1955/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1955 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1955/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Γεώργιο Κοντό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Μαρτίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΒΙΑΜΑΡ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ & ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ορέστη Δασκαλάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Μ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ολυμπία Σπυρίδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-3-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1368/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 6481/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 16-2-2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος, ανέγνωσε την από 4-4-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης. Η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Εισάγεται αίτηση προς αναίρεση απόφασης Εφετείου. Αυτή αφορούσε αγωγή, με την οποία ζητήθηκε από μέρους του ήδη αναιρεσίβλητου αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη την οποία υπέστη, από αδικοπραξία που φέρονται να τέλεσαν σε βάρος του, τα αρμόδια όργανα της ήδη αναιρεσείουσας-εναγόμενης.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αρ. 10 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο, παρά τον νόμο, δέχτηκε πράγματα που είχαν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ως αληθινά χωρίς απόδειξη. Απαιτείται, δηλαδή, να γίνουν δεκτά πράγματα, που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης ως αληθινά, χωρίς αναφορά των αποδεικτικών μέσων.

Ως "πράγματα", νοούνται οι νόμιμοι και παραδεκτά προταθέντες πραγματικοί ισχυρισμοί (ΑΠ 1209/2010). Η αοριστία, όμως, της αγωγής, δεν αποτελεί πραγματικό γεγονός, ελεγχόμενο με βάση την διάταξη αυτή, αλλά από τους λόγους των αριθμών 1, 8 και 14 του ίδιου άρθρου. Εδώ η αναιρεσείουσα αναφέρει, πως η ένδικη αγωγή ήταν αόριστη, και, παρά ταύτα, το Εφετείο με την απόφασή του, την έκρινε ορισμένη, χωρίς να εκθέτει "σε ποια αποδεικτικά στοιχεία στήριξε την κρίση της". 'Αρα, ο από το άρθρο 559 αρ. 10 Κ.Πολ.Δ.

λόγος προβάλλεται απαραδέκτως. Σε κάθε περίπτωση, το Εφετείο δέχτηκε συναφώς, τα ακόλουθα: "Ο ενάγων ... με την ... αγωγή του ... κατ' εκτίμηση του όλου περιεχομένου της, ισχυρίσθηκε ότι: α) με σύμβαση πωλήσεως που κατάρτισε, στην Αθήνα, στις 29-4-2004, με την εναγόμενη, ανώνυμη εταιρεία, αγόρασε από αυτήν, ένα ΔΧ ΤΑΞΙ αυτοκίνητο, ...

αντί του συνολικού τιμήματος των 19.960 Ευρώ, το οποίο και εξόφλησε ολοσχερώς, β) στις 26-1-2006 και ενώ το όχημα ήταν σταθμευμένο στην πυλωτή της πολυκατοικίας, όπου βρίσκεται η κατοικία του ενάγοντος, στις Σέρρες, εκδηλώθηκε πυρκαγιά, η οποία και το κατέστρεψε ολοκληρωτικά, μαζί με τις πρόσθετες συσκευές που είχαν τοποθετηθεί σ' αυτό, όπως ειδικά αναφέρονται αυτές στην αγωγή, γ) η πυρκαγιά αυτή οφείλεται σε πραγματικό ελάττωμα του αυτοκινήτου και συγκεκριμένα στην υπερθέρμανση της ασφαλειοθήκης του, δεδομένου ότι το υλικό της ήταν κατασκευασμένο για τροφοδοσία ορισμένης έντασης ρεύματος, ενώ για οχήματα όπως το συγκεκριμένο που προοριζόταν για επαγγελματική χρήση και ήταν εφοδιασμένο, πλην άλλων και με ταξίμετρο, ταμειακή μηχανή και άλλες συνήθεις για τέτοιου είδους αυτοκίνητα συσκευές, απαιτείτο μία ενισχυμένη ασφαλειοθήκη, για υψηλής έντασης ρεύμα που είναι αναγκαίο για τη λειτουργία του πρόσθετου ως άνω εξοπλισμού του, δ) την υποχρέωση αυτή, δηλαδή την τοποθέτηση ενισχυμένης ασφαλειοθήκης γνώριζε η εναγόμενη εταιρεία, πλην όμως από αμέλεια των οργάνων της δεν την τοποθέτησε στο ένδικο ταξί, με αποτέλεσμα την πρόκληση της ως άνω πυρκαγιάς, ε) εξαιτίας της παραπάνω ολοκληρωτικής καταστροφής του αυτοκινήτου του, ο ενάγων υπέστη τις αναφερόμενες στην αγωγή του θετικές ζημίες συνολικού ύψους 43.887,73 Ευρώ καθώς και ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας απαιτείται εύλογη χρηματική ικανοποίηση του, ύψους 35.000 Ευρώ.

Ακολούθως ο ενάγων με την κρινόμενη αγωγή του και μετά από επιτρεπτή μετατροπή του καταψηφιστικού της αιτήματος σε αναγνωριστικό που έγινε με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου του που καταχωρήθηκε στα πρακτικά της συζήτησης ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου .... ζητεί να αναγνωριστεί, ότι η εναγόμενη εταιρεία υποχρεούται να του καταβάλει το συνολικό ποσό των 78.887,73 Ευρώ, για τις ως άνω αιτίες, με νόμιμους τόκους από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση ...

Η κρινόμενη αγωγή, με το περιεχόμενο και αίτημα που εκτέθηκαν αναλυτικά στην προηγούμενη παράγραφο ... είναι, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, επαρκώς ορισμένη κατά το άρθ. 216 Κ.Πολ.Δ. και νόμιμη, στηριζόμενη στις προαναφερόμενες διατάξεις, από τη σύμβαση πωλήσεως, καθώς και στις διατάξεις των άρθρων 297, 298 και 346 ΑΚ.

Επομένως, η εκκαλούμενη απόφαση, που έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή, ως στηριζόμενη στις προαναφερθείσες διατάξεις από τη σύμβαση πώλησης, δεν έσφαλε και ορθώς το νόμο ερμήνευσε και εφάρμοσε και πρέπει ν' απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος ο σχετικός περί αυτού λόγος της κρινόμενης έφεσης με τον οποίο υποστηρίζεται ότι η αγωγή είναι αόριστη ..". 'Όπως προκύπτει δε από την επισκόπηση του αγωγικού δικογράφου (άρθρ. 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.) η ένδικη αγωγή, είναι όντως επαρκώς ορισμένη, χωρίς να καθίσταται αόριστη, από το ότι δεν αναφέρεται, ειδικότερα, ποιό ήταν το υλικό της ασφαλειοθήκης και οι ελλείψεις αυτού. 'Αλλωστε, τούτο δεν είναι ακριβές, εφ' όσον γίνεται στο αγωγικό δικόγραφο λόγος για τις προδιαγραφές κατασκευής της ασφαλειοθήκης και το ελάττωμά της. 'Αρα, ο πρώτος λόγος της αναίρεσης που προβάλλει τα αντίθετα έστω και αν θεωρηθεί ότι ερείδεται στο άρθρο 559 αρθμ. 1 ή 8 ή 14 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος.

ΙΙΙ. Το Εφετείο, αναφέρθηκε στα αποδεικτικά στοιχεία της υποθέσεως και στο εξ αυτών πόρισμά του ως εξής: "Από τη δέουσα εκτίμηση των ενόρκων καταθέσεων των μαρτύρων που εξετάστηκαν στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο ... από όλα τα έγγραφα ... σε συνδυασμό και με τα διδάγματα της κοινής πείρας, αποδεικνύονται, κατά την κρίση του Δικαστηρίου αυτού, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Στις 29-4-2004 η εναγόμενη εταιρεία πώλησε και παρέδωσε στον ενάγοντα ...

αυτοκίνητο εργοστασίου SKODA... αντί τιμήματος 19.330 Ευρώ, προκειμένου να το χρησιμοποιήσει ο ενάγων ως ΤΑΞΙ. Το παραπάνω τίμημα δεν αμφισβητείται ότι ο ενάγων το εξόφλησε, ήδη, ολοσχερώς και κατείχε και χρησιμοποιούσε το ως άνω επαγγελματικό αυτοκίνητο ως ΤΑΞΙ μέχρι τις 27-1-2006, οπότε κατά τις πρώτες πρωινές ώρες και ενώ το όχημα βρισκόταν ακινητοποιημένο στην πυλωτή της πολυκατοικίας όπου διαμένει ο ενάγων ...

εκδηλώθηκε σ' αυτό πυρκαγιά, η οποία το κατέστρεψε ολοσχερώς... Η εστία της πυρκαγιάς εντοπίστηκε στο χώρο του κινητήρα και συγκεκριμένα στο συσσωρευτή (μπαταρία) πάνω στον οποίο είναι τοποθετημένη η κεντρική ασφαλειοθήκη. Ειδικότερα η φωτιά εκδηλώθηκε λόγω υπερθέρμανσης της πρώτης κατά σειρά ασφάλειας, της οποίας το υλικό ήταν κατασκευασμένο για τροφοδοσία ορισμένης έντασης ρεύματος που δεν αρκεί για επαγγελματικά οχήματα όπως το ένδικο ΤΑΞΙ, στο οποίο η ασφαλειοθήκη θα έπρεπε να είναι ενισχυμένη με μεγαλύτερης έντασης ασφάλεια προκειμένου να τροφοδοτεί τα πρόσθετα εξαρτήματα που υπάρχουν σε ένα τέτοιο επαγγελματικό αυτοκίνητο, όπως ταξίμετρο, ταμειακή μηχανή, ραδιοσιντί απαραίτητο, εφόσον το ΤΑΞΙ εντάσσεται και σε δίκτυο ΡΑΔΙΟΤΑΞΙ, τηλεόραση κλπ. ...

Με βάση τα παραπάνω, εφόσον το εν λόγω αυτοκίνητο πωλήθηκε από την εναγόμενη εταιρεία, στον ενάγοντα για την ειδική χρήση του επαγγελματικού αυτοκινήτου ΤΑΞΙ, δεν ήταν κατάλληλο για το σκοπό της συμφωνηθείσας χρήσης, αφού δεν ήταν εφοδιασμένο με την προπεριγραφείσα ενισχυμένη ασφαλειοθήκη. Πρόκειται επομένως, για πραγματικό ελάττωμα του αυτοκινήτου, το οποίο ήταν αδύνατο να εντοπιστεί από τον αγοραστή και οφειλόταν σε πταίσμα της εναγόμενης πωλήτριας εταιρείας, καθώς θα μπορούσε να αποφευχθεί αν οι αρμόδιοι υπάλληλοι αυτής επεδείκνυαν μη αμελή συμπεριφορά και είτε εγκαθιστούσαν εξ υπαρχής στο όχημα τη σωστή ενισχυμένη ασφαλειοθήκη, είτε ειδοποιούσαν τον αγοραστή προκειμένου να αντικαταστήσει ο ίδιος αυτήν, κάτι το οποίο έπραξαν εξάλλου σε πωληθέντα οχήματα που χρησιμοποιήθηκαν από την αστυνομία ως περιπολικά με τον πρόσθετο εξοπλισμό τους (φανούς μπλε, σειρήνα κλπ.).

Μάλιστα με βάση τη νόμιμα επικαλούμενη και προσκομιζόμενη... ενημερωτική εγκύκλιο του Τεχνικού Τμήματος της εναγόμενης εταιρείας, είχε ενημερωθεί η τροχαία να στείλει στα συνεργεία της εναγόμενης ορισμένα αυτοκίνητά της, προκειμένου να τοποθετηθεί σε αυτά ενισχυμένη ασφαλειοθήκη που είναι απαραίτητη για τον ως άνω πρόσθετο εξοπλισμό τους, ενώ η εναγόμενη υποδείκνυε στα κέντρα της τεχνικής εξυπηρέτησης των πελατών της να χρεώσουν την εργασία αυτή, μόλις 7 Ευρώ ανά αυτοκίνητο και τα ανταλλακτικά σε τιμή κόστους, γεγονός που ενισχύει την άποψη ότι και η ίδια η εναγόμενη θεωρούσε πως οι σχετικές αντικαταστάσεις αποτελούσαν δική της συμβατική υποχρέωση, προς αποφυγή τυχόν ζημιών στα πωληθέντα από αυτήν επαγγελματικά οχήματα.

Περαιτέρω αποδείχθηκε, ότι εξαιτίας του παραπάνω πραγματικού ελαττώματος του αυτοκινήτου του ενάγοντος, αυτός υπέστη τις παρακάτω θετικές ζημιές, οι οποίες αφορούν μη εκτέλεση της σύμβασης και τελούν σε άμεση αιτιώδη συνάφεια με το παραπάνω ελάττωμα ...

Συνεπώς, με βάση τα παραπάνω, η συνολική ζημία του ενάγοντος από την παραπάνω αιτία της πυρκαγιάς, λόγω του ως άνω πραγματικού ελαττώματος του αυτοκινήτου, το οποίο οφειλόταν σε πταίσμα της εναγόμενης πωλήτριας εταιρείας, ανέρχεται στο συνολικό ποσό των ... 12.528 Ευρώ. ...". Υπό τις παραδοχές αυτές ερείδεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση και είναι, ως εκ τούτου, αβάσιμος ο δεύτερος αναιρετικός λόγος, σύμφωνα με τον οποίο "η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση που έκρινε ότι το δεύτερο CB και η τηλεόραση είναι ...ο συνήθης εξοπλισμός των αυτοκινήτων ΤΑΞΙ έσφαλε, γιατί, αντίθετα, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, τα ταξί δεν έχουν δύο CB, ούτε έχουν τηλεόραση". Τούτο δε, διότι τα συγκεκριμένα (δύο) πρόσθετα εξαρτήματα αναφέρθηκαν από το Εφετείο ενδεικτικώς, ενώ βασική αυτού παραδοχή είναι, ότι τα επαγγελματικά αυτοκίνητα έχουν ανάγκη "ενισχυμένης ασφαλειοθήκης", πράγμα που, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, είναι ορθό. Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης που προβάλλει την από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, είναι αβάσιμος.

IV. Κατά το άρθρο 559 αρ. 20 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν τα δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο έγγραφο με το να δεχτεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Εξ άλλου, δεν είναι βάσιμος ο λόγος, αν το έγγραφο αναγνώστηκε σωστά, αλλά το Δικαστήριο καταλήγει σε διαφορετικό πόρισμα από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό (ΑΠ Ολ. 2/2008, Ολ.

ΑΠ 1/1999, ΑΠ 25/2011), Εδώ, η αναιρεσείουσα προβάλλει, πως παραμορφώθηκε το με αρ. 6/2-20.6.2002 έγγραφό της, ως προς την ασφαλειοθήκη, διότι αυτό αναφέρονταν μόνο σε οχήματα της Αστυνομίας και όχι σε αυτοκίνητα ταξί. Επίσης, προβάλλει, πως δεν λήφθηκε υπόψη η από 18-10-2006 τεχνική έκθεση του διευθυντή της, την οποία η απόφαση παραμόρφωσε. 'Όμως: 1) ουδόλως προκύπτει, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, πως δεν ελήφθη υπ' όψιν η ανωτέρω έκθεση ή ότι παραμορφώθηκε το περιεχόμενό της, όπως τούτο αναφέρεται στο αναιρετήριο.

Από μόνο δε το λόγο, ότι δεν μνημονεύεται ρητά, δεν μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα, πως το περιεχόμενό της παραμορφώθηκε. 2) Το αυτό πρέπει να γίνει δεκτό και για το προηγούμενο έγγραφο, διότι δεν πρόκειται κατά τα εκτιθέμενα στο αναιρετήριο, για παραμόρφωση, αλλ' απλά, για εσφαλμένη εκτίμηση του περιεχομένου του παραπάνω εγγράφου, που δεν συνιστά, κατά τα προεκτεθέντα, την προβαλλόμενη πλημμέλεια. 'Αρα ο τέταρτος λόγος της αναίρεσης, από το άρθρο 559 αρ. 20, και κατ' εκτίμηση από το άρθρο 559 αρ. 11 Κ.Πολ.Δ., είναι αβάσιμος.

V. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται, πλην άλλων και αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπ' όψιν πράγματα που, νόμιμα, προτάθηκαν. "Πράγμα" δε αποτελεί και ο λόγος έφεσης, με τον οποίο εκφέρεται παράπονο, σχετικά με αυτοτελή ισχυρισμό (Ολ. ΑΠ3/2008, ΑΠ 845/2011). Για τη σχετική κρίση, δεν είναι ανάγκη πρόδηλα, το δικαστήριο της ουσίας να χρησιμοποιεί πανηγυρικές εκφράσεις, σχετικά με τον επίμαχο ισχυρισμό, αλλ' αρκεί ρητά ή "εκ των πραγμάτων" να προκύπτει, πως το Εφετείο εξέτασε το λόγο αυτό της έφεσης και τον απέρριψε, για οποιονδήποτε λόγο (Ολ.ΑΠ 25/2003, ΑΠ 403/2008, ΑΠ 403/2009).

Εδώ με την έφεσή της η αναιρεσείουσα πρόβαλε (όπως και στον πρώτο βαθμό) την ένσταση συνυπαιτιότητας του αντιδίκου της, για το λόγο ότι εγκατέστησε στο όχημα (ΤΑΧΙ) ενεργοβόρες συσκευές. Το δικαστήριο της ουσίας δεν αναφέρθηκε αναλυτικά και διεξοδικά στον πιο πάνω λόγο έφεσης, όμως, κατά τις ανωτέρω παραδοχές του:

α) μνημονεύει, πως δεν υπήρξε εμπρησμός του οχήματος, β) το αίτιο της πυρκαγιάς, ήταν, αποκλειστικά, η μη κατάλληλη για αυτοκίνητο ΤΑΧΙ ασφαλειοθήκη, γ) το όχημα δεν ήταν κατάλληλο, ως εκ τούτου, για ΤΑΧΙ, δ) η καταστροφή του οχήματος "οφείλονταν σε πταίσμα της εναγομένης πωλήτριας εταιρίας", που σαφώς αναπτύσσεται και αξιολογείται και ε) συνακόλουθα, απορρίπτει την έφεση, στο σύνολό της. 'Αρα, είναι πρόδηλο, πως έγινε εξέταση του σχετικού λόγου της έφεσης "εκ των πραγμάτων", ο οποίος και απορρίφθηκε.

Συνεπώς, και ο τρίτος αναιρετικός λόγος ο οποίος προβάλλει την από το άρθρο 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια είναι αβάσιμος. Μετά ταύτα, πρέπει ν' απορριφθεί στο σύνολό της η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να επιβληθεί η δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις, σε βάρος, της αναιρεσείουσας, λόγω της ήττας της (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 16-2-2012 αίτηση της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΒΙΑΜΑΡ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΕ", προς αναίρεση της 6481/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Επιβάλλει σε βάρος της αναιρεσείουσας, τη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου, από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) Ευρώ.- ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Απριλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Οκτωβρίου 2014.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ