοντό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Μαϊου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ. Κ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέξανδρο Καλαβρό.

Της αναιρεσιβλήτου: Μ.-Θ. συζ. Χ. Κ., το γένος Ν. Γ., για τον εαυτό της ατομικά και ως ασκούσας την επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων Μ. Κ. και Α. Κ., κατοίκων ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Στέλλα Καλικά Σαρικλή, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. .

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-12-2008 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά . Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3829/2011 του ίδιου Δικαστηρίου και 508/2012 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 29-10-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος, ανέγνωσε την από 2-1-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Εισάγεται αίτηση προς αναίρεση απόφασης δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία κρίθηκε περίπτωση επιδίκασης διατροφής συζύγου και τέκνων και, καθορισμού της επικοινωνίας του αναιρεσείοντος με τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων.

II. Με τη διάταξη του άρθρου 681 Γ' παρ. 2 ΚΠολΔ ορίζεται ότι: στις διαφορές της περίπτωσης Β' της πρώτης παραγράφου του άρθρου 681Β ΚΠολΔ (γονική μέριμνα τέκνων κατά την διάρκεια του γάμου, επικοινωνία των γονέων με το τέκνο), καθιερώνεται στάδιο υποχρεωτικής προδικασίας, που περιλαμβάνει την έρευνα, από όργανα της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας των συνθηκών διαβίωσης του ανηλίκου και την υποβολή στο δικαστήριο, έως την ημέρα της συζήτησης, σχετικής αναλυτικής έκθεσης, η οποία, στις περιπτώσεις, όπου φέρεται στο δικόγραφο της αγωγής, ότι ο ένας από τους γονείς ή το ανήλικο τέκνο παρουσιάζει ψυχικά προβλήματα, θα πρέπει να συνοδεύεται και από ψυχιατρική έκθεση.

Στην υπό κρίση περίπτωση, ασκήθηκε αγωγή για επιμέλεια τέκνων και επιδίκαση διατροφής (συζύγου και τέκνων) από μέρους της ήδη αναιρεσίβλητης, ενώ, ο ήδη αναιρεσείων σε διάσταση συζύγο της αναιρεσείουσας, άσκησε ανταγωγή επικοινωνίας με τα τέκνα του. Ήδη, από την πρώτη συζήτηση της υπόθεσης στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, προέβαλλε, πως δεν υφίστατο η πιο πάνω έκθεση.

Όπως προκύπτει από την επισκόπηση της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, αυτό δέχτηκε, ότι, η ανταγωγή είχε γνωστοποιηθεί νόμιμα στην εταιρία προστασίας ανηλίκων, συνακόλουθα δε, έστω και αν δεν έχει κοινοποιηθεί νόμιμα στην ίδια υπηρεσία η αγωγή, ο σκοπός του νόμου πληρώθηκε (2ο φύλλο, 4η πλήρη σελίδα της 3829/2011 αποφάσεως του Μον.

Πρωτ. Πειραιά). Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, για το σχετικό λόγο έφεσης, διέλαβε τα ακόλουθα: "Ειδικότερα, όσον αφορά την τήρηση της υποχρεωτικής προδικασίας που καθιερώνεται με την διάταξη

του άρθρου 681 Γ παρ. 2 εδ. Α του ΚΠολΔ στις αγωγές για ανάθεση επιμέλειας ανηλίκων τέκνων πρέπει να ειπωθούν τα εξής : Η μη τήρηση της υποχρεωτικής προδικασίας, που καθιερώνεται με τη διάταξη του άρθρου 681 Γ παρ.2 εδ. α' ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά από την τροποποίησή του με το άρθρο 38 του Ν. 2447/1996, σχετικά με την έρευνα από τα όργανα της αρμόδιας κοινωνικής υπηρεσίας των συνθηκών διαβίωσης του ανήλικου τέκνου και την υποβολή στο δικαστήριο, έως την ημέρα της συζήτησης, της σχετικής αναλυτικής έκθεσης, ατονεί και δεν δημιουργείται απαράδεκτο της συζήτησης από την έλλειψή της, μέχρι την έκδοση των σχετικών προεδρικών διαταγμάτων για την ίδρυση κατά πρωτοδικείο, και εν προκειμένω στο Πρωτοδικείο Πειραιώς, αρμόδιων κοινωνικών υπηρεσιών, που θα λειτουργούν ως αυτοτελείς αποκεντρωμένες υπηρεσίες, όπως τούτο προβλέπεται από το άρθρο 49 του ν. 2447/1996.

Επομένως, μολονότι εν προκειμένω δεν έχει τηρηθεί η άνω προδικασία, δεν δημιουργείται απαράδεκτο της συζήτησης και το Δικαστήριο δεν εμποδίζεται να προχωρήσει στην εκδίκαση της υπόθεσης, δοθέντος ότι δεν έχει συσταθεί μέχρι σήμερα η προβλεπόμενη, ως άνω, κοινωνική υπηρεσία, καθ' όσον με το π.δ. 250/1999, που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 54 του ν. 2447/1996, ρυθμίζονται οι αρμοδιότητες της κοινωνικής υπηρεσίας μόνο για τη λειτουργία του θεσμού της δικαστικής συμπαράστασης και όχι για τις διαφορές του άρθρου 68IB παρ. 1 περ.

β' του ΚΠολΔ. Εξάλλου, με το άρθρο 19 παρ. 4 του ν. 2521/1997 ορίζεται ότι αν δεν υποβληθεί έκθεση, το δικαστήριο δικάζει και χωρίς αυτήν, ρύθμιση η οποία, προφανώς, αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της ανεπάρκειας των υφισταμένων κοινωνικών υπηρεσιών...". Ήδη ο αναιρεσείων, με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης του δεν πλήττει, κατ' ακρίβειαν, τις πιο πάνω εφετειακές παραδοχές, αλλά το ότι κακώς έγινε δεκτό, πως αρκούσε η τήρηση της πιο πάνω προδικασίας, ως προς την ανταγωγή, κάλυπτε δε τούτο και την αγωγή.

Είναι, βέβαια, ορθό, πως η αγωγή περιλάμβανε και κεφάλαιο επιμέλειας και διατροφής, πέραν εκείνων της επικοινωνίας, στο οποίο και μόνον αναφέρετο η ανταγωγή. Όμως, είναι πρόδηλο, πως η ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών, ώστε να προκληθεί, από μέρους τους, η έκδοση της σχετικής έκθεσης, δεν αφορά τα επί μέρους κεφάλαια της αγωγής ή ανταγωγής, αλλά την υπόθεση.

Άρα, δεν υπήρχε υποχρέωση να συνταγεί έκθεση ειδική για την αγωγή ή ειδικώς για την ανταγωγή. Συνακόλουθα, ορθά δεν κηρύχτηκε απαράδεκτη η συζήτηση της υπόθεσης και ο πιο πάνω, από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ λόγος της αναίρεσης, είναι αβάσιμος.

III. Στην αγωγή διατροφής τέκνου αρκεί να εκτίθενται, πλην άλλων, η έλλειψη εισοδημάτων του ανηλίκου, η αδυναμία του να εργαστεί, τα περιουσιακά στοιχεία του εναγομένου, οι ανάγκες που οριοθετούν το ύψος της καταβλητέας διατροφής και το απαιτούμενο συνολικό ποσό της διατροφής του. Δεν απαιτείται δε να προσδιορίζεται με ακρίβεια, το απαραίτητο χρηματικό ποσό για την κάλυψη κάθε επιμέρους ανάγκης του, που προκύπτει από τις συνθήκες της ζωής του, ούτε των εισοδημάτων και της οικονομικής δυνατότητας του άλλου γονέα (ΑΠ 204/2010, ΑΠ1388/2009, ΑΠ2210/2007).

Ακόμη, στην αγωγή διατροφής, από το άρθρο 1391 ΑΚ, δεν είναι ανάγκη, για το ορισμένο του δικογράφου της, να γίνεται λεπτομερής αναφορά στην πηγή των εισοδημάτων του εναγομένου, την οποία, άλλωστε, ο αντίδικος του, ούτε υποχρεωμένος είναι, ούτε έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει επακριβώς. Ήδη, ο αναιρεσείων εκθέτει, πως η ένδικη αγωγή ήταν αόριστη, γιατί "..δεν υπάρχει ούτε νύξη, ως προς την πηγή των εισοδημάτων.." τούτου.

Παρά ταύτα, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο "..επαύξησε την αοριστία και την αυθαιρεσία της αγωγής, επικαλούμενο, παρανόμως, άσχετες παρεμπίπτουσες κρίσεις, ήτοι εικονικές, δήθεν, μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων, πολυτελή δήθεν διαβίωση κατά τη διάρκεια του γάμου και ανύπαρκτα δώρα από επώνυμα κοσμηματοπωλεία".

Όμως: α) από την επισκόπηση (αρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), του δικογράφου της αγωγής, προκύπτει, πως αυτή περιλαμβάνει άπαντα τα πιο πάνω στοιχεία, ώστε να είναι ορισμένη β) η απουσία των πηγών των εισοδημάτων του αναιρεσείοντος, δεν την καθιστά αόριστη γ) άλλωστε, γίνεται σαφώς στην αγωγή λόγος, για εργασία του αναιρεσείοντος, ως οικονομικού διευθυντή στην εταιρεία με την επωνυμία "Μ.Σ.

ΑΕ", για μετοχές, αμοιβαία κεφάλαια και ομόλογα της εταιρείας ING , Τραπεζας Κύπρου, και ASPIS BANK, για καταθέσεις σε συγκεκριμένες Τράπεζες (Εμπορική, Εθνική, Ασπίς, Εγνατία, Eurobank, ALPHA) και για εισπράξεις μισθωμάτων από συγκεκριμένα ακίνητα, που προσδιορίζονται. Άρα σε κάθε περίπτωση και η πηγή των εισοδημάτων, με την πιο πάνω έννοια, εκτίθεται δ) ουδόλως επεξηγεί το αναιρετήριο, ώστε να εκτιμηθεί σχετικά, πώς το Εφετείο "επαύξησε" την αοριστία και την αυθαιρεσία της αγωγής.

Τα συναφώς αναφερόμενα, (δώρα, μεταβιβάσεις, πολυτελής διαβίωση), αναφέρονται στην ουσία της υπόθεσης και είναι αναιρετικώς ανέλεγκτα (αρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ). Άρα και ο δεύτερος, από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, αναιρετικός λόγος, είναι αβάσιμος.

IV. Κατά το άρθρο 1391 παρ. 1 Α.Κ, αν ο σύζυγος διέκοψε την έγγαμη συμβίωση για εύλογη αιτία, η διατροφή που του οφείλεται από τον άλλον πληρώνεται σε χρήμα και προκαταβάλλεται κάθε μήνα. Άρα, προϋπόθεση της καταβολής της διατροφής αυτής, είναι η διακοπή της έγγαμης συμβίωσης από το δικαιούχο, από εύλογη, γι' αυτόν, αιτία.

Αυτό συμβαίνει, ακόμη και όταν τη συμβίωση διακόπτει, από εύλογη αιτία, ο υπόχρεος σύζυγος. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, η οποία συνάγεται από τα διδάγματα της κοινής πείρας, κατά την υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στην αόριστη νομική έννοια της εύλογης αιτίας, ότι, δηλαδή, τα δεκτά γενόμενα περιστατικά, αντικειμενικά λαμβανόμενα, αποτελούν αιτία διακοπής της έγγαμης συμβίωσης για το δικαιούχο σύζυγο, υπόκεινται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, κατά το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ1217/2007).

Η διατροφή καταβάλλεται από τον υπόχρεο σύζυγο, έστω και αν αυτός αναγκάστηκε να διακόψει τη συμβίωση, από παράπτωμα του δικαιούχου της διατροφής συζύγου του. Στην περίπτωση, όμως, αυτή, αν το παράπτωμα συνιστά λόγο διαζυγίου, αναγόμενο σε υπαιτιότητα του δικαιούχου της διατροφής, περιορίζεται η έκταση της διατροφής που οφείλεται, στα απολύτως αναγκαία για τη συντήρησή του (ελαττωμένη διατροφή), μετά από ένσταση του εναγομένου, για την πληρότητα της οποίας, όμως, δεν αρκεί η παράθεση μόνο των παραπτωμάτων του δικαιούχου συζύγου, αλλά απαιτείται και αντίστοιχο αίτημα, όπως επίσης και προσδιορισμός, από τον ενιστάμενο σύζυγο, του ποσού της, κατ' αυτόν, οφειλομένης διατροφής (ΑΠ 1207/2008, ΑΠ 132/2003).

Ήδη, ο αναιρεσείων εκθέτει, πως το Εφετείο παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 1391 εδ. α'ΑΚ, αφού εκδίκασε, υπέρ της αντιδίκου του, διατροφή, καίτοι δέχτηκε πως αμφότεροι οι σύζυγοι "..είχαν συνάψει εξωσυζυγικές σχέσεις...", δηλονότι αναφέρθηκε και σε υπαιτιότητα της ήδη αναιρεσίβλητης, συνακόλουθα δε δεν υπήρχε διακοπή της έγγαμης συμβίωσης, από εύλογη αιτία.

Όμως : α) σύμφωνα με τα νομικά δεδομένα που προαναφέρθηκαν, ο αναιρεσείων υπέχει υποχρέωση καταβολής διατροφής β) και στην πιο πάνω περίπτωση δικαιούται διατροφή η αναιρεσίβλητη γ) όπως δέχεται η προσβαλλόμενη απόφαση, χωρίς να υπάρχει, ήδη, σχετικό παράπονο, " ο εναγόμενος δεν έχει υποβάλει ένσταση στοιχειώδους διατροφής..".

Επομένως, ουδόλως το Εφετείο παραβίασε την παραπάνω διάταξη και ο τρίτος, από το 559 αρ. 1 ΚΠολΔ λόγος της αναίρεσης, είναι αβάσιμος. Μετά ταύτα, πρέπει ν' απορριφθεί στο σύνολό της η αίτηση αναίρεσης και να επιβληθεί σε βάρος του αναιρεσείοντος, λόγω της ήττας του, η δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις (αρθρ. 176,183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29.10.2012 αίτηση του Χ. Κ. του Σ. προς αναίρεση της 508/2012 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Επιβάλει σε βάρος του αναιρεσείοντος την δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης (και με την ιδιότητα που αυτή παρίσταται), από χίλια οκτακόσια (1800) Ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Οκτωβρίου 2014.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ