Appeal dismissed; case inadmissible due to new law requiring prosecutor to file case instead of court hearing.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court declared the appeal inadmissible and remitted the case to the prosecutor. The appellant, convicted of minor bodily harm, argued for a more lenient sentencing provision under the new Penal Code. The court ruled that because the offense occurred before March 31, 2016, the new law mandates the prosecutor to initiate the proceedings rather than the court hearing the appeal.
Legislator headnote
AI generatedArticles 8 of Law 4411/2016; Article 511(d) of the new Criminal Procedure Code: When a criminal offense committed before March 31, 2016, falls under a new penal provision that is more lenient, the case must be filed by the prosecutor and cannot be heard by the appellate court.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1956 / 2019 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1956/2019
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αγγελική Αλειφεροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημήτριο Γεώργα, Ιωάννη Μαγγίνα, Ερωτόκριτο Ερωτοκρίτου και Χρυσούλα Φλώρου - Κοντοδήμου Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Σεπτεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ιωάννη Αγγελή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου, για να δικάσει τις αιτήσεις του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Π. Σ. του Χ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αναστάσιο Κώνστα, για αναίρεση της υπ'αριθ.15/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου Αθηνών. Το Τριμελές Αναθεωρητικό Δικαστήριο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις από 06 Μαΐου 2019 κρινόμενες (2) αιτήσεις αναιρέσεως που ασκήθηκαν: α) η μία με δήλωση που επιδόθηκε στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 7 Μαΐου 2019 και έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου 5439/2019 και β) η άλλη ενώπιον της Ανχου (ΣΔΓ) Φιλιπποπούλου Ευγενίας, αναπληρώτριας της Γραμματέως του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου και έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου 2/2019, οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 788/19.
Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθούν οι κρινόμενες (2) αιτήσεις και να επιβληθούν τα έξοδα στον αναιρεσείοντα και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Οι υπό κρίση α) από 6-5-2019 αίτηση, ασκηθείσα με δήλωση που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 7-5-2019 και β) η από 6-5-2019 αίτηση, ασκηθείσα στον αρμόδιο Γραμματέα του εκδώσαντος την προσβαλλόμενη απόφαση Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, για την οποία συντάχθηκε η υπ' αριθ. 2/2019 έκθεση, του αναιρεσείοντος Π. Σ. του Χ., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθ. 15/2019 απόφασης του Τριμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου Αθηνών, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, η οποία καταχωρήθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο στις 17-4-2019, έχουν ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 211 περ. β' και 212 παρ. 1 του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα - Ν. 2287/1995), εφόσον δε είναι ομοίου περιεχομένου, θεωρούνται ως ενιαίο δικόγραφο, δεδομένου ότι δεν έχει προηγηθεί κρίση για κάποια από αυτές και πρέπει να ερευνηθούν περαιτέρω.
Σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 1 του ισχύοντος Συντάγματος, "έγκλημα δεν υπάρχει ούτε ποινή επιβάλλεται χωρίς νόμο που να ισχύει πριν από την τέλεση της πράξης και να ορίζει τα στοιχεία της. Ποτέ δεν επιβάλλεται ποινή βαρύτερη από εκείνη που προβλεπόταν κατά την τέλεση της πράξης". Εξάλλου, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του προϊσχύσαντος ΠΚ, "αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν δύο ή περισσότεροι νόμοι, εφαρμόζεται αυτός που περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις".
Ανάλογου περιεχομένου είναι και η αντίστοιχη διάταξη του νέου Π.Κ. (Ν.4619/2019(, ισχύοντος από 1-7-2019 (βλ. άρθρ. 460 αυτού). Η διάταξη αυτή αναφέρεται στους ουσιαστικούς ποινικούς νόμους και όχι στους δικονομικούς, καθόσον οι δικονομικοί νόμοι έχουν αναδρομική ισχύ και ρυθμίζουν τις εκκρεμείς δίκες κατά το ατέλεστο, κατά το χρόνο της έκδοσής τους, μέρος αυτών, εκτός αν ορίζουν διαφορετικά (ΟλΑΠ 1/2014).
Κατά την έννοια της ίδιας διάταξης, με την οποία καθιερώνεται η αρχή της αναδρομικότητας του επιεικέστερου ουσιαστικού ποινικού νόμου, που ίσχυσε από την τέλεση της πράξης μέχρι το χρόνο της αμετάκλητης εκδίκασης της υπόθεσης, επιεικέστερος νόμος θεωρείται εκείνος που περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, δηλαδή εκείνος, ο οποίος με την εφαρμογή του, με βάση τις προβλεπόμενες στη συγκεκριμένη περίπτωση προϋποθέσεις, επιφέρει την ευνοϊκότερη για τον κατηγορούμενο ποινική μεταχείριση.
Ειδικότερα, επιεικέστερος είναι ο νόμος, που προβλέπει το χαμηλότερο ανώτατο όριο του είδους της ποινής, αν δε το ανώτατο όριο είναι το ίδιο, επιεικέστερος είναι αυτός που προβλέπει το μικρότερο κατώτατο όριο. Για το χαρακτηρισμό ενός νόμου ως επιεικέστερου ή μη λαμβάνεται κατ' αρχήν υπόψη το ύψος των απειλούμενων ποινών κάθειρξης ή φυλάκισης, ενώ θεωρείται η πρώτη βαρύτερη της δεύτερης και σε περίπτωση χρηματικής ποινής λαμβάνεται υπόψη επί ίσων ποινών κάθειρξης ή φυλάκισης και η χρηματική ποινή, η οποία σε κάθε περίπτωση, είναι ηπιότερη της στερητικής της ελευθερίας ποινής.
Περαιτέρω, σύμφωνα με την μεταβατική διάταξη του άρθρου 461 του ισχύοντος από 1-7-2019 νέου ΠΚ (Ν. 4619/2019), "Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Ποινικού Κώδικα καταργείται ο Ποινικός Κώδικας που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 1951, καθώς και κάθε άλλη διάταξη που τροποποιούσε το νόμο αυτό". Στη διάταξη για την απλή σωματική βλάβη (ΠΚ 308 παρ. 1 εδ.
α) οριζόταν στον παλαιό ΠΚ, ότι "1. Όποιος με πρόθεση προξενεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών". Στο αντίστοιχο άρθρο 308 παρ. 1 εδ. α του νέου ΠΚ ορίζεται, ότι "1. Όποιος προξενεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή".
Από τη σύγκριση των δύο ως άνω διατάξεων, είναι προφανές, ότι για το αδίκημα της απλής σωματικής βλάβης η διάταξη του νέου ΠΚ είναι ευνοϊκότερη για τoν κατηγορούμενο - αναιρεσείοντα, αφού για την πράξη αυτή προβλεπόταν στον παλαιό ΠΚ ποινή φυλάκισης μέχρι τριών ετών, ενώ στο νέο ΠΚ προβλέπεται φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή, οπότε περιέχει διάταξη ευμενέστερη ως προς τη στερητική της ελευθερίας ποινή.
Εξάλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 8 του Ν. 4411/2016, "1. Εξαλείφεται το αξιόποινο και παύει η δίωξη των ακόλουθων αξιόποινων πράξεων, που έχουν τελεσθεί μέχρι και τις 31.3.2016: α) των πταισμάτων και β) των πλημμελημάτων, κατά των οποίων ο νόμος απειλεί ποινή φυλάκισης μέχρι δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή ή και τις δύο ποινές. 2.
Εάν, στην περίπτωση των πλημμελημάτων της παραγράφου 1, ο υπαίτιος υποπέσει μέσα σε δύο (2) έτη από τη δημοσίευση του νόμου σε νέα από δόλο αξιόποινη πράξη κακουργήματος ή πλημμελήματος και καταδικαστεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι (6) μηνών, συνεχίζεται η κατ` αυτού παυθείσα ποινική δίωξη και δεν υπολογίζεται στο χρόνο παραγραφής του αξιόποινου της πρώτης πράξης, ο διανυθείς χρόνος από την παύση της δίωξης μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη για τη νέα πράξη. 3.
Οι δικογραφίες που αφορούν τις παραπάνω αξιόποινες πράξεις, τίθενται στο αρχείο με πράξη του αρμόδιου εισαγγελέα ή δημόσιου κατηγόρου. Για την τύχη των πειστηρίων αποφαίνονται με αιτιολογημένη διάταξη, επί πλημμελημάτων ο αρμόδιος εισαγγελέας και επί πταισμάτων ο αρμόδιος πταισματοδίκης. 4. Οι αστικές αξιώσεις που απορρέουν από τις πράξεις που αναφέρονται στις προηγούμενες παραγράφους, δεν θίγονται με οποιονδήποτε τρόπο.
Η παραγραφή του αξιοποίνου και η παύση της δίωξης δεν κωλύει την επιβολή των κατά νόμο προβλεπόμενων διοικητικών κυρώσεων στις υποθέσεις αυτές. 5. Η κατά τα ανωτέρω παραγραφή του αξιόποινου και η παύση της ποινικής δίωξης, δεν ισχύει για τα εγκλήματα: α) ως προς τον ποινικό κώδικα, των άρθρων 8ΙΑ, 142, 149, 154, 155, 157 παρ. 3 εδάφιο β' 158 παράγραφοι 1 και 2, 162, 163, 164 παρ. 1, 165 παράγραφοι 1 και 2, 166, 173 παρ. 1, 175, 177, 178, 181, 182, 192, 193 παρ. 1, 200, 201, 215, 218 παρ. 3, 220, 221 παράγραφοι 1 και 2, 222, 228 παρ. 1, 230, 234, 241, 251 παράγραφοι 1 και 2, 255, 259, 261, 286 παρ. 2, 334 παρ. 1, 337, 345 παρ. 1 περιπτώσεις β` και γ` 346 παρ. 1, 352 Β, 358, 359, 360 παρ. 3, 362 για τις περιπτώσεις που τελείται δια του τύπου, 375 παρ. 1 εδάφιο α', 377 για τις περιπτώσεις αγοράς εμπορευμάτων με πίστωση, 389 παρ. 1, 397 παράγραφοι 1 και 2, 398 (απλή χρεοκοπία), 399 παράγραφοι 1 και 2, 403 παράγραφοι 1 και 2, 406, β) του άρθρου 2 παρ. 11 περίπτωση β` του Ν. 2168/1993, γ) του άρθρου 28 παρ. 1 του Ν. 1650/1986, δ) του άρθρου πέμπτου του Ν. 2803/2000, ε) του άρθρου 45 παρ. 1 περιπτώσεις δ` και θ` εδάφιο α` του Ν. 3691/2008, στ) του άρθρου 6 παρ. 4 και παρ. 6 του Ν.3213/2003, ζ) του άρθρου μόνου παρ. 1 του Ν.690/1945, η) του άρθρου 28 του Ν.3996/2011, θ) του άρθρου 29 του Ν.703/1977 και του άρθρου 44 του Ν.3959/2011, ι) του άρθρου 6 του Ν. 456/1976, ια) του άρθρου 41 ΣΤ του Ν.2725/1999, ιβ) του άρθρου 59 εδάφιο α` του Ν. 3028/2002, ιγ) του άρθρου 13 του Ν.3402/2005, ιδ) του άρθρου 9 παράγραφοι 1 και 3 του Ν.3500/2006, ιε) του άρθρου 31 παράγραφοι 4 και 6 του Ν.3904/ 2010, ιστ) του άρθρου τρίτου του Ν. 1788/1988, ιζ) του Ν.927/1979.
Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση του φακέλου της δικογραφίας, προκύπτει ότι ο αναιρεσείων με την προσβαλλόμενη, με αριθμό 15/2019 απόφαση του δικάσαντος σε δεύτερο βαθμό Τριμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου Αθηνών, κηρύχθηκε ένοχος για την πράξη της απλής σωματικής βλάβης, που φέρεται ότι τελέστηκε στα ..., την 21-8-2014, σε βάρος του Π.
Κ. και καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης τριών (3) μηνών, μετατρεπόμενη προς πέντε (5) ευρώ ημερησίως, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη για μία τριετία. Σύμφωνα, όμως, με τα προεκτεθέντα, η ουσιαστική ποινική διάταξη του άρθρου 308 παρ. 1 εδ. α του προϊσχύσαντος ΠΚ, με βάση την οποία καταδικάστηκε ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος για την πράξη της απλής σωματικής βλάβης, κατέστη ευμενέστερη για τον τελευταίο, μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, με τον νέο Ποινικό Κώδικα, και συνεπώς πρέπει να τύχει εφαρμογής η νέα αυτή ρύθμιση από τον Άρειο Πάγο, αυτεπαγγέλτως, κατ' άρθρο 511 εδ.
δ' του νέου ΚΠοινΔ, εφόσον ο αναιρεσείων εμφανίστηκε στην παρούσα δίκη και οι κρινόμενες αιτήσεις αναίρεσης είναι παραδεκτές, ως νομοτύπως και εμπροθέσμως ασκηθείσες και περιέχουσες ορισμένους λόγους από το άρθρο 510 αρ. 1 στοιχ. Δ' και Α' ΚΠοινΔ. Ενόψει δε του ότι πρόκειται για αξιόποινη πράξη που έχει τελεστεί, κατά τα ανωτέρω, πριν από τις 31-3-2016, η δε παράβαση του άρθρου 308 παρ. 1 ΠΚ δεν υπάγεται στις ανωτέρω αναφερόμενες εξαιρέσεις, η υπόθεση εμπίπτει πλέον στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8 του ν. 4411/2016 και, συνεπώς, με βάση τα σημερινά δεδομένα, της πρόβλεψης δηλαδή γι' αυτήν ποινής φυλάκισης μέχρι δύο (2) ετών ή χρηματικής ποινής, δεν έπρεπε να εισαχθεί προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, αλλά να τεθεί στο αρχείο, με πράξη του αρμόδιου Εισαγγελέα.
Κατ' ακολουθία, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση των κρινόμενων αιτήσεων αναίρεσης, προκειμένου η υπόθεση να τεθεί στο αρχείο από τον αρμόδιο Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση α) της από 6-5-2019 αίτησης, ασκηθείσας με δήλωση που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 7-5-2019 και β) της από 6-5-2019 αίτησης, ασκηθείσας στον αρμόδιο Γραμματέα του εκδώσαντος την προσβαλλόμενη απόφαση Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, για την οποία συντάχθηκε η υπ' αριθ. 2/2019 έκθεση, του αναιρεσείοντος Π. Σ. του Χ., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθ. 15/2019 απόφασης του Τριμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου Αθηνών και παραπέμπει την υπόθεση στον αρμόδιο Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, για τις δικές τoυ κατά νόμο ενέργειες.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Οκτωβρίου 2019.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Δεκεμβρίου 2019.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ