Supreme Court allows appeal against tax office decision for unjust enrichment due to tenant's failure to return property.

Απόφαση 1959 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1959/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ευδοξία Κιουπτσίδου - Στρατουδάκη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη - Εισηγητή, Ασημίνα Υφαντή και Κανέλλα Τζαβέλλα - Δημαρά, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Σεπτεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα και εν προκειμένω από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ Νέας Ιωνίας Αττικής, κατοικοεδρεύοντα στη Νέα Ιωνία Αττικής, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Κωνσταντίνα Μαρίνου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δ. Γ. του Κ., κατοίκου ... Αττικής, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Πετρογλου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22/7/2011 ανακοπή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5882/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2464/2018 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 27/4/2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 570 παρ.1 εδ.α',β' ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 38 του Ν.4842/2021 και εφαρμόζεται και επί των εκκρεμών ενδίκων μέσων, δυνάμει του άρθρου 116 παρ.2 περ.β' του ίδιου ως άνω Νόμου "Οι διάδικοι δεν είναι υποχρεωμένοι να καταθέσουν προτάσεις, εκτός αν προβάλλονται ενστάσεις ως προς το παραδεκτό και το εμπρόθεσμο της αίτησης αναίρεσης και των πρόσθετων λόγων. Σε αυτή την περίπτωση, ο προβάλλων τις ενστάσεις διάδικος καταθέτει τις προτάσεις του είκοσι (20)τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο..". Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι η κατάθεση προτάσεων ενώπιον του Αρείου Πάγου είναι υποχρεωτική, μεταξύ άλλων, όταν προβάλλονται ενστάσεις ως προς το παραδεκτό και το εμπρόθεσμο της αίτησης αναίρεσης ή των προσθέτων λόγων, οπότε και πρέπει να κατατίθενται από τον προβάλλοντα τις ενστάσεις διάδικο τουλάχιστον είκοσι ημέρες πριν από τη συζήτηση, αλλιώς είναι απαράδεκτες. Ωστόσο, αν οι ενστάσεις λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως, ο Άρειος Πάγος θα τις ερευνήσει, παρά το εκπρόθεσμο των προτάσεων, όπως την ένσταση εκπροθέσμου της αίτησης αναίρεσης, με βάση τα πραγματικά περιστατικά, όπως αυτά προκύπτουν από τα στοιχεία του φακέλου της αναιρετικής δίκης (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ και ΑΠ 1488/2022,ΑΠ 1268/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση με την από 27.04.2020 και με ειδ. αριθ. κατάθ.326/02.06.2020 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθμ. 2464/18.05.2018 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία, και δέχθηκε μεν τυπικά, αλλ' απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση του τότε εκκαλούντος- καθού η ανακοπή και ήδη αναιρεσείοντος κατά της με αριθ. 5882/29.09.2015 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε γίνει δεκτή ως κατ' ουσίαν βάσιμη η ανακοπή του ανακόπτοντος-εφεσίβλητου και ήδη αναιρεσίβλητου, κατά τον τέταρτο λόγο αυτής, περί ανυπαρξίας οφειλής του τελευταίου προς την Υ.Π.Α., και ακυρώθηκαν η από 11.07.2011 με αριθμ. 4959β/2011 έκθεση αναγκαστικής, σε βάρος του, κατάσχεσης ακίνητης περιουσίας του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Δ.

Π. και οι υπ' αριθμ. ... και ... ταμειακές βεβαιώσεις της Δ.Ο.Υ. Ν. Ιωνίας Αττικής. Ο ήδη αναιρεσίβλητος, με τις κατατεθείσες την επομένη της συζητήσεως της υπόθεσης κατά την αναφερομένη στην αρχή δικάσιμο της 19.09.2022(βλ. την από 20.09.2022 σχετική επισημείωση επί των κατατεθεισών ως άνω προτάσεων του Γραμματέως της Έδρας), προέβαλε ένσταση εκπροθέσμου της αίτησης αναίρεσης.Ωστόσο,ο ισχυρισμός αυτός του αναιρεσίβλητου, αν και τυγχάνει απαράδεκτος, διότι δεν υποβλήθηκε με τις προτάσεις του είκοσι (20) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο σύμφωνα με την προεκτεθείσα διάταξη του άρθρου 570 παρ. 1 του ΚΠολΔ, εξετάζεται αυτεπάγγελτα, παρά το εκπρόθεσμο των προτάσεων.

Από την παραδεκτή δε, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση του περιεχομένου των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, προκύπτει ότι η ως άνω ένδικη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε εμπρόθεσμα και νομότυπα (άρθρ.552, 553,556,558,564 παρ.3, 566 παρ.1 ΚΠολΔ και 74 παρ.1 Ν.4690/2020).Είναι, επομένως, παραδεκτή (άρθρ.577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ.577 παρ.3 ΚΠολΔ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 599 παρ. 1 του ΑΚ, "Ο μισθωτής κατά τη λήξη της μίσθωσης έχει υποχρέωση να αποδώσει το μίσθιο στην κατάσταση που το παρέλαβε", ήτοι, με τον όρο "αποδώσει" νοείται η παράδοση της κατοχής του μισθίου από τον μισθωτή στον εκμισθωτή (ΑΠ 7/2010), και κατά τη διάταξη του άρθρου 601 του ίδιου Κώδικα, "Ο μισθωτής, για όσο χρόνο παρακρατεί το μίσθιο μετά τη λήξη της μίσθωσης, οφείλει ως αποζημίωση το συμφωνημένο μίσθωμα, χωρίς αυτό να αποκλείει δικαίωμα του εκμισθωτή να απαιτήσει και άλλη περαιτέρω ζημία".

Από τις προαναφερθείσες διατάξεις προκύπτει ότι ο μισθωτής έχει υποχρέωση (ενοχή) να αποδώσει το μίσθιο κενό από πράγματα, μαζί όμως με τα παραρτήματα και τα παρακολουθήματα του και δη ελεύθερο και από τα εισκομισθέντα σ' αυτό κινητά πράγματα. Εάν αυτός παραβεί την ως άνω υποχρέωσή του και δεν παραδώσει τα παραρτήματα και παρακολουθήματά του ή δεν απομακρύνει από το μίσθιο όλα τα κινητά πράγματα που εισκόμισε σ' αυτό, είναι υποχρεωμένος να αποκαταστήσει κάθε ζημία που θα προκληθεί στον εκμισθωτή από την καθυστέρηση απομάκρυνσης αυτών, λόγω της οποίας ο εκμισθωτής δεν είχε τη δυνατότητα να διαθέσει το μίσθιο ελεύθερα, λ.χ.

να το χρησιμοποιήσει ο ίδιος ή να το εκμισθώσει σε τρίτο. Εάν πρόκειται για μίσθωση που έχει ήδη λήξει, ο μισθωτής θα οφείλει αποζημίωση χρήσης, κατ' άρθρο 601 του ΑΚ, γιατί θεωρείται ότι παρακρατεί το μίσθιο, έστω και αν δεν το χρησιμοποιεί. Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει ότι μετά την κατά οποιοδήποτε τρόπο λήξη της μίσθωσης, εάν ο μισθωτής δεν αποδίδει το μίσθιο, αλλά εξακολουθεί να το παρακρατεί, δεν οφείλει μίσθωμα, αλλά αποζημίωση χρήσης, η οποία ορίζεται από τη διάταξη αυτή ίση με το μέχρι τη λήξη της μίσθωσης μίσθωμα, χωρίς να αποκλείεται και η απαίτηση αυξημένου ποσού εάν ο εκμισθωτής αποδεικνύει περαιτέρω ζημία.

Εξάλλου, μέσω της προαναφερόμενης διάταξης του άρθρου 601 ΑΚ καθιερώνεται ιδιόμορφη αντικειμενική κατ' αρχήν ευθύνη του μισθωτή για την παραβίαση της προβλεπόμενης από την προαναφερόμενη ρύθμιση του άρθρου 599 παρ. 1 ΑΚ υποχρέωσης αυτού να αποδώσει προσηκόντως το μίσθιο στον εκμισθωτή κατά τη λήξη της μίσθωσης.

Ως παρακράτηση δηλαδή θεωρείται η μη προσήκουσα κατά τα ανωτέρω απόδοση της κατοχής του μίσθιου στον εκμισθωτή, δηλαδή μη παράδοση της κατοχής του μίσθιου από τον μισθωτή στον εκμισθωτή κατά την έννοια του άρθρου 599 ΑΚ. Η θεμελιούμενη στη διάταξη του άρθρου 601 ΑΚ αξίωση του εκμισθωτή προς αποζημίωση, γεννάται από την επόμενη ημέρα της λήξης της μίσθωσης και διαρκεί μέχρι την ημέρα της απόδοσης της κατοχής του μισθίου, αποτελεί δε μετενέργεια της σύμβασης μίσθωσης και για την οφειλή αυτής δεν απαιτείται και η χρήση του μίσθιου από τον πρώην μισθωτή αφού γενεσιουργός λόγος της ευθύνης του είναι η μη προσήκουσα απόδοση της κατοχής (ΑΠ 646/2020,ΑΠ 199/2017, ΑΠ 1331/2013, ΑΠ 1307/2013ΑΠ 229/2012, ΑΠ 1815/2007, ΑΠ 1470/2009, 1842/2008).

Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 εδ.α'ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, μολονότι συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Με το λόγο αυτό αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λ.π. ορθά απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (ΟλΑΠ 7/2006, ΑΠ 918/2020, ΑΠ 35/2019,ΑΠ 978/2017).Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο δέχτηκε, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος της, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Κατόπιν διαγωνισμού που διενεργήθηκε σύμφωνα με την με αριθμ.

πρωτ. Δ11/Γ/455/13214/29-8-2005 προκήρυξη του τμήματος οικονομικών εκμεταλλεύσεων και αεροπορικών προσόδων της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) κατακυρώθηκε με την υπ' αριθ. πρωτ. ΥΠΑ/Δ11/Γ/39606/ 16538/24-10-2005 απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Eπικοινωνιών στον εφεσίβλητο και ανακόπτοντα (και ήδη αναιρεσίβλητο) πλειοδότη το αποτέλεσμά του και εκμισθώθηκε σε αυτόν, δυνάμει του από 16-1-2006 συμφωνητικού, για διάρκεια 3 ετών, το δικαίωμα τοποθέτησης διαφημίσεων σε χώρους του Κρατικού Αερολιμένα Σάμου "..."(...), έναντι μηνιαίου μισθώματος καταβλητέου από την ημερομηνία αυτή, ύψους 1.000 ευρώ, πλέον ποσοστού 5,1% επί του ποσού του εκάστοτε συναπτόμενου συμβολαίου με τους διαφημιζόμενους, αναπροσαρμοζόμενου κατ' έτος σε ποσοστό 6% και καταβλητέου προκαταβολικά εντός του πρώτου πενθημέρου εκάστου διμήνου, με κατάθεσή του σε τραπεζικό λογαριασμό της Υ.Π.Α., κατόπιν σχετικών εντολών κατάθεσης που θα εκδίδονται από την τελευταία.

Σύμφωνα με το άρθρο 8 του ανωτέρω από 16-1-2006 συμφωνητικού, ο μισθωτής (εφεσίβλητος) υποχρεούται με δικά του έξοδα να κατασκευάσει και να συντηρήσει τα πλαίσια των διαφημιστικών πινακίδων (παρ.2), ενώ επιβαρύνεται και με κάθε δαπάνη ηλεκτροδότησης, τυχόν τηλεφωνικής γραμμής, καθαριότητας καθώς και οποιωνδήποτε φόρων ή τελών υπέρ του δημοσίου, δήμων ή τρίτων (παρ.12).

Περαιτέρω, στο άρθρο 8 παρ.9 του ως άνω συμφωνητικού ορίστηκε ειδικότερα ότι κάθε προσθήκη που θα γίνει από το μισθωτή, θα περιέλθει στην κυριότητα της Υ.Π.Α. μετά τη λήξη ή την καθ' οιονδήποτε τρόπο λύση της μίσθωσης, χωρίς αποζημίωση μη δυνάμενου του μισθωτή να αφαιρέσει τις επιπρόσθετες κατασκευές. Στο άρθρο 10 του ανωτέρω συμφωνητικού ορίστηκε επίσης ότι μετά τη λήξη της μίσθωσης ο μισθωτής υποχρεούται να αποδώσει το μίσθιο αμέσως και απροφασίστως, ταυτόχρονα δε συντάσσεται πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής των εκμισθούμενων χώρων.

Εξάλλου, στο άρθρο 2 παρ.8 του πιο πάνω συμφωνητικού ορίστηκε ότι ¨ Η καθυστέρηση καταβολής εκ μέρους του μισθωτή μισθωμάτων πέραν των δύο διμήνων συνεπάγεται την κατόπιν απόφασης του αρμοδίου οργάνου της ΥΠΑ κήρυξης αυτού έκπτωτου και την κατάπτωση υπέρ της ΥΠΑ της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης των όρων της διακήρυξης και της σύμβασης.

Η απόφαση αυτή αποτελεί τίτλο διοικητικώς εκτελεστό. Σε περίπτωση άρνησης του μισθωτή να αποδώσει τον εκμισθούμενο χώρο αποβάλλεται από αυτόν με την έκδοση πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής, υποχρεούμενος προσέτι στην καταβολή του αναλογούντος τριπλασίου μισθώματος για όσο χρονικό διάστημα κατέχει παρανόμως αυτόν(τον χώρο) και στην καταβολή αποζημίωσης για τυχόν βλάβες που θα προκληθούν σε αυτόν ή απώλεια εσόδων από την καθυστέρηση απόδοσής του¨.

Λόγω υπερημερίας του εφεσίβλητου-ανακόπτοντος περί την καταβολή των οφειλομένων από την μισθωτική σύμβαση για τους μήνες Φεβρουάριος 2006 έως Φεβρουάριος 2007 εκδόθηκε η υπ' αριθ. πρωτ. Δ11/Γ/23824/9504/20-6-2007 απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών, δυνάμει της οποίας ο ανακόπτων κηρύχθηκε έκπτωτος, εγκρίθηκε η κατάπτωση, ως ποινικής ρήτρας υπέρ του Δημοσίου(Υ.Π.Α.), της εγγυητικής επιστολής της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος Α.Ε.

ποσού 6.367,20 ευρώ που είχε εκδοθεί υπέρ του εφεσίβλητου για την καλή εκτέλεση των όρων της μίσθωσης, ενώ επίσης, με την ίδια απόφαση, εγκρίθηκε και η παραλαβή των χώρων από τον Κρατικό Αερολιμένα Σάμου "...". Ταυτόχρονα δόθηκε η εντολή να γίνει η είσπραξη μέσω της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. των οφειλομένων χρηματικών εντολών από μισθώματα, ποσοστά, φωτισμό κ.λπ.

πλέον τόκων υπερημερίας μέχρι την επιστροφή των χώρων με πρωτόκολλο. Έπειτα από καταβολές στις οποίες προέβη ο εφεσίβλητος-ανακόπτων με τις οποίες εξοφλήθηκαν οι οφειλές, ο Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών ανακάλεσε την ανωτέρω απόφαση κήρυξης έκπτωσης και κατάπτωσης της εγγυητικής επιστολής δυνάμει της με αρ.

πρωτ. Δ11/Γ/30682/12034/7-8-2007 απόφασης. Λόγω εκ νέου επανειλημμένης υπερημερίας του εφεσίβλητου-ανακόπτοντος για την καταβολή των οφειλομένων από την μισθωτική σύμβαση για τους μήνες Μάρτιος 2008 έως Δεκέμβριος 2008 εκδόθηκε η υπ' αριθ. πρωτ. Δ11/Γ/1873/624/19-1-2009 απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών δυνάμει της οποίας ο ανακόπτων κηρύχθηκε εκ νέου έκπτωτος, και παράλληλα εγκρίθηκε η κατάπτωση ως ποινικής ρήτρας υπέρ του Δημοσίου (Υ.Π.Α.) της εγγυητικής επιστολής της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος Α.Ε., ενώ, επιπροσθέτως, εγκρίθηκε η παραλαβή των χώρων από τον Κρατικό Αερολιμένα Σάμου "...".

Ταυτόχρονα δόθηκε η εντολή να γίνει η είσπραξη μέσω της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. των οφειλομένων χρηματικών εντολών από μισθώματα, ποσοστά, φωτισμό κ.λπ. πλέον τόκων υπερημερίας μέχρι την επιστροφή των χώρων με πρωτόκολλο. Αίτηση του εφεσίβλητου και ανακόπτοντος, ο οποίος κατέβαλε τα μέχρι την κήρυξή του ως έκπτωτου οφειλόμενα, περί ανάκλησης της νέας απόφασης(της Δ11/Γ/1873/ 624/19-1-2009)δεν έγινε δεκτή.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η Υ.Π.Α. απέστειλε στις 23-3-2009 στον εφεσίβλητο και ανακόπτοντα, τότε κάτοικο Νέας Ιωνίας Αττικής, με τηλεομοιοτυπία σχέδιο πρωτοκόλλου παράδοσης-παραλαβής των μίσθιων χώρων του Αερολιμένα με την εντολή να το συμπληρώσει, να το υπογράψει και να το αποστείλει, πράγμα το οποίο αυτός έπραξε και το απέστειλε επίσης τηλεομοιοτυπικά στις 7-4-2009.

Επίσης αποδείχθηκε ότι ο εφεσίβλητος-ανακόπτων είχε ήδη από τον χρόνο κήρυξής του ως έκπτωτου (19-1-2009), εγκαταλείψει τη χρήση των μισθίων χώρων, αποδίδοντας αυτούς στην Υ.Π.Α., μαζί με τις προσθήκες (ταμπλό από υλικό πλέξιγκλας) που είχε τοποθετήσει για την επικόλληση των διαφημιστικών αφισών και οι οποίες(προσθήκες) περιέρχονταν στην κυριότητα του εκμισθωτή.

Ο εφεσίβλητος και ανακόπτων αντίθετα δεν αρνήθηκε να αποδώσει τη χρήση των μισθίων χώρων, η δε βούλησή του αυτή καταδεικνύεται από το γεγονός ότι συμπλήρωσε, υπέγραψε και απέστειλε το σχέδιο πρωτοκόλλου παράδοσης-παραλαβής των μίσθιων χώρων του Αερολιμένα που του είχε αποστείλει με τηλεομοιοτυπία η ίδια η Υ.Π.Α.

Η εξακολούθηση της ύπαρξης επί των μίσθιων χώρων διαφημιστικών αφισών δεν ασκεί έννομη επιρροή ως προς την απόδοση από τον ανακόπτοντα της χρήσης του μισθίου στο εκκαλούν και καθ' ού ανακοπή δια της Υ.Π.Α., δεδομένου ότι η Υ.Π.Α., έπειτα από την εκπεφρασμένη βούληση απόδοσης των χώρων που είχαν εκμισθωθεί εκ μέρους του εφεσίβλητου-ανακόπτοντος μισθωτή, μπορούσε, δια των προστηθέντων οργάνων της, να αποξηλώσει ευχερώς τις διαφημιστικές πινακίδες, διότι τα ταμπλό επί των οποίων αυτές είχαν τοποθετηθεί δεν κλείδωναν, ώστε να αποκλείεται με τον τρόπο αυτό (κλείδωμα) η περιέλευση του μισθίου στον εκμισθωτή.

Περαιτέρω, δεν ασκεί έννομη επιρροή το γεγονός ότι δεν είχε ακόμα υπογραφεί, εξαιτίας γραφειοκρατικών ή άλλων λόγων, από τους αρμοδίους υπαλλήλους της Υ.Π.Α., το σχετικό πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής, το οποίο, όπως προεκτέθη, είχε αποστείλει στην ΥΠΑ, κατόπιν μάλιστα υπόδειξης των οργάνων αυτής, υπογεγραμμένο ο εφεσίβλητος- ανακόπτων μισθωτής, διότι η πραγματική απόδοση της χρήσης των μίσθιων χώρων της λήξασας σύμβασης μίσθωσης, από την οποία είχε κηρυχθεί έκπτωτος ο εφεσίβλητος-ανακόπτων μισθωτής, είχε ήδη λάβει χώρα από τον τελευταίο, καθόσον το πρωτόκολλο παράδοσης και παραλαβής είναι τυπικός και όχι συστατικός όρος για την απόδοση της χρήσης...

Σημειωτέον δε ότι παρά την αποστολή στην Υ.Π.Α. ήδη από 7-4-2009 υπογραμμένου από τον εφεσίβλητο ανακόπτοντα του πρωτοκόλλου παράδοσης-παραλαβής των μίσθιων χώρων του Αερολιμένα Σάμου, η ίδια Υπηρεσία στο από 16-12-2009 έγγραφό της προς το ΛΕΚ/Β (Λογιστικό και Εφοδιαστικό Κέντρο Τμήμα Β) διαμαρτύρεται ότι ο εφεσίβλητος-ανακόπτων μισθωτής δεν προσήλθε για την υπογραφή των "σχετικών πρωτοκόλλων".

Επιπροσθέτως παρά την απόδοση των μισθίων χώρων η Κτηματική Υπηρεσία Σάμου εξέδωσε το 233/1/15-3-2010 πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής. Δυνάμει της με αριθμό 4959β/11-7-2011 έκθεσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Δ. Π. κατασχέθηκε αναγκαστικά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου του εφεσίβλητου και ανακόπτοντος επί των εκεί περιγραφόμενων ακινήτων.

Η κατάσχεση επισπεύσθηκε δυνάμει των με αριθμούς ... και ... ταμειακών βεβαιώσεων της Δ.Ο.Υ. Ν. Ιωνίας Αττικής ποσών, αντίστοιχα, 28.116,15 ευρώ και 34.815,81 ευρώ, πλέον προσαυξήσεων έως 13-5-2011 ποσού 6.002,21 ευρώ που αφορούσαν αποζημίωση χρήσης για το χρονικό διάστημα από 19-1-2009 έως 15-3-2010 (ημερομηνία έκδοσης του πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής), πλέον βεβαιωθέντων ανεξόφλητων τελών ύδρευσης[υδροδότησης] και φωτισμού.

Οι τελευταίες οφειλές (ανεξόφλητα τέλη ύδρευσης[υδροδότησης] και φωτισμού) αφορούν την περίοδο 1-7-2008 έως 30-6-2009. Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα ο εφεσίβλητος και ανακόπτων δεν οφείλει αποζημίωση χρήσης για την περίοδο 19-1-2009 έως 15-3-2010, καθόσον προϋπόθεση για την απαίτηση του συμφωνημένου μισθώματος, ως αποζημίωσης, είναι, κατ' άρθρο 601 ΑΚ, η παράνομη, ήτοι η χωρίς δικαίωμα από το νόμο, την σύμβαση ή δικαστική απόφαση, παρακράτηση του μισθίου από τον μισθωτή μετά την λήξη της μίσθωσης..., προϋπόθεση, όμως, που δεν συντρέχει εν προκειμένω, διότι οι μίσθιοι χώροι είχαν αποδοθεί.

Επιπροσθέτως δεν οφείλονται τα τέλη ύδρευσης [υδροδότησης] και φωτισμού, καθόσον: α) όσον αφορά το χρονικό διάστημα από 1-7-2008 έως 19-1-2009 δεν αποδεικνύεται η σχετική οφειλή, ο δε εφεσίβλητος-ανακόπτων είχε προβεί σε εξόφληση των οφειλομένων έως 19-1-2009, β)όσον αφορά το χρονικό διάστημα από 20-1-2009 έως 30-6-2009 ο εφεσίβλητος-ανακόπτων είχε προβεί σε απόδοση των μισθίων χώρων και επομένως, με δεδομένο ότι δεν έκανε χρήση αυτών, δεν οφείλει και τα αντίστοιχα τέλη.

Συνεπώς το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που με την εκκαλούμενη απόφαση έκρινε ομοίως και έκανε δεκτή την ανακοπή του εφεσίβλητου κατά τον τέταρτο λόγο της με αιτιολογία που συμπληρώνεται με την παρούσα... κατά τα προαναφερθέντα, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο, τα όσα δε αντίθετα διαλαμβάνονται στην έφεση τυγχάνουν αβάσιμα..

Κατόπιν όλων αυτών πρέπει η κρινόμενη έφεση να απορριφθεί ως αβάσιμη κατ' ουσίαν...". Έτσι, όμως, που έκρινε το Εφετείο, αποδεχόμενο μεν την ύπαρξη επί των μίσθιων χώρων των διαφημιστικών αφισών του ανακόπτοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου, αποφαινόμενο, ωστόσο, ότι η εξακολούθηση της ύπαρξης επί των μίσθιων χώρων των διαφημιστικών αυτών αφισών δεν ασκούσε έννομη επιρροή ως προς την απόδοση από τον τελευταίο της χρήσης του μισθίου στο καθ' ού ανακοπή και ήδη αναιρεσείον δια της Υ.Π.Α., δεδομένου ότι η Υ.Π.Α., έπειτα από την εκπεφρασμένη βούληση απόδοσης των χώρων που είχαν εκμισθωθεί εκ μέρους του εφεσίβλητου-ανακόπτοντος μισθωτή, μπορούσε, δια των προστηθέντων οργάνων της, να αποξηλώσει ευχερώς τις διαφημιστικές πινακίδες, και, άρα, ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την έκδοση των με αριθμούς ...

και ... ταμειακών βεβαιώσεων της Δ.Ο.Υ. Ν. Ιωνίας Αττικής, που αφορούσαν αποζημίωση χρήσης για το χρονικό διάστημα από 19-1-2009 έως 15-3-2010, παραβίασε ευθέως τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 599 παρ.1 και 601 ΑΚ, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, καθόσον σύμφωνα και με τις προεκτεθείσες στην αρχή νομικές σκέψεις, από το συνδυασμό των πιο πάνω διατάξεων προκύπτει ότι ο μισθωτής έχει υποχρέωση να αποδώσει το μίσθιο κενό από πράγματα, μαζί όμως με τα παραρτήματα και τα παρακολουθήματα του και δη ελεύθερο και από τα εισκομισθέντα σ' αυτό κινητά πράγματα, και σε περίπτωση που παραβεί την ως άνω υποχρέωσή του και δεν παραδώσει τα παραρτήματα και παρακολουθήματά του ή δεν απομακρύνει από το μίσθιο όλα τα κινητά πράγματα που εισκόμισε σ' αυτό, είναι υποχρεωμένος να αποκαταστήσει κάθε ζημία που θα προκληθεί στον εκμισθωτή από την καθυστέρηση απομάκρυνσης αυτών, λόγω της οποίας ο εκμισθωτής δεν είχε τη δυνατότητα να διαθέσει το μίσθιο ελεύθερα.

Και, εφόσον εν προκειμένω, κατά τις παραδοχές του Εφετείου, πρόκειται για μίσθωση που έχει ήδη λήξει, ο μισθωτής οφείλει αποζημίωση χρήσης, κατ' άρθρο 601 του ΑΚ, γιατί θεωρείται ότι παρακρατεί το μίσθιο, έστω και αν δεν το χρησιμοποιεί. Επομένως ο πρώτος αναιρετικός λόγος από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο το αναιρεσείον αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια για ευθεία παραβίαση των προαναφερθεισών ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων των άρθρων 599 παρ.1 και 601 ΑΚ, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, παρελκούσης της έρευνας του δεύτερου λόγου αναίρεσης (εκ του αριθμού 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου), ο οποίος λόγος καλύπτεται από την αναιρετική εμβέλεια του πρώτου λόγου που έγινε δεκτός.

Συνακόλουθα, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 2464/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο, όμως, από δικαστή άλλο από εκείνο που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση(άρθρο 580 παρ. 3 εδ.β' ΚΠολΔ). Τέλος, τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που νίκησε, κατά παραδοχή του σχετικού του αιτήματος, που υπέβαλε αυτό, νομίμως, πρέπει να επιβληθούν εις βάρος του αναιρεσίβλητου, που ηττήθηκε (άρθρ.106, 176 και 183 ΚΠολΔ) , μειωμένα, όμως, κατ' άρθρο 22 Ν. 3693/1957, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

Σημειώνεται, τέλος, ότι το αναιρεσείον, Ελληνικό Δημόσιο, δεν υποχρεούται, κατ' άρθρο 19 παρ.1 του Ν.Δ. της 26-6/10-7-1944 σε συνδυασμό με άρθρο 36 ΠΔ 28/1931(ΦΕΚ Α' 239/1931) σε κατάθεση του προβλεπόμενου από το άρθρο 495 παρ.3 ΚΠολΔ παραβόλου, για την άσκηση αναίρεσης, γι' αυτό και δεν διαλαμβάνεται σχετική διάταξη στο διατακτικό της παρούσας απόφασης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2464/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλο δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία καθορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300,00) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Οκτωβρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 23 Νοεμβρίου 2022.

H ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ